II SA/Łd 467/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-09-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie terenuanaliza urbanistycznateren inwestycjigrunt leśnydroga publicznadroga wewnętrznadobry sąsiadkontynuacja zabudowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy, uznając, że teren inwestycji obejmuje grunty leśne wymagające zgody na zmianę przeznaczenia, a także kwestionując sposób wyznaczenia obszaru analizowanego.

Skarżąca K.R. wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wydania decyzji, wskazując na niespełnienie warunków z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak "dobrego sąsiedztwa" oraz obecność gruntów leśnych na terenie inwestycji. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniu obszaru analizowanego i sposobu jego wyznaczenia. Sąd administracyjny, choć uznał wadliwość wyznaczenia obszaru analizowanego, oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do niespełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. (grunt leśny).

Skarżąca K.R. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ew. [...], [...] i [...]. Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 lutego 2023 r. utrzymało tę decyzję w mocy. Jako główne przyczyny odmowy wskazano niespełnienie warunku "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) z uwagi na wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego oraz fakt, że teren inwestycji obejmuje grunt leśny wymagający zgody na zmianę przeznaczenia (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniu szerokości frontu terenu i w konsekwencji obszaru analizowanego, a także nieprawidłowe ustalenie braku zabudowy pozwalającej na określenie wymagań nowej zabudowy. Podkreśliła, że na sąsiedniej działce znajduje się nowo wybudowany budynek mieszkalny, a także wskazała na inne decyzje WZ wydane dla sąsiednich terenów. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że zarzut wadliwego wyznaczenia obszaru analizowanego jest zasadny. Sąd wskazał, że frontem terenu budowlanej działki nr [...] powinien być jej dłuższy bok przylegający do drogi wewnętrznej (działka nr [...]), co skutkowałoby znacznie większym obszarem analizowanym. Jednakże, mimo tej wadliwości, Sąd podzielił stanowisko organów co do niespełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., ponieważ teren inwestycji obejmuje grunt leśny o powierzchni 163 m2, na który nie uzyskano zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Ponieważ inwestycja miała być realizowana na całej działce, a nie tylko na jej części nieleśnej, Sąd uznał, że odmowa ustalenia warunków zabudowy była zasadna. W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego nie zawsze prowadzi do uchylenia decyzji, jeśli istnieją inne, merytoryczne przesłanki odmowy, które zostały prawidłowo ustalone.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził wadliwość wyznaczenia obszaru analizowanego, jednak uznał, że niespełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. (teren obejmuje grunty leśne) stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy, co czyniło usunięcie wadliwości proceduralnej bezcelowym dla końcowego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (50)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie, w tym: co najmniej jedna działka sąsiednia jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy (pkt 1), teren ma dostęp do drogi publicznej (pkt 2), istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające (pkt 3), teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc (pkt 4), decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5), zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze objętym zakazami (pkt 6).

u.p.z.p. art. 61 § 5a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek dobrego sąsiedztwa - co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek dostępu do drogi publicznej.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek wystarczającego uzbrojenia terenu.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek braku konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne lub objęcia terenu zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek zgodności decyzji z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek braku lokalizacji inwestycji w obszarze objętym zakazami (np. sieci przesyłowych, stref kontrolowanych).

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Łączne spełnienie warunków dla wydania decyzji o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 61 § 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyznaczenie obszaru analizowanego.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek dobrego sąsiedztwa.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek dostępu do drogi publicznej.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek wystarczającego uzbrojenia terenu.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek dotyczący gruntów rolnych i leśnych.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek zgodności z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek braku lokalizacji w obszarach objętych zakazami.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Niespełnienie warunku z pkt 4 (grunt leśny) stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego nie zawsze prowadzi do uchylenia decyzji, jeśli istnieją inne, merytoryczne podstawy odmowy.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja działki budowlanej: nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.

u.p.z.p. art. 2 § 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej: bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.

u.p.z.p. art. 4 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 4 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, rozstrzygając daną sprawę, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.o.g.r.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Określa wymogi uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.

u.p.z.p. art. 67

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy utraty mocy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 88 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy utraty mocy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 52 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa teren, dla którego ustala się warunki zabudowy.

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 50 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 86

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 2 § 12

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja działki budowlanej.

u.p.z.p. art. 2 § 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej.

u.p.z.p. art. 61 § 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład sądu w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Teren inwestycji obejmuje grunt leśny wymagający zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne, co stanowi przeszkodę w wydaniu decyzji o warunkach zabudowy (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.).

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwego wyznaczenia obszaru analizowanego z uwagi na błędne przyjęcie szerokości frontu terenu. Zarzut nieprawidłowego ustalenia braku zabudowy pozwalającej na określenie wymagań nowej zabudowy. Zarzut utrzymania w mocy decyzji, która w sposób oczywisty nie odpowiada prawu. Zarzut nierozpoznania zarzutów przez organ II instancji.

Godne uwagi sformułowania

kontynuacja funkcji w świetle powołanego art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie oznacza tożsamości, lecz umożliwia uzupełnianie funkcji istniejącej o zagospodarowanie nie wchodzące z nią w kolizję. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. W ocenie Sądu sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania analiza urbanistyczna nie odpowiada wymogom przewidzianym prawem z uwagi na wadliwe wyznaczenie granic obszaru analizowanego. W związku z lokalizacją planowanej inwestycji na całej działce nr ew. [...], a więc również na terenie obejmującym grunty leśne, których przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne wymagało zgody, a która to zgoda w niniejszej sprawie nie została udzielona, usunięcie stwierdzonych przez Sąd naruszeń w zakresie wyznaczenia granic obszaru analizowanego nie mogło prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Agata Sobieszek-Krzywicka

sprawozdawca

Marcin Olejniczak

asesor

Michał Zbrojewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy, w szczególności: wyznaczania obszaru analizowanego, definicji \"frontu terenu\", znaczenia gruntów leśnych na terenie inwestycji oraz relacji między wadami proceduralnymi a merytorycznymi podstawami odmowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z gruntami leśnymi oraz wyznaczaniem obszaru analizowanego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez tych elementów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu uzyskiwania warunków zabudowy i pokazuje, jak kluczowe mogą być szczegóły techniczne (jak wyznaczenie obszaru analizowanego) oraz merytoryczne (jak obecność gruntów leśnych) w procesie decyzyjnym. Pokazuje też, jak sąd podchodzi do błędów proceduralnych organów.

Błąd w wyznaczeniu obszaru analizowanego nie zawsze ratuje wniosek o warunki zabudowy – kluczowy jest grunt leśny!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 467/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 2 pkt 12, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i ust. 5a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 21 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2023 roku sprawy ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO.4150.63.2023 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO.4150.63.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., powoływanej dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm., dalej również jako: "u.p.z.p.") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 stycznia 2023 r. nr DAR-UA-VII.61.2023, znak: DPRG-UA-VII-6730.58.2022 odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na działce o numerze ewidencyjnym [...], fragmencie działki o numerze ewidencyjnym [...], działce o numerze ewidencyjnym [...], w obrębie [...] - teren inwestycji zawarty w liniach rozgraniczających, przedstawiony na załączniku graficznym do decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
W dniu 15 marca 2022 r. Pani K. R., złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną (w tym budowę drogi, lokalnego ujęcia wody, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe) przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [....], na działce o numerze ewidencyjnym [...], fragmencie działki o numerze ewidencyjnym [...], działce o numerze ewidencyjnym [...], w obrębie [...].
W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że teren objęty wnioskiem (tj. działki nr [...]) znajdował się na obszarze, dla którego obowiązywała Uchwała Rady Miejskiej w Łodzi:
– nr [...] z dnia 23-06-2010 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł., położonej w rejonie [....] oraz zachodniej granicy miasta Ł. oraz
– [...] z dnia 23-06-2010 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł., położonej w dolinie rzeki J. w rejonie ulic [...].
W dniu 06-04-2022 r. Prezydent Miasta Łodzi postanowieniem nr DPRG-UA-VII.201.2022 zawiesił przedmiotowe postępowanie, do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nie dłużej niż do dnia 15-12-2022 r.
W okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu dla części obszaru miasta Ł. obejmującej teren planowanej inwestycji, zatem w dniu 16-12-2022 r. Prezydent Miasta Łodzi postanowieniem nr DPRG-UA-VII. 1020.2022 podjął przedmiotowe postępowanie.
W dniu 21-12-2022 r. Rada Miejska w Łodzi podjęła uchwałę nr LXX/2098/22 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic [...], [...] oraz zachodniej granicy miasta Ł. . Teren objęty wnioskiem znajduje się na obszarze, dla którego obowiązuje ww. uchwała.
W toku postepowania organ ustalił, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia punktów 1-6 zawartych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeprowadzona analiza urbanistyczna wykazała, że planowana inwestycja stanowi wprawdzie kontynuację funkcji mieszkalnej występującej na działkach sąsiednich (w granicach obszaru analizy występuje 1 budynek mieszkalny jednorodzinny z towarzyszącą zabudową gospodarczą), jednak pod względem parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu nie stanowi ona kontynuacji parametrów występujących na działkach sąsiednich. Ponieważ brak jest działki sąsiedniej, która pozwalałaby na wyznaczenie dla planowanej inwestycji takich parametrów jak wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki oraz wysokość elewacji frontowej i kalenicy w sposób zbliżony do wniosku, warunek tzw. dobrego sąsiedztwa należy uznać za niespełniony. Wyniki analizy urbanistycznej zawarte zostały w treści decyzji organu pierwszej instancji. Organ ustalił, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów nw. działki w obrębie [...], oznaczone są jako:
– [...] "lasy, pastwiska, grunty orne",
– [...] "łąki trwałe, pastwiska, grunty orne, grunty pod rowami",
– [...] "grunty orne, pastwiska".
Działka o numerze ewidencyjnym [...] stanowi w części grunt leśny [...] o pow. 163 m2 (który jest częścią użytku zlokalizowanego także na sąsiednich działkach, o łącznej powierzchni przekraczającej 1000 m2). W planie zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. który utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r. działka nr [...] w obrębie [...] znajdowała się w jednostce planistycznej [...] - tereny o użytkowaniu rolnym, gdzie dopuszcza się lokalizację nowej zabudowy mieszkaniowej i towarzyszącej jej zabudowy gospodarczej w ramach istniejących skupisk zabudowy wzdłuż istniejących dróg w pasie 50 m od drogi. Poza istniejącymi skupiskami zabudowy dopuszcza się wyłącznie wymianę zabudowy mieszkaniowej bez możliwości lokalizacji nowych obiektów. Zatem z dokonanych ustaleń wynika, że na terenie objętym wnioskiem występuje grunt leśny wymagający uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne, nie objęty taką zgoda przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust.1. Warunek zatem nie jest spełniony.
Ze względu na brak łącznego spełnienia wszystkich warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. - niespełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 1 (warunek dobrego sąsiedztwa) i pkt. 4 (na terenie objętym wnioskiem występuje grunt leśny wymagający uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne, nie objęty taka zgodą przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust.1) – w ocenie organu wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie jest możliwe.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. R., wskazując, iż organ pierwszej instancji błędnie ustalił granice obszaru analizowanego. Front działki ma bowiem długość ok. 82 metrów, zatem minimalny obszar analizowany winien wynosić 246 metrów. Tymczasem organ przyjął obszar niemal pięciokrotnie mniejszy, co istotnie wpływa na treść rozstrzygnięcia. W obszarze 246 metrów znajdują się bowiem zabudowania i jest to zabudowa mieszkalna. Skarżąca wskazała ponadto, iż dla szeregu działek, znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji, wydano decyzje pozytywne, ustalające warunki zabudowy dla inwestycji polegających na wzniesieniu budynków mieszkalnych. Wskaźnik zabudowy w tych decyzjach ukształtowano na poziomie 0,12 – 0,13.
W ocenie odwołującej, organ dokonując porównania wskaźnika zabudowy do działki [...] zlokalizowanej przy ul. [...], odrzucił dla ustalenia linii zabudowy fakt, iż dom mieszkalny zlokalizowany jest w odległości 71 m od ulicy [...]. Ponadto organ pominął, że pierwotnie większość domów była położona w takiej odległości od ulicy – porówna można zabudowę siedliskową na działce nr [...]. W nawiązaniu zaś do obecnej zabudowy i odległości od ulicy [...], K. R. wskazała na zabudowania znajdujące się na działce [...] – osiedle domów jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, gdzie ostatni dom – bliźniak postawiony jest 400 m od ulicy [...].
Skarżąca podkreśliła, iż działka nr [...] znajduje się na terenie, na którym planowana jest zabudowa jednorodzinna. Przyjęte w zaskarżonej decyzji założenia organu pierwszej instancji są błędne, a analiza dokonana została w sposób dowolny, co skutkuje tym, iż decyzja powinna zostać uchylona, a organ winien ustalić warunki zabudowy zgodnie z wnioskiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie znalazło jednak podstaw do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy musi poprzedzać ustalenie przez organ orzekający, jako warunku koniecznego, że co najmniej jedna działka, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana i to zabudowana w taki sposób, który pozwala na ustalenie wymogów nowej zabudowy, określonych w pkt 1 ust. 1 art. 61 oraz ustalenie, że spełnione są również pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p.
Organ drugiej instancji wskazał, przytaczając treść art. 61 ust. 5a u.p.z.p., iż granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Oznacza to, że w przypadku, kiedy trzykrotna szerokość frontu terenu inwestycji wynosi mniej niż 50 m, obszar analizowany musi zostać rozszerzony do minimum 50 m. Innymi słowy, norma art. 61 ust. 5a u.p.z.p. ustanawia zasadę, że granice obszaru analizowanego nie mogą zostać określone w odległości mniejszej od trzykrotnej szerokości frontu terenu inwestycji, a w przypadku gdy odległość ta wynosi mniej niż 50 m, określa konieczność powiększenia obszaru analizowanego do minimum 50 m od granic terenu objętego wnioskiem.
Zasada ta znalazła zdaniem organu zastosowanie w przedmiotowej sprawie bowiem za front terenu inwestycji, uznano część działki nr [...] o szerokości ok. 8 m, przylegającą do działki nr [...] zapewniającej dostęp do drogi publicznej. A zatem szerokość frontu terenu inwestycji jest mniejsza niż 50 m (3 x 8 m = 24 m < 50 m). Kolegium podkreśliło również, że obszar analizowany wyznaczono wokół działki nr [...], na której planowana jest zabudowa. Na działkach nr [...] bowiem planowana jest jedynie budowa drogi dojazdowej, a zatem infrastruktury technicznej, która nie wymaga wyznaczenia obszaru analizowanego i przeprowadzenia analizy urbanistycznej. Granice obszaru analizowanego zostały w tym przypadku rozszerzone do pełnych granic działek ewidencyjnych znajdujących się na jego obrzeżach, co do zasady nie narusza art. 61 ust. 5a ustawy. Dalsze ewentualne rozszerzanie granic tego obszaru musiałoby wynikać z uzasadnionej konieczności, której w niniejszej sprawie organ orzekający zasadnie nie dopatrzył się. Uzasadnieniem takim, zdaniem Kolegium, nie może być okoliczność, że poza granicami wyznaczonego obszaru analizy, od strony ul. [...] występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Na podstawie bowiem dokumentów zgromadzonych w sprawie, w szczególności na podstawie treści mapy (graficznej części analizy) można jednoznacznie stwierdzić, że cechą charakterystyczną tej zabudowy jest jej zlokalizowanie w pasie do 60 m od ul. [...]. Ewentualne zatem rozszerzanie obszaru analizowanego w celu objęcia analizą tej zabudowy jest zatem niezasadne, nie tylko wobec faktu, że zabudowa przy ul. [...] dostępna jest z innej drogi publicznej, ale przede wszystkim z uwagi na to, że planowane obiekty przewidziane są do realizacji w odległości ok. 200 m od tej ulicy, a zatem poza wyraźnie ukształtowanym pasem zabudowy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu co do sposobu wyznaczenia obszaru analizowanego, Kolegium wskazało, że organ I instancji nie mógł przyjąć za podstawę do jego wyznaczenia szerokości działki od strony działki ewidencyjnej nr [...], ponieważ działka ta wprawdzie została wydzielona geodezyjnie jednakże nadal pozostaje częścią gruntów rolnych. Jest nieurządzona i stanowi klasoużytek o symbolach: [...]. Definicję drogi wewnętrznej zawiera art. 8 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 1693 ze zm.), który stanowi, że drogami wewnętrznymi są drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg. Kolegium zaznaczyło również, iż tylko przez fakt, że teren działki nr [...] został objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, możliwe było uznanie, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej. W przeciwnym wypadku, gdyby wniosek obejmował wyłącznie działkę inwestycyjną (nr [...]) brak byłoby podstaw do stwierdzenia, że teren inwestycji posiada faktyczny dostęp do drogi publicznej, co wyraźnie zostało wykazane w uzasadnieniu decyzji dotyczącym spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.
W ocenie Kolegium, na podstawie ustaleń dokonanych w wyznaczonym obszarze analizowanym, stwierdzono że wnioskowana inwestycja nie kontynuuje zabudowy istniejącej w sąsiedztwie terenu inwestycji. W granicach tego obszaru zabudowa występuje bowiem wyłącznie na jednej działce oznaczonej nr ew. [...] przy ul. [...]. Przy czym jest to zabudowa zagrodowa, zlokalizowana w pasie od 71 m do 125 m, od ul. [...]. Zawarte w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. sformułowanie "co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji", musi być rozumiane w ten sposób, że decydujące znaczenie ma sposób zabudowy obiektów, które mają być punktem odniesienia dla nowej zabudowy. Skoro w analizowanym przypadku budynki na działce sąsiedniej zostały zrealizowane w ramach zabudowy zagrodowej, to w sposób jednoznaczny definiuje to funkcję urbanistyczną tych budynków i całego terenu. Okoliczność, że w ramach zabudowy zagrodowej mieści się także budynek mieszkalny, w żaden sposób nie zmienia charakteru i funkcji tego terenu. Zdaniem Kolegium, projektowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna nie może być uznana za kontynuację funkcji zabudowy zagrodowej a dążenie inwestorki do zagwarantowania jej prawa do zabudowy jednorodzinnej względem poprzednio wybudowanych budynków w zabudowie zagrodowej, nie jest dążeniem usprawiedliwionym celami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co zdaniem Kolegium jest wystarczające dla odmowy ustalenia warunków zabudowy. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że w tej sprawie nie został spełniony warunek "dobrego sąsiedztwa", o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania dotyczących wcześniej wydanych decyzji o warunkach zabudowy, Kolegium wyjaśniło, że wydanie takiej decyzji dla innej inwestycji na innej działce (terenie), nie musi skutkować niejako automatycznie ustaleniem warunków zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Każda bowiem sprawa wymaga indywidualnego podejścia i odrębnej analizy w kontekście ochrony istniejącego ładu przestrzennego, a tym samym rozważenia innych okoliczności, które mogą mieć wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. Sam jednakże fakt ustalenia warunków zabudowy dla innego terenu, nawet zlokalizowanego w pozornie niedalekim sąsiedztwie, nie oznacza, że inwestycja, dla której te warunki ustalono, w ogóle powstanie. Warunki zabudowy ustala się natomiast na podstawie faktycznego stanu zabudowy i zagospodarowania działek sąsiednich, a zatem na podstawie cech i parametrów zabudowy istniejącej. Za taką zaś uznaje się obiekty w co najmniej stanie surowym zamkniętym.
Skargę na powyższą decyzję złożyła K. R., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
a) art. 61 ust 5a u.p.z.p. polegające na nieprawidłowym i sprzecznym z brzmieniem ustawy ustaleniu obszaru analizowanego z uwagi na niewłaściwe przyjęcie przez organ administracji "frontu terenu" jako krótszy bok działki przeznaczonej na drogę; w sytuacji, gdy frontem terenu jest dłuższy bok działki nr [...], na którym planowana jest główna inwestycja - budowa domów;
b) art. 61 ust 1 u.p.z.p. polegające na nieprawidłowym ustaleniu, iż w obszarze analizowanym nie istnieje zabudowa, która pozwala na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, podczas gdy na działce nr [...] znajduje się nowo wybudowany budynek mieszkalny;
c) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji, która w sposób oczywisty nie odpowiada prawu;
d) nierozpoznanie zarzutów przez organ II instancji z odwołania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.
W uzasadnieniu swojej skargi K. R. wskazała, że wniosła o wydanie warunków zabudowy na działce nr [...]. Druga z wskazanych działek nr [...] stanowi działkę dojazdową do działki budowlanej objętej wnioskiem, działka [...] jest we współwłasności różnych właścicieli, w tym właściciela działki [...] (dla działki [...] prowadzona jest odrębna księga wieczysta). W ocenie skarżącej przyjęte przez Kolegium stanowisko odnośnie wyznaczenia szerokości frontu terenu, a w konsekwencji odległości obszaru analizowanego, jest błędne i przeczy zarówno treści wniosku inwestora, jak i zasadom logiki.
Wyznacznikiem frontu działki jest bowiem ta część działki budowlanej (nie terenu inwestycyjnego) z której odbywa się główny wjazd lub wejście na jej teren. W analizowanym przypadku działką budowlaną jest działka [...], zatem zgodnie z przepisem art. 61 ust 5a u.p.z.p., dla ustalenia obszaru analizowanego powinien być wzięty pod uwagę dłuższy bok tej działki (działki budowlanej [...]), gdyż tylko z tej strony jest możliwy wjazd na działkę. Front działki budowlanej ma długość ok. 82 metrów. Zatem minimalny obszar analizowany wynosi 3x82 m tj. 246 metrów. Tym bardziej założenie organu nie może spotkać się z akceptacją, gdyż szerokość działki (82 m) jest dłuższa niż obszar przyjęty do analizy (50m). Organ administracji błędnie przyjął obszar do analizy. Należy wskazać, że obszar przyjęty przez organ jest pięciokrotnie mniejszy niż określony przepisami prawa (246/50 = 4,92). Zatem jest to bardzo znacząca rozbieżność, która ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przyjęta przez organ odległość 50 m jest błędna. W obszarze 246 metrów znajdują się zabudowania i jest to zabudowa mieszkalna jednorodzinna.
W ocenie skarżącej organ I i II instancji całkowicie pominął, że na działce [...] w oparciu o wydaną decyzję WZ w dniu 03.10.2018 nr [...]. [...] oraz pozwolenie na budowę [...] z dnia 15.09.2020 r., zakończona została budowa domu jednorodzinnego. Właściciel rozpoczął procedurę uzyskania pozwolenia na użytkowanie. SKO w zaskarżonej decyzji wskazało, że przy analizie rodzaju istniejącej zabudowy bierze pod uwagę obiekty w stanie surowym zamkniętym. Z takim przypadkiem mamy właśnie do czynienia w analizowanej sprawie. Organ całkowicie pominął tą okoliczność bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto organ odwoławczy błędnie rozpatrzył odwołanie skarżącej, gdyż w uzasadnieniu decyzji przywołał zabudowę ul. [...], w sytuacji kiedy skarżąca wskazywała zabudowę przy ul. [...].
Ponadto skarżąca nie zgadza się z założeniem organów administracji, że długość frontu jednej działki (z przeznaczeniem na drogę) przyjmowana jest jako długość obszaru analizowanego dla drugiej z nich (tj. działki na której planowana jest budowa domu). Jest to założenie całkowicie nielogiczne i sprzeczne z brzmieniem obowiązujących przepisów co skutkuje ich rażącym naruszeniem. Organy administracji w mylny, błędny i niezgodny z wolą inwestora sposób oznaczył bok działki ewidencyjnej nr [...] jako wyznacznik obszaru analizowanego, przez co ustaliły błędny obszar analizowany i w konsekwencji uznały, iż w sprawie nie został spełniony warunek "dobrego sąsiedztwa", o którym mowa w art. 61 ust 1 pkt. 1 u.p.z.p. W sytuacji kiedy obszar analizowany ustalony byłby w promieniu 246 m od działki budowlanej, organ administracji musiałby wziąć pod uwagę zakończoną budowę domu jednorodzinnego na działce [...]. Co pozwoliłoby na ustalenie przeznaczenia ternu na cele mieszkaniowe i kontynuację zabudowy. Co także potwierdziłoby wcześniejsze działanie organu i wydanie dla działki nr [...] decyzji o warunkach zabudowy w dniu 23.11.2021 r. nr [...], i dla działki nr [...] decyzji o warunkach zabudowy w dniu 23.11.2021 r. nr [...].
Organ całkowicie pominął, iż dla działek sąsiednich prowadzone są roboty budowlane na terenach takich samych jak w analizowanej sprawie. Skarżąca w odwołaniu wskazała, na przypadek, że przy ulicy [...] -realizowana jest budowa osiedle domów jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, gdzie ostatni dom-bliźniak postawiony jest 400 m od ulicy [...]. Zatem we wskazanym przypadku odległość 400 m nie stanowiła przeszkody, aby wydać decyzję WZ i pozwolenie na budowę. Gdzie również nie ma urządzonej drogi dojazdowej w sposób, na jaki wskazuje SKO w odwołaniu.
Wobec powyższego, w ocenie skarżącej, należy stwierdzić, że w sprawie został naruszony w rażący sposób przepis art. 61 ust 5a u.p.z.p., co stanowi samodzielną przesłanka do uchylenia obu decyzji.
Na marginesie skarżąca wskazała, iż zupełnie bezpodstawne są twierdzenia organu, że działka nr [...] nie mogą być uznane za drogę ponieważ na obecnym etapie jest ona nieurządzona. Doświadczenie i ekonomia prowadzenia prac budowlanych, uzasadniają aby wykonanie drogi było ostatnim elementem wykonania prac z uwagi na możliwość zniszczenia drogi przez maszyny, sprzęt budowlany i przejazd ciężkich samochodów ciężarowych. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Gdańsku z dn. 2 marca 2023 r. II SA/Gd 869/22 zgodnie z którym "pod pojęciem realnej możliwości dostępu do drogi nie należy rozumieć jakości tej drogi, a wyłącznie fakt możliwości przejazdu po niej tzn. czy nie jest to działka zagrodzona, zalesiona. Natomiast standard drogi, która zapewnia dostęp do drogi publicznej nie może być podstawą do zakwestionowania prawidłowości ustalenia spełnienia przesłanki ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. II OSK 76/13). Na etapie postępowania o ustalenia warunków zabudowy dla oceny "dostępu do drogi publicznej" nie jest zatem uprawnione nawiązywanie do wymagań przewidzianych dla dróg publicznych".
Działka nr [...] znajduje się na terenie, na którym planowana jest zabudowa jednorodzinna. Przyjęte w zaskarżonej decyzji założenia przez organy administracji I i II instancji są błędne. Organ administracji dokonał analizy sprawy w sposób dowolny, co skutkuje tym, iż decyzje powinny zostać uchylone i organ I instancji winien ustalić warunki zabudowy dla działki na [...] - zgodnie z wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji i w konsekwencji wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga Pani K. R. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. (art. 120 p.p.s.a.).
W kontrolowanej sprawie o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w treści udzielonej odpowiedzi na skargę, a poinformowane o powyższym wniosku pozostałe strony postępowania, w przewidzianym prawie terminie nie żądały przeprowadzenia rozprawy
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 stycznia 2023 r. o odmowie ustalenia, na wniosek skarżącej, warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na działce o nr ew. [...], fragmencie działki o nr ew. [...] oraz działce o nr ew. [...].
Materialnoprawną podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) – dalej: u.p.z.p.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Jak wynika z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). Konstrukcja art. 4 u.p.z.p. wskazuje, że ustalanie sposobu zagospodarowania terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy następuje wyjątkowo, gdyż zasadą winno być ustalanie zagospodarowania terenu w drodze uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że objęta zaskarżoną decyzją inwestycja położna jest na terenie, na którym brak jest aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym stosownie do powołanego wyżej art. 59 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie, na wniosek skarżącej, warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wymagało wydania decyzji administracyjnej podjętej na podstawie art. 61 u.p.z.p.
Stosownie do treści art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej (art. 60 ust. 4 u.p.z.p.).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie tj.: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Określone w wyżej przywołanym art. 61 ust. 1 u.p.z.p. przesłanki dotyczą warunków, jakie musi spełniać teren, na którym ma być prowadzona inwestycja powodująca konieczność uzyskania warunków zabudowy wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu zagospodarowania naczelną zasadą towarzyszącą regulacji ładu przestrzennego jest jego kontynuacja, co oznacza, że nowa zabudowa powinna stanowić kontynuację zabudowy znajdującej się w sąsiedztwie inwestycji, zarówno w zakresie funkcji, parametrów, cechy i wskaźników kształtowania zabudowy, jak i zagospodarowanie terenu. Należy jednak podkreślić, że kontynuacja funkcji w świetle powołanego art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie oznacza tożsamości, lecz umożliwia uzupełnianie funkcji istniejącej o zagospodarowanie nie wchodzące z nią w kolizję. Zarówno w sytuacji, gdy planowana inwestycja powtarza jeden z istniejących w obszarze analizowanym sposobów zagospodarowania, jak i w sytuacji, gdy stanowi uzupełnienie którejś z istniejących funkcji, dające się z nią pogodzić i nie kolidujące z nią, warunek kontynuacji funkcji jest spełniony. (por. wyrok WSA w Łodzi z 11 maja 2023 r., II SA/Łd 118/23; wyrok WSA w Białymstoku z 6 czerwca 2023 r., II SA/Bk 241/23; wyrok WSA w Olsztynie z 23 czerwca 2023 r., II SA/Ol 391/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do treści art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Ustawodawca w art. 2 pkt 12 u.p.z.p. zdefiniował pojęcie działki budowlanej, pod którym to pojęciem rozumie nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Z kolei przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej (art. 2 pkt 14 ustawy).
W ocenie Sądu sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania analiza urbanistyczna nie odpowiada wymogom przewidzianym prawem z uwagi na wadliwe wyznaczenie granic obszaru analizowanego. Za szerokość frontu działki objętej wnioskiem skarżącej przyjęto część działki o nr ew. [...] o długości 8 m, przylegającą do działki o nr ew. [...] poprzez którą zapewniony jest dostęp do drogi publicznej. W konsekwencji stosownie do art. 61 ust. 5a u.p.z.p. granice obszaru analizowanego wyznaczone zostały w minimalnej prawem przewidzianej odległości 50 m wokół działki [...]. Jednocześnie jednak organy uznały, że dostęp terenu inwestycji tj. działki nr ew. [...] do drogi publicznej zapewniony jest przez działkę ew. nr [...], która zdaniem organów nie spełnia wymogów stawianych drodze wewnętrznej.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że działkę budowlaną dla przedmiotowej inwestycji, w rozumieniu art. 2 pkt 12 u.p.z.p. stanowi działka o nr ew. [...], której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych. W dalszej kolejności należy odwołać się do przywołanych powyżej regulacji art. 2 pkt 12 i 14 oraz art. 61 ust. 5a u.p.z.p., które zdaniem Sądu wskazują, że przez front działki należy rozumieć część działki budowlanej (a więc działki nr ew. [...]), która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę. W niniejszej sprawie taką drogę wewnętrzną, wydzieloną geodezyjnie stanowi działka o nr ew. [...]. W konsekwencji za front terenu należało przyjąć tę część działki budowlanej o nr ew. [...], która przylega do działki ew. nr [...]. W konsekwencji obszar analizowany winien zostać wyznaczony w odległości trzykrotności szerokości tak określonego frontu działki, przy czym wyjaśnienia wymaga również to, że art. 61 ust. 5a u.p.z.p. pozwala na wyznaczenie go w większym rozmiarze, jeśli jest to uzasadnione okolicznościami konkretnego przypadku (por. np wyrok NSA z 8 sierpnia 2008 r., II OSK 919/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca nie wykluczył zatem prawnej możliwości wyznaczenia obszaru analizowanego większego aniżeli wskazane minimum.
Z uwagi na opisane powyżej uchybienia Sąd stwierdził, że uzasadniony jest zarzut błędnego wyznaczenia granic obszaru analizowanego, co skutkuje błędnym opracowaniem analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.
Należy jednak podkreślić, że art. 61 ust. 1 stanowi, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymienionych w nim warunków.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wydanie warunków zabudowy jest możliwe, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z.p., tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Jak wskazano w uchwale NSA z dnia 29 listopada 2010 r.,(sygn. akt II OPS 1/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. przewiduje dwie odrębne sytuacje, kiedy jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy. A mianowicie: po pierwsze, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, bądź po drugie, teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W pierwszym przypadku, strona występująca o wydanie decyzji o warunkach zabudowy może uzyskać pozytywną decyzję, jeśli teren, na którym ma być realizowana inwestycja w ogóle nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Wykładnia przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wymaga przede wszystkim ustalenia znaczenia pojęcia: "teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia" gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Takie sformułowanie wymusza nawiązanie do przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2409). Stosownie do art. 7 ust. 2 tej ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby (pkt 2), natomiast pozostałych gruntów leśnych - wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej.
W niniejszej sprawie jako teren inwestycji wskazana została cała działka nr ew. [...]. Obszar tej działki stanowi w części grunt leśny [...] o pow. 163 m2 (który jest częścią użytku zlokalizowanego także na sąsiednich działkach, o łącznej powierzchni przekraczającej 1000 m2). Jak trafnie ustalił organ w planie zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., który utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r. działka nr [...] znajdowała się w jednostce planistycznej [...] - tereny o użytkowaniu rolnym, gdzie dopuszcza się lokalizację nowej zabudowy mieszkaniowej i towarzyszącej jej zabudowy gospodarczej w ramach istniejących skupisk zabudowy wzdłuż istniejących dróg w pasie 50 m od drogi. Poza istniejącymi skupiskami zabudowy dopuszcza się wyłącznie wymianę zabudowy mieszkaniowej bez możliwości lokalizacji nowych obiektów. Za uzasadnione zatem uznał Sąd stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym na terenie objętym wnioskiem występuje grunt leśny wymagający uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne, nie objęty taką zgodą przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust.1. W konsekwencji nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. co musiało skutkować odmową ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem skarżącej.
W tym miejscu należy także wyjaśnić, że zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 15 marca 2023 r. teren inwestycji obejmuje całą działkę nr [...], a więc również grunt leśny o powierzchni 163 m2 należący do tej działki. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w przepisach art. 52 ust. 2 pkt 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. jest mowa o "terenie", a nie o działce ewidencyjnej w rozumieniu prawa geodezyjnego i kartograficznego. Treść ww. przepisów nie wyklucza zatem ustalenia warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2023 r., II OSK 1751/22, Lex nr 358006). Jednakże w niniejszej sprawie jako teren inwestycji wskazano całą działkę o numerze ewidencyjnym [...]. Planowana inwestycja nie jest zatem możliwa do realizacji na przedmiotowej działce z uwagi na to, że jej część stanowią grunty leśne, co wynika z przyjętego przez skarżącą założenia, że planowana inwestycja dotyczy całej działki, a nie wyłącznie jej części.
W związku z powyższym, pomimo wskazanych uchybień dotyczących wyznaczenia obszaru analizowanego, kontrolowana decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zasadnie odmawiały skarżącej ustalenia warunków zabudowy dla objętej wnioskiem skarżącej inwestycji, ze względu na niespełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. W związku z lokalizacją planowanej inwestycji na całej działce nr ew. [...], a więc również na terenie obejmującym grunty leśne, których przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne wymagało zgody, a która to zgoda w niniejszej sprawie nie została udzielona, usunięcie stwierdzonych przez Sąd naruszeń w zakresie wyznaczenia granic obszaru analizowanego nie mogło prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
dj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI