II SA/Łd 479/25

II SA/Łd 479/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a, c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 61 par. 1, art. 80, art, 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 62a ust. 1, ust. 2, art. 63 ust. 1, ust. 4, ust. 5, art. 64 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 68 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1839
§ 3 ust. 1 pkt 54a lit. b
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Sentencja
Dnia 7 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2025 roku sprawy ze skargi C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 maja 2025 roku znak KO.461.2.2025 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy R. z dnia 30 grudnia 2024 roku, znak UG-RGO.6220.10.2024.EK; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r., nr KO.461.2.2025 - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako: "k.p.a." - po rozpoznaniu zażalenia C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z dnia 30 grudnia 2024 r., znak UG-RGO.6220.10.2024.EK, nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie w obrębie [...] Gmina R. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 26 MW" oraz ustalające zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Jak wynika z akt administracyjnych, Wójt Gminy R. postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r., nr UG-RGO.6220.10.2024.EK - na podstawie art. 63 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112), dalej jako: "ustawa" w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), dalej jako: "rozporządzenie" oraz w zw. z art. 123 k.p.a. - po zaciągnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarząd Zlewni w Łowiczu, nałożyć na inwestora, czyli C. S. A. P. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie w obrębie [...] Gmina R. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 26 MW". Organ określił także zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien być zgodny z art. 66 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem elementów:
1. W zakresie skali przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji należy:
1.1. Przedstawić dokładny opis planowanego przedsięwzięcia, w szczególności charakterystykę całego przedsięwzięcia.
1.2. Przedstawić opis planowanego zagospodarowania przestrzeni pod panelami oraz pomiędzy nimi po zrealizowaniu przedsięwzięcia oraz opisać oddziaływania z tym związane. Przeanalizować, czy w przypadku zastosowania paneli dwustronnych przewiduje się dostosowanie podłoża do instalacji (np. pokrycie terenu pod panelami betonem).
1.3. Opisać planowany rodzaj ogrodzenia farmy fotowoltaicznej w tym: wskazać materiał, z którego będzie wykonane, podać jego maksymalną długość, minimalną i maksymalną wysokość, wskazać czy pozostawiona zostanie wolna przestrzeń od gruntu umożliwiająca przemieszczanie się małych zwierząt (wskazać minimalną wysokość wolnej przestrzeni), przeanalizować czy ogrodzenie będzie zawierać elementy powodujące kaleczenie się zwierząt, podać czy elektrownia będzie ogradzana elektronicznym systemem przewodowym bądź bezprzewodowym, np. system płoszenia zwierząt. Przedstawić przebieg ogrodzenia na czytelnym załączniku graficznym, w szczególności przy terenach zadrzewionych/leśnych, ciekach wodnych/rowach. Podać minimalną odległość w jakiej będzie znajdować się ogrodzenie względem terenów zadrzewionych/leśnych, cieków/rowów.
1.4. W przypadku konieczności oświetlenia terenu należy przeanalizować skalę i zasięg nocnej emisji sztucznego światła pochodzącego z oświetlenia terenu przedsięwzięcia i obiektów kubaturowych oraz ocenić wpływ emisji światła na przyrodę ożywioną pozostającą w zasięgu tego oddziaływania. Przedstawić rozwiązania ograniczające nocną emisję sztucznego światła, w tym rozproszonego poza teren przedsięwzięcia.
2. W zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze:
2.1. Przeprowadzić inwentaryzację znajdujących się w strefie stwierdzonych oddziaływań przedsięwzięcia gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz siedlisk przyrodniczych, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków i siedlisk podlegających ochronie prawnej oraz gatunków i siedlisk przyrodniczych wymienionych w czerwonych księgach i listach w skali regionalnej i krajowej; wyniki inwentaryzacji przyrodniczej załączone do raportu winny dotyczyć okresu reprezentatywnego dla roślin, zwierząt i grzybów.
2.2. Załączyć wyniki inwentaryzacji przyrodniczej: florystycznej, faunistycznej, fitosocjologicznej na terenie przedsięwzięcia i w strefie oddziaływania, bez względu na status ochrony, dotyczące sezonu wegetacyjnego roślin i rozrodczego większości zwierząt, dokonać waloryzacji terenu m.in. poprzez przedstawienie stanowisk chronionych gatunków na mapie, przeanalizować oddziaływanie przedsięwzięcia na każdy z poszczególnych elementów środowiska przyrodniczego (szczególnie na te, które podlegają prawnej ochronie).
2.3. Określić wpływ planowanego przedsięwzięcia na faunę i florę oraz siedliska przyrodnicze znajdujące się na terenie planowanego przedsięwzięcia oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie, a także na gatunki, siedliska przyrodnicze i obszary chronione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
2.4. Przedstawić analizę oddziaływania przedsięwzięcia na bioróżnorodność, mając na uwadze związane z realizacją przedsięwzięcia przeobrażenia przestrzennej struktury przyrodniczej, fragmentację siedlisk, utratę siedlisk, modyfikację siedlisk, itp.
2.5. Przedstawić informacje o występowaniu oraz wpływie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia na korytarze ekologiczne znajdujące się w zasięgu jego oddziaływania, w tym uwzględnić występowanie korytarzy o znaczeniu lokalnym bądź regionalnym oraz wskazać czy realizacja przedsięwzięcia może znacząco ograniczyć funkcjonalność zidentyfikowanych korytarzy - spowodować bądź nasilić efekt bariery; opisać działania minimalizujące stwierdzone oddziaływanie; szlaki migracyjne zwierząt należy zidentyfikować na podstawie wyników inwentaryzacji przyrodniczej przeprowadzonej w terminach właściwych dla migracji zwierząt oraz opinii właściwego miejscowo nadleśnictwa i/lub koła łowieckiego, którą należy załączyć do raportu.
2.6. W zakresie oceny oddziaływania na awifaunę należy dokonać identyfikacji rzeczywistych i potencjalnych zagrożeń dla ptaków, w tym na ich siedliska oraz szlaki migracyjne. Odnieść się tu w szczególności do możliwości utraty, fragmentacji i/lub modyfikacji siedlisk naturalnych, zwiększonej śmiertelności ptaków oraz urazów na etapie realizacji oraz w wyniku kolizji z instalacją, do tzw. "efektu lustra wody" (odbijanie otoczenia na zasadzie efektu lustra przez szklane lub przezroczyste powierzchnie), "efektu olśnienia" (chwilowe oślepienie na skutek odbicia promieni słonecznych), "efektu sylwetki" (efekt odstraszania, płoszenia).
2.7. Przedstawić analizę oddziaływania na formy ochrony przyrody, w tym obszary Natura 2000, znajdujące się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia (co najmniej dla wszystkich form ochrony przyrody w odległości do 5 km względem terenu przedsięwzięcia). Wykazać wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie przyczyni się do zdegradowania lub zniszczenia walorów przyrodniczych i krajobrazowych, dla których powołano wskazane obszary chronione.
3. W przypadku konieczności przeprowadzenia wycinki drzew i/lub krzewów przedstawić wyniki inwentaryzacji ilościowej i gatunkowej drzew i krzewów przeznaczonych do wycinki:
3.1. Przedstawić wyniki inwentaryzacji ilościowej i gatunkowej drzew i krzewów przeznaczonych do wycinki:
- w przypadku drzew na gruntach innych niż las należy wskazać liczbę drzew przeznaczonych do wycinki, skład gatunkowy (wskazać nazwy gatunkowe), obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm. Wyniki inwentaryzacji przedstawić w formie tabelarycznej. Tabela winna przedstawić zinwentaryzowane drzewa w formie pogrupowanej w przedziałach, każdy rozpoczynający 50 cm obwodu pnia mierzonego na wysokości 5 cm, tj. do 50 cm, od 51 cm do 100 cm, od 101 cm do 150 cm, itd., oddzielnie dla każdego gatunku drzewa. Przy czym dla drzew w przedziale do 50 cm można podać szacunkową liczbę lub powierzchnię zadrzewioną,
- w przypadku konieczności usunięcia drzew z terenów leśnych (oznaczonych w ewidencji gruntów jako las - Ls) należy podać powierzchnię usuwanego drzewostanu, wiek, skład gatunkowy i typ drzewostanu,
- w przypadku konieczności usunięcia krzewów należy podać łączną powierzchnię, skład gatunkowy (należy uwzględnić typowe gatunki krzewów).
3.2. Na załączniku graficznym należy przedstawić lokalizację zinwentaryzowanych drzew lub skupisk drzew oraz skupin krzewów o znaczących wartościach przyrodniczych, w tym np. drzewa osiągające wymiary drzew pomnikowych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U. z 2017 r. poz. 2300), aleje drzew, starodrzew, drzewa dziuplaste, drzewa i krzewy stanowiące siedlisko gatunków chronionych zwierząt, roślin i grzybów itp. Załącznik powinien być czytelny i opatrzony legendą. Dokument zawierający wyniki inwentaryzacji dendrologicznej w części kartograficznej tego dokumentu zaleca się przedstawić także w formatach wektorowych SHP lub GPKG wykorzystywanych w systemach informacji przestrzennej.
3.3. Wskazać termin planowanej wycinki drzew i krzewów.
3.4. Konieczność wycinki drzew lub krzewów należy uzasadnić.
3.5. Uwzględniając skalę wycinki drzew i krzewów, ich funkcję ekologiczną, wpływ na kształtowanie warunków mikroklimatycznych oraz usuwaną masę asymilacyjną, należy przedstawić rozwiązania, które w sposób rzeczywisty zrekompensują utracone usługi ekosystemu. Kompensacja wycinanych drzew i krzewów powinna być adekwatna do skali wycinki, w tym obwodów usuwanych drzew, wieku, gatunku, wartości przyrodniczo-krajobrazowej. Zaleca się nasadzenia złożone z drzew gatunków rodzimych. Podać miejsce nasadzeń, ilość lub powierzchnię nasadzanych drzew i krzewów, gatunki, parametry sadzonek oraz sposób pielęgnacji po wykonaniu nasadzeń. Kompensację usuwanych drzew i krzewów przedstawić jako wskaźnik.
3.6. W ramach wyliczenia kompensacji rozważyć poniższy wskaźnik:
- drzewa: za każde rozpoczęte 50 cm obwodu pierśnicy 1 drzewo (do 50 cm - 1 drzewo, od 51 cm do 100 cm - 2 drzewa, od 101 cm do 150 cm - 3 drzewa, itd.), przy czym w przypadku wielopniowych każdy pień traktować jako odrębne drzewo. Dotyczy to także drzew owocowych,
- krzewy i odrosty za 1 m2 usuwanych odrostów i krzewów - 1 m nowych krzewów albo za każde 5 m2 suwanych odrostów i krzewów - 1 pnącze (winobluszcz lub bluszcz) albo za każde 5 m2 suwanych odrostów i krzewów - 1 drzewo.
3.7. Zaproponować sposób kompensacji przyrodniczej w związku z wycinką terenów leśnych. Wskazuje się, że zakres kompensacji powinien zapewnić przywrócenie równowagi przyrodniczej i zachowanie walorów krajobrazowych na danym terenie oraz wyrównać szkody dokonane w środowisku przez realizację przedsięwzięcia.
3.8. Zagadnienia z punktów 3.1 - 3.7 przedstawić dla każdego wariantu przedsięwzięcia.
4. W zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz:
4.1. Mając na uwadze, że krajobraz to kompleksowy system składający się z form rzeźby i wód, roślinności i gleb, skał i atmosfery należy dokonać szczegółowego opisu krajobrazu, w którym znajdować będzie się przedsięwzięcie. Należy szczegółowo opisać typ i rodzaj krajobrazu, strukturę krajobrazu oraz wewnętrzne powiązania, w tym wskazać elementy dominujące. Opisać należy stan w jakim znajduje się integracja środowiska przyrodniczego i kulturowego tworzących miejscowy krajobraz. Wskazać należy szczególnie wartościowe elementy krajobrazu oraz elementy degradujące krajobraz. Dokonać oceny elementów składowych, przypisując im wartości pozytywne (+), neutralne (0), negatywne (-) lub konfliktowe (+/-). Opis krajobrazu należy uzupełnić o dokumentację fotograficzną w ujęciach panoramicznych przedstawiającą miejscowy krajobraz. Punkty ujęć panoramicznych nanieść należy na mapę sytuacyjną.
4.2. W zakresie analizy oddziaływania na krajobraz należy wykazać, jakie elementy lub cechy przedsięwzięcia zostały uwzględnione w tej analizie. Wskazać relacje pomiędzy cechami krajobrazu i cechami przedsięwzięcia uwzględnione w analizie. Opisać skutki dla krajobrazu wynikające z realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Przedstawić wizualizację przestrzenną planowanego przedsięwzięcia wykorzystując do tego ww. dokumentację fotograficzną przedstawiającą miejscowy kraj obraz. Dokonać oceny elementów składowych krajobrazu przy założeniu realizacji przedsięwzięcia (z wykorzystaniem przedstawionych wizualizacji), przypisując im wartości pozytywne (+), neutralne (0), negatywne (-) lub konfliktowe (+/-).
4.3. W kontekście wprowadzanych zmian w krajobrazie, uwzględniając cechy charakterystyczne przedsięwzięcia, należy dokonać analizy środków niezbędnych do ochrony krajobrazu przed degradacją wynikającą z realizacji przedsięwzięcia. Wskazać należy działania, które w ramach realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia winny być podjęte celem minimalizowania oddziaływania na krajobraz, np.:
- elementy do usunięcia;
- elementy do zamaskowania (np. maskująca funkcja zieleni);
- elementy do zachowania (np. wskazanie ochrony konserwatorskiej lub ochrony przedpola widokowego);
- elementy do wyeksponowania (np. poprzez ujednolicenie tła).
- ujednolicenie, uporządkowanie (np. kubatury, skosów dachów, elewacji budynków).
5. W zakresie analizy wariantowej:
5.1. Szczegółowo opisać i uzasadnić warianty przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym wariant najkorzystniejszy dla środowiska oraz wariant "0" polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia; wskazać wybrany do realizacji wariant przedsięwzięcia z dokładną lokalizacją miejsca jego realizacji; uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu winno wskazywać jego oddziaływanie na środowisko, w tym na krajobraz, a także oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na ludzi; w szczególności należy uwzględnić efekt bariery; podać minimalne odległości od istniejącej i planowanej zabudowy mieszkaniowej; uwzględnić w analizie obszar, który jest konieczny do utrzymania w stanie wolnym od elementów zacieniających przedsięwzięcie.
5.2. Przeanalizować, czy na etapie eksploatacji inwestycji dojdzie do powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływali z uwagi na zajętość powierzchni, utraty walorów krajobrazowych terenu, utraty miejsc rozrodu oraz miejsc bytowania zwierząt, efektu bariery, emisji hałasu itp., przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, znajdujących w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
5.3. Zaproponować działania minimalizujące i kompensujące przewidywane oddziaływania - na etapie realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia; uwzględnić oddziaływanie skumulowane z innymi istniejącymi oraz planowanymi do realizacji inwestycjami o podobnym charakterze w pobliżu przedmiotowego przedsięwzięcia.
6. W zakresie pozostałych istotnych zagadnień:
6.1. Mając na uwadze, iż przyłącze do Krajowej Sieci Elektroenergetycznej (KSE) stanowi integralną część farmy fotowoltaicznej, uwzględniając zapisy art. 66 ustawy należy przedstawić jakie kryteria mające wpływ na ochronę środowiska zastosowane będą przy doborze przebiegu linii przyłączeniowej oraz jakie środki minimalizujące i kompensujące będą zastosowane. Określić możliwe miejsca wpięcia do KSE na załączniku graficznym. Odnieść się do możliwego przebiegu linii kablowej w obrębie m.in. terenów wymagających wycinki drzew i krzewów, terenów leśnych, terenów cieków wodnych i rowów melioracyjnych, obszarów wodno-błotnych oraz innych obszarów o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedlisk łęgowych oraz ujść rzek, obszarów objętych ochroną, w tym stref ochronnych ujęć wód oraz obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych, obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000, oraz pozostałych form ochrony przyrody, obszarów o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne. Ponadto określić, czy planuje się przyłącze napowietrzne czy kablowe - przy wyborze należy uwzględnić potencjalne ryzyko kolizji i porażenia prądem ptaków i nietoperzy z elementami linii. W przypadku linii napowietrznej zaproponować działania minimalizujące.
W motywach postanowienia Wójt wskazał w szczególności, że planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b rozporządzenia. Liczba stron postępowania przekracza 10, stąd zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy zastosowano przepis art. 49 k.p.a., w myśl którego strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organu poprzez obwieszczenia lub inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia. Obwieszczenie o wszczęciu postępowania wywieszono w dniach od 30 sierpnia do 13 września 2024 r. W dniu [...] sierpnia 2024 r. organ wystąpił do organów opiniujących o wydanie opinii czy dla ww. przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim, pismem z dnia [...] września 2024 r. wyraził opinię, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, a następnie pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. podtrzymał swoje stanowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast Dyrektor Zarządu Zlewni w Łowiczu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wójt Gminy, po przeanalizowaniu dostarczonych wraz z wnioskiem materiałów dowodowych, uwzględniając łącznie uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy stwierdził, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b rozporządzenia, tj.: zabudowa systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczanej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż: 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a ", przy czym, zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przez "powierzchnię zabudowy rozumie się, powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym czasowo, w celu realizacji przedsięwzięcia", dla których wykonanie raportu może być wymagane. Podstawą oceny wpływu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia jest karta informacyjna przedsięwzięcia, stanowiąca podstawowy dowód w sprawie. Ustalając, czy dla przedsięwzięcia potrzebne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko organ przeanalizował jego rodzaj, cechy i skalę, położenie względem cennych elementów środowiska przyrodniczego, w tym względem form ochrony przyrody, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z realizacją oraz rodzaje emisji i uciążliwości, jakie wystąpią na etapie jego realizacji, eksploatacji i likwidacji. W opinii organu, przeprowadzenie pełnej procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwoli na dokładną ocenę stopnia uciążliwości projektowanej inwestycji w stosunku do poszczególnych elementów środowiska, ocenę możliwego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, wielkości, złożoności, czasu trwania i rodzaju uciążliwości, a przeprowadzone w raporcie analizy dostarczą rzetelnych informacji oraz będą podstawą do wyznaczania właściwych środków minimalizujących i kompensujących stwierdzonych oddziaływań. Możliwe będzie szczegółowe określenie warunków realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Z uwagi na możliwość wystąpienia skumulowanego oddziaływania realizacja przedsięwzięcia będzie miała wpływ na zastany krajobraz i środowisko przyrodnicze oraz możliwość wystąpienia efektu bariery i ograniczenia funkcjonalności lokalnych korytarzy ekologicznych, przez co nie można jednoznacznie wykluczyć wystąpienia znaczących negatywnych oddziaływań. Mając na uwadze powyższe, po przeprowadzeniu analizy dostarczonych materiałów dotyczących obszaru pozostającego w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, a także uwzględniając kryteria przedstawione w art. 63 ust. 1 ustawy organ uznał, że konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedsięwzięcie obejmuje budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 26 MW wraz z infrastrukturą niezbędną do jej funkcjonowania. Instalacja ma na celu produkcję energii elektrycznej z odnawialnego źródła, jakim jest energia słoneczna. Przedsięwzięcie będzie zlokalizowane na terenie działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...] obręb [...], gmina R., a całkowita powierzchnia ww. nieruchomości wynosi do 13,85 ha. Przedsięwzięcie jest położone w krajobrazie wiejskim, z dominującymi terenami rolniczymi, kompleksami leśnymi oraz z rozproszoną zabudową mieszkaniowo-gospodarczą. Zgodnie z informacjami zawartymi w KIP oraz z uwagi na planowane w bliższym sąsiedztwie wielkopowierzchniowe farmy fotowoltaiczne przedsięwzięcie będzie miało, w opinii organu, wpływ na otaczający krajobraz, środowisko przyrodnicze czy możliwość migracji zwierząt. Na podstawie informacji zawartych w KIP stwierdzono, że w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, w odległości ok. 470 m istnieje inwestycja pn.: "Zabudowa odnawialnych źródeł energii (OZE) polegająca na budowie elektrowni słonecznej - urządzeń infrastruktury technicznej w postaci wolnostojących ogniw fotowoltaicznych o łącznej max. mocy produkowanej energii elektrycznej 1MW wraz z inwerterami, złączami kablowymi, przyłączem elektroenergetycznym oraz stacją transformatorową o mocy 1000 kVA realizowana na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] w miejscowości [...], gmina R.". Natomiast najbliższe inne planowane inwestycje polegające na budowie elektrowni fotowoltaicznych przewidziane są do posadowienia na działkach nr ewid.:
- [...],[...] i [...] obręb [...] w odległości ok. 10 m od przedsięwzięcia;
- [...] i [...] obręb [...] w odległości ok. 112 m od przedsięwzięcia i
- [...] obręb [...] w odległości ok. 52 m od przedsięwzięcia.
Jak wskazał organ, z uwagi na znaczną skalę i charakter przedsięwzięcia, na podstawie KIP nie można wykluczyć wystąpienia znaczących negatywnych oddziaływań, w szczególności na środowisko przyrodnicze. Przedmiotowe przedsięwzięcie wiąże się z oddziaływaniem na etapie budowy (wynikającym m.in. z tymczasowego przekształcenia i zajęcia terenu, realizacji transportu, funkcjonowania zaplecza budowy, przeprowadzenia prac budowlanych i montażowych itd.), na etapie funkcjonowania (wynikającym m.in. z zajęcia powierzchni terenu przez panele na znaczny okres czasu ok. 20 - 30 lat oraz późniejszej obsługi instalacji), a także na etapie likwidacji, gdzie oddziaływania będą podobne do oddziaływań etapu budowy. Przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko pozwoli na ocenę stopnia uciążliwości projektowanej inwestycji w stosunku do poszczególnych elementów środowiska, ocenę możliwego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, wielkości, złożoności, czasu trwania i rodzaju uciążliwości, a przeprowadzone w raporcie analizy dostarczą rzetelnych informacji oraz będą podstawą do wyznaczania właściwych środków minimalizujących i kompensujących stwierdzone oddziaływania. Przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko jednoznacznie wykaże, czy oddziaływanie na środowisko przedsięwzięcia będzie mieściło się w granicach ustalonych norm środowiskowych. Z uwagi na fakt, że planowana farma fotowoltaiczna jest przedsięwzięciem długoterminowym, które oprócz tego, że wyłącza na wiele lat z produkcji rolnej obszar na powierzchni ok. 13,85 ha, to stanowić może istotną przeszkodę w swobodnym przemieszczaniu się zwierząt, tym samym może mieć wpływ na lokalną różnorodność biologiczną (nasilić efekt bariery). Z uwagi na powyższe uwarunkowania raport powinien zawierać szczegółową charakterystykę przyrodniczą terenu przedsięwzięcia oraz terenu w zasięgu oddziaływania, umożliwiającą rzetelną i szeroką analizę wpływu przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, w tym florę i faunę mogącą zasiedlać analizowany teren, wraz z określeniem działań minimalizujących i/lub kompensujących. W analizie uwzględnić oddziaływanie skumulowane. W zakresie oddziaływania na krajobraz, raport winien opisywać w szczególności skutki dla krajobrazu wynikające z realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Planowana farma fotowoltaiczna będzie usytuowana na terenie położonym w krajobrazie rolniczym, w mozaice gruntów użytkowanych jako grunty orne, lasy i tereny zadrzewione, z niewielkim udziałem zabudowy wiejskiej w dalszej odległości. W opinii organu planowane przedsięwzięcie nie wpisuje się w krajobraz najbliższego otoczenia, wprowadzenie nowej zabudowy o charakterze przemysłowym na tereny do tej pory od niej wolnym organ uznał za wprowadzanie negatywnych zmian w krajobrazie. W kontekście wprowadzanych zmian w krajobrazie, uwzględniając cechy charakterystyczne przedsięwzięcia, w raporcie należy dokonać analizy środków niezbędnych do ochrony krajobrazu przed degradacją wynikającą z realizacji przedsięwzięcia. Wówczas dopiero możliwe będzie wyciągnięcie wniosków i określenie działań, które w ramach realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia winny być podjęte celem minimalizowania oddziaływania na krajobraz. Istotną kwestią w sprawie jest także analiza oddziaływania przedsięwzięcia na korytarze ekologiczne. Analiza powinna dotyczyć korytarzy o znaczeniu międzynarodowym/krajowym, zgodnie z projektem przebiegu korytarzy ekologicznych opracowanym na zlecenie Ministerstwa Środowiska przez Z. w B. (obecnie I.) pod kierownictwem prof. dr. hab. W. J. (Etap I - 2005 r. i Etap II - 2011 r.), ale i o znaczeniu regionalnym i lokalnym. Korytarze ekologiczne o znaczeniu regionalnym i lokalnym należy zidentyfikować na podstawie np. danych terenowych (inwentaryzacja przyrodnicza przeprowadzona w terminach właściwych dla migracji zwierząt), eksperckiej oceny uwarunkowań przyrodniczych okolicy (zweryfikować np. przebieg cieków/rowów, liniowych zadrzewień, które stanowią zwykle korytarz migracyjny), opinii właściwego miejscowo nadleśnictwa i/lub koła łowieckiego, dokumentów planistycznych gminy lub innych specjalistycznych opracowań dotyczących korytarzy ekologicznych na analizowanym terenie. Na podstawie uzyskanych danych należy przeprowadzić analizę wpływu planowanego przedsięwzięcia na trasy migracji zwierząt w kontekście nowej bariery ekologicznej. Z uwagi na lokalizację i możliwość kumulacji oddziaływań przedsięwzięcia w raporcie należy przedstawić szczegółową analizę oddziaływania na formy ochrony przyrody (położone w odległości do 5 km od planowanej instalacji) oraz wykazać wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie przyczyni się do zdegradowania lub zniszczenia walorów przyrodniczych i krajobrazowych, dla których zostały one powołane. Jak wskazał organ, powyższe kwestie dotyczące oddziaływania w szczególności na środowisko przyrodnicze, krajobraz, korytarze ekologiczne, formy ochrony przyrody, powinny być przeanalizowane w oparciu o inwentaryzację przyrodniczą przeprowadzoną w okresie reprezentatywnym dla objętych badaniami siedlisk/flory/fauny, z podaniem terminów, metodyki inwentaryzacji oraz załączeniem dokumentacji fotograficznej. W raporcie należy również:
- opisać sposób zagospodarowania powierzchni terenu pod i pomiędzy panelami;
- w przypadku konieczności zastosowania oświetlenia terenu, należy przeanalizować skalę i zasięg nocnej emisji sztucznego światła pochodzącego z oświetlenia terenu przedsięwzięcia i obiektów kubaturowych oraz ocenić wpływ emisji światła na przyrodę ożywioną pozostającą w zasięgu tego oddziaływania. Nadmierna emisja sztucznego światła pochodząca z oświetlenia terenu przedsięwzięcia oraz planowanych obiektów kubaturowych może stanowić istotne negatywne oddziaływanie na środowisko, określane mianem zanieczyszczenia światłem. Brak ciemności w nocy wpływa na wiele aspektów zachowań flory i fauny, zaburzając naturalne cykle światła i ciemności (dobowe, miesięczne, roczne). Zanieczyszczenie światłem może zakłócać orientację przestrzenną zwierząt, zmieniać wzajemne zależności pomiędzy różnymi gatunkami i wpływać na psychologię, zdobywanie pożywienia, rozmnażanie, komunikację oraz inne istotne zachowania zwierząt. W związku z tym konieczne jest przeanalizowanie skali tego oddziaływania oraz określenie działań minimalizujących to zjawisko;
- przeanalizować typ i usytuowanie ogrodzenia terenu;
- przedstawić analizę wariantową przedsięwzięcia. Podkreślić tu należy, że warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Obwiązek wariantowania przedsięwzięcia ma na celu umożliwienie szerszego wyboru niż tylko pomiędzy realizacją przedsięwzięcia, a jej zaniechaniem. Co istotne, jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia;
- uwzględnić możliwości kumulowania się oddziaływań z istniejącymi i projektowanymi w pobliżu przedsięwzięcia przedsięwzięciami o podobnym charakterze;
- przedstawić informacje o miejscu przyłączenia farmy fotowoltaicznej do K. (KSE). W KIP wskazano, że lokalizacja przyłącza na tym etapie nie jest znana. W opinii organu, przyłącze do KSE stanowi integralną część farmy fotowoltaicznej, zatem w raporcie należy wskazać możliwe miejsca przyłączenia oraz sposób wykonania przyłączenia uwzględniając kryteria mające wpływ na ochronę środowiska, które będą zastosowane przy doborze przebiegu linii przyłączeniowej oraz wskazać jakie środki minimalizujące i kompensujące będą zastosowane;
- stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia determinują przede wszystkim uwarunkowania określone w art. 63 ustawy. Zgodnie z tym przepisem obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie takie kryteria jak: rodzaj, charakterystyka przedsięwzięcia, z uwzględnieniem m.in. skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, czy też powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, itd. W sprawie trudno dojść do wniosków, że np. skala przedsięwzięcia jest nieznaczna, czy też oddziaływania przedsięwzięcia są nieznaczne. W sprawie, konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika z faktu, iż na podstawie zgromadzonej dokumentacji nie można wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób negatywny wpływać na środowisko. Niewątpliwie ważnym czynnikiem obligującym do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko będzie również możliwość udziału społeczeństwa w procesie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto, w opinii organu, parametry zastosowanych urządzeń oraz inne założenia projektowe, a przede wszystkim możliwe do zastosowania sposoby ograniczenia oddziaływań powinny zostać sformułowane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w formie wiążących warunków po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko. Należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 2 ustawy, jedynie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej po przeprowadzeniu oceny możliwe jest nałożenie na stronę obowiązku: wykonania kompensacji przyrodniczej, unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena oddziaływania na środowisko pozwoli na szczegółową analizę konfliktów społecznych oraz umożliwi zainteresowanej społeczności udział w postępowaniu w ramach udziału społecznego. Podsumowując Wójt Gminy napisał, że uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne, uznał za konieczną potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w celu oceny dopuszczalnych obciążeń środowiska w kontekście "negatywnego oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko".
Zażalenie na ww. postanowienie złożyła C. S.A. zarzucając naruszenie:
1. art. 124 § 2 k.p.a., poprzez niewskazanie (bądź błędne wskazanie) podstaw faktycznych i prawnych dla konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
2. art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego skutkiem było dokonanie błędnych ustaleń w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania, oraz art. 12 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione skomplikowanie postępowania,
3. art. 61 § 2 k.p.a., poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia oddziaływania na środowisko w zakresie przekraczającym żądanie strony,
4. art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie postanowienia o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenie warunków realizacji inwestycji zgodnie z wnioskiem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art. 136 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołanym na wstępie postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż w toku postępowania nastąpiła zmiana przepisów w zakresie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bowiem z dniem 11 stycznia 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1940), która art. 10 wprowadziła zmiany w art. 21, art. 25, art. 62, art. 63 i art. 66 ustawy. Jednak zgodnie z art. 29 tej ustawy, do postępowań w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postępowań, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 10 oraz postępowań w sprawie wydania pozwolenia, o którym mowa w art. 75e ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1747), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia wżycie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast z dniem 20 stycznia 2025 r., weszła w życie ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1881), która art. 6 wprowadziła zmiany w art. 75 w ust. 1 w pkt 1 w lit. a w tiret czwartym oraz w art. 78 w ust. 1 w pkt 1 w lit. a w tiret czwartym ustawy.
Kolegium cytując treść art. 71 ust. 2 i art. 59 ustawy wskazało, że planowane przedsięwzięcie to "Budowa w obrębie [...] Gmina R. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 26 MW", na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] i [...]. Inwestor wskazane przedsięwzięcie zaliczył do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b rozporządzenia, tj.: zabudowa systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczanej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcia wyniesie ok. 13,85 ha, przy czym powierzchnia wyznaczona po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli przekroczy 2 ha. Konsekwencją takiej kwalifikacji przedsięwzięcia jest obowiązek wystąpienia przez inwestora, przed zainicjowaniem kolejnego etapu realizacji inwestycji, do właściwego organu gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 3 ustawy).
Na gruncie rozpatrywanej sprawy organem właściwym zarówno do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest organ gminy. Do tego organu należy stosowna kwalifikacja planowanego przedsięwzięcia i ocena obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Następnie Kolegium cytując treść art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 68, art. 65 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy wskazało, że organ I instancji uzyskał w sprawie wymagane opinie organów, tj.:
- Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r., znak WOOŚ.4220.532.2024. ARu.2, w którym wyrażono opinię, że dla przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określono zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 66 ustawy;
- Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarząd Zlewni w Łowiczu, które w opinii z dnia [...] grudnia 2024 r., znak [...], wskazał, iż dla przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
- Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, który w opinii z dnia [...] września 2024 r. znak [...], stwierdził, że nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia (opinia była potwierdzona pismem z dnia [...] grudnia 2024 r., znak [...]).
Dokonując oceny stanowisk wyrażonych przez wyspecjalizowane organy, organ I instancji przychylił się do stanowiska RDOŚ i kwestionowanym w odwołaniu postanowieniem nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. W ocenie Kolegium, zaskarżone postanowienie jest zasadne. Kluczowe znaczenie w tym względzie ma dowód w postaci opinii wyspecjalizowanego organu ochrony środowiska (RDOŚ) przedstawiony wobec charakterystyki przedsięwzięcia zawartej przez inwestora w KIP. Stanowisko tego organu jest konkretne i spójne, zatem dowodu tego nie sposób odrzucić. Na zakres raportu ma wpływ charakter i skala planowanego przedsięwzięcia, które wyłącza na wiele lat (20 - 30 lat) z produkcji rolnej obszar o powierzchni ok. 13,85 ha, a także stanowić może istotną przeszkodę w swobodnym przemieszczaniu się zwierząt, a tym samym może mieć wpływ na lokalną różnorodność biologiczną, co uzasadnia wskazanie rodzajów oddziaływań oraz elementów środowiska wymagających szczegółowej analizy, stosownie do art. 68 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy.
Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zażalenia, bowiem kwestionowane postanowienie spełnia warunki określone w ww. przepisach prawa. W sprawie, organ I instancji stwierdzając obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia i sporządzenia raportu wskazał przesłanki, którymi kierował się zajmując takie stanowisko w sprawie. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ uzyskał wymaganą prawem opinię RDOŚ, który uznał, że dla przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem RDOŚ, zgodnie z informacjami zawartymi w KIP oraz z uwagi na planowane w bliższym sąsiedztwie wielkopowierzchniowe farmy fotowoltaiczne przedsięwzięcie będzie miało wpływ na otaczający krajobraz, środowisko przyrodnicze czy możliwość migracji zwierząt. Na podstawie informacji zawartych w KIP stwierdzono, że w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, w odległości ok. 470 m istnieje inwestycja pn.: "Zabudowa odnawialnych źródeł energii (OZE) polegająca na budowie elektrowni słonecznej - urządzeń infrastruktury technicznej w postaci wolnostojących ogniw fotowoltaicznych o łącznej max. mocy produkowanej energii elektrycznej 1 MW wraz z inwerterami, złączami kablowymi, przyłączem elektroenergetycznym oraz stacją transformatorową o mocy 1000 kVA realizowana na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] w miejscowości [...], gmina R.". Natomiast najbliższe inne planowane inwestycje polegające na budowie elektrowni fotowoltaicznych przewidziane są do posadowienia w odległości 10 m (na działkach nr ewid. [...],[...] i [...] obręb [...]), 112 m (na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb [...]) oraz w odległości 52 m (na działkach nr ewid. [...] obręb [...]).
Jak wskazało Kolegium, z uwagi na znaczną skalę i charakter przedsięwzięcia, a także możliwość kumulacji oddziaływań z przedsięwzięciami istniejącymi i planowanymi do realizacji w sąsiedztwie terenu inwestycji (w tym także przedsięwzięciem polegającym na "Budowie w obrębie [...] Gmina R. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 57 MW", planowanym do realizacji na powierzchni ok. 28,51 ha, dla którego Wójt Gminy R. decyzją z dnia 11 października 2024 r., znak UG-RGO.6220.3.2024.EK określił środowiskowe uwarunkowania), należy zgodzić się z RDOŚ, że na podstawie KIP nie można wykluczyć wystąpienia znaczących negatywnych oddziaływań, w szczególności na środowisko przyrodnicze. Przedsięwzięcie wiąże się z oddziaływaniem na etapie budowy (wynikającym m.in. z tymczasowego przekształcenia i zajęcia terenu, realizacji transportu, funkcjonowania zaplecza budowy, przeprowadzenia prac budowlanych i montażowych itd.), na etapie funkcjonowania (wynikającym m.in. z zajęcia powierzchni terenu przez panele na znaczny okres czasu ok. 20 - 30 lat oraz późniejszej obsługi instalacji), a także na etapie likwidacji, gdzie oddziaływania będą podobne do oddziaływań etapu budowy. Przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko pozwoli na ocenę stopnia uciążliwości projektowanej inwestycji w stosunku do poszczególnych elementów środowiska, ocenę możliwego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, wielkości, złożoności, czasu trwania i rodzaju uciążliwości, a przeprowadzone w raporcie analizy dostarczą rzetelnych informacji oraz będą podstawą do wyznaczania właściwych środków minimalizujących i kompensujących stwierdzone oddziaływania. Przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko jednoznacznie wykaże, czy oddziaływanie na środowisko przedsięwzięcia będzie mieściło się w granicach ustalonych norm środowiskowych. RDOŚ wskazał jednocześnie, że zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien być zgodny z art. 66 ustawy i określił elementy wymagające szczególnego uwzględnienia, co organ gminy uwzględnił następnie w zaskarżonym postanowieniu określając zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Analizując treść zaskarżonego postanowienia, a w szczególności zakres elementów, które powinien zawierać raport, Kolegium uznało, że celem tego postępowania jest bez wątpienia zapewnienie maksymalnej ochrony środowiska przyrodniczego oraz rozważenie wszelkich możliwych zagrożeń ze strony projektowanej inwestycji. Nie budzi wątpliwości, że dopiero raport sporządzony zgodnie z warunkami wynikającymi z postanowienia, przedstawi szczegółowo planowane przedsięwzięcie i jego oddziaływanie na środowisko i da odpowiedź, jakie ewentualne zagrożenia niesie ze sobą realizacja tej konkretnej inwestycji i jakie kroki należy podjąć, ażeby optymalnie chronić środowisko, zarówno na etapie realizacji inwestycji, późniejszego jej funkcjonowania oraz likwidacji. Raport będzie stanowić podstawę do szczegółowej analizy w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na dalszym etapie postępowania, przy uwzględnieniu kumulacji z istniejącymi i planowanymi przedsięwzięciami o tożsamym charakterze, i pozwoli na wnikliwą ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przez organ właściwy w sprawie wydania decyzji środowiskowej oraz organy uzgadniające i opiniujące, w którym - w sytuacji wątpliwości co do wykazanego w raporcie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko - organy uprawnione będą do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, m.in. poprzez żądanie uzupełnienia raportu, jego uszczegółowienia bądź złożenia wyjaśnień co do jego treści.
Ponadto, co również jest istotne, zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zatem organ gminy będzie obowiązany prowadzić postępowanie z udziałem społeczeństwa.
W ocenie Kolegium, zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium nie zgodziło się ze stroną, że wobec stwierdzenia w KIP, że "W ramach inwestycji nie przewiduje się dokonywania wycinki drzew i krzewów", nałożenie obowiązku określonego w pkt II.3. postanowienia nie znajduje uzasadnienia. W pkt II.3. postanowienia wskazano, iż "W przypadku konieczności przeprowadzenia wycinki drzew i/lub krzewów przedstawić wyniki inwentaryzacji ilościowej i gatunkowej drzew i krzewów przeznaczonych do wycinki:" i doprecyzowano ten obowiązek w ppkt 3.1. - 3.8. Jak wynika z informacji o działkach z dnia [...] sierpnia 2024 r. na działkach objętych postępowaniem, tj. nr [...] i [...] występują grunty leśne o pow. 0,03 ha (dz. nr [...]) i 0,25 ha (dz. nr [...]). Ponadto, konieczność wycinki drzew i krzewów może wynikać z przebiegu linii kablowej do miejsca wpięcia do KSE. Jeżeli zatem raport wykaże, że w ramach inwestycji nie będzie konieczności przeprowadzenia wycinki drzew i krzewów, wówczas na inwestorze nie będzie ciążył obowiązek wynikający z pkt II.3. postanowienia.
Kolegium, nie podzieliło także stanowiska, że postanowienie narusza przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy wobec nałożenia obowiązku przestawienia w raporcie wariantu zerowego. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym. Są to warianty obowiązkowe. Jednakże zgodnie z art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy, organ określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - wskazać rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania. W sprawie organ I instancji, kierując się wskazaniami RDOS, uznał za konieczne przedstawienie w raporcie wariantu zerowego. W świetle art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy pozostawiono uznaniu organu, czy nałoży na wnioskującego o decyzję środowiskową dodatkowe obowiązki, czy nie, zatem nie można zarzucić, że nałożenie obowiązku przedstawienia w raporcie wariantu zerowego nie znajduje uzasadnienia.
W ocenie Kolegium, zasadnie też organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek określony w pkt II.6.1. postanowienia. Kolegium podziela stanowiska organu I instancji oraz RDOS, że przyłącze do KSE stanowi integralną część farmy fotowoltaicznej. Wprawdzie w KIP wskazano, iż "Przyłącze energetyczne - realizowane jako odrębne przedsięwzięcie (w oparciu o odrębną decyzję administracyjną) powiązane funkcjonalnie z wnioskowaną inwestycją, planowane jest jako linie kablowe podziemne, średniego napięcia odprowadzające wyprodukowaną energię. Wytworzona w instalacji fotowoltaicznej energia będzie odprowadzana do końcowego punktu aktualnie procedowanej inwestycji czyli stacji średniego napięcia. W zależności od przyznanych warunków technicznych przyłączenia, następnie na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej zostanie wykonane przyłącze energetyczne odprowadzające energię do KSE, GPZ (Główny Punkt Zasilania), magazynu energii, na cele lokalnej zabudowy i zakładów przemysłowych, bądź na potrzeby klastra energii. Szczegóły dotyczące przyłącza, zostaną określone na późniejszym etapie w warunkach technicznych przyłączenia i będą przedmiotem odrębnej decyzji administracyjnej". W zażaleniu strona podniosła, że "Jednocześnie w przypadku nieuzyskania warunków technicznych przyłączenia do KSE Spółka ma możliwość rozważenia alternatywnych metod odbioru wytworzonej energii, np. za pośrednictwem linii bezpośrednich do odbiorców, ewentualnie magazynu energii, czy też stacji produkcji wodoru". Jeżeli zatem inwestor przewiduje różne koncepcje odbioru wyprodukowanej energii, to powinien je przedstawić w raporcie.
Niewątpliwie, przedmiotem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań jest przedsięwzięcie określone we wniosku przez inwestora. Chodzi zatem o konkretne przedsięwzięcie, o określonych parametrach i cechach. Jednakże w przypadku danych niedookreślonych, tak naprawdę nie wiadomo z jaką inwestycją mamy do czynienia i jak w przyszłości będzie oddziaływać na środowisko. Przedmiotem ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia powinny zostać objęte wszystkie związane z nim kwestie, jako wzajemnie powiązane i warunkujące się tak w aspekcie technicznym i środowiskowym. Nie chodzi tu o przedstawienie szczegółowych rozwiązań technologicznych, ale objęcie postępowaniem, uwzględnienie i rozważenie wszystkich zagadnień związanych wprost z realizacją inwestycji, jako rzutujących bezpośrednio na wydanie i treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym zakresie niedopuszczalne jest "wyłączenie" z postępowania wybranych przez inwestora kwestii pozostających w merytorycznym związku z przedmiotem sprawy i "przerzucanie" ich do odrębnych postępowań, gdyż powoduje to, że wydawana w sprawie decyzja środowiskowa ma w istocie charakter fragmentaryczny, co podważa jej istotę i sens.
Inwestor nie może zatem braku danych uzasadniać tym, że zostaną one określone na etapie projektu budowlanego. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (pkt 1) oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 3). Zgodnie zaś z art. 86 pkt 2 ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1. Zatem treść decyzji i ustalone w niej parametry, są wiążące na dalszych etapach procesu budowlanego.
Zdaniem Kolegium, na wynik sprawy nie może mieć także wpływu okoliczność, że organ przychylił się do stanowiska tylko jednego z trzech organów opiniujących potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sytuacji wyrażenia rozbieżnych opinii przez organy współdziałające, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze C. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. wskazała na naruszenie:
1. art. 124 § 2 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niewskazaniu (bądź błędnym wskazaniu) podstaw faktycznych i prawnych dla konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
2. art. 7 w zw. art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego skutkiem było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania, oraz art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione skomplikowanie postępowania,
3. art. 61 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wykroczenie przez organ poza zakres złożonego wniosku polegające na nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oddziaływania na środowisko w zakresie przekraczającym żądanie strony,
4. art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, polegające na jego błędnej wykładni i przyjęcie wariantu "0" (zerowego) za wariant alternatywny realizacji przedsięwzięcia.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy R., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Pełnomocnik strony skarżącej - radca prawny B. M. w piśmie z dnia 15 września 2025 r. oświadczył, że w całości podtrzymuję skargę podnosząc ponadto, że podstawą zażalenia skierowanego do Kolegium było nałożenie obowiązków, które nie mają odzwierciedlenia w stanie faktycznym wynikającym z aktualnego zagospodarowania obszaru inwestycji. Strona kwestionuje konieczność oceny zadrzewienia i zakrzewienia, podczas gdy z dokumentacji złożonej w sprawie, wprost wynikał fakt braku zadrzewień i zakrzewień w obszarze inwestycji. Rozbieżność ta rodziła wątpliwości co do rzetelności przebadania akt sprawy przez organ prowadzący postępowanie oraz organ opiniujący (RDOŚ), na co zwrócono uwagę już w treści zażalenia, a czego nie wziął pod uwagę organ II instancji. Jednocześnie jedyną odpowiedzią na zarzuty strony w tym zakresie Kolegium uczyniło argument o wyspecjalizowaniu organu opiniującego, co w ocenie strony narusza dwuinstancyjność postępowania. W odniesieniu do obowiązków odnoszących się do zadrzewień i zakrzewień, których Spółka nie będzie w żaden sposób naruszać. Kolegium nie dostrzegło możliwości skorzystania z zapisów art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy w zakresie wskazania szczegółowości danych pozwalających scharakteryzować elementy środowiska wymagające analizy.
Ponadto, strona skarżąca w zażaleniu wskazała na naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, który precyzuje jakiego rodzaju warianty są obligatoryjną częścią raportu. Kolegium w odpowiedzi na skargę pominęło zupełnie argumentację, z jakiego powodu nie wzięło pod uwagę powyższego naruszenia. Jako podstawę nałożonego obowiązku Kolegium wskazało możliwość dodatkowych obowiązków inwestora opierając się na wyroku NSA z dnia 1 8 listopada 2016 r., sygn. II OSK 346/15. Co istotne przywołany wyrok NSA, w ogóle nie znajduje zastosowania w sprawie i naruszenia wskazywanego przez stronę, gdyż odnosi się do zupełnie innych okoliczności. Strona nie kwestionowała w skardze praw organu wynikających z art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy do wskazania rodzaju wariantów alternatywnych. Jednakże organ z tego uprawnienia w treści kwestionowanego postanowienia nie skorzystał. W ocenie strony skarżącej, przywołana przez Kolegium podstawa prawna odnosi się do możliwości skonkretyzowania parametrów wariantów alternatywnych, których konieczność umieszczenia w raporcie wynika z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. Z kolei ograniczanie analizy wariantowej w sposób, który wynika z pkt 5.1 (czyli wyłącznie do wariantu wnioskowanego i wariantu "0") kwestionowanego postanowienia, stanowi oczywiste naruszenie prawa, gdyż w ogóle nie wskazuje wariantu alternatywnego. Co istotne w sprawie, wymagany w analizie wariantowej (jako wariant alternatywny?) i określany przez organy mianem wariantu "0" przypadek, w rzeczywistości odpowiada opisowi aktualnego stanu środowiska w miejscu planowanej inwestycji, co jest obligatoryjnym elementem raportu, wynikającym z pkt 2 postanowienia Wójta Gminy. Nie może on jednak być określany mianem "wariantu" i umieszczany w analizie wariantowej, gdyż nie będzie wówczas spełniał podstawowego warunku racjonalności wariantu alternatywnego. Na potwierdzenie powyższego strona w treści skargi przywołała stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 20 maja 2025 r., sygn. III OSK 44/22, którego Kolegium nie odnotowało w odpowiedzi na skargę.
Kolejną z podstaw skargi był fakt ugruntowania w postanowieniu Kolegium, nieuprawnionego rozszerzenia zakresu wniosku strony skarżącej. W tym zakresie Kolegium przejawia w odpowiedzi na skargę niekonsekwencję, gdyż - z jednej strony - odnotowuje na str. 5, cyt.: "Wprawdzie w KIP wskazano, iż "Przyłącze energetyczne - realizowane jako odrębne przedsięwzięcie (w oparciu o odrębną decyzję administracyjną)..." oraz "należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że przedmiotem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań jest przedsięwzięcie określone we wniosku przez inwestora...", by już za chwilę stwierdzić, że "nie chodzi tu o przedstawienie szczegółowych rozwiązań technologicznych, ale objęcie postępowaniem..." i "W tym zakresie niedopuszczalne jest "wyłączenie" z postępowania wybranych przez inwestora kwestii i przerzucanie ich do odrębnych postępowań...". Co istotne spółka od samego początku podkreśla, że zakres wniosku nie jest jej uznaniem, a wynika z obecnego porządku prawnego, który (przy braku warunków technicznych przyłączenia do sieci elektroenergetycznej) nie daje możliwości doprecyzowania kwestii związanych z przebiegiem linii kablowej do sieci energetycznej i wskazania konkretnego punktu przyłączenia. Jednocześnie, nie można abstrahować od faktu braku konieczności oceny oddziaływania linii kablowych (podziemnych - średniego napięcia) w ogóle, co wynika wprost z zapisów aktualnego rozporządzenia o kwalifikacji przedsięwzięć. Co istotne w realiach aktualnej sprawy, Kolegium przywołało na potwierdzenie swojej tezy wyrok WSA w Rzeszowie, który został wydany w nieznanym co do szczegółów stanie faktycznym, nie odnotowując w treści odpowiedzi na skargę stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażonego w wyroku z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. II SA/Łd 796/24, który wprost wskazuje, że czym innym jest bowiem produkcja energii, wytwarzanej przez system paneli fotowoltaicznych, a czym innym jej przesyłanie do KSE. Kwestia przyłączenia instalacji fotowoltaicznej do sieci energetycznej i miejsca, w którym to nastąpi nie może być przedmiotem postępowania środowiskowego, gdyż tego rodzaju przedsięwzięcie nie jest kwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko". Nie jest dla strony skarżącej zrozumiałe, z jakich powodów Kolegium odrzuciło stanowisko Sądu, którego kognicji podlega, gdyż odpowiedź na skargę nie rozwiewa wątpliwości w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy jednak wskazać, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej również jako: "p.p.s.a"). Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 3 p.p.s.a., miała miejsce w niniejszym postępowaniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.)., dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona na podstawie kryterium zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 14 maja 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z dnia 30 grudnia 2024 r., nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie w obrębie [...] Gmina R. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 26 MW" oraz ustalające zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 poz. 1112 z póżn. zm., dalej także jako: "u.i.o.ś." lub "ustawa środowiskowa").
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy słusznie zakwalifikowały przedmiotową inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jako zabudowę systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczanej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż 2 ha, której mowa w § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm., dalej także jako "rozporządzenie"). Takiej kwalifikacji dokonano również w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W konsekwencji przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie miało charakteru obligatoryjnego, lecz zostało uzależnione od stwierdzenia tego obowiązku przez właściwy organ, przy uwzględnieniu warunków określonych w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Jak stanowi ten przepis, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianami klimatu,
f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach, gdy planuje się ich powstawanie,
g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek,
b) obszary wybrzeży i środowisko morskie,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej,
k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;
3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania,
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
g) możliwości ograniczenia oddziaływania.
W orzecznictwie wskazuje się, że pomimo użytego w powyższym przepisie sformułowania, że należy «uwzględnić łącznie» wskazane uwarunkowania, ich ocena ograniczy się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie (wyrok WSA w Krakowie z 20 czerwca 2017 r., sygn. II SA/Kr 260/17). Warto w tym miejscu odnotować wyrażany w orzecznictwie pogląd odnośnie potrzeby uwzględnienia kumulacji oddziaływań przedsięwzięcia z oddziaływaniami innych przedsięwzięć istniejących oraz planowanych. "Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami." (wyrok WSA w Lublinie z 6.09.2022 r., sygn. II SA/Lu 294/22; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 64 ust. 1 postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wydaje się po zasięgnięciu opinii: regionalnego dyrektora ochrony środowiska; organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b; organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy; organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
W postanowieniu, o którym mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68 ustawy środowiskowej, który w ust. 1 stanowi, że organ, określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. Natomiast stosownie do art. 68 ust. 2 ustawy organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:
1) odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4, 13, 15 i 16; nie dotyczy to dróg publicznych oraz linii kolejowych - będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) wskazać:
a) rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania,
b) zakres i szczegółowość wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy,
c) zakres i metody badań.
Z kolei elementy, jakie powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określa art. 66 ust. 1 u.i.o.ś.
W sprawie kontrolowanej w niniejszym postępowaniu organy postanowiły o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o analizę i jej wnioski zawarte w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 9 grudnia 2024 r. Wskazać zatem należy, iż postanowienie RDOŚ wydane w niniejszej sprawie nie ma charakteru wiążącego. Opiniowanie jest najsłabszą formą współdziałania organów administracyjnych, a opinia wyrażona przez organ współdziałający nie ma charakteru wiążącego dla organu prowadzącego postępowanie (por. K. Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. IV 2023, LEX/el.; wyroki NSA: z 2 października 2019 r., sygn. II OSK 2738/17; z 5 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 2507/14). Istotą zasięgnięcia opinii jest przedstawienie poglądu wyspecjalizowanych organów w zakresie ich właściwości, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności - przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując. Zatem po stronie organu wydającego postanowienie istnieje obowiązek dokonania wszechstronnej oceny całości materiału dowodowego obejmującego zarówno stanowisko organów opiniujących jak i informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać - zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. - jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) i prawnymi, kierował się dokonując ustaleń w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz odnieść się do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, co wprost wynika z art. 65 ust. 3 ustawy środowiskowej.
W tym miejscu należy wyjaśnić specyficzny charakter dowodowy karty informacyjnej przedsięwzięcia. Zgodnie z przepisem art. 62a ust. 1 u.u.i.o.ś. karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, a które w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia szczegółowo omówione zostały w uzasadnieniu decyzji Kolegium. Kartę informacyjną przedsięwzięcia podpisuje autor, a w przypadku gdy jej wykonawcą jest zespół autorów - kierujący tym zespołem, wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz daty sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 62a ust. 2 u.u.i.o.ś.). W orzecznictwie wskazuje się, że dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń zawartych w KIP może nastąpić jedynie, co do zasady, przez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autor karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej powyższego dokumentu wymaga zatem przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów, np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia karty informacyjnej przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 978/22, LEX nr 3653232; wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2352/21 czy wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 875/20).
Biorąc pod uwagę realia badanej sprawy warto podkreślić, iż Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez organy obu instancji, zgodnie z którym dopiero w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - w sporządzanym w jej ramach raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - przedstawia się szczegółowy opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności (...) informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem; (art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś.). To raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem, w którym określa się przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 6), opisuje się metody prognozowania zastosowane przez wnioskodawcę oraz opisuje się przewidywane znaczące oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Niewątpliwie trafnie wskazuje Kolegium, że raport sporządzony zgodnie z art. 66 u.i.o.ś. przedstawia szczegółowo planowane przedsięwzięcie i jego oddziaływanie na środowisko oraz daje odpowiedź jakie ewentualne zagrożenia niesie ze sobą realizacja tej konkretnej inwestycji i jakie kroki należy podjąć, ażeby optymalnie chronić środowisko. Jeśli więc w toku postępowania w sprawie kwalifikacji przedsięwzięcia do oceny oddziaływania na środowisko okaże się, że informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie pozwalają na jednoznaczne określenie jego oddziaływania na środowisko i organ właściwy wyraża wolę otrzymania danych szczegółowych, które zawarte mogą zostać tylko w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, ma oczywiście prawo stwierdzić potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i nałożyć obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Nie negując powyższego stanowiska trzeba jednak podkreślić, że ustalenie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymaga przeprowadzenia postepowania, w toku którego ocenie poddany zostanie cały materiał dowodowy, a więc zarówno opinie organów, o których mowa w art. 68 ust. 2 u.i.o.ś. Jak i złożona przez wnioskującego karta informacyjna przedsięwzięcia. Tymczasem analiza uzasadnień decyzji organów obu instancji wydanych w kontrolowanej sprawie prowadzi do wniosku, iż decyzje te nie zostały poprzedzone wszechstronną oceną całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organy zaniechały bowiem analizy i oceny poszczególnych informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Co istotne – zaniechanie to dotyczy danych, które w świetle postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 9 grudnia 2024 r. oraz decyzji organów obu instancji, miały decydujące znaczenie dla ustalenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Są to zawarte w KIP informacje obejmujące takie zagadnienia jak oddziaływanie na krajobraz, pokrycie terenu inwestycji szatą roślinną, występowanie zwierząt dziko żyjących czy wpływ inwestycji na ptaki. Skarżący zawarł w karcie informacyjnej przedsięwzięcia dane dotyczące występowania korytarzy ekologicznych, przedstawił ich położenie w formie graficznej oraz sformułował wnioski, w myśl których w ramach planowanej inwestycji nie dojdzie do zaburzenia ciągłości lokalnych korytarzy ekologicznych. Przedstawiono również parametry występowania form ochrony przyrody w otoczeniu planowanej inwestycji, podając ich odległość oraz prezentując ich położenie w formie graficznej. Organy, przesądzając o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w szczególności ze względu na krajobraz, korytarze ekologiczne oraz formy ochrony przyrody, nie poddają ocenie informacji odnoszących się do tych zagadnień, zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia.
Zauważenia wymaga również kwestia skumulowanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia oraz przedsięwzięć istniejących i planowanych. Według opinii RDOŚ, z uwagi na możliwość wystąpienia skumulowanego oddziaływania, nie można wykluczyć wystąpienia znaczących negatywnych oddziaływań na krajobraz, środowisko przyrodnicze, możliwość wystąpienia efektu bariery i ograniczenia funkcjonalności lokalnych korytarzy ekologicznych. Kwestie kumulacji oddziaływania przedsięwzięć podkreślił w uzasadnieniu swojej decyzji również organ odwoławczy. Na wniosek Kolegium do akt załączone zostały fotokopie decyzji środowiskowych wydanych przez Wójta Gminy R. w dniach 18 września 2019 r., z 24 października 2019 r. oraz z 11 października 2024 r. dla następujących inwestycji: "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości [...] na terenie działki nr ewid. [...]"; "Budowa dwóch odrębnych farm fotowoltaicznych o mocy do 1 MW każda wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości [...] na działkach o nr ewid. [...], [...],[...]."; "Budowa w obrębie [...] Gmina R. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 57MW". Kolegium, pomimo złożenia do akt powyższych dokumentów, jedynie potwierdza informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, co do tego, że najbliższe planowane inwestycje polegające na budowie elektrowni fotowoltaicznych przewidziane są do posadowienia: w odległości około 10 m. (na działkach nr ewid. [...], [...],[...] obręb [...]), w odległości około 112 m (na działkach nr ewid. [...],[...] obręb [...]) oraz w odległości około 52 m (na działce nr ewid [...] obręb [...]) od przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy nie wyjaśnia natomiast, czy przeprowadzony został dowód z powyższych decyzji oraz jakie okoliczności faktyczne zostały wykazane. Trzeba przy tym zauważyć, że z treści ostatniej z ww. decyzji (z 11 października 2024 r.) wynika, iż dotyczy ona budowy farmy fotowoltaicznej na działkach o numerach ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...],[...] obręb [...], gmina R., o całkowitej powierzchni 28,51 ha. Parametry te pokazują, że bez wątpienia chodzi o inwestycję, która nie została wymieniona w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Organ odwoławczy wskazuje na możliwość kumulacji oddziaływań również z tym przedsięwzięciem, nie wyjaśnia jednak, na podstawie jakich okoliczności takiego wskazania dokonuje. W szczególności nie wyjaśnia, jaka jest odległość inwestycji objętej decyzją Wójta Gminy R. z 11 października 2024 r. od inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Organ nie odnosi się także sprzeczności jaka pojawia się w treści KIP na stronie 92. Skarżący podaje tam, że skumulowane oddziaływanie przedmiotowej inwestycji oraz inwestycji planowanych/istniejących w jej otoczeniu będzie nieznaczne. Jednakże powyższa konkluzja następuje bezpośrednio po informacji, że przedmiotowa inwestycja jest oddalona od pozostałych planowanych/istniejących inwestycji o co najmniej 370 m oraz, że inwestycje oddzielone są od siebie i zasłonięte przez liczne istniejące kompleksy zadrzewień/zakrzewień, co nie znajduje podstaw w pozostałej treści KIP.
Powyższe prowadzi do wniosku o zasadności podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nieuwzględnienie w tej ocenie informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz jej uzupełnieniu z dnia 19 listopada 2024 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na ustalenie, na podstawie jakich informacji lub wniosków zawartych w KIP, odnoszących się do kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. (poza skalą i wielkością inwestycji), organ zdecydował o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czy też które z tych informacji i wniosków okazały się niewystarczające lub powinny zostać zakwestionowane. W konsekwencji uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało, w ocenie Sądu, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 63 ust. 5 u.i.o.ś.
Przechodząc do kwestii ustalonego przez organy zakresu raportu oddziaływania na środowisko, za uzasadniony Sąd uznał podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. polegający na jego błędnej wykładni i przyjęciu wariantu "0" za wariant alternatywny realizacji przedsięwzięcia.
Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. raport powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym. Z kolei art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.o.ś. stanowi, że raport musi także określać przewidywane oddziaływanie na środowisko każdego z analizowanych wariantów. Jak wskazuje Naczelny Sąd administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2025 r. (sygn. akt III OSK 6994/21) "..."alternatywność" oznacza, że racjonalny wariant musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Z tego powodu za wariant alternatywny nie może być uznany tzw. "wariant zerowy", ponieważ w ogóle nie oddziałuje na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznym (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc, produkcyjność, wydajność zainstalowanych urządzeń). Nie jest oczywiście wyłączone odwoływanie się także do innych różnic, wynikających chociażby z kryteriów ekonomicznych i społecznych. W każdej sprawie kryteria te powinny zostać zindywidualizowane w oparciu o rodzaj przedsięwzięcia, dla którego inwestor występuje o ustalenia środowiskowych uwarunkowań." Natomiast trzeba zaznaczyć, że art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. w punkcie 4 zawiera odrębną regulację, zgodnie z którą raport powinien także zawierać opis przewidywanych skutków dla środowiska, jeżeli w ogóle nie zostanie zrealizowane dane przedsięwzięcie. Wobec powyższego niezasadnym jawi się określenie w postanowieniu Wójta Gminy R. wymogu szczegółowego opisania i uzasadnienia wariantu "0" polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Wbrew stanowisku Kolegium przedstawionemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wymóg "wariantu zerowego" nie jest także nałożeniem dodatkowego obowiązku, o którym mowa w art. 68 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. Tak zwany wariant "zerowy" czyli niepodejmowanie przedsięwzięcia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej nie stanowi w żadnym przypadku wariantu alternatywnego, o którym mówi art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. II OSK 3185/18). Opis skutków dla środowiska w przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia jest bowiem odrębnym elementem raportu wymaganym na mocy powołanego powyżej art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej.
Uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. poprzez wykroczenie poza zakres złożonego wniosku polegające na nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie przekraczającym żądanie strony, tj. inwestycji polegającej na budowie przyłącza do sieci energetycznej (KSE). Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym budowa elektrowni fotowoltaicznej, nie jest tożsama i od strony środowiskowej powiązana z budową i utrzymywaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. II SA/Łd 796/24). Czym innym jest bowiem produkcja energii, wytwarzanej przez system paneli fotowoltaicznych, a czym innym jej przesyłanie do KSE. Kwestia przyłączenia instalacji fotowoltaicznej do sieci energetycznej i miejsca, w którym to nastąpi nie może być przedmiotem postępowania środowiskowego, gdyż tego rodzaju przedsięwzięcie nie jest kwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika bowiem z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 2019 r. za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko uznaje się tylko napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 220 kV i długości nie mniejszej niż 15 km. Stosownie natomiast do § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110kV inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 6. Zaznaczyć również należy, że do budowy przyłączy elektroenergetycznych, co do zasady stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 266) – dalej: P.e., co wynika zarówno z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (art. 29a ust. 2), jak i przepisów szczególnych zawartych w ustawie z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (art. 1 ust. 3), regulującej m.in. zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii jakim niewątpliwie jest elektrownia fotowoltaiczna. Zgodnie z art. 7 ust. 1 P.e. przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru (...). Co do zasady budowę i rozbudowę odcinków sieci służących do przyłączenia instalacji należących do podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci, zapewnia przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii, umożliwiając ich wykonanie zgodnie z zasadami konkurencji także innym przedsiębiorcom zatrudniającym pracowników o odpowiednich kwalifikacjach i doświadczeniu w tym zakresie (art. 7 ust. 6 P.e.). Z mocy art. 7 ust. 9a P.e. podmiot ubiegający się o przyłączenie ma natomiast możliwość budowy i rozbudowy odcinków sieci służących do przyłączenia instalacji należących do podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci, w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem energetycznym. Przede wszystkim jednak, co podkreśla skarżący, złożony przez stronę skarżącą wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji nie obejmuje budowy urządzeń infrastruktury przyłączeniowej. Skarżący jako inwestor nie ma obowiązku korzystania z możliwości jaką daje mu art. 7 ust. 9a P.e. Kwestia przyłącza inwestycji do KSE podlegać będzie rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Zasadny okazał się także zarzut wykroczenia poza zakres złożonego wniosku poprzez włączenie w zakres raportu nakazu przeprowadzenia inwentaryzacji ilościowej i jakościowej drzew i krzewów przeznaczonych do wycinki oraz obowiązków związanych z wycinką drzew i krzewów, określonych w punktach od 3.1. do 3.8. (str. 3 i 4) decyzji organu pierwszej instancji. W sprawie nie jest sporne, że inwestor nie planuje jakiejkolwiek wycinki drzew lub krzewów. Innymi słowy, planowane przedsięwzięcie, którego wpływ na środowisko ma być przedmiotem raportu o oddziaływaniu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie obejmuje usunięcia drzew lub krzewów z terenu inwestycji. W ocenie Sądu nie zasługuje na uznanie argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, w myśl której zobowiązania związane z wycinką drzew mają wejść w życie dopiero w przypadku, gdyby okazało się, że jednak inwestycja obejmuje również te działania. Należy bowiem podkreślić, że przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko jest konkretna inwestycja, zlokalizowana na określonym terenie i obejmująca elementy wskazane przez inwestora. Brak podstaw prawnych dla sporządzania oceny przedsięwzięcia różniącego się od inwestycji wskazanej we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Stąd też zarzuty skargi, co do naruszenia: art. 7, art. 80, art. 107 § 3, art. 66 § 1 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 5 i art. 65 ust. 3 u.i.o.ś. uznać należało za uzasadnione.
Ponownie rozpatrując sprawę organy zastosują się do oceny prawnej i wskazań Sądu przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu, dokonując w szczególności wszechstronnej oceny całości materiału dowodowego i wyjaśniając przyczyny rozstrzygnięcia w oparciu o tę ocenę.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go decyzji Wójta Gminy R. z dnia 30 grudnia 2024 r. (pkt 1 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).
dc