II SA/Łd 462/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Wójta Gminy B. w sprawie powierzenia D.M. pełnienia obowiązków Dyrektora Biblioteki i Ośrodka Kultury w B. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 16a ustawy o działalności kulturalnej, wskazując, że Wójt nie mógł powołać pełniącego obowiązki dyrektora, ponieważ dotychczasowa dyrektor, A.P., nadal pozostawała w stosunku pracy. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, a następnie o umorzenie postępowania, informując o uchyleniu zaskarżonego zarządzenia i rozwiązaniu stosunku pracy z A.P. Wójt argumentował, że sprawa stała się bezprzedmiotowa. Wojewoda przychylił się do wniosku o umorzenie, ale podtrzymał żądanie zwrotu kosztów. Sąd, mimo wniosku o umorzenie, uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia. Sąd podkreślił, że powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora na podstawie art. 16a ustawy o działalności kulturalnej jest dopuszczalne tylko w przypadku wakatu na stanowisku. W dacie wydania zaskarżonego zarządzenia nie było wakatu, ponieważ stosunek pracy dotychczasowej dyrektor został rozwiązany dopiero później, na mocy porozumienia stron. Sąd uznał, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego aktu nie czyni zbędnym dokonania oceny jego legalności, gdyż wyrok sądu wywiera skutki prawne z mocą wsteczną. Sąd zasądził od Wójta Gminy B. na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 16a ustawy o działalności kulturalnej w kontekście powierzania obowiązków dyrektora instytucji kultury, zasady kontroli sądowej nad aktami samorządu terytorialnego, skutki prawne wyroków sądów administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji powierzania obowiązków dyrektora instytucji kultury, ale zasady dotyczące kontroli legalności aktów administracyjnych i skutków wyroków sądu mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora instytucji kultury osobie, gdy dotychczasowy dyrektor pozostaje w stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora instytucji kultury na podstawie art. 16a ustawy o działalności kulturalnej jest dopuszczalne jedynie w przypadku wakatu na stanowisku dyrektora, co oznacza, że dotychczasowy dyrektor musi być odwołany lub jego stosunek pracy musi być rozwiązany.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 16a ustawy o działalności kulturalnej ma charakter nadzwyczajny i może być stosowany tylko w sytuacji braku obsady stanowiska dyrektora. W dacie wydania zaskarżonego zarządzenia nie było wakatu, ponieważ stosunek pracy dotychczasowej dyrektor został rozwiązany dopiero później.
Czy zmiana lub uchylenie zaskarżonego zarządzenia czyni zbędnym rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana lub uchylenie zaskarżonego zarządzenia nie czyni zbędnym dokonania oceny jego legalności przez sąd, ponieważ wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały lub zarządzenia wywiera skutki prawne z mocą wsteczną (ex tunc), podczas gdy utrata mocy przez akt następuje z mocą od teraz (ex nunc).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym ocena legalności aktu jest nadal potrzebna, jeśli akt ten mógł wywołać skutki prawne w okresie poprzedzającym jego uchylenie lub zmianę.
Czy pobudki, jakimi kierował się organ wykonawczy przy wydawaniu zarządzenia, mają znaczenie dla oceny jego legalności w postępowaniu nadzorczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pobudki organu wykonawczego pozostają poza zakresem badania legalności zaskarżonego aktu w postępowaniu nadzorczym, które opiera się wyłącznie na kryterium zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 85 ustawy o samorządzie gminnym i art. 171 ust. 1 Konstytucji RP, wskazując, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest wyłącznie na podstawie kryterium zgodności z prawem, a nie celowości, gospodarności czy rzetelności.
Przepisy (28)
Główne
u.o.p.d.k. art. 16a
Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora instytucji kultury jest dopuszczalne tylko w przypadku wakatu na stanowisku dyrektora.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.
Dz.U. 2024 poz 87 art. 16a
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. art. 93 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
u.s.g. art. 93
Ustawa o samorządzie gminnym
Po upływie terminu do samodzielnego stwierdzenia nieważności, organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
u.s.g. art. 85
Ustawa o samorządzie gminnym
Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może umorzyć postępowanie, jeżeli w toku postępowania wystąpiły okoliczności powodujące, że przedmiotowa sprawa stała się bezprzedmiotowa.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konst. RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konst. RP art. 171 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nadzór nad samorządem terytorialnym może się opierać wyłącznie na kryterium zgodności z prawem.
Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. art. 93
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. art. 91 § 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.p.a. art. 61 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz.U. z 2024 r., poz. 87 ze zm. art. 15 § 6
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Dz.U. z 2024 r., poz. 87 ze zm. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Dz.U. z 2024 r., poz. 87 ze zm. art. 15 § 4
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Dz.U. z 2024 r., poz. 87 ze zm. art. 15a
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Dz.U. z 2024 r., poz. 87 ze zm. art. 16
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaskarżone zarządzenie narusza art. 16a ustawy o działalności kulturalnej, ponieważ powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora jest możliwe tylko w przypadku wakatu na stanowisku. • W dacie wydania zarządzenia nie istniał wakat na stanowisku dyrektora, gdyż stosunek pracy dotychczasowej dyrektor został rozwiązany dopiero później.
Odrzucone argumenty
Wójt Gminy B. argumentował, że zaskarżone zarządzenie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez jego późniejsze uchylenie, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. • Wójt Gminy B. argumentował, że działał w celu konwalidacji zaistniałych nieprawidłowości.
Godne uwagi sformułowania
powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora instytucji kultury wyznaczonej osobie, na podstawie art. 16a ustawy o działalności kulturalnej ma charakter nadzwyczajny i jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy stanowisko dyrektora instytucji kultury nie jest obsadzone • skarga ma ze swojej natury zapoczątkować spór sądowy co do zgodności z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy • zmiana lub uchylenie uchwały (zarządzenia) zaskarżonej do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym dokonania oceny jej legalności i wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała (zarządzenie) może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego moment wyeliminowania jej z obrotu prawnego • wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały wywiera skutki prawne ex tunc, tzn. z mocą wsteczną • pobudki jakimi kierował się organ wykonawczy pozostają poza zakresem badania legalności zaskarżonego aktu
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący sprawozdawca
Agata Sobieszek-Krzywicka
sędzia
Beata Czyżewska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16a ustawy o działalności kulturalnej w kontekście powierzania obowiązków dyrektora instytucji kultury, zasady kontroli sądowej nad aktami samorządu terytorialnego, skutki prawne wyroków sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powierzania obowiązków dyrektora instytucji kultury, ale zasady dotyczące kontroli legalności aktów administracyjnych i skutków wyroków sądu mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur prawnych nawet w pozornie rutynowych sprawach administracyjnych, takich jak powierzenie obowiązków. Pokazuje też, że sądy administracyjne badają legalność aktów nawet po ich uchyleniu.
“Czy można powierzyć obowiązki dyrektora, gdy stanowisko nie jest zwakowane? WSA w Łodzi odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.