II SA/Łd 455/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła warunków do jego przyznania przed 31 grudnia 2023 r., w szczególności nie zawiesiła pobierania renty.
Skarga dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę. Wnioskodawczyni argumentowała, że przesłanki negatywne, na które powołały się organy, zostały błędnie zastosowane, w tym w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał jednak, że kluczowe przesłanki negatywne, tj. brak znacznego stopnia niepełnosprawności u męża osoby wymagającej opieki oraz pobieranie przez wnioskodawczynię renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie zostały wyeliminowane do 31 grudnia 2023 r., co uniemożliwiło przyznanie świadczenia na podstawie przepisów dotychczasowych. Dodatkowo, zmiana przepisów od 1 stycznia 2024 r. pozbawiła opiekunów osób pełnoletnich możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę, Z.W. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na dwie przesłanki negatywne: po pierwsze, że niepełnosprawność matki powstała po ukończeniu przez nią 18. roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych – u.ś.r.), a po drugie, że mąż matki nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.), a sama wnioskodawczyni pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.). Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie prawa materialnego, powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które miały uchylić niekonstytucyjność wskazanych przepisów w określonym zakresie. Sąd zgodził się, że przesłanka dotycząca momentu powstania niepełnosprawności (art. 17 ust. 1b u.ś.r.) nie może stanowić podstawy odmowy, zgodnie z wyrokiem TK z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). Jednakże, kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się pozostałe przesłanki negatywne. Sąd podkreślił, że zgodnie z uchwałą NSA z 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie ma znacznego stopnia niepełnosprawności. Choć mąż wnioskodawczyni uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w lutym 2024 r., to jego skutek prawny nie mógł wpłynąć na prawo do świadczenia, które miało powstać do 31 grudnia 2023 r. Ponadto, wnioskodawczyni pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i nie zawiesiła jej do 31 grudnia 2023 r., co stanowiło kolejną przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Sąd, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, wskazał, że możliwość wyboru świadczenia (renta lub świadczenie pielęgnacyjne) wymaga zawieszenia pobierania renty. Ponieważ wnioskodawczyni nie spełniła tego warunku do końca 2023 r., a od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy o świadczeniu wspierającym, które wykluczają przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom osób pełnoletnich, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie może jednocześnie otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli nie zawiesiła pobierania renty do 31 grudnia 2023 r. Brak zawieszenia renty stanowi przesłankę negatywną uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że nawet po wyroku TK SK 2/17, który uznał za niekonstytucyjny art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim wykluczał opiekunów-rencistów, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymaga od wnioskodawcy wyboru i zawieszenia pobierania renty. Ponieważ wnioskodawczyni nie zawiesiła renty do 31 grudnia 2023 r., nie spełniła warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.w. art. 63 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § ust. 2 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.u.s. art. 103 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.f.u.s. art. 134 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.f.u.s. art. 134 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.r.io.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej o błędnym zastosowaniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Argument skarżącej o niewłaściwym zastosowaniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie faktu, że znaczny stopień niepełnosprawności małżonka osoby wymagającej opieki istnieje od dnia 7 grudnia 2023 r. Argument skarżącej o naruszeniu art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia wyroku TK K 38/13. Argument skarżącej o naruszeniu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bez uwzględnienia wyroku TK SK 2/17.
Godne uwagi sformułowania
moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia dla możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., gdyż nie zostały spełnione warunki do jego przyznania (skarżąca pobierała świadczenie rentowe z ZUS) zawieszenie prawa do renty eliminuje negatywną przesłankę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego
Skład orzekający
Michał Zbrojewski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Marcin Olejniczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście pobierania renty, zmiany przepisów od 1 stycznia 2024 r. oraz znaczenia daty powstania prawa do świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2023 r. oraz interpretacji przepisów przejściowych. Zmiany legislacyjne od 1 stycznia 2024 r. (ustawa o świadczeniu wspierającym) istotnie modyfikują zasady przyznawania świadczeń opiekuńczych dla osób pełnoletnich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia pielęgnacyjnego i jego dostępności w kontekście zmian prawnych oraz istniejących świadczeń rentowych. Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne związane z datą powstania prawa i koniecznością wyboru świadczenia.
“Świadczenie pielęgnacyjne a renta: Czy musisz zrezygnować z renty, by otrzymać wsparcie dla opiekuna?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 455/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-08-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Marcin Olejniczak Michał Zbrojewski /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 2396/24 - Wyrok NSA z 2025-12-16 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 390 Art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a, art. 24 ust. 2 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1429 Art. 43, art. 63 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym Dz.U. 2024 poz 935 Art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 504 Art. 103 ust. 3, art. 134 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.) Sentencja Dnia 29 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 4 kwietnia 2024 r. znak: KO.4111.77.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr KO.4111.77.2024 - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." w związku z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 323), dalej jako: "u.ś.r." oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), dale jako: "u.ś.w." - po rozpatrzeniu odwołania J. T., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 19 stycznia 2024 r., znak: MOPS.RA.5102.003631.2023 odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych, J. T. wnioskiem z dnia 23 listopada 2023 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę Z. W. Prezydent Miasta Kutno decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r. odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ, po przytoczeniu przepisów stanowiących podstawę prawną wydanej decyzji oraz przedstawieniu ustalonego stanu faktycznego sprawy organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że J.T. sprawuje opiekę nad matką, pomaga jej we wszystkich czynnościach dnia codziennego, tj. przygotowywaniu posiłków, utrzymaniu higieny osobistej, przygotowaniu i podawaniu leków, umawianiu i dowożeniu na wizyty lekarskie. Matka jest osobą niedosłyszącą, niepełnosprawną fizycznie, porusza się tylko przy chodziku, jednak do toalety musi mieć pomoc innej osoby. Dalej organ wskazał, że wspólnie z Z.W. zamieszkuje jej mąż J.W., jednakże nie jest w stanie opiekować się żoną ponieważ sam jest schorowany, potrzebuje wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ wskazał art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Pierwszy przepis uniemożliwia przyznanie świadczenia z uwagi na brak przesłanek występujących po stronie osoby wymagającej opieki, gdyż Z. W. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, jednakże w pkt IV orzeczenia wskazano, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 30 czerwca 2020 r. Wobec tego niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia. Natomiast drugi przepis uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż J.T. ma przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy od 24 marca 2012 r. W odwołaniu od powyższej decyzji J.T. wskazała na naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; 2. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17. Wskazując na powyższe zarzuty autor odwołania wniósł o uwzględnienie odwołania, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, a więc przyznanie sprawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. W dniu 21 marca 2024 r. wpłynęło do akt sprawy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] o zaliczeniu J.W. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż z dniem 1 stycznia 2024 r. na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym nastąpiła zmiana przepisów regulujących warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się dotychczasowe przepisy. Powyższe oznacza, że skoro odwołująca wniosek o świadczenie pielęgnacyjnego złożyła w dniu 23 listopada 2023 r., to podlega on rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Jak wskazało Kolegium, z analizy treści zaskarżonej decyzji wynika, że choć organ I instancji nie powołał się na przepisy przejściowe zawarte w u.ś.w., to jednak rozpatrzenie sprawy nastąpiło z uwzględnieniem przepisów regulujących kwestie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach. Następnie Kolegium cytując treść art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. wskazało, że nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od spełnienia warunków, wiążących się zarówno z osobą ubiegającą się o świadczenie, jak i z osobą wymagającą opieki oraz innymi członkami rodzin tych osób. Warunkiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest łączne wystąpienie pozytywnych przesłanek określonych w art. 17 u.ś.r. (sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną i niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania tej opieki) przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych przez ustawodawcę w tym przepisie. Z przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, że Z.W. (osoba wymagająca opieki) orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. W orzeczeniu wskazano, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 30 czerwca 2020 r. Z.W. jest mężatką, a jaj mąż - J.W., w dacie składania przez odwołującą wniosku o świadczenie pielęgnacyjne legitymował się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z regulacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym kolejność zobowiązanych, wyznacza Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Niewątpliwie, małżonek należy do kręgu osób, na których ciąży powinność o cechach obowiązku alimentacyjnego, z istnieniem którego łączy się prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a ponadto obowiązek alimentacyjny ciążący na małżonku, względem jego małżonka, wyprzedza obowiązek krewnych małżonka wymagającego opieki. Wobec tego, w dacie składania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne nie zaktualizował się obowiązek alimentacyjny córki wobec matki, gdyż małżonek osoby wymagającej opieki, na którym zgodnie z przepisami k.r.io. w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjne wobec współmałżonki nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W toku rozpatrywania sprawy J.W. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Zmiana stanu faktycznego jaka zaistniała w okresie od wydania decyzji organu I do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy zobowiązuje Kolegium do jej uwzględnienia. W tym aspekcie Kolegium zwróciło uwagę na przepis art. 63 u.ś.w., który posługuje się określeniem "prawo powstało". Prawo to materializuje się, tzn. "świadczenie przysługuje", tylko wówczas gdy do dnia 31 grudnia 2023 r. spełnione zostaną wszystkie warunki określone w art. 17 u.ś.r. Oceniając, nowy dowód w postaci orzeczenia małżonka osoby wymagającej opieki o znacznym stopniu niepełnosprawności, Kolegium uznało, że nie może on odnieść takiego skutku prawnego, który uprawniałby córkę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę. Moment uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego determinuje data złożenia kompletnego wniosku (tj. dnia 23 listopada 2023 r.) oraz data 31 grudnia 2023 r., do której to daty należy spełnić wszystkie przesłanki warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (moment powstania prawa). Skoro zatem skutek w postaci obowiązku alimentacyjnego córki wobec matki, zaktualizował się dopiero z dniem 21 lutego 2024 r. (data wydania nieprawomocnego orzeczenia PZON dla ojca), to nie dotyczył on powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. Końcowo Kolegium wskazało na treść wydanej w dniu 14 listopada 2022 r. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie Siedmiu sędziów (sygn. akt I OPS 2/22), w której wskazano, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. innej niż współmałżonek jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Przywołana uchwała rozstrzygnęła kwestię kolejności prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co w sprawie oznacza, że przesłanką uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Następnie Kolegium wyjaśniło, że pozostałe warunki, w tym art. 17 ust. lb i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., które w ocenie organu I instancji stanowiły przyczyny odmowy przyznania odwołującej świadczenia pielęgnacyjnego nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż warunkiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest łączne wystąpienie pozytywnych przesłanek przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych w art. 17 u.ś.r. Jednakże Kolegium, pomimo braku spełnienia przez odwołującą warunku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. do dnia 31 grudnia 2023 r., podzieliło pogląd autora odwołania, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (publ. Dz.U. z 2014 r. poz. 1443). W przywołanym wyroku art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W związku z tym kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Natomiast art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. będący również przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile osoba sprawująca opiekę nie zrezygnuje z pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Na mocy wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 (publ. Dz. U. z 2019 r. poz. 1257) Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednakże mimo derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wykluczone jest pobieranie dwóch świadczeń jednocześnie, tj. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i świadczenia pielęgnacyjnego. W odniesieniu do osób, które są uprawnione do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ww. wyrok. W sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do renty działań prowadzących do zawieszenia prawa do jej wypłaty. W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Organ administracji w takiej sytuacji obowiązany jest zastosować art. 9 i art. 79a k.p.a. poprzez pouczenie strony o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Jest to jednak konieczne tylko wówczas gdy strona spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego a jedyną przeszkodą jest pobieranie renty. W sprawie - jak wskazało Kolegium - nie zachodziły podstawy do zastosowania obowiązku informacyjnego, ponieważ odwołująca do dnia 31 grudnia 2023 r. nie spełniała warunku wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., wobec czego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze J.T. wskazała na naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie decyzji poprzez: 1. zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy przepis ten nie eliminuje takich osób; 2. niewłaściwe zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i nieuwzględnienie faktu, że znaczny stopień niepełnosprawności małżonka osoby wymagającej opieki istnieje od dnia 7 grudnia 2023 r. Autor skargi wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 19 stycznia 2024 r. i zasądzenie od organu zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że małżonek osoby niepełnosprawnej, uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w dniu 21 lutego 2024 r. jednakże Kolegium w całości pominęło informacją znajdującą się w pkt V orzeczenia a mianowicie, że ustalony tym orzeczeniem stopień niepełnosprawności datuje się od 7 grudnia 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Oznacza to, że nie wystarczy by sąd administracyjny stwierdził samo naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, lecz nadto, konieczne jest stwierdzenie takiego naruszenia przepisów prawa, które miało lub mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Muszą zatem wystąpić łącznie dwie przesłanki by doszło do uwzględnienia skargi, po pierwsze - sąd musi stwierdzić, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, a po drugie - wspomniane naruszenia odpowiednio mają lub mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy (na końcowe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy). Dopiero wówczas, gdy wystąpią te przesłanki łącznie, zachodzi konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Ponadto należy podkreślić, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W sprawie autor skargi w treści skargi i organ w treści odpowiedzi na skargę zawarli wnioski o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stąd sprawa mocą zarządzenia z dnia 12 lipca 2024 r. została skierowana do rozpoznania w trybie postępowania uproszczonego. O terminie posiedzenia niejawnego strony zostały zawiadomione na mocy zarządzenia z dnia 19 lipca 2024 r. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i Prezydent Miasta Kutno rozstrzygnięcia nie uchybiają przepisom prawa procesowego w stopniu nakazującym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu w powyższym trybie jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach utrzymująca w mocy decyzję Prezydent Miasta Kutno o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką - Z.W. Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny. W sprawie nie jest kwestionowane to, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz że wymaga stałej i długotrwałej opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu, którą zapewnia jej córka, czyli skarżąca. W pierwszej kolejności wskazać więc należy, że organ I instancji niezasadnie doszukiwał się przesłanki odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w fakcie powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki po ukończeniu przez nią wieku określonego w przepisie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jak niewątpliwie trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, moment powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia dla możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczność, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w późniejszym niż wymienionym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. momencie, nie może stanowić przyczyny odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Niemniej jednak skarżącej odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z innych powodów, czyli z tego powodu, że osoba wymagająca opieki (matka skarżącej) pozostawała w związku małżeńskim, a jej mąż (ojciec skarżącej) w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, a także do dnia 31 grudnia 2023 r. nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zatem zachodzi negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" u.ś.r. Ponadto skarżąca ma ustalone prawo do renty, a więc w sprawie zachodzi negatywna przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie ulega wątpliwości, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Siedmiu Sędziów z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. I OPS 2/22 wskazał, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że osoba wymagająca opieki (matka skarżącej) pozostaje w związku małżeńskim z J. W., który w dacie wszczęcia postępowania legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik skarżącej złożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] lutego 2024 r., z którego wynika, że J.W. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 7 grudnia 2023 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, okoliczność powyższa pozostała bez wpływu na rozstrzygnięcie. W treści skargi pełnomocnik skarżącej zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie argumentował, że znaczny stopień niepełnosprawności męża osoby wymagającej istnieje od dnia 7 grudnia 2023 r. W ocenie składu orzekającego, nawet uwzględniając wskazaną okoliczność i argumentację pełnomocnika w tym zakresie, skarżąca nadal nie spełniała warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem aktualna pozostawała druga z przesłanek negatywnych, czyli okoliczność określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. Skarżąca pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, której pobierania nie zawiesiła przed dniem 31 grudnia 2023 r. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż skarżąca ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. W dacie wydania decyzji organu I instancji, jak i zaskarżonej decyzji skarżąca (reprezentowana począwszy od etapu postępowania pierwszoinstancyjnego przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata), zatem miała świadomość, że okoliczność ta stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, osoba która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (por. wyroki NSA: z 24 marca 2021 r., sygn. I OSK 2631/20; z 15 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 1983/20; z 11 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 764/20; z 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20; z 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 2375/19; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 4/23, zasada ta nie znajduje wyłączenia również w przypadku osób, których dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., SK 2/17, czyli uprawnionych do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazać trzeba, że w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., który wszedł w życie w dniu 9 stycznia 2020 r. stwierdzono, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że ww. przepis, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. W systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 marca 2022 r., sygn. I OSK 1623/21 wskazał, że stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok Trybunału. Jakkolwiek kształtujące się w powyższym zakresie orzecznictwo sądowe nie było początkowo jednolite, to aktualnie nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1251), dalej jako: "u.f.u.s.". W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego też interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie pozwala na równoczesne pobieranie przez niego świadczenia rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego. Prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt lit. "a" u.ś.r. - jednolicie przyjmowana w aktualnym orzecznictwie - przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wnioskodawca może dokonać wyboru przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.f.u.s. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.f.u.s., skutkować będzie natomiast wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.f.u.s.). Choć bowiem renta jest prawem niezbywalnym, to jednak uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z ww. przepisu musi być przy tym interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawioną wyżej wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. (por. wyroki NSA z dnia: 9 maja 2024 r., sygn. I OSK 1415/23; 12 marca 2024 r., sygn. I OSK 426/23; 7 lutego 2024 r., sygn. I OSK 192/23; 10 stycznia 2024 r., sygn. I OSK 4/23; 28 grudnia 2023 r., sygn. I OSK 1992/22; 20 grudnia 2023 r., sygn. I OSK 2325/22; 22 listopada 2022 r., sygn. I OSK 247/22; 16 listopada 2023 r., sygn. I OSK 1922/22; 10 listopada 2023 r., sygn. I OSK 271/22; 24 sierpnia 2023 r., sygn. I OSK 1665/22; 2 marca 2022 r., sygn. I OSK 1623/21; 16 listopada 2023 r., sygn. I OSK 1923/22; 12 października 2023 r., sygn. I OSK 1922/23; 2 marca 2022 r., sygn. I OSK 1623/21). Uzupełniając powyższe należy dodać, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie złożyła dokumentu potwierdzającego zawieszenie prawa do pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W ocenie Sądu okoliczność, iż organy nie pouczyły skarżącej o tym, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne musi uprzednio zawiesić prawo do renty nie ma w badanej sprawie znaczenia, bowiem w związku ze zmianą przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie będzie przysługiwało bez względu na to, czy zawiesi ona prawo do emerytury, czy też nie. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w aktualnym brzmieniu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W związku ze zmianą przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od dnia 1 stycznia 2024 r., wprowadzoną ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, opiekunowie osób niepełnosprawnych, które ukończyły 18 rok życia zostali pozbawieni możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Możliwe natomiast stało się ubieganie się przez osobę niepełnosprawną o przyznanie świadczenia wspierającego na warunkach określonych w ustawie o świadczeniu wspierającym. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. w ustawie o świadczeniach rodzinnych) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z przywołaną regulacją, przepisy dotychczasowe nie będą mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem na dzień 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej nie powstało, gdyż nie zostały spełnione warunki do jego przyznania (skarżąca pobierała świadczenie rentowe z ZUS). Innymi słowy, nie ma prawnej możliwości zawieszenia emerytury z mocą wsteczną, stąd uwzględniając datę orzekania przez organ odwoławczy (decyzja tego organu została wydana w dniu 4 kwietnia 2024 r.), zawieszenie prawa do renty na przyszłość (po tej dacie), w stanie faktycznym sprawy, oznaczać będzie zastosowanie w sprawie ustawy o świadczeniu wspierającym, a tym samym brak prawnej możliwości przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego na mocy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Sądu, o powstaniu prawa do świadczenia można mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie przed dniem 31 grudnia 2023 r. spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie Sądu, rozwiązanie to umożliwia przyznanie świadczenia osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek, ale organy nie zdążyły go rozpoznać do dnia 31 grudnia 2023 r. Regulacja ta nie będzie natomiast miała zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków i taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Wobec tego ponowie trzeba zaakcentować, że dopiero zawieszenie prawa do renty eliminuje negatywną przesłankę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. i umożliwia przyznanie świadczenia. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Na gruncie tego przepisu datę, w której złożono prawidłowo wypełnione dokumenty należy rozumieć w ten sposób, że jest to moment, w którym nastąpiło skuteczne usunięcie przeszkody uniemożliwiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. tak jak w niniejszej sprawie - złożenie dokumentu potwierdzającego skuteczne zawieszenie świadczeń emerytalno-rentowych, tj. decyzji organu rentowego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 marca 2023 r., sygn. II SA/Lu 25/23). Zawieszenie prawa do emerytury (renty) eliminowało zatem negatywną przesłankę nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego a przyznanie tego świadczenia stawało się możliwe od dnia złożenia dokumentu potwierdzającego zawieszenie prawa do emerytury lub renty (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 sierpnia 2022 r., sygn. I OSK 1945/21; 3 sierpnia 2022 r., sygn. I OSK 436/21; 17 listopada 2022 r., sygn. I OSK 233/22; 7 marca 2023 r., sygn. I OSK 911/22). W sprawie nie jest sporne, iż skarżąca nie złożyła takiego dokumentu do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy. Poza sporem pozostaje również fakt, iż skarżąca ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W toku postępowania skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata miała świadomość, że fakt pobierania renty stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Do dnia 31 grudnia 2023 r. skarżąca nie spełniła warunków do przyznania świadczenia, nie doszło bowiem do wyeliminowania przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. w postaci pobierania świadczenia rentowego. W konsekwencji, zgodnie z przywołaną powyżej regulacją z art. 63 ust. 1 u.ś.w., przepisy art. 17 u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym nie mogły mieć zastosowania do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy. Do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej bowiem nie powstało, gdyż nie zostały wyeliminowane obie przesłanki negatywne, tj. fakt, że mąż osoby wymagającej opieki nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ponadto skarżąca pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W ocenie Sądu okoliczność, iż organ nie pouczył skarżącej o tym, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne musi uprzednio zawiesić prawo do renty nie ma w sprawie znaczenia, skoro w związku ze zmianą przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, aktualnie świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie przysługuje bez względu na to, czy zawiesi ona prawo do renty. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wskazanym w tym przepisie osobom, o ile sprawują one opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności. Niewątpliwie ewentualne zawieszenie prawa do renty po 1 stycznia 2024 r. pozbawiłoby skarżącą środków do życia, bowiem od tej daty skarżąca nie może już nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, z uwagi na zmianę treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. Rekapitulując Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI