II SA/Łd 1018/12

II SA/Łd 1018/12 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2013-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska /sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 8, art. 9, art. 28, art. 77 par. 1, art. 80, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 151 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant pomocnik sekretarza Agata Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu B. R. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w S., ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej.
W toku postępowania ustalono, że decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy C. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2,0 MW wraz urządzeniami towarzyszącymi, na działce o nr ewid. 236, obręb [...].
W dniu [...] S. G. wystąpił z wnioskiem o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją ostateczną z dnia [...]. Wnioskodawca zarzucił, że organ pominął jego osobę przy wydawaniu decyzji ostatecznej, a elektrownie wiatrowe z uwagi na odległość położenia oraz wytwarzany hałas wpływają niekorzystnie na korzystanie z jego nieruchomości położonej w miejscowości S. nr [...] oraz na jego komfort życia. Po uruchomieniu elektrowni wiatrowej pojawiły się wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, czego dowodem jest pojawianie się na ekranie telewizora widocznego paska, jak również ciągle słyszalny natrętny dźwięk przypominający dźwięk wydawany przez nisko lecący samolot. Położenie jego nieruchomości w obszarze oddziaływania elektrowni wskazuje, zdaniem skarżącego, na to, że powinien on posiadać przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy C. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
W toku postępowania S. G. wnosił o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia poziomu hałasu, infradźwięków, wibracji, promieniowania i innych czynników oddziaływania elektrowni wiatrowych zlokalizowanych na terenie gminy C. na jego nieruchomość oraz przeprowadzenie oględzin jego nieruchomości i nieruchomości, na których ustawione są turbiny wiatrowe. Wyjaśnił, że swój interes prawny wywodzi z ochrony własności przed uciążliwościami i zagrożeniami spowodowanymi lokalizacją turbiny wiatrowej, tj. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego (K.c.).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy C. odmówił uchylenia decyzji własnej dnia [...] nr [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej. W toku wznowionego postępowania, w oparciu o ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz mapy akustyczne, jak i mapę pochodzącą z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., z naniesionymi danymi dotyczącymi odległości pomiędzy elektrowniami wiatrowymi, a nieruchomościami skarżącego organ ustalił, iż nieruchomość skarżącego położona w miejscowości S. [...] (nr ewid. działki 344/2), zlokalizowana jest w odległości 406 m od elektrowni wiatrowej. Normy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826) nie zostały przekroczone w stosunku do działki 344/2, a organy opiniujące nie znalazły przeciwwskazań do wydania decyzji. Organ nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, bowiem w sprawie nie wystąpiły wątpliwości wymagające wiadomości specjalnych. Nie zgodził się też ze stanowiskiem wnioskodawcy, iż w przedmiotowej sprawie interes prawny można wywodzić z art. 140 i 144 K.c., gdyż warunkiem ich zastosowania jest ustalenie że doszło do korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę i w tym zakresie wnioskodawca może kierować roszczenia do sądu powszechnego. Za gołosłowne uznał twierdzenia wnioskodawcy o negatywnym wpływie elektrowni na jego życie i zdrowie w sytuacji, gdy nie przedłożył na tę okoliczność żadnych dowodów.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. G. wniósł o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia sprawy organowi I instancji lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 4, 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez niewskazanie faktów, dowodów oraz przepisów, w oparciu o które organ odniósł się do oddziaływania hałasem oraz poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnień dotyczących innych oddziaływań poza hałasem, wskazanych przez stronę, art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, art. 10, 78, 84, 85, 123 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o powołanie biegłego oraz przeprowadzenie oględzin. Ponadto, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 68, art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Unii Europejskiej, art. 140, 144 oraz art. 23 K.c., art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003r. Nr 192, poz. 1883). Odwołujący się wniósł też na podstawie art. 136 K.p.a. o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów z opinii biegłego dla ustalenia poziomu hałasu, infradźwięków, wibracji, promieniowania i innych czynników oddziaływania na jego nieruchomość oraz o dołączenie akt sprawy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nr [...]. S. G. podniósł, że organ odniósł się jedynie do oddziaływania hałasem, pomijając przy tym kwestię pozostałych czynników oddziaływania. Nadto, nie wydał postanowienia, w którym nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczyło przepisy, które stanowiły podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, na kanwie art. 45a ustawy Prawo ochrony środowiska przyjmowano, iż przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowej posiadały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że interes prawny w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej ma podmiot, który wykaże, iż wydanie decyzji stworzy po jego stronie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, wynikające z konkretnych przepisów administracyjnego prawa materialnego. Jeżeli zatem planowane przez inwestora przedsięwzięcie powodować będzie emisje substancji lub energii, to kryterium oceny, czy podmiotowi będącemu właścicielem nieruchomości sąsiedniej przysługuje przymiot strony, będzie zakres oddziaływania tych emisji oraz ich szkodliwość dla środowiska, zaś oceny zakresu i szkodliwości oddziaływania tych emisji na nieruchomości sąsiednie należy dokonywać na gruncie prawa administracyjnego, w oparciu o przepisy prawa materialnego kształtujące dopuszczalne normy emisji do środowiska. Określone przepisami prawa materialnego normy jakości środowiska (np. normy hałasu, normy stężenia substancji wprowadzanych do powietrza i ziemi) stanowią punkt odniesienia do oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na bliższe i dalsze sąsiedztwo, także w kontekście ustalenia kręgu stron postępowania. Kolegium wskazało, że przedmiotem decyzji jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, średnicy wirnika około 90 m oraz wysokości zawieszenia wirnika (wysokości wieży) do 110 m. Elektrownia wiatrowa zlokalizowana będzie na działce o nr ewid. 236, a rotor wirnika będzie oddziaływał na działkę nr ewid. 235. Źródłem uciążliwości w przypadku tego rodzaju przedsięwzięcia może być hałas emitowany przez pracę generatora i szum obracających się skrzydeł wiatraka. Teren, na którym przewidziana została realizacja elektrowni wiatrowej jest terenem rolnym niezabudowanym (grunty rolne klasy RIVb, RVIa, RV). Wokół planowanego przedsięwzięcia we wskazanej odległości znajdują się wyłącznie grunty rolne, które nie podlegają ochronie akustycznej (art. 113 ust. 2 pk1 lit. a-f ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska). Organ II instancji dodał, że oddziaływanie akustyczne planowanej elektrowni, według zapisów raportu, nie naruszy standardów jakości akustycznej środowiska. Najbliższa zabudowa zagrodowa znajdująca się w miejscowości S. oddalonej od planowanej elektrowni wiatrowej o około 490 m, nie pozostaje w zasięgu ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego elektrowni, tym bardziej więc nieruchomość skarżącego, oddalona o 405,9 m nie pozostaje w zasięgu takiego oddziaływania. Organ podkreślił, że polskie przepisy w zakresie ochrony przed hałasem zawierają jedynie normy dotyczące dźwięków w zakresie pasma słyszalnego. Brak jest możliwości sformułowania w decyzji środowiskowej odpowiednich, mających swoje umocowanie w normach, warunków dotyczących oddziaływania elektrowni wiatrowych poprzez wytwarzane w czasie ich pracy infradźwięki. Brak jest również możliwości przeprowadzania obiektywnie weryfikowalnych, mających referencyjny punkt odniesienia, metod prognozowania propagacji hałasu infradźwiękowego. Podniósł ponadto, że źródłem pola elektromagnetycznego w elektrowni wiatrowej jest generator i transformator, które usytuowane są we wnętrzu gondoli zawieszonej na szczycie wieży. Fale elektromagnetyczne generowane przez urządzenie gondoli zawieszone na takiej wysokości są w praktyce pomijalne jako czynnik szkodliwie oddziałujący na środowisko, ponieważ wypadkowe pola elektromagnetycznego przyjmują wartości dopuszczalne, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. nr 192, poz. 1883). Projektowana elektrownia wiatrowa nie będzie też emitowała fal elektromagnetycznych przekraczających dopuszczalne wartości, co wynika z ustaleń raportu, ponieważ w otoczeniu elektrowni nie będą występowały pola elektryczne o natężeniu wyższym niż 10 kV/m i pola magnetyczne o wartościach wyższych niż 60 A/m. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, działka o nr ewid. 344/2, stanowiąca własność skarżącego, położona w miejscowości S., nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej elektrowni, a zatem S. G. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej.
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, iż w zakresie oddziaływania hałasu organ I instancji oparł się na danych wynikających z raportu oraz mapy akustycznej, które zweryfikował w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Powołał się też na ustalenia, których dokonał w toku wznowionego postępowania w oparciu o przedłożoną mapę pochodzącą z zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa [...]. Kolegium za uzasadniony uznało zarzut pominięcia w uzasadnieniu decyzji wyjaśnień dotyczących innych oddziaływań poza hałasem, wskazanych przez stronę, w związku z tym ustosunkowało się do nich, konwalidując w ten sposób uchybienie organu pierwszej instancji. Ponadto S. G. miał możliwość zapoznania się z całością materiału zgromadzonego w sprawie.
Organ odwoławczy podniósł również, że odmowa uwzględnienia żądania przeprowadzenia określonego dowodu nie musi być dokonana w formie postanowienia. Organ pierwszej instancji nieuwzględniając wniosków dowodowych zasadnie bowiem umotywował swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że ocena położenia planowanego przedsięwzięcia w stosunku do nieruchomości skarżącego nie pozostawia wątpliwości, iż planowane przedsięwzięcie nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego. Kolegium także uznało, że okoliczności, których wyjaśnienia domaga się strona, zostały dostatecznie wyjaśnione, a przeprowadzenie wnioskowanych dowodów w zmienionym stanie faktycznym – w trakcie eksploatacji elektrowni, nie doprowadzi do jej wyjaśnienia lecz do przedłużenia załatwienia sprawy. Wniosek o dołączenie do akt sprawy akt postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uznał za bezzasadny, bowiem skarżący nie wskazał jaka okoliczność ma zostać wykazana w oparciu o te dokumenty, nadto postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę oraz ustalenia w nim poczynione nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Za bezzasadny organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 68, art. 77 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, art. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, stanowiących prawną gwarancję podstawowych praw człowieka, jak również ochrony własności, ponieważ strona nie wykazała, aby jej prawa, w tym prawo własności, doznały ograniczeń na skutek realizacji przedsięwzięcia, zaś argumenty przytoczone we wniosku nie przemawiają za ich naruszeniem. Nie można było też uznać zdaniem Kolegium, że interes prawny strony ma swoje źródło również w art. 23 K.c., art. 140 K.c. i art. 144 K.c., gdyż wskazane przepisy prawa cywilnego nie mogą stanowić podstawy działania organu administracji w przedmiotowej sprawie, ponieważ odnoszą się do stosunków cywilnoprawnych. Działania inwestora dotyczące planowanego przedsięwzięcia oraz ewentualne ograniczenia w tym zakresie mogą być oceniane w oparciu o odpowiednie przepisy z zakresu ochrony środowiska.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożył S. G., który powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu, zarzucając dodatkowo naruszenie art. 45a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie znajduje on zastosowania w sprawie oraz naruszenie art. 149 § 2 poprzez nieprzeprowadzenie postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie istoty sprawy po wznowieniu postępowania, a jedynie ograniczenie się do oceny zasadności wydania decyzji środowiskowej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, ze w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, bowiem winien stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania po wznowieniu postępowania. Podniósł, że organy odmawiając przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego naruszyły art. 149 § 2 K.p.a., bowiem nie przeprowadziły postępowania prowadzącego do jej rozstrzygnięcia co do istoty. Organy ograniczyły się jedynie do wyjaśnienia okoliczności wydania decyzji środowiskowej, a ustalenia poczynione przy jej wydaniu przeniosły na grunt postępowania przedmiotowego. Tymczasem, zdaniem skarżącego organ powinien był przeprowadzić ponowne postępowanie i dopiero przy ponownym rozstrzyganiu co do jej istoty mógł ewentualnie uznać, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Wyjaśnił też, że na skutek wydanych rozstrzygnięć doszło do naruszenia art. 23 K.c. tj. naruszenia jego dobra osobistego jakim jest zdrowie, powołując się na destrukcyjne dla organizmu ludzkiego oddziaływanie elektrowni wiatrowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Natomiast zarzut naruszenia art. 45a ustawy Prawo ochrony środowiska organ odwoławczy uznał za ogólnikowy i pozbawiony uzasadnienia, wskazując jednocześnie, że oparł swe rozstrzygnięcie o przepisy obowiązującej ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Przepis art. 45a nie stanowił jednak podstawy rozstrzygnięcia, został powołany jedynie przy przytaczaniu orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego pojęcia strony w postępowaniu środowiskowym, które zdaniem organu, zachowało swoją aktualność na tle obowiązujących przepisów prawa.
Kolegium wyjaśniło, ze co do pozostałych zarzutów odniosło się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, podtrzymując zajęte dotychczas stanowisko. Dodało, że ocena interesu prawnego w postępowaniu środowiskowym winna następować w odniesieniu do konkretnych standardów ochrony środowiska wynikających z przepisów prawa materialnego tj. przepisów określających dopuszczalne normy emisji substancji i energii do środowiska. Dopiero naruszenie tak wyznaczonych standardów przez planowaną inwestycję w stosunku do nieruchomości położonych w ich otoczeniu stanowi źródło interesu prawnego właścicieli nieruchomości położonych w zasięgu jej oddziaływania. O uznaniu za stronę przesądza jedynie ponadnormatywne oddziaływanie. Zarzut braku w aktach sprawy karty informacyjnej oraz mapy akustycznej organ uznał a niezrozumiały, bowiem przekazany do organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zawierał wskazane dokumenty. Zarzut naruszenia art. 149 § 2 K.p.a. organ ocenił jako bezzasadny, bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy obu instancji ustaliły, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji środowiskowej, dlatego też nie zaistniały podstawy do jej wzruszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy C., odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie energii wiatrowej o mocy 2,0 MW wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce o nr ewid. 236 w obrębie [...].
Na wstępie należy wskazać, że każda decyzja ostateczna, zgodnie z ogólną zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w unormowaniach prawnych, bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów.
Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyla się decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi się istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 K.p.a.). W razie ustalenia, iż powyższe trzy przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.): dopiero na tym etapie organ może badać czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.
W sprawie organ zbadał termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, ustalił iż decyzja była ostateczną, a skarżący wskazał podstawę prawną, wynikającą z art. 145 § 1 K.p.a. Prawidłowo organ ocenił, iż dopuszczalne było wznowienie postępowania, a po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie zbadał interes prawny S. G. do występowania w sprawie, w charakterze strony.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 K.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest w zasadzie jednolita, ugruntowana i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. W wyroku z dnia 27 września 1999 roku w sprawie o sygn. akt IV SA 1285/98 (opublikowany: LEX nr 47898) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "(...) mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (art. 28 K.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (...)".
Należy zatem stwierdzić, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego (vide wyrok NSA z dnia 27 września 2001 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 2326/00, opublikowany: LEX nr 54528).
Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 1106/97, opublikowany: LEX nr 43360; wyrok NSA z dnia 13 marca 2002 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 2085/98, opublikowany: LEX nr 55752).
Wypada podkreślić, za organem odwoławczym, że decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia określa parametry, jakie przyszła inwestycja winna spełniać. Odnosi się zatem do wymogów stawianych przez obowiązujące normy. Zarzuty skarżącego zaś nie wskazują, jakie obowiązujące w polskim prawie normy techniczne kwestionowane rozstrzygniecie narusza czy pomija..
Istotnym, w niniejszej sprawie, ze względu na oddziaływanie środowiskowe, jest badanie zgodności planowanej inwestycji z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826). Rozporządzenie to określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu, określone wskaźnikami hałasu, dla różnych rodzajów terenów, poziomy hałasu z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu oraz okresy, do których odnoszą się poziomy hałasu, jako czas odniesienia. Dla terenów zabudowy zagrodowej, bowiem na tego rodzaju terenie jest planowana inwestycja i takie przeznaczenie ma działka skarżącego, dopuszczalny poziom hałasu, w przedziale czasu odniesienia równym jednej najmniej korzystnej godzinie nocy wynosi 45 dB, a w przedziale czasu odniesienia równym ośmiu najmniej korzystnym godzinom dnia, kolejno po sobie następującym, 55 dB. Zgodnie natomiast z treścią art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska, eksploatacja instalacji (do której, w myśl art. 3 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zaliczyć należy elektrownię wiatrową) powodująca m.in. emisję hałasu nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3 (odnoszącego się do obszarów ograniczonego użytkowania), powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza trenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny.
W rozpoznawanej sprawie Kolegium wywiodło, iż określone w raporcie oddziaływania spornej elektrowni na środowisko wielkości dopuszczalnego poziomu hałasu są całkowicie zgodne z wymogami tego rozporządzenia. W istocie taki wniosek wypływa z załączonego do akt sprawy raportu. Z załącznika graficznego wynika, że działki skarżącego zlokalizowane są poza granicami obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, objętego poziomem hałasu ponad dopuszczalne normy (wskazane wyżej normy 45dB i 55dB). Najbliższa zabudowa zagrodowa, znajdująca się w miejscowości S. jest oddalona od planowanej elektrowni o 490 m i pozostaje poza zasięgiem ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego elektrowni. Natomiast działka skarżącego, oddalona o 405,9 m nie pozostaje w zasięgu oddziaływania, ani tego przedsięwzięcia, ani też projektowanego zespołu czterech elektrowni, co do którego przeprowadzono badania i wyniki zawarto w raporcie.
Jak słusznie zauważył organ, co zostało również potwierdzone w opinii Laboratorium Badawczego Akustyki Politechniki [...], brak jest obecnie referencyjnej metodyki obliczeniowej pozwalającej na określenie oddziaływania w środowisku hałasu infradźwiękowego. Tym samym brak jest standardów jakości środowiska akustycznego w odniesieniu do takiego hałasu, tzn. nie ma określonych dopuszczalnych poziomów hałasu infradźwiękowego w środowisku. Polskie przepisy w zakresie ochrony przed hałasem zawierają jedynie normy dotyczące dźwięków w zakresie pasma słyszalnego, do czego odniósł się już sąd we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. Skoro zatem ocena interesu prawnego w postępowaniu środowiskowym winna następować w odniesieniu do konkretnych standardów ochrony środowiska wynikających z przepisów prawa materialnego, to brak takich przepisów wyklucza możliwość powoływania się na istnienie interesu prawnego w tym zakresie.
Organ analizował również oddziaływanie elektrowni wiatrowej w zakresie emitowania pola elektromagnetycznego. Badał zgodność planowanej inwestycji z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. nr 192, poz. 1883). Źródłem pola elektromagnetycznego w elektrowni wiatrowej jest generator i transformator, które usytuowane są w gondoli zawieszonej na wysokości ok. 110 m. Projektowana elektrownia wiatrowa, jak słusznie zauważył organ i co znajduje swe potwierdzenie w ustaleniach raportu, nie będzie emitowała fal elektromagnetycznych przekraczających dopuszczalne wartości wskazane w § 2 rozporządzenia. W otoczeniu elektrowni nie będą bowiem występowały pola elektryczne o natężeniu wyższym niż 10 kV/m i pola magnetyczne o wartościach wyższych niż 60 A/m. Nie było więc podstaw do uznania, by następowało oddziaływanie elektromagnetyczne w stosunku do nieruchomości skarżącego.
Powyższe wnioski mają przemożny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem skoro nieruchomość skarżącego nie jest zagrożona ponadnormatywnym oddziaływaniem, to niepodobna uznać, że w stosunku do skarżącego zaistniała potrzeba ochrony prawnej. Nie można zatem przyjąć, iż S. G. przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce o nr ewid. 236 w obrębie [...], gm. C., a zakończonym ostateczną decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] Zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. nie może więc być uznany za trafny.
W świetle przedstawionych analiz i badań organu, za słuszny też należy uznać wniosek o braku podstaw do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w trybie art. 84 i 85 K.p.a., zwłaszcza że okoliczności wskazane przez skarżącego zostały już dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami, natomiast żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić dopiero wtedy, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.).
Organ zasadnie odniósł badanie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości wnioskodawcy do prawa podmiotowego publicznego regulującego wymogi jakie powinna spełniać planowana inwestycja, aby jej realizacja była dopuszczalna z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska. Opierając się na przepisach ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DZ. U nr 199, poz. 1227, ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2008r., nr 25, poz. 150 ze zm.), a także przywoływanych wyżej rozporządzeń wykonawczych, nie stwierdził ponadnormatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomość skarżącego.
Podkreślić należy, że organ zasadnie też wskazywał, iż nie opierał swojego rozstrzygnięcia w sprawie o normę art. 45a Prawa ochrony środowiska, a odwoływał się jedynie do ukształtowanego w poprzednio obowiązującym stanie prawnym orzecznictwa i stanowiska doktryny, odnoszącego się do przymiotu strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowej. Przy czym, zwrócić należy uwagę, że przytaczane przez organ poglądy w istocie odnosiły się do unormowania art. 46a Prawa ochrony środowiska, nie jak organ mylnie wskazał "art. 45a", gdyż taka jednostka redakcyjna w tym akcie pranym nigdy nie występowała. Z tych też względów, zarzut naruszenia art. 45a Prawa ochrony środowiska, nie mógł być uznany za zasadny.
Udział skarżącego w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją środowiskową nie był więc uzasadniony, ani wyżej wskazanymi przepisami prawa administracyjnego, ani też nie wynikał z potrzeby ochrony jego praw majątkowych, gwarantowanych art. 140 k.c. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby postępowanie to dotyczyło bezpośrednio korzystania i rozporządzania przedmiotem własności podmiotu wnioskującego, a więc również zakłóceń w tym korzystaniu ponad przeciętną miarę, o którym mówi przepis art. 144 K.c. Skarżący nie wskazał też, by jego dobra osobiste, chronione z mocy art. 23 K.c. były zagrożone ingerencją ze strony organów władzy publicznej w tej sprawie.
Zarzuty skarżącego oparte na naruszeniu przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 68, art. 77 ust. 1 i 2 oraz przepisu art. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych są chybione, bowiem zarówno Konstytucja jak i powoływane akty prawa Unii Europejskiej nie mogą być powoływane, jako samoistne źródło praw jednostki. Postanowienia ogólnych zasad ustrojowych znajdują konkretyzację w ustawach zwykłych. Formą bezpośredniego stosowania ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji jest współstosowanie interpretacyjne tego rodzaju norm, gdy organ stosujący prawo ustala jego znaczenie biorąc pod uwagę zarówno normę ustawową jak i odpowiednią normę Konstytucji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010r., I OSK 1738/09, Lex 745158). Skarżący nie wskazał też konkretnie, w czym upatruje naruszenie tych norm, w szczególności w jaki sposób wywodzi na ich podstawie swój indywidualny interes prawny
Wbrew twierdzeniom skargi, organ w ramach postępowania prowadzonego co do przyczyn wznowienia, w myśl art. 149 § 2 K.p.a., dokonał wyczerpującej i wnikliwej oceny materiału dowodowego, rzetelnie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji. A co niezasadnym czyni zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 8 i art. 9 K.p.a.
Podsumowując, przeprowadzona przez organ analiza materiału dowodowego w sposób przekonywujący wykazała, że sporna inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego, a tym samym za prawidłowe uznać należało stanowisko, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu środowiskowym. Nie był on zatem legitymowany do skutecznego domagania wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia [...] we wznowionym postępowaniu. Brak przymiotu strony oznaczał zaś, że decyzja ta nie była obarczona wadą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), sąd orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
B.A.