II SA/Łd 457/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2009-02-27
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościdroga gminnaplan zagospodarowania przestrzennegocel publicznypostępowanie administracyjneprawo własnościWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO w części dotyczącej podziału działki skarżącej i stwierdził nieważność w pozostałej części, wskazując na błędy proceduralne i merytoryczne organów.

Sprawa dotyczyła skargi A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej działki skarżącej, stwierdził nieważność w pozostałej części z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, a także wskazał na błędy w interpretacji planu zagospodarowania przestrzennego i nieprawidłowe zaliczenie wydzielonej działki do dróg publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy N. opiniujące pozytywnie projekt podziału nieruchomości. Skarżąca kwestionowała podział swojej działki nr 127/7, argumentując naruszenie prawa własności i brak uzasadnienia celu publicznego. Sąd stwierdził, że SKO orzekło w części niezaskarżonej przez skarżącą, co stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności i skutkowało stwierdzeniem nieważności postanowienia w tej części (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W odniesieniu do zaskarżonej części dotyczącej działki nr 127/7, sąd uchylił postanowienia organów obu instancji. Wskazał na błędy w interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności na powoływanie się na nieistniejący rozdział V planu oraz nieprawidłowe zaliczenie wydzielonej działki drogowej do kategorii dróg publicznych na podstawie symbolu planu. Sąd podkreślił, że podział z urzędu musi być niezbędny do realizacji celów publicznych, a organy nie wykazały tego w sposób należyty. Nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie SKO w części dotyczącej niezaskarżonych działek jest dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania).

Uzasadnienie

Organ odwoławczy nie może orzekać w części postanowienia organu pierwszej instancji, która nie została zaskarżona przez stronę postępowania. Wszczęcie postępowania odwoławczego z urzędu w niezaskarżonej części skutkuje kwalifikowaną wadą postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, albo inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, w tym m.in. orzekanie przez organ bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości wymaga zgodności z ustaleniami planu miejscowego, a opiniuje go wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia.

u.g.n. art. 93 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości może być dokonany, jeżeli jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

u.g.n. art. 93 § 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną tam podstawą prawną.

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Określa środek prawny w postaci odwołania od decyzji lub zażalenia na postanowienie.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i działania organów dla dobra publicznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.g.n. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Wydzielenie gruntów pod drogi publiczne jest celem publicznym.

u.d.p. art. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Kategoryzacja dróg publicznych (krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne).

u.s.k.o. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO orzekło w części niezaskarżonej przez skarżącą, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i skutkuje nieważnością. Organy błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, powołując się na nieistniejące przepisy. Nie wykazano, że wydzielona działka drogowa jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów. Nie wykazano niezbędności podziału z urzędu dla realizacji celu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy może korzystać z uprawnień określonych w art. 138 k.p.a. tylko w granicach zaskarżenia przeprowadzenie postępowania w II instancji z urzędu dotknięte jest wadą kwalifikowaną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uchwała Rady Gminy N. nr XXIX/256/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. ... nie zawiera w ogóle rozdziału V, a swe postanowienia kończy na § 10. Symbol 5KD1/2 zaliczony jest do kategorii ulic dojazdowych. Tego rodzaju zapis, zdaniem sądu w składzie orzekającym, bez jakiejkolwiek argumentacji organu w tym zakresie a także brak innych dokumentów mogących potwierdzić wniosek organu, nie uprawnia do jednoznacznego zaliczenia wydzielonej działki nr 127/8 do kategorii dróg publicznych

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący

Joanna Sekunda-Lenczewska

sprawozdawca

Renata Kubot-Szustowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organy administracji, prawidłowa interpretacja planów zagospodarowania przestrzennego, wymogi podziału nieruchomości z urzędu dla celów publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i interpretacji planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i merytoryczne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet w pozornie rutynowych sprawach podziału nieruchomości.

Błąd w planie zagospodarowania przestrzennego i naruszenie procedury doprowadziły do uchylenia postanowienia o podziale nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 457/08 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/
Joanna Sekunda-Lenczewska /sprawozdawca/
Renata Kubot-Szustowska
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par. 1 pkt 1 lit. a lit. c, art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 93 ust. 1, ust. 4, art. 97 ust. 3 pkt 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 15, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie w zakresie utrzymania w mocy punktu 1 postanowienia Wójta Gminy N. z dnia [...] znak: [...] oraz punkt 1 postanowienia Wójta Gminy N. z dnia [...] znak: [...]; 2. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w pozostałej części; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnia się niniejszego wyroku; 4. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A. J.-K. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. ul. A kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, zawierającą należny podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy N. zaopiniował pozytywnie z urzędu wstępny projekt podziału nieruchomości położonych we wsi i obrębie ewidencji gruntów K., gmina N., zgodnie z poniższym zestawieniem:
1. działka nr 127/7, ujawniona w KW 112238 jako własność A. Ś. zostanie podzielona na działkę nr 127/8, stanowiącą odcinek drogi gminnej i działkę nr 127/9 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogi gminne,
2. działka nr 144/7, ujawniona w KW 130179 jako własność Gminy N. zostanie podzielona na działkę nr 144/12, stanowiącą ciąg pieszy i działkę nr 144/13 jako część drogi gminnej,
3. działka nr 144/9, ujawniona w KW 127312, jako współwłasność R. i R. O. zostanie podzielona na działkę nr 144/17 stanowiącą część drogi gminnej i działkę nr 144/18, przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogę gminną,
4. działka nr 144/10, stanowiąca własność R. K., zgodnie z aktem notarialnym nr 3695/96, zostanie podzielona na działkę nr 144/4 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego, działkę nr 144/15 stanowiącą część drogi gminnej i działkę nr 144/16 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogę gminną.
Od w/w postanowienia zażalenie wniosła A. Ś.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie, A. Ś. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w dniu 9 lipca 2008 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na podjęcie przez SKO w Ł. w dniu [...] w trybie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia o uwzględnieniu w całości skargi A. Ś. i uchyleniu własnego postanowienia z dnia [...].
W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowiło o uchyleniu w całości postanowienia Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy N. na podstawie art. 123 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 4 i 97 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) zaopiniował pozytywnie z urzędu wstępny projekt podziału nieruchomości położonych we wsi i obrębie ewidencji gruntów K., gmina N., zgodnie z poniższym zestawieniem:
1. działka nr 127/7, ujawniona w KW 112238 jako własność A. Ś. zostanie podzielona na działkę nr 127/8, stanowiącą odcinek drogi gminnej i działkę 127/9 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogi gminne,
2. działka nr 144/7, ujawniona w KW 130179 jako własność Gminy N. zostanie podzielona na działkę nr 144/12, stanowiącą ciąg pieszy i działkę nr 144/13 jako część drogi gminnej,
3. działka nr 144/9, ujawniona w KW 127312, jako współwłasność R. i R. O. zostanie podzielona na działkę nr 144/17 stanowiącą część drogi gminnej i działkę nr 144/18, przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogę gminną,
4. działka nr 144/10, stanowiąca własność R. K., zgodnie z aktem notarialnym nr 3695/96, zostanie podzielona na działkę nr 144/4 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego, działkę nr 144/15 stanowiącą część drogi gminnej i działkę nr 144/16 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogę gminną.
W jego uzasadnieniu organ orzekający przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, iż organ odwoławczy wydając postanowienie z dnia [...] za podstawę swoich orzeczeń błędnie przyjęło, że uchwała Rady Gminy N. nr XXIX/256/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującej m.in. część wsi K. została unieważniona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 981/07 stwierdzającym nieważność planu zagospodarowania przestrzennego części gminny N.. Wyrok ten zdaniem organu I instancji nie dotyczy jednak uchwały Rady Gminy N. z dnia 29 kwietnia 2002 r. nr XXIX/256/2002, a uchwały nr XXXIII/225/2005 z dnia 13 czerwca 2005 r. Plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą z 29 kwietnia 2002 r. jest bowiem wyłączony z planu zagospodarowania zatwierdzonego unieważnioną uchwałą. Dodatkowo Wójt podniósł, iż niniejsze postępowanie w sprawie podziału zostało podjęte na skutek skarg i zażaleń R. i R. małżonków O. i R. K., których nieruchomości nie posiadają dostępu do drogi publicznej. Zdaniem organu orzekającego, opiniowany podział nieruchomości wymienionych w pkt 1-4 postanowienia jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. z dnia 29 kwietnia 2002 r. nr XXIX/256/2002 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującej m.in. część wsi K. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 148 z dnia 28 czerwca 2002 r.). Z uwagi na to, że podział ten służy zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami celom publicznym zasadne było wydanie przedmiotowego postanowienia.
Od wskazanego postanowienia zażalenie wniosła A. Ś.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 93 ust. 1, 4 i 5, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, iż okolicznością niesporną w rozpoznawanej sprawie jest fakt przeznaczenia działek nr 127/8, 144/13, 144/15 i 144/17 pod drogę oznaczoną na rysunku planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. nr XXIX/256/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującej m.in. część wsi K. – symbolem 5KD1/2, czyli pod drogę gminną, co przesądza o możliwości jej zagospodarowania. Zdaniem organu II instancji, przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości, zatwierdzony postanowieniem organu I instancji, został sporządzony zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego wspomnianą uchwałą z dnia 29 kwietnia 2002 r., co przesądza o konieczności utrzymania w mocy kwestionowanego postanowienia I instancji. Działki wydzielone pod drogi publiczne w wyniku dokonania podziału z urzędu będą podlegały wykupowi od właściciela na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Powyższe postanowienie A. Ś. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez przyjęcie, że dokonanie podziału nieruchomości z urzędu jest niezbędne do realizacji celów publicznych,
2. art. 140 k.c., poprzez naruszenie służącego jej prawa własności i bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, prowadzącego do wywłaszczenia części nieruchomości w sytuacji, gdy działanie takie nie jest usprawiedliwione celem i interesem publicznym.
Zdaniem skarżącej wydzielona droga ma służyć zapewnieniu dostępu do drogi publicznej działkom nr 144/10 i 144/9, należącym do małżonków O. i R. K., które powstały w wyniku podziału na wniosek właścicieli działki nr 144. Powstałe w wyniku podziału działki nr 144/10 i 144/9 miały zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez drogę oznaczona nr działek 142/2 i 143/1, która jednak w planie zagospodarowania przestrzennego została zlikwidowana na wniosek właścicieli. A. Ś. podniosła ponadto, iż obawia się, że na skutek podziału nieruchomości będzie musiała zwrócić część dopłat unijnych do gospodarstwa rolnego, które ma zapewnione aż do 2010 r. Wskazała przy tym, iż mimo braku ostatecznego postanowienia w sprawie opinii dotyczącej podziału wstępnego, Wójt Gminy N. w dniu [...] (a więc 4 dni przed wydaniem zaskarżonego postanowienia) wydał decyzję zatwierdzającą z urzędu podział nieruchomości w taki sam sposób, o jakim mowa jest w zaskarżonym postanowieniu. Od decyzji tej skarżąca odwołała się do SKO w Ł.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku
z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach wspomnianej kontroli sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną tam podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, którym to rozstrzygnięciem Wójt Gminy N. zaopiniował pozytywnie z urzędu wstępny projekt podziału nieruchomości położonych we wsi i obrębie ewidencji gruntów K., gmina N., w sposób następujący:
1. działka nr 127/7, ujawniona w KW 112238 jako własność A. Ś. zostanie podzielona na działkę nr 127/8, stanowiącą odcinek drogi gminnej i działkę 127/9 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogi gminne,
2. działka nr 144/7, ujawniona w KW 130179 jako własność Gminy N. zostanie podzielona na działkę nr 144/12, stanowiącą ciąg pieszy i działkę nr 144/13 jako część drogi gminnej,
3. działka nr 144/9, ujawniona w KW 127312, jako współwłasność R. i R. O. zostanie podzielona na działkę nr 144/17 stanowiącą część drogi gminnej i działkę nr 144/18, przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogę gminną,
4. działka nr 144/10, stanowiąca własność R. K., zgodnie z aktem notarialnym nr 3695/96, zostanie podzielona na działkę nr 144/4 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego, działkę nr 144/15 stanowiącą część drogi gminnej i działkę nr 144/16 przeznaczoną na cele budownictwa jednorodzinnego i drogę gminną.
Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadło, jak wynika to z jego komparycji, na skutek zażalenia wniesionego przez A. Ś. Z analizy kopii tegoż zażalenia, dołączonego na żądanie sądu do akt sądowych (k. 92 ) w toku postępowania sądowo administracyjnego (jako, że brakowało tego dokumentu w aktach administracyjnych) wynika, iż skarżąca kwestionuje "...postanowienie Wójta Gminy N. w sprawie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości 127/7". Nie budzi więc wątpliwości, że zaskarżeniem objęta została jedynie część postanowienia rozstrzygająca o działce nr 127/7 należącej do A. Ś. Ani z treści wymienionego dokumentu ani też postanowienia Kolegium nie wynika, aby wniesiono zażalenie na postanowienie pierwszo instancyjne w pozostałym zakresie, w szczególności co do działek nr 144/7, nr 144/9 i nr 144/10 stanowiących własność Gminy N., R. i R. O. oraz R. K.
Podnieść należy, iż po myśli art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Gdy chodzi o decyzje administracyjne, to środkiem prawnym pozwalającym na wszczęcie postępowania odwoławczego jest odwołanie, a w przypadku postanowień – zażalenie. Zasada dwuinstancyjności wyraża się z jednej strony w uprawnieniu strony do dwukrotnego rozpoznania jej sprawy przez organ administracji, a z drugiej – obowiązku organu odwoławczego do ponownego rozpatrzenia całej sprawy administracyjnej. Wykorzystanie obu instancji w postępowaniu nie jest jednak obligatoryjne i zależy od swobodnej decyzji strony postępowania. Jednocześnie do zainicjowania postępowania odwoławczego w myśl art. 127 § 1 k.p.a. uprawniona jest wyłącznie strona. Nie jest innymi słowy dopuszczalne wszczęcie postępowania odwoławczego z urzędu, bez stosownej czynności strony, dopiero bowiem czynność strony, polegająca na wniesieniu środka zaskarżenia powoduje, że organ odwoławczy może uruchomić postępowanie odwoławcze i korzystać z uprawnień określonych w art. 138 k.p.a. Przeprowadzenie postępowania w II instancji z urzędu dotknięte jest wadą kwalifikowaną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 roku, sygn. akt IV SA 868/97, Lex nr 47862, wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 roku, sygn. akt IV SA 2006/98, Lex nr 43725, wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 roku, sygn. akt IV SA 1260/96, Lex nr 43253, wyrok NSA z dnia 13 lutego 1996 roku, sygn. akt SA/Wr 477/95, Lex nr 26724, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 1984 roku, sygn. akt II SA 2048/83, ONSA 1984/1/51, B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 1996, str.719).
Konstatacja, że postanowienie Kolegium w części dotknięte jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako że organ ten wszczął postępowanie odwoławcze i orzekał co do niezaskarżonej części postanowienia Wójta Gminy N. o zaopiniowaniu projektu podziału działek nr 144/7, nr 144/9 i nr 144/10 stanowiących własność Gminy N., R. i R. O. oraz R. K., obligowało do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia w tej części.
Analizując natomiast przedmiotową sprawę w zakresie prawidłowo wszczętego postępowania odwoławczego, to jest co do zaopiniowania projektu podziału działki nr 127/7 (punkt 1 postanowienia Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...]), Sąd dopatrzył się uchybień, wskazujących na konieczność uchylenia rozstrzygnięcia zarówno drugo jak i pierwszo instancyjnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 93 ust. 1, 4 i 5 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.).
W myśl wskazanego przepisu art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego przy czym zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta i czyni to w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Tak więc warunkiem umożliwiającym pozytywne zaopiniowanie projektu podziału jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. W przedmiotowej sprawie organy zaaprobowały projekt podziału min. nieruchomości nr 127/7 jako zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. nr XXIX/256/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującej m.in. część wsi K. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 148 z dnia 28 czerwca 2002 r.). Jednocześnie przywołano zapisy rozdziału V tegoż planu – Przepisy szczegółowe dla terenów tras komunikacyjnych - § 11( nie dołączając jednak do akt stosownych dokumentów) i wskazano, że w świetle tychże przepisów nie budzi wątpliwości, że działki, o których mowa są przeznaczone pod drogę publiczną a fakt przeznaczenia działek w planie miejscowym pod drogę przesądza o możliwości jej zagospodarowania. Tymczasem analiza opublikowanej w urzędowym zbiorze uchwały, na którą powołują się w swych rozstrzygnięciach organy obu instancji czyni wątpliwymi wskazane wnioski. W szczególności uchwała Rady Gminy N. nr XXIX/256/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy N., obejmującej części obszarów wsi: K., G., B., B. nie zawiera w ogóle rozdziału V, a swe postanowienia kończy na § 10. Tym samym nie mogą być podstawą dla pozytywnego zaopiniowania projektu podziału zapisy rozdziału V, czy też § 11 planu. Brak należytego wyjaśnienia wszelkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia a w szczególności przesłanek art. 93 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi nie tylko naruszenie wskazanego przepisu ale również art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.
Wskazane mankamenty nasuwają również wątpliwości co do prawidłowości zastosowania trybu przewidzianego w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wszczęcie z urzędu postępowania podziałowego, w ramach którego nastąpiło opiniowanie tegoż podziału, w szczególności co do działki 127/7.
W myśl art. 97 ust. 3 pkt 1 w/w ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celem publicznym jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), drogi publiczne dzielą się na: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne przy czym ulice leżące w ciągu tych dróg należą do tej samej kategorii co te drogi. Zaliczenie do określonej kategorii drogi publicznej następuje w sposób przewidziany w przepisach ustawy o drogach publicznych. Jak wynika to z uzasadnienia kwestionowanego postanowienia, wydzielona działka 127/8 oznaczona jest na rysunku planu symbolem 5KD1/2 i to świadczy, według organu, o jej przeznaczeniu jako drogi publicznej. Tymczasem w § 5 uchwały Rady Gminy N. nr XXIX/256/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. wymienia się: ulice zbiorcze – drogi powiatowe, ulice lokalne – drogi gminne, ulice dojazdowe, ciągi pieszo – jezdne i ciągi piesze. Symbol 5KD1/2 zaliczony jest do kategorii ulic dojazdowych. Tego rodzaju zapis, zdaniem sądu w składzie orzekającym, bez jakiejkolwiek argumentacji organu w tym zakresie a także brak innych dokumentów mogących potwierdzić wniosek organu, nie uprawnia do jednoznacznego zaliczenia wydzielonej działki nr 127/8 do kategorii dróg publicznych, czyniąc tym samym zasadnym zarzut skargi.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ winien uwzględnić wskazaną wyżej argumentację, a przede wszystkim wyjaśnić i ustalić przesłanki art. 93 ust. 1 i 4 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź też innych dokumentów, gdyby okazało się to niezbędne.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 145 § 1 pkt 2 a także art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
a.r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI