II SA/Łd 458/25

II SA/Łd 458/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 130 § 1 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 272 ust. 6, 6b i 6c
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Sentencja
Dnia 3 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2025 roku sprawy ze skargi Gminy Ł. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 kwietnia 2025 roku znak: PS.ZUT.451.25.2024.EP w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków bytowych do ziemi bez pozwolenia wodnoprawnego uchyla zaskarżoną decyzję. dc
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, decyzją z 28 kwietnia 2025 r., wydaną na podstawie art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2), art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 6b, w zw. z art. 272 ust. 6c i 278 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm. – p.w.) oraz § 8 pkt 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 2471 ze zm.,) oraz art. 21 § 3 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111), w zw. z art. 300 ust. 1 p.w. określił Gminie Ł. za okres od 1 do 8 kwietnia 2024 r. (II kwartału 2024 r. ), opłatę zmienną w wysokości 39 zł, za wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych, pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...], gm. Ł. do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Z akt sprawy wynika, że po przeprowadzeniu kontroli gospodarowania wodami za I i II kwartał 2024 r., w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, biorąc pod uwagę dane i ustalenia z tejże kontroli, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w S., na podstawie przepisu 272 ust. 17 p.w. ustaliło Gminie Ł., w formie informacji kwartalnej za II kwartał 2024 r., opłatę zmienną w wysokości 439 zł, za wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...], gm. Ł. do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 6b i 6c p.w. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej substancji wprowadzonej ze ściekami do ziemi, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący i ilości tej substancji.
W reklamacji Gmina Ł. nie zgodziła się z wysokością opłaty zmiennej ustalonej ww. informacji
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że Gmina Ł. posiadała pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie oczyszczonych ścieków z lokalnej oczyszczalni ścieków, istniejącym wylotem do ziemi do rowu otwartego położonego na działce nr [...], udzielone decyzją Starosty Łęczyckiego z dnia 12 lutego 2014 r., które obowiązywało do 12 lutego 2024 r.
Pismem z 20 grudnia 2023 r. Gmina Ł., wystąpiła z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków bytowych pochodzących z terenu ww. oczyszczalni ścieków do rowu ziemnego poprzez istniejący wylot.
Pismem z 30 stycznia 2024 r., wezwano do uzupełnienia braków przez złożenie wypisu z ewidencji gruntów dla rowu melioracyjnego, do którego odprowadzane są ścieki z rowu ziemnego stanowiącego bezpośredni odbiornik ścieków oczyszczonych z oczyszczalni oraz o jednoznaczne określenie miejscowości, w której zlokalizowana jest oczyszczalnia ścieków. Uzupełnienie braków wpłynęło 14 lutego 2024 r.
Następie Dyrektora Zarządu Zlewni w S. wydał pozytywną decyzję z 19 marca 2024 r. na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu ścieków bytowych pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B. (działka o nr [...] obręb [...]) do rowu ziemnego poprzez istniejący wylot, która stała się ostateczna z dniem 9 kwietnia 2024 r.
Organ dodał, że złożony przez Gminę Ł., 27 grudnia 2023 r., wniosek nie dotyczył ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Łęczyckiego z 12 lutego 2014 r., a udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, na co wskazuje w tym celu sporządzony w grudniu 2023 r. operat wodnoprawny. Z ustaleń organu wynika zatem, że Gmina Ł. w okresie od 13 lutego do 8 kwietnia 2024 r. korzystała z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolowany przekazał wszystkie dane, które są niezbędne do ustalenia opłaty zmiennej. Z dokumentów dostarczonych przez stronę wynika, że maksymalna wydajność techniczna urządzenia służącego do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi to 2,35 m3/h natomiast czas pracy instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków w analizowanym okresie wynosiła 2184 h. W ocenie organu skoro reklamujący nie dochował należytej staranności nie występując z kompletnym wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w odpowiednim terminie, to zaistniały podstawy do ustalenia wysokości opłaty zmiennej na podstawie przeprowadzonej kontroli, w oparciu o ilość wprowadzonych ścieków do wód lub do ziemi wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do wprowadzania ścieków, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji, a nie wskazań urządzenia pomiarowego. Dodano, że pomimo, iż Dyrektor Zarządu Zlewni w S. nie uznał reklamacji Gminy Ł., to postępowanie przeprowadzone w sprawie wykazało, że wysokość opłaty zmiennej powinna być inna, niż ustalona w informacji kwartalnej z [...] marca 2025 r. (za II kwartał 2024 r.). Wskazano, że strona, w trakcie kontroli gospodarowania wodami wskazała, że w II kwartale, tj. od 1 kwietnia do 30 czerwca 2024 r., (91 dni, co stanowi 2184 h) korzystała z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków bytowych do ziemi bez pozwolenia wodnoprawnego. Analiza dokumentów oraz już ustalonych opłat stałych i zmiennych wskazuje jednak, że Gmina Ł. w II kwartale 2024 r., bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego korzystała jedynie w okresie od 1 do 8 kwietnia 2024 r., albowiem w dniu 9 kwietnia 2024 r. ww. decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z 19 marca 2024 r. stała się ostateczna. Zatem, w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni w S. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres od 1 do 8 kwietnia 2024 r., która wynosi 39 zł, za wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, obliczonej zgodnie z art. 272 ust., 6b i 6c p.w.
W skardze Gmina Ł. zarzuciła naruszenie:
- art. 35 i 36 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i nie wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w terminie do 12 lutego 2024 r. podczas gdy zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia;
- art. 273 ust. 6 p.w., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i naliczenie w drodze decyzji opłaty zmiennej za odprowadzanie ścieków bytowych do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oraz negatywnego rozpatrzenia reklamacji podczas gdy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków bytowych do gruntu zostało złożony 20 grudnia 2023 r. zaś właściwy organ nie dokonał rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie miesiąca od daty wpływu wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;
- art. 272 ust. 6 p.w., poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie na kanwie niniejszej sprawy i niezgodne z przepisami naliczenie opłaty zmiennej poprzez przyjęcie nieprawidłowej ilości godzin pracy oczyszczalni bez pozwolenia wodnoprawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej wskazane.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określająca Gminie Ł. za okres od 1 do 8 kwietnia 2024 r. (II kwartału 2024 r. ), opłatę zmienną w wysokości 39 zł, za wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych, pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...], gm. Ł. do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.).
I tak, zgodnie z art. 272 ust. 6, 6b i 6c p.w. wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik:
1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5);
2) chemicznego zapotrzebowania tlenu;
3) zawiesiny ogólnej;
4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4).
W przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji (art. 272 ust.6b).
W przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik:
1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5),
2) chemicznego zapotrzebowania tlenu,
3) zawiesiny ogólnej,
4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4)
- ustala się, przyjmując najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających dla danego rodzaju ścieków, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 (art. 272 ust. 6c).
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że skarżąca Gmina. posiadała pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...], udzielone decyzją Starosty Łęczyckiego z 12 lutego 2014 r. , które obowiązywało do 12 lutego 2024 r.
Kolejne pozwolenie wodnoprawne udzielone zostało przez Dyrektora Zarządu Zlewni w S. decyzją z 19 marca 2024 r., która stała się ostateczna z dniem 9 kwietnia 2024 r. W konsekwencji organ przyjął, że skarżąca nie dysponowała wymaganym pozwoleniem wodnoprawnym jeśli chodzi o II kwartał 2024 r., w okresie od 1 do 8 kwietnia 2024 r.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zważywszy okoliczności sprawy, organ zasadnie nałożył obowiązek uiszczenia opłaty zmiennej za wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych, pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...], gm. Ł. do ziemi ww. okresie przyjmując, że Gmina działała bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Jak wynika z akt sprawy Dyrektor Zarządu Zlewni w S. decyzją z 19 marca 2024 r., udzielił Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu oczyszczonych ścieków bytowych, pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...], gm. Ł. do rowu ziemnego poprzez istniejący wylot. Co istotne decyzja ta jest zgodna z żądaniem Gminy Ł. zawartym we wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja została doręczona Gminie 25 marca 2024 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Decyzja stała się ostateczna z dniem 9 kwietnia 2024 r.
Dodatkowo zawiera pouczenie cytujące art. 130 § 4 k.p.a., w myśl którego decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania.
Przepis art. 130 § 1 k.p.a. statuuje zasadę niewykonywania decyzji nieostatecznej. Decyzja taka nie podlega wykonaniu, przez co nie wywołuje skutków prawnych. Co do zasady do takich decyzji należy także decyzja uprawniająca lub stwierdzająca, chyba że zachodzi sytuacja przewidziana we wskazanym art. 130 § 4 k.p.a. Wykonywanie decyzji nieostatecznej, o której mowa w art. 130 § 4 k.p.a. obejmuje m.in. decyzję zgodną z wolą stron, która jako decyzja nieostateczna podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, umożliwiając natychmiastowe wykonywania decyzji przez strony, które uzyskały korzystną dla siebie decyzję. Przejawem tej korzyści może być odpowiadające żądaniu zawartemu w podaniu stron rozstrzygnięcie w decyzji. Przy czym podkreślenia wymaga to, że zgodność decyzji organu pierwszej instancji z żądaniem stron nie oznacza, że decyzja staje się ostateczna, a jedynie, że jest natychmiast wykonalna (wywołuje od razu korzystne dla stron skutki prawne).
W rozpoznawanej sprawie pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją z 19 marca 2024 r. było zgodne z żądaniem stron, tj. Gminy Ł. zawartym we wniosku o jego wydanie. Skoro decyzja została doręczona Gminie Ł. 25 marca 2024 r., to na mocy art. 130 § 4 k.p.a była wykonalna od tego dnia, co potwierdza także zawarte w niej pouczenie. Wobec tego od tego dnia Gmina Ł. miała prawo wykonywać pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu oczyszczonych ścieków bytowych, pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...], gm. Ł. do rowu ziemnego poprzez istniejący wylot.
Tym samym nie było podstaw do określenia spornej opłaty zmiennej, za wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych, pochodzących z terenu oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości B., poprzez wylot zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...], gm. Ł. do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 do 8 kwietnia 2024 r. (II kwartału 2024 r. ).
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., winien uwzględnić ocenę prawną wynikającą z niniejszego uzasadnienia.
dc