II SA/Łd 464/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-08-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościmiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegouchwała Rady Miejskiejrzeczoznawca majątkowyoperat szacunkowyuchybienia proceduralnek.p.a.Ordynacja podatkowasprzedaż nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącą opłaty planistycznej, uznając, że mimo uchybień proceduralnych organów, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.

Skarżący G. i B. G. kwestionowali decyzję o nałożeniu opłaty planistycznej w wysokości 369.000 zł z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości, spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucali błędy w ustaleniach faktycznych, brak wyjaśnienia nakładów oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że mimo uchybień proceduralnych organów, takich jak wadliwe przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego czy zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej zamiast k.p.a., nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, a podstawy do naliczenia opłaty były spełnione.

Sprawa dotyczyła skargi G. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej w wysokości 369.000 zł. Opłata ta została naliczona z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, której skarżący byli współwłaścicielami, spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali błędy w ustaleniach faktycznych, brak wyjaśnienia kwestii poniesionych nakładów oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji, po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez NSA, rozpoznał sprawę ponownie. Sąd stwierdził, że organy administracji dopuściły się naruszeń prawa procesowego, jednak nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Dotyczyło to m.in. sposobu przeprowadzenia dowodu z operatu szacunkowego, który został sporządzony przed wszczęciem postępowania, ale strona miała możliwość zapoznania się z nim i zgłoszenia uwag. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące zaniżenia wartości nieruchomości przed zmianą planu oraz nieuwzględnienia nakładów były niezasadne, ponieważ skarżący nie przedstawili odpowiednich dowodów. Sąd podzielił również stanowisko, że przy ustalaniu opłaty planistycznej zastosowanie mają przepisy k.p.a., a nie Ordynacji podatkowej, jednakże uchybienie to nie wpłynęło na wynik sprawy. Wobec powyższego, sąd oddalił skargę, uznając, że mimo uchybień proceduralnych, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, operat szacunkowy sporządzony przed wszczęciem postępowania może stanowić dowód w sprawie, pod warunkiem, że strona miała możliwość zapoznania się z jego treścią i zgłoszenia uwag.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że operat szacunkowy sporządzony przed wszczęciem postępowania nie traci waloru dowodu, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z nim i zgłoszenia uwag. W tym przypadku, treść opinii decydowała o potrzebie wszczęcia postępowania, a ponowne jej przeprowadzanie byłoby niecelowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.z.p. art. 36 § ust. 3, 4, 9 i 14

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

o.p. art. 207 § § 1

Ordynacja podatkowa

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1, 3 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 13 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.p.i.z.p. art. 85 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji dopuściły się naruszeń prawa procesowego, jednak nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu wzrostu wartości nieruchomości o kwotę 2.460.000 zł. Nie wyjaśnienie okoliczności sprawy, w szczególności nieustalenie poniesionych nakładów. Naruszenie art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego. Operat szacunkowy został sporządzony w innym postępowaniu i nie może stanowić podstawy orzekania. Zaniżenie wyceny nieruchomości przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego. Nieuwzględnienie nakładów poczynionych na nieruchomość.

Godne uwagi sformułowania

uchybienia te nie miały wpływu na ostateczny wynik postępowania nie można uznać, że w każdym przypadku taki sposób przeprowadzenia dowodu decyduje o prawidłowości postępowania ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne strona może zachowywać się biernie w toku postępowania dowodowego

Skład orzekający

Anna Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Szkudlarek

członek

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty planistycznej, dopuszczalność dowodów sporządzonych przed wszczęciem postępowania, znaczenie uchybień proceduralnych dla wyniku sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i sprzedaży nieruchomości w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia opłaty planistycznej i pokazuje, jak sąd ocenia uchybienia proceduralne organów administracji. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Opłata planistyczna: Czy błędy urzędników mogą uratować przed zapłatą?

Dane finansowe

WPS: 369 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 464/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Szkudlarek
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygn. powiązane
II OSK 884/07 - Wyrok NSA z 2008-07-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 3 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi G. G. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty planistycznej oddala skargę. -
Uzasadnienie
Decyzją dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 36 ust. 3, 4, 9 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( t.j. Dz.U. nr 15 z 1999r., poz. 139 ze zm.) w związku z uchwałą [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie al. Włókniarzy i ul. Drewnowskiej ( Dz.Urz.Woj. Łódzkiego z 2002 r., nr[...], poz. [...]) oraz stosownie do art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. nr 137, poz. 926 ze zm.), ustalił dla B. G. i G. G. jednorazową opłatę w wysokości 369.000 zł z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości, spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ I instancji ustalił, że B. i G. G. byli współwłaścicielami w ½ części nieruchomości położonej w Ł. przy [...] o powierzchni 17.740 m2. Nieruchomość ta, zgodnie z wcześniejszym zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia 2 czerwca 1993r. znajdowała się na terenie, na którym obowiązywała adaptacja terenów, obiektów i zieleni, kościoła i ośrodka sportowego oraz układu działek zabudowy jednorodzinnej. Nieruchomość ta oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr 40/1, zgodnie ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzoną uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...], została przeznaczona na kompleksową realizację usług, rozrywki, sportu i rekreacji wraz z usługami gastronomicznymi i handlu. Zgodnie z § 27 wskazanej uchwały dla terenu przedmiotowej działki wprowadzono stawkę procentową wzrostu wartości nieruchomości, służącą pobraniu opłaty, w wysokości 30 %.
W dniu 4 kwietnia 2002r., a więc przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie zmiany planu miejscowego, skarżący zbyli przedmiotową nieruchomość na podstawie aktu notarialnego Rep [...]. Powołany przez organ I instancji rzeczoznawca majątkowy J. Z., w sporządzonej wycenie majątkowej, ustalił że różnica pomiędzy wartością nieruchomości, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( 4.830.000 zł ), a jej wartością przed zmianą tego planu ( 2.370.000 zł ) wyniosła 2.460.000 zł. Przy szacowaniu wartości nieruchomości nie brano pod uwagę żadnych nakładów właściciela, gdyż wzrost wartości nieruchomości został wygenerowany wyłącznie przez zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ procentowa stawka wzrostu wartości nieruchomości została ustalona na poziomie 30%, wysokość opłaty planistycznej wyniosła 738.000 zł. Z uwagi na to, że operat szacunkowy został sporządzony w odniesieniu do całej nieruchomości, a decyzja jest adresowana do właścicieli ½ jej części, opłata wobec B.i G. Gradzińskich została naliczona w wysokości 369.000 zł.
Od powyższej decyzji G. i B. G. złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucili: dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności ustalenia, czy i w jakiej wysokości właściciele ponieśli nakłady na nieruchomość, naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazali, że wycena nieruchomości przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego została zaniżona. Powołali się na ustalenia wynikające z operatu szacunkowego sąsiedniej działki, sporządzonego w 1997 r. na zlecenie organów skarbowych. Działka ta o powierzchni 4.094 m2, zabudowana budynkiem hali sportowej, została wówczas wyceniona na kwotę 1.795.600 zł. Skarżący zarzucili ponadto, iż opinia biegłego rzeczoznawcy, na której organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, została sporządzona w trakcie postępowania poprzedzającego postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję, a zatem nie dotyczy ona tego postępowania i nie może stanowić podstawy wydania decyzji w sprawie.
Decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 z 1997r., poz. 926 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. nr 79 z 2001r., poz. 856 ze zm. ), art. 36 ust. 3, 6 i 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz.U. nr 15 z 1999r., poz. 139 ze zm. ) oraz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 80, poz. 717), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, tj. Prezydent Miasta Ł. ustalił jednorazową opłatę w oparciu o posiadany dowód w sprawie — operat szacunkowy, zapewniono stronom czynny udział w sprawie poprzez zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie (pismo z dnia 16 lipca 2002 r.) i możliwość zapoznania się przed wydaniem decyzji z zebranym materiałem dowodowym, udzielając w tym zakresie stosownego terminu. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii wyceny nieruchomości sąsiedniej, organ odwoławczy stwierdził, że wycena ta nie może stanowić dowodu w niniejszym postępowaniu, gdyż przy ocenie prawidłowości złożonej wyceny nieruchomości istotny jest zarówno jej cel, jak również dzień, na który ustala się wartość nieruchomości, a w szczególności przedmiot wyceny.
Na powyższą decyzję G. i B. G. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Ł. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucili:
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego doszło do wzrostu wartości nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania o kwotę 2.460.000 zł,
– nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności spraw, polegające w szczególności na nieustaleniu czy i w jakiej wysokości skarżący ponieśli nakłady na nieruchomość, uzasadniające działanie w trybie art. 36 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym,
– naruszenie art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymali zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 8 lutego 2005r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1946/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją. W ocenie sądu kluczowym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie jest wycena sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego J. Z. Wycena ta nie może, zdaniem sądu, stanowić podstawy kwestionowanych decyzji, gdyż operat szacunkowy został wykonany w dniu 28 czerwca 2002r., natomiast postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało z urzędu dopiero 15 lipca 2002r. Wycenę wykonano poza postępowaniem administracyjnym i wobec tego nie może być uwzględniona w sprawie. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło zatem bez należytego wyjaśnienia sprawy, z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 16 stycznia 2002r. (sygn. akt I SA 1999/00, nie publ.), że opinia rzeczoznawcy majątkowego ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i powinna, jak każdy dowód, zostać przeprowadzona w ramach danego postępowania. Ponadto sąd przyjął, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd podzielił stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 3 września 2004r. (sygn. akt OSK 520/04, nie publ.) oraz wyroku z 25 września 2003r. (II SA/Łd 1826/02, nie publ.), iż przy ustalaniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zastosowanie mają przepisy k.p.a., a nie Ordynacji podatkowej.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2006r. wydanym w sprawie II OSK 691/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Ł.
W ocenie NSA sąd I instancji naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uwzględniając skargę, w sytuacji gdy nie wykazał, iż naruszenia przepisów postępowania, których dopuściły się organy administracji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co do kwestii zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej, zdaniem NSA, niezależnie od tego, czy postępowanie w sprawie toczyło się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, czy też toczyłoby się na podstawie przepisów k.p.a. to — wobec w istocie zbliżonych, a nawet tożsamych wymagań tych aktów prawnych — wynik postępowania ( wysokość opłaty planistycznej ) byłby taki sam.
Odnosząc się natomiast do operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, NSA stwierdził, że przeprowadzenie tego dowodu przed wszczęciem postępowania było dopuszczalne, a żądanie jej powtórnego przeprowadzenia po wszczęciu postępowania mijałoby się z celem. Tak sporządzona opinia nie traci waloru dowodu w toczącym się postępowaniu administracyjnym, pod warunkiem, że strona miała możliwość zapoznania się z jej treścią i zgłoszenia uwag łącznie z przedstawieniem kontr opinii (kontr operatu szacunkowego). W rozpoznawanej sprawie strona miała taką możliwość, nie można zatem dyskwalifikować tej wyceny.
W toku ponownego postępowania pełnomocnik skarżących wskazał na naruszenie przez organy administracji zasady praworządności (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), zasady informowania uczestnika postępowania (art. 9 i 10 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także naruszenie art. 77 § 1, 3 i 4, art. 78, art. 79 § 1, art. 80–81 oraz art. 84 § 1–2 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia na opinii sporządzonej w sposób wadliwy i nierzetelny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz.1270 ). Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004r. W myśl zatem art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do jej rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, tzn. czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy — art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.
Rozpatrując złożoną skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, sąd nie dopatrzył się takich uchybień, które stanowiłyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organy administracji dopuściły się wprawdzie naruszeń prawa procesowego, jednak naruszenia te były tego rodzaju, że nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zarzuty skarżących stawiane organom administracji orzekającym w niniejszej sprawie dotyczą przede wszystkim błędów popełnionych przez te organy przy zebraniu i ocenie materiału dowodowego. Kluczowe znaczenie ma w szczególności ocena operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. Z. Skarżący, kwestionując powyższą wycenę, wysunęli przeciwko niej zarzuty zarówno o charakterze formalnym, jak i materialnym.
Odnosząc się do zarzutów formalnych; skarżący wywodzą, że ww. opinia rzeczoznawcy majątkowego dotyczy innego postępowania niż zakończone zaskarżoną decyzją, tj. została sporządzona w postępowaniu, w którym Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję, którą następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] chyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Dopiero po przeprowadzeniu ponownego postępowania przed organami obu instancji wydana została decyzja, zaskarżona do sądu administracyjnego. W ocenie skarżących ww. opinia nie może zatem stanowić podstawy orzekania w sprawie. Powyższy pogląd jest błędny. Postępowanie administracyjne toczące się po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania nie traci swojej tożsamości. Organy administracji nie tylko mogą, ale są zobowiązane korzystać przy wydawaniu rozstrzygnięcia z materiału dowodowego zgromadzonego również na tamtym etapie postępowania (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.), a także umieścić ocenę tego materiału w uzasadnieniu wydanej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż opinia biegłego wydana została jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie. Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę J. Z. opatrzony jest datą 28 czerwca 2002r. ( k. 3 akt administracyjnych ), natomiast postępowanie w sprawie wszczęto 15 lipca 2002r. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 4 akt administracyjnych ).
Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż opinia rzeczoznawcy majątkowego ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i powinna, jak każdy dowód, zostać przeprowadzona w ramach danego postępowania ( wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2002 r. I SA 1999/00, Lex nr 81989). Jednak nie można uznać, że w każdym przypadku taki sposób przeprowadzenia dowodu decyduje o prawidłowości postępowania. W niniejszej sprawie treść wydanej opinii decydowała o potrzebie wszczęcia postępowania z urzędu, żądanie ponownego jej przeprowadzenia w toku postępowania nie byłoby zatem celowe. Tak sporządzona opinia nie traci waloru dowodu, skoro strona miała możliwość zapoznania się z jej treścią, zgłoszenia do niej swoich uwag, czy też złożenia kontr opinii, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Co do natomiast zarzutów merytorycznych. W ocenie skarżących biegły dokonując wyceny nieruchomości przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, zaniżył jej wartość. Skarżący powołali się na ustalenia wynikające z operatu szacunkowego sąsiedniej działki o powierzchni 4.094 m2, zabudowanej budynkiem hali sportowej, sporządzonego w 1997 r. na zlecenie organów skarbowych, zgodnie z którym działka ta została miała wartość 1.795.600 zł. Wskazali również, że nie zostały uwzględnione nakłady, jakie ponieśli na nieruchomość, uzasadniające zastosowanie art. 36 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Sąd nie podzielił ww. zarzutów.
Przede wszystkim w toku postępowania skarżący ani nie przedstawili opinii dotyczącej działki sąsiedniej, na którą powoływali się w skardze, ani też nie wskazali bliższych informacji dotyczących postępowania, w którym została ona wydana. Organy administracji nie miały zatem możliwości zapoznania się z tą opinią i weryfikacji twierdzeń skarżących. Ponadto opinia ta została sporządzona dla działki o zupełnie innych parametrach ( wielkość, zabudowa, położenie ), w innym, stosunkowo odległym czasie (tj. 5 lat wcześniej) oraz dla potrzeb innego postępowania.
Opinia ta nie mogła zatem stanowić właściwego materiału porównawczego, który mógłby prowadzić do podważenia wniosków zaprezentowanych w opinii sporządzonej w ramach niniejszego postępowania.
Nie jest również trafny zarzut nieuwzględnienia przez biegłego nakładów poczynionych na nieruchomość, zgodnie z art. 36 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący nie wskazali bowiem, o jakie nakłady mogłoby chodzić, a nawet - czy nakłady te zostały rzeczywiście poniesione. W tej sytuacji zarzut nie poczynienia w tym zakresie ustaleń przez biegłego należy uznać za bezpodstawny.
Należy podkreślić, że ani z wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, ani też z treści art. 77 k.p.a., nakładającego na organ administracji obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie wynika, że strona może zachowywać się biernie w toku postępowania dowodowego.
W orzecznictwie niejednokrotnie wskazywano, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne (zob. np. wyrok NSA z 10 grudnia 1992 r., II SA 2119/92; wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 22 listopada 1995 r., SA/Wr 488/95; wyrok NSA z 22 października 1997 r., III SA 634/96; wyrok NSA z 4 marca 1998 r., III SA 1363/96; wyrok NSA OZ w Gdańsku z 22 września 1999 r., I SA/Gd 860/97; wyrok NSA z 15 listopada 2000 r., III SA 2431/99 – Prz. Podat. 2001, nr 4, poz. 60).
W sytuacji, gdy strona kwestionuje ustalenia organu administracji, ale nie przedstawia dowodów potwierdzających jej twierdzenia, na organie administracji nie spoczywa ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez ten organ (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1605/96). Skarżący mieli możliwość złożenia w toku postępowania zarzutów dotyczących ewentualnych błędów popełnionych przez biegłego przy wycenie, złożenia wniosków o uzupełnienie opinii, czy też złożenia własnej opinii. Z protokołu przesłuchania stron z dnia 18 grudnia 2002r. wynika zatem, że pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy (w tym z treścią operatu szacunkowego), miał możliwość sporządzania notatek z akt sprawy oraz otrzymał raport z operatu szacunkowego.
Ponadto organy obu instancji przed wydaniem decyzji zawiadomiły stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, wypowiedzenia się odnośnie tego materiału oraz o możliwości złożenia dalszych wniosków dowodowych (pismo z 22 maja 2002 r. — k. 19 akt administracyjnych; pismo z 10 października 2003 r. — k. 14 akt administracyjnych). Z możliwości tych jednak skarżący nie skorzystali. Organy administracji prowadząc postępowanie dowodowe nie dopuściły się zatem naruszenia przepisów postępowania ( art. 7, 77 § 1, 3 i 4, art. 78, art. 79 § 1, art. 80–81 oraz art. 84 § 1–2 k.p.a.) w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. W skardze strona wskazuje, że przepisy te zostały naruszone przez organy administracji przez odmowę wydania stronie odpisu lub kopii akt sprawy zawierających kluczowy dowód w sprawie, którego brak pozbawił stronę prawa aktywnego uczestniczenia w toczącym się postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że istotnie pełnomocnik strony dwukrotnie wnosił o wydanie odpisu operatu szacunkowego (wniosek do protokołu z dnia 18 grudnia 2002 r. — k. 7 akt administracyjnych; oraz pismo z dnia 18 grudnia 2002 r. — k. 8 akt administracyjnych) oraz, że dwukrotnie organ I instancji odmówił wydania ww. odpisu. Organ administracji podniósł, że strona postępowania nie może żądać, aby takie odpisy wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Pogląd ten należy zdaniem sądu podzielić jednak pod warunkiem, że organ administracji stworzy stronie realną możliwość sporządzania na jej koszt odpisów za pomocą urządzeń służących do powielania, udostępniając jej stosowne urządzenia. Obowiązek taki należy wywieść wprost z treści art. 73 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Z akt sprawy nie wynika, czy rzeczywiście stronie umożliwiono sporządzenie odpisu operatu szacunkowego. Niezależnie jednak od tego, w ocenie sądu, strona miała zapewniony dostęp do akt w zakresie zapewniającym jej czynny udział w sprawie. Operat szacunkowy sporządzony w niniejszej postępowaniu - wbrew stanowisku skarżących - nie był ani na tyle obszerny, ani też na tyle skomplikowany, aby do jego oceny nie było wystarczające przejrzenie go na miejscu, ewentualnie - jego przeanalizowanie na podstawie sporządzonych przez stronę lub jej pełnomocnika notatek, czy wyciągu (raportu) z operatu, który pełnomocnik strony otrzymał w dniu 18 grudnia 2002r. Odmowa sporządzenia odpisu operatu, nawet jeżeli została dokonana z naruszeniem art. 73 § 1 k.p.a., nie mogła mieć zatem istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż skarżący w toku postępowania prowadzonego przez organy administracyjne, reprezentowani byli przez adwokata, a zatem przez profesjonalnego pełnomocnika.
Kolejnym uchybieniem organów administracji prowadzących postępowanie w niniejszej sprawie było zastosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w miejsce przepisów k.p.a. Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 3 września 2004r. (sygn. akt OSK 520/04, nie publ.) oraz wyroku z 25 września 2003r. (II SA/Łd 1826/02, nie publ.), iż przy ustalaniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zastosowanie mają przepisy k.p.a., a nie Ordynacji podatkowej. Niezależnie jednak od tego, czy postępowanie w sprawie toczyło się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, czy też toczyłoby się na podstawie przepisów k.p.a. to, wobec zbliżonych wymagań tych aktów prawnych, wynik postępowania (wysokość opłaty planistycznej) byłby taki sam. Uchybienie to zatem nie miało wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie może stanowić podstawy do uchylenia kwestionowanej decyzji.
Reasumując, w niniejszej sprawie bezsporne jest, że uchwałą nr [...] z dnia [...]
(Dz.Urz.Woj. Łódzkiego z dnia [...], nr [...], poz. [...]), która weszła w życie dnia 2 marca 2002r., Rada Miejska w Ł. zmieniła plan zagospodarowania przestrzennego i zmianą tą objęto teren, na którym znajduje się nieruchomość skarżących. Wysokość stawki procentowej, służącej naliczeniu opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości, m.in. w przypadku terenu nieruchomości skarżących, określono na 30 % ( § 27 uchwały ).
Bezsporne jest również, że G. i B. G., będący współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości w ½ części w ramach wspólności ustawowej, dokonali w dniu 4 kwietnia 2002r. sprzedaży swojego udziału w tej nieruchomości. Sprzedaż nastąpiła po wejściu w życie uchwały Rady Miejskiej w Ł. o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie zachodziły zatem podstawy do zastosowania art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i naliczenia skarżącym opłaty od wzrostu wartości ich nieruchomości spowodowanej zmianą planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji ustalając powyższą opłatę dopuściły się wprawdzie uchybień proceduralnych, jednak uchybienia te nie miały wpływu na ostateczny wynik postępowania, tj. na wysokość opłaty planistycznej.
W tym stanie sprawy sąd, uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu nie dającym podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI