II SA/Łd 442/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie przez Z.K. na działce nr 269 w T. Po licznych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez organy administracji oraz wcześniejszym wyroku NSA, sprawa trafiła ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego I i II instancji dopuściły się istotnych naruszeń procedury administracyjnej. Przede wszystkim nie ustaliły rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, nie zbadały materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nie rozważyły przesłuchania świadków ani przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Ponadto, nie zawiadomiły o wszczęciu postępowania wszystkich stron, w tym nowych współwłaścicieli nieruchomości, którzy nabyli udziały w spadku. Sąd podkreślił, że nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. miała na celu umożliwienie legalizacji samowoli budowlanej, a nie jej bezwarunkowe nakazanie, jednak organy nie zbadały w pełni intencji strony w tym zakresie. W związku z naruszeniem przepisów art. 7, 10 § 1, 61 § 4, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 kpa, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności przestrzegania zasad procedury administracyjnej, w szczególności zasady czynnego udziału stron i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nawet w sprawach dotyczących samowoli budowlanej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego i wieloma współwłaścicielami nieruchomości. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w prostszych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej, w szczególności art. 48, uwzględniając nowelizację z 2003 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy dopuściły się istotnych naruszeń procedury administracyjnej, nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący i nie zapewniły czynnego udziału wszystkim stronom.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego, przesłuchania świadków i przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a także zawiadomienia wszystkich stron postępowania, w tym nowych współwłaścicieli nieruchomości.
Czy naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 kpa) oraz innych zasad procedury administracyjnej (art. 7, 61 § 4, 77 § 1, 80 kpa) uzasadnia uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzone naruszenia procedury administracyjnej, w tym brak zawiadomienia wszystkich stron i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa i obliguje do wznowienia postępowania. W tej sprawie pominięto nowych współwłaścicieli nieruchomości, co było istotnym uchybieniem.
Czy w przypadku samowoli budowlanej, gdy postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, czy znowelizowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy znowelizowane, jeśli postępowanie nie zostało zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że nowelizacja art. 48 Prawa budowlanego miała na celu umożliwienie odstąpienia od obowiązku orzekania bezwarunkowej rozbiórki, a przepisy przejściowe pozwalały na jej zastosowanie w sprawach wszczętych, ale nieostatecznie zakończonych.
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Prawo budowlane
Organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 48 § 2
Prawo budowlane
Wstrzymanie robót budowlanych, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
u.p.b. art. 48 § 3
Prawo budowlane
Ustalenie wymagań dotyczących zabezpieczeń budowy oraz nałożenie obowiązku przedstawienia stosownych dokumentów w wyznaczonym terminie.
u.p.b. art. 48 § 4
Prawo budowlane
W przypadku niespełnienia obowiązków z ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (nakaz rozbiórki).
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7 § 2
Do postępowań dotyczących obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia lub zgłoszenia, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy znowelizowane.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy zaskarżona decyzja lub postanowienie podlegają wykonaniu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
k.p.a. art. 61 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy nadzoru budowlanego zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. • Niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy i materiału dowodowego. • Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich stron, w tym nowych współwłaścicieli nieruchomości. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej.
Godne uwagi sformułowania
organy nadzoru budowlanego I, jak i II instancji, nakazując Z.K. rozbiórkę budynku gospodarczego, zaniechały ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy oraz szczegółowej analizy materiału dowodowego. • nowelizacja art. 48 Prawa budowlanego miała zapewnić stronom postępowania administracyjnego gwarancję rozpatrywania spraw samowoli budowlanej z zachowaniem fundamentalnych zasad procedury administracyjnej. • organy nadzoru budowlanego nie dopełniły opisanego wyżej obowiązku [zawiadomienia o wszczęciu postępowania]. • uchyliły się one od zgromadzenia i wyczerpującej analizy całokształtu materiału dowodowego, naruszając tym samym przepisy art. 7, 10 § 1, 61 § 4, 77 § 1, 80, 81, i 107 § 3 kpa.
Skład orzekający
T. Zbrojewski
przewodniczący sprawozdawca
Anna Stępień
sędzia
Renata Kubot-Szustowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności przestrzegania zasad procedury administracyjnej, w szczególności zasady czynnego udziału stron i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nawet w sprawach dotyczących samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego i wieloma współwłaścicielami nieruchomości. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w prostszych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia nawet merytorycznie uzasadnionych decyzji. Pokazuje też złożoność spraw związanych z samowolą budowlaną i współwłasnością.
“Błędy proceduralne uchylają nakaz rozbiórki: Sąd podkreśla wagę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.