II SA/Łd 436/25

II SA/Łd 436/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Mikołajczyk
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 98 ust. 1, ust. 3, art. 128 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 979
art. 25e ust. 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dz.U. 2024 poz 18
art. 553
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant st. asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 roku sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. i R. M. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 29 kwietnia 2025 roku znak: GN-III.7581.346.2024.AW w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 29 kwietnia 2025 r. znak: GN-III.7581.346.2024.AW Wojewoda Łódzki działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako: "k.p.a." uchylił w całości decyzję Starosty Radomszczańskiego z 28 listopada 2024 r., znak: RN.683.2.6.3.2023 wydaną na podstawie art. 98 ust. 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.g.n." oraz art. 104 k.p.a. orzekającej o: ustaleniu odszkodowania w wysokości 65 172,00 zł, za nieruchomość gruntową oznaczoną numerami działek [...] o pow. 0,0109 ha i [...] o pow. 0,0033 ha, które były objęte KW [...] oraz [...] o pow. 0,0312 ha, która była objęta KW [...] o łącznej powierzchni 0,0454 ha, które na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Radomska z 10 sierpnia 2016 r. znak: TGD.6831.18.2016, zatwierdzającej podział działek zajętych pod drogi publiczne, stały się własnością Miasta Radomska (pkt 1); ustaleniu odszkodowania w wysokości 232 407,00 zł, za nieruchomość gruntową oznaczoną numerem działki [...] o pow. 0,1619 ha, która była objęta KW [...], a na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Radomska z 10 sierpnia 2016 r. znak: TGD.6831.18.2016, zatwierdzającej podział działek zajętych pod drogi publiczne, stała się własnością Miasta Radomska (pkt 2); przyznaniu, wskazanego w punkcie 1 odszkodowania za działki oznaczone nr: [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 0,0454 ha w proporcji 99,99 % tj. 65 165,48 zł na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz w proporcji 0,01% tj. 6,52 zł na rzecz R.M. (pkt 3); przyznaniu, wskazanego w punkcie 2 niniejszej decyzji odszkodowania za działkę oznaczona nr: [...] o powierzchni 0,1619 ha w wysokości: a) 116 191,88 zł na rzecz G. Sp. z o.o. za 99,99% w udziale 10/20; b) 11,62 zł na rzecz R.M. za 0,01% w udziale 10/20; c) 11 620,35 na rzecz małżeństwa S.T. i D. T. udział 1/20 i 104 583,15 zł na rzecz D. N. udział 9/20 (pkt 4); zobowiązaniu Prezydenta Miasta Radomska do jednorazowej zapłaty ustalonego odszkodowania, z tytułu przejścia prawa własności ww. nieruchomości na rzecz Miasta Radomska, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (pkt 5) i orzekł o: ustaleniu odszkodowania w wysokości 116 203,50 zł za udział ½ części w nieruchomości położonej w R. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1619 ha, która była objęta księgą wieczystą KW [...], przysługujący S. i D. małż. T. oraz D.N. (pkt 1); przyznaniu ustalonego odszkodowania proporcjonalnie do posiadanych udziałów w ww. nieruchomości na rzecz: S. i D. małż. T. w wysokości 11 620,35 zł; D.N. w wysokości 104 583,15 zł (pkt 2); zobowiązaniu Prezydenta Miasta Radomska do jednorazowej zapłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia od dnia wydania niniejszej decyzji. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (pkt 3); umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie (pkt 4).
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 7 grudnia 2023 r., uzupełnionym 17 maja 2024 r., G. Sp. z o.o. oraz R.M., jako nabywcy roszczeń odszkodowawczych przysługujących M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. przy ul. [...] oraz S.T., D.T. i D.T. wystąpili o ustalenie w drodze decyzji administracyjnej, odszkodowania według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczeniu nieruchomości, za działki zajęte pod drogi publiczne na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Radomska znak: TGD.6831.18.2016 z 10 sierpnia 2016 r. Wnioskodawcy wskazali, że nie doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania między nimi a właściwym organem.
W toku postępowania organ ustalił, że zgodnie z zapisami księgi wieczystej [...] w dniu wydania decyzji podziałowej właścicielem działki nr [...], z której wydzielono pod drogę publiczną działki nr [...] i [...], była M. Spółka z o.o. Podmiotowi przysługiwało również prawo własności do działki nr [...], z której przejęto pod drogę działkę nr [...], co potwierdzają zapisy działu II księgi wieczystej [...]. W księdze wieczystej [...], prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej numerem [...], z której wydzielono działkę nr [...] o pow. 0,1619 ha wpisano: M. Sp. z o.o. w udziale 10/20 cz., D.N. w 9/20 cz. oraz małżeństwo S.T. i D.T. w udziale 1/20 cz. Spółka M. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa powstała [...] marca 2016 r. w wyniku przekształcenia spółki pod firmą M. Sp. z o.o. Zgodnie z umową spółki pod firmą M. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa wspólnicy uczestniczą w zyskach i stratach spółki na zasadach następujących; M. S.C. [...] z siedzibą w L. w wysokości 99,99 %, F. Sp. z o.o. w wysokości 0,01 %. 8 maja 2017 r. sąd rejestrowy zarejestrował zbycie wszystkich udziałów przez M. S.C. [...] na rzecz spółki pod nazwą G. Sp. z o.o., a zatem od tego dnia wspólnikami ww. spółki byli: F. Spółka z o.o. i G. Sp. z o.o. [...] kwietnia 2018 r. wspólnicy zawarli porozumienie w przedmiocie zakończenia działalności spółki pod firmą M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, jednocześnie dzieląc majątek spółki pomiędzy wspólników proporcjonalnie do ich udziału w zyskach. Na skutek rozwiązania spółki pod nazwą M. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa bez przeprowadzenia jej likwidacji, następcami prawnymi stali się spółka pod firmą G. Sp. z o.o. jako komandytariusz oraz spółka F. Sp. z o.o. Uchwałą zgromadzenia wspólników z [...] listopada 2019 r. w sprawie rozwiązania spółki pod nazwą F. Sp. z o.o. wspólnicy postanowili o rozwiązaniu spółki z przeprowadzeniem likwidacji. Na skutek rozwiązania spółki pod nazwą F. Sp. z o.o. następcą prawnym stał się R.M. - wspólnik posiadający całość udziałów w spółce. Aby możliwe było rozwiązanie spółki komandytowej bez przeprowadzenia procesu likwidacji konieczne jest podjęcie przez wspólników jednomyślnej uchwały w tym zakresie, co zostało spełnione, a uchwała została załączona do akt sprawy. Zważywszy, że doszło do skutecznego przeprowadzenia wykreślenia spółki z KRS, nie ma, w ocenie organu I instancji, podstaw do kwestionowania ani uchwały, ani zapisów umowy, gdyż powyższą materią zajmował się sąd rejestrowy przed dokonaniem wykreślenia z KRS. Spółka komandytowa nie jest osobą prawną, więc można przyjąć, że z chwilą jej wykreślenia z rejestru, gdy zakończono jej byt bez postępowania likwidacyjnego, wszyscy wspólnicy są jej następcami prawnymi. Wnioskodawca do akt sprawy załączył również w formie aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z [...] listopada 2019 r. Uchwałę Nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki F. Spółka z o.o. o rozwiązaniu Spółki oraz Uchwałę Nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki F. Spółka z o.o. w sprawie powołania likwidatora i Uchwałę Nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki F. Spółka z o.o. w sprawie określenia sposobu reprezentacji spółki przez likwidatorów. Tym samym organ I instancji uznał, że wnioskodawcy, co do zasady, są uprawnieni do odszkodowania i są stronami postępowania.
W toku postępowania organ zlecił Konsorcjum dwóch firm, reprezentowanym przez [...] [...] Pana R.K., rzeczoznawcę majątkowego, sporządzenie wyceny określającej wartość rynkową prawa własności nieruchomości objętej decyzją Prezydenta Miasta Radomska nr: TGD.6831.18.2016 z 10 sierpnia 2016 r.
W operacie szacunkowym sporządzonym 16 sierpnia 2024 r, dla nieruchomości objętych decyzją Prezydenta Miasta Radomsko znak: [...] z 10 sierpnia 2016 r. zatwierdzającej projekt podziału działek ozn. numerami [...] o pow. 0,1817 ha, [...] o pow. 0,8626 ha, [...] o pow. 0,8318 ha, położonej w obrębie 10 R., w wyniku, którego powstały m.in. działki, zajęte pod drogi gminne, oznaczone numerami: [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,2073 ha, rzeczoznawca określił wartość rynkową prawa własności gruntu za działki oznaczone nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,0454 ha na kwotę 65 172,00 zł oraz wartość działki ozn. nr [...] o pow. 0,1619 ha na kwotę 232 407,00 zł, która to działka stanowiła współwłasność M. Sp. z o.o. w 10/ 20 cz. oraz małżeństwa S.T. i D. T. w 1/20 cz. i D.N. w 9/20 cz. Wartość 1 m2 gruntu została określona w kwocie 143,55 zł/m2. Wycenę prawa własności gruntu dokonano według jego stanu z 10 sierpnia 2016 r. tj. wydania decyzji Prezydenta Miasta Radomsko znak: TGD.6831.18.2016 oraz w poziomie cen z sierpnia 2024 r.
Do określenia wartości rynkowej prawa własności nieruchomości gruntowej zastosowano podejście porównawcze. Określona wartość jest najbardziej prawdopodobną ceną, jaką można uzyskać w przypadku sprzedaży nieruchomości. Do ustalenia wartości komina zastosowano metodę kosztów odtworzenia, technikę wskaźnikową.
Wyceniana nieruchomość wydzielona pod drogi publiczne, na dzień wydania decyzji Prezydenta Miasta Radomska z 10 sierpnia 2016 r. położona była na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta R. w rejonie ulic [...] i [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr XXIII/167/12 z 21.03.2012 r., a działki objęte decyzją były przeznaczone pod drogi gminne, drogi publiczne oznaczone symbolem 4.KD-L - drogi publiczne klasy drogi lokalnej oraz 8.KD-D drogi publiczne klasy drogi dojazdowej. W ocenie organu operat został sporządzony w sposób prawidłowy. Dokument został wykonany zgodnie z zasadami wynikającymi z u.g.n. i rozporządzenia w sprawie wyceny. Operat spełnia wymogi określone przepisami prawa, został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, w sposób zgodny z zasadami wynikającymi z ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia w sprawie wyceny oraz standardami zawodowymi. Jest spójny logiczny i zupełny, a określona w operacie wartość rynkowa jest możliwa do osiągnięcia na rynku nieruchomości i może stanowić, w ocenie organu, podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania.
W trakcie prowadzonego wnioskodawcy wskazali na definicję nieruchomości w prawie cywilnym, która obejmuje zarówno grunty, budynki, jak i części budynków, które stanowią odrębny przedmiot własności. Wszelkie elementy trwałe związane z gruntem stają się jego częścią składową, co wpływa na status prawny i ekonomiczny. Wnieśli o ustalenie odszkodowanie zarówno za grunt i naniesienia drogowe, poczynione na gruncie. W odpowiedzi na powyższe organ wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji podziałowej na działkach nr [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,2073 ha, znajdowała się urządzona droga w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.d.p. Została ona wybudowana przez inwestora prywatnego w związku z realizacją inwestycji niedrogowej, polegającej na budowie trzech budynków usługowo - handlowych. Decyzją Starosty Radomszczańskiego nr 536/2015 z 17 sierpnia 2015 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia dla M. Sp. z o.o. oraz G. Sp. z o.o. na budowę trzech budynków usługowo-handlowych wraz z infrastrukturą techniczną: instalacjami kanalizacji sanitarnej i deszczowej, wodną, gazową, elektryczną, oświetleniową, infrastrukturą dróg wewnętrznych i placów manewrowych, przebudową zjazdu z ul. [...] , akcentami architektonicznymi, wiatami śmietnikowymi oraz wiatami na wózki w ramach inwestycji budowa trzech obiektów usługowo-handlowych, przebudowa i rozbudowa dwóch istniejących budynków wpisanych do gminnej ewidencji zabytków w R. przy ul. [...] , [...] i [...]. Na dzień wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również na dzień wydania decyzji podziałowej, tereny obecnych działek nr [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,2073 ha były przeznaczone w planie miejscowym pod drogi publiczne. Organ stwierdził, że to na inwestorze spoczywa obowiązek budowy lub przebudowy dróg publicznych, spowodowanych inwestycją niedrogową, jeżeli funkcje inwestycji niedrogowej zależą od powiązań komunikacyjnych tej inwestycji z siecią dróg publicznych. Obowiązek budowy drogi publicznej spowodowanej inwestycją niedrogową powstaje ex lege. Inwestor realizujący budowę trzech budynków usługowo[?]handlowych miał zatem ustawowy obowiązek sfinansowania budowy wyznaczonych w planie miejscowym dróg publicznych, jak również całej infrastruktury technicznej w tym kanalizacji deszczowej, sanitarnej, wodnej, teletechnicznej, oświetlenia parkingów i ich wybudowanie oraz urządzenia zieleni na terenie swojej inwestycji. Zdaniem organu, w omawianej sprawie budowa dróg publicznych przez inwestora prywatnego spowodowana była inwestycją niedrogową. Bez wybudowania i urządzenia dróg oraz infrastruktury technicznej inwestor nie mógłby zrealizować, a następnie oddać do użytku inwestycji objętej pozwoleniem na budowę decyzją Nr 536/2015 z 17 sierpnia 2015 r. W ocenie organu art. 16 ust. 1 u.d.p. wyłącza możliwość ustalenia na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. odszkodowania rekompensującego wartość nakładów poniesionych przez inwestora przy budowie drogi publicznej w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.p. Przyjęcie innego rozwiązania prowadziłoby do sprzeczności u.g.n. z u.d.p. Nie można zatem na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. zobowiązać gminy do zwrotu nakładów, do których poniesienia ustawodawca zobowiązał inwestora prywatnego. Odszkodowanie w omawianej sprawie przysługuje w wysokości odpowiadającej wartości rynkowej samego gruntu przejętego pod drogę znajdującą się na terenie działek objętych decyzją podziałową.
Pełnomocnik wnioskodawców po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem pismem z 29 października 2024 r. wniósł o pominięcie operatu z uwagi na jego istotną wadę i sporządzenie nowego operatu szacunkowego ewentualnie zlecenie uzupełnienia operatu z uwzględnieniem nakładów poniesionych przez wnioskodawców na gruntach, znajdujących się na nich w dacie ostatecznej decyzji podziałowej. Wskazał, że zakres wyceny obejmuje wyłącznie grunty bez naniesień. Pominięcie wyceny naniesień znajdujących się na nieruchomości w operatach szacunkowych na nieruchomościach powoduje, że operaty obarczone są istotną wadą, w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania za działki gruntu. Nakłady zostały poniesione na nieruchomościach własnych inwestora, jeszcze zanim nieruchomości te stały się własnością Miasta Radomska na podstawie decyzji zatwierdzających projekt podziału działek zajętych pod drogi publiczne. W chwili poniesienia nakładów nieruchomości te nie były drogami publicznymi.
Mając tak ustalony stan faktyczny sprawy decyzją z 28 listopada 2024 r. Starosta Radomszczański ustalił odszkodowanie za nieruchomości.
Od ww. decyzji odwołania złożyli: G. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W., R.M., S.T., D.T., D.T. oraz Prezydent Miasta Radomska.
Wojewoda Łódzki po rozpoznaniu powyższego odwołania uchyli w całości zaskarżoną decyzję Starosty Radomszczańskiego i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz S.T., D.T. i D.N. za działkę nr [...], proporcjonalnie do posiadanych przez ww. osoby udziałów w przejętej pod drogę nieruchomości, zaś w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji.
W pierwszej kolejności wyjaśnił, że ustalenie odszkodowania za nieruchomości było już przedmiotem rozpoznania przez Starostę Radomszczańskiego oraz Wojewodę Łódzkiego. Postępowanie to wszczęte było z wniosku R. Sp. z o.o. z siedzibą w R., która na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2016 r. Rep. [...] nr [...] nabyła od M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa roszczenie o ustalenie odszkodowania m. in. za nieruchomości objęte niniejszym postępowaniem. Sprawa ta aktualnie jest przedmiotem rozpoznania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Następnie wyjaśnił, że decyzją z 10 sierpnia 2016 r. znak: TGD.6831.18.2016 Prezydent Miasta Radomska zatwierdził na wniosek Spółki komandytowej M. Sp. z o. o., D. i S. małż. T. oraz D.N. podział nieruchomości położonych w R., oznaczonych jako działki nr [...], [...] oraz [...]. W wyniku podziału powstały m. in.: działka nr [...] (z działki [...]), działka nr [...] (z działki [...]), oraz działki nr [...] i [...] (z działki nr [...]), przeznaczone pod gminne drogi publiczne. Decyzja stała się ostateczna w dniu 7 września 2016 r.
Przywołując treść art. 16 ust. 1, art. 98 ust. 1, ust. 3, art. 130 ust. 2 u.g.n. oraz § 6, § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1832), powoływanego dalej jako: "r.w.n." Wojewoda stwierdził, że w decyzji podziałowej wskazano na drogowe przeznaczenie działek nr [...], [...], [...] i [...]. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu miasta Radomska w rejonie ulic [...] i [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w R. nr XXIII/167/12 z dnia 21 marca 2012 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z dnia 7 maja 2012 r. poz. 1389), który obowiązywał w dniu wydania decyzji podziałowej, działka nr [...] znajdowała się na terenie oznaczony symbolem 5.KD-L (drogi publiczne klasy lokalnej), działka nr [...] na terenie oznaczonym jako 4.KD-L (drogi publiczne klasy lokalnej), zaś działki nr [...] i [...] na terenie opisanym jako 8.KD-D (drogi publiczne klasy dojazdowej). Ww. działki stały się z mocy prawa własnością Gminy Miasto R..
Zgodnie z zapisami księgi wieczystej [...] w dniu wydania decyzji podziałowej właścicielem działki nr [...], z której wydzielono pod drogę publiczną działki nr [...] i [...], była M. Spółka z o. o. Spółka komandytowa. Ww. podmiotowi przysługiwało również prawo własności do działki nr [...], z której przejęto pod drogę działkę nr [...], co potwierdzają zapisy działu II KW [...]. W KW [...], prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej numerem [...], z której wydzielono działkę nr [...], jako współwłaściciel w udziale 1/2 ujawniona była M. Sp. z o. o. (KRS [...]). W wyniku przekształcenia ww. Spółki powstała M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa (KRS [...]). Współwłaścicielami działki nr [...] w dniu wydania decyzji podziałowej byli również S. i D.T. (udział 1/20 części objęty wspólnością ustawową majątkową małżeńską) oraz D.T. (udział 9/20 części).
Wojewoda uznał, że S. i D.T. oraz D.T. jako byli współwłaściciele działki nr [...], przejętej pod drogę publiczną na podstawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, posiadają interes prawny w uzyskaniu odszkodowania za przysługującym im udział w ww. gruncie.
Następnie wskazał, że wnioskodawcy prowadzili z Prezydentem Miasta Radomska negocjacje w sprawie uzgodnienia wysokości odszkodowania, które zakończyły się niepowodzeniem. Spełniona zatem została przesłanka do ustalenia odszkodowania na rzecz ww. osób w drodze postępowania administracyjnego.
Wartość rynkową gruntu biegli ustalili według stanu nieruchomości na 10 sierpnia 2016 r. oraz cen z dnia sporządzenia operatu, przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody porównywania parami. Zastosowanie przyjętego podejścia wyceny i metody zostało opisane oraz uzasadnione w opinii. W podejściu porównawczym stosuje się m. in. metodę porównywania parami, przy wykorzystaniu której porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości.
Kierując się przeznaczeniem działki nr [...], do porównań przyjęto 6 transakcji gruntami drogowymi z regionalnego rynku nieruchomości. W pierwszym etapie analizy badaniem objęto transakcje nieruchomościami drogowymi zlokalizowanymi na terenie miasta R. Wykonana analiza rynku lokalnego okazała się niewystarczająca dla określenia wartości nieruchomości. Rozszerzono więc obszar analizy na inne porównywalne miasta z rynku regionalnego, co pozwoliło na wyselekcjonowanie 6 transakcji nieruchomościami o drogowym przeznaczeniu.
Ze względu na specyfikę badanego segmentu nieruchomości oraz rzadkość występowania transakcji rynkowych nieruchomości podobnych, okres badania cen na potrzeby wyceny został wydłużony o dwanaście miesięcy. Pozwoliło to na odnotowanie większej liczby cen rynkowych nieruchomości podobnych, a przez to ograniczenie ryzyka niedoszacowania lub przeszacowania określanej wartości. Okres wydłużenia nie jest znaczny oraz został zniwelowany ze względu na zastosowaną metodykę aktualizacji cen z tytułu upływu czasu. Zaznaczyć należy, iż przyjęcie dłuższego niż dwuletni okresu badania cen jest dopuszczalne w świetle przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia. Jak zostało wyjaśnione w operacie, rynek nieruchomości w perspektywie długoterminowej co do zasady wykazuje trendy dodatnie, uzasadnione było zatem dokonanie aktualizacji cen w analizowanym segmencie nieruchomości w oparciu o wskaźnik zmiany na poziomie +0,0042, przy zastosowaniu wzoru Cj*(1+T*0,0042), gdzie Cj oznacza cenę jednostkową, zaś T liczbę miesięcy od daty wyceny. Średnia zaktualizowana o trend czasowy cena wyselekcjonowanego zbioru wyniosła 106,18 zł/m2 w przedziale cen jednostkowych od 83,02 zł/m2 do 171,42 zł/m2. Zawarty w operacie szacunkowym opis istotnych cech charakteryzujących tak nieruchomość wycenianą, jak i nieruchomości z nią porównywane, wskazuje na właściwy dobór nieruchomości podobnych oraz pozwala na zweryfikowanie poprawności dokonanej w tym zakresie analizy. Głównymi czynnikami cenotwórczymi, wpływającymi na wartość nieruchomości przeznaczonych pod drogi, są: lokalizacja ogólna (30%), lokalizacja szczegółowa (20 %) oraz potencjał inwestycyjny (50%). W odniesieniu do wszystkich ww. cech zastosowano trzystopniową skalę ocen. Lokalizacja ogólna wycenianej nieruchomości oceniona została na najniższym poziomie, z uwagi na słaby dostęp do miasta wojewódzkiego. Pozostałe cechy otrzymały oceny najwyższe, z uwagi na położenie działki w centrum miasta oraz jej wydzielenie z terenów zainwestowanych o wyższej wartości i potencjale (gruntów o funkcji usługowej). Jednostkowa wartość prawa własności przedmiotowej nieruchomości wyniosła 143,55 zł/m2 , zaś wartość działki nr [...] - 232 407,50 zł.
Wojewoda uznał operat szacunkowy z dnia [...] 2024 r. za rzetelny, sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Operat szacunkowy nie budzi wątpliwości co do spójności, logiczności, zupełności, nie zawiera nieścisłości ani nie pomija istotnych dla ustalenia wartości nieruchomości elementów.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie nieokreślenia w operacie szacunkowym wartości naniesień budowlanych na nieruchomości, składających się na wybudowaną na tym gruncie drogę, organ wskazał, że droga urządzona na nieruchomości została zrealizowana przez inwestora prywatnego w związku z realizacją inwestycji niedrogowej, polegającej na budowie trzech budynków usługowo-handlowych. Inwestorem tym były G. Sp. z o.o. oraz M. Sp. z o.o. (decyzja Starosty Radomszczańskiego nr 536/2015 z 17 sierpnia 2015 r.). Osoby fizyczne, którym przysługiwał udział ½ części w nieruchomości nie poniosły kosztu budowy na niej drogi. Ponadto budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia.
W ocenie Wojewody Łódzkiego roszczenie o ustalenie odszkodowania za działki nr [...], [...], [...] i [...] nie przysługuje natomiast pozostałym wnioskodawcom, tj. Spółce G. Sp. z o.o. oraz R.M.. Podmioty te w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego wskazywały, że są następcami prawnymi byłego właściciela nieruchomości – Spółki M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa. Organ wyjaśnił, że [...] kwietnia 2018 r. F. Spółka z o.o. oraz G. Spółka z o.o., będące wspólnikami Spółki pod firmą M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, zawarły porozumienie w przedmiocie zakończenia działalności ww. podmiotu. W tym samym dniu wspólnicy Spółki M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa podjęli uchwałę w przedmiocie rozwiązania Spółki bez przeprowadzenia jej likwidacji. Jednocześnie złożone zostało oświadczenie, że w stosunku do Spółki nie toczą się żadne postępowania sądowe, administracyjne lub komornicze oraz że nie istnieją żadne niezaspokojone wierzytelności zgłoszone względem Spółki. Spółka F. sp. z o.o. została wykreślona z KRS [...] sierpnia 2020 r., jedynym wspólnikiem był wówczas R.M.
Z przepisów art. 128 ust. 1 oraz art. 98 ust. 3 u.g.n. wynika, że za wydzieloną pod drogę publiczną nieruchomość, która stała się własnością podmiotu publicznoprawnego odszkodowanie przysługuje właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu w wysokości odpowiadającej wartości wywłaszczonego prawa. Postępowanie administracyjne o ustalenie odszkodowania za przejętą pod drogę nieruchomość wszczynane jest wyłącznie na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. W sytuacji, gdy wszczęcie postępowania wymaga wniosku właściwego podmiotu, warunkiem uruchomienia trybu administracyjnego jest legitymowanie się przez ten podmiot interesem prawnym. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22 źródłem interesu prawnego w prawie administracyjnym są normy prawa materialnego. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje przekonanie zainteresowanego, ale ocena ustawodawcy. Wywodzenie interesu prawnego nie jest możliwe z zasad prawa.
W przepisach u.g.n. ustawodawca, określając osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania, nie wypowiada się co do następstwa osoby wywłaszczonej. W Uchwale z 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przez wzgląd na konstytucyjną zasadę ochrony własności i prawa dziedziczenia (art. 64 Konstytucji RP) oraz dopuszczalność wywłaszczenia za słusznym odszkodowaniem (art. 21 Konstytucji RP) za osobę uprawnioną do uzyskania odszkodowania uznać również należy następcę prawnego osoby wywłaszczonej pod tytułem ogólnym. Jak wynika z danych dostępnych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa, będąca właścicielem nieruchomości w dniu wydania decyzji podziałowej, została wykreślona z KRS [...] sierpnia 2018 r., zaś wpis o wykreśleniu uprawomocnił się 21 września 2018 r. Podmiot, któremu na mocy ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, odebrane zostało prawo własności działek przejętych pod drogę publiczną oznaczonych nr [...], [...], [...] oraz udział ½ części w nieruchomości oznaczonej numerem [...], został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego. Z chwilą wykreślenia spółki z Rejestru jej podmiotowość prawna wygasa w sposób definitywny, bez możliwości jej przywrócenia. Z momentem wykreślenia z rejestru ustaje jej byt prawny.
Ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1924), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2015 r., został wprowadzony przepis art. 25e ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U . z 2024 r. poz. 979, ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.KRS", zgodnie z którym Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru. W świetle przytoczonego przepisu za nieaktualne uznać należy poglądy co do natury statusu mienia osoby prawnej wykreślonej z KRS prezentowane w piśmiennictwie i orzecznictwie na gruncie stanu prawnego, obowiązującego przed wejściem w życie ww. przepisu (np. koncepcje następstwa prawnego wspólników). Przepis ten przewiduje nabycie przez Skarb Państwa mierna po podmiocie wykreślonym z KRS bez względu na przyczynę wykreślenia. Mienie pozostałe po wykreślonym z rejestru przedsiębiorców podmiocie, nie należy do byłych wspólników tego podmiotu. Brak bowiem przepisu prawa, który pozwalałby na traktowanie byłego wspólnika za następcę prawnego spółki. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2015 r. nie można też powoływać się na orzeczenia Sądu Najwyższego, dotyczące następstwa prawnego wspólników w przypadku spółek wykreślonych z KRS.
Organ stwierdził, że wnioskodawcy – G. Sp. z o.o. (obecnie G. Sp. z o.o. w likwidacji) oraz R.M. nie legitymują się interesem prawnym w ustaleniu odszkodowania za wydzieloną pod drogę publiczną nieruchomość, co słusznie w trakcie postępowania przed organem I instancji oraz w złożonym odwołaniu podnosił Prezydent Miasta Radomska. W obecnie obowiązującym stanie prawnym brak przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego wspólnicy Spółki komandytowej, rozwiązanej bez przeprowadzenia jej likwidacji i wykreślonej z KRS, mogą domagać się ustalenia odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość, stanowiącą w dniu przejęcia przez jednostkę samorządu terytorialnego własność Spółki. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania. Podstawę legitymacji procesowej musi stanowić przepis prawa materialnego, wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Podejmując decyzję o rozwiązaniu Spółki, wspólnicy powinni liczyć się ze skutkami prawnymi takiej decyzji. Gdy rozwiązanie Spółki nastąpiło w wyniku dobrowolnych i zgodnych oświadczeń woli wspólników, osoby te powinny mieć świadomość konsekwencji procesowych rozwiązania Spółki. Nie można zatem uznać, że w omawianym postępowaniu doszło do naruszenia uprawnień byłych wspólników Spółki M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa. Legitymacja materialnoprawna strony podlega badaniu, bez względu na etap postępowania administracyjnego. W sytuacji, w której podmiot żądający wszczęcia postępowania i wydania decyzji kształtującej jego prawa, nie ma przymiotu strony zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli G. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. oraz R.M., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie:
1. art. 58 § 1 pkt 2 i art. 67 § 1 w zw. z art. 103 § 1 k.s.h. oraz art. 553 k.s.h. poprzez przyjęcie, że G. sp. z o.o. (następnie G. sp. z o.o. w likwidacji) oraz F. sp. z o.o. (którego następcą prawnym jest R.M.) nie są następcami prawnymi spółki pod firmą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa;
2. art. 98 ust. 3 oraz art. 128 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że tylko wyraźny przepis administracyjnego prawa materialnego może przewidywać możliwość następstwa prawnego w zakresie roszczeń w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy roszczenie o odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne jest wierzytelnością – prawem o charakterze cywilnoprawnym, które z mocy prawa przechodzi na następców prawnych spółki pod firmą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa;
3. art. 107 § 3 w zw. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całokształtu okoliczności sprawy i nieodniesienie się do argumentacji skarżących, co skutkowało błędnym uznaniem, że G. sp. z o.o. w likwidacji oraz R.M. nie są stronami postępowania i wobec powyższego umorzenia postępowania w całości;
4. art. 28 k.p.a. i art. 30 § 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że G. sp. z o.o. w likwidacji oraz R.M. nie posiadają interesu prawnego dotyczącego postępowania oraz błędnego uznana, że G. sp. z o.o. w likwidacji oraz R.M. nie są stronami postępowania i wobec powyższego umorzenia postępowania wobec nich;
5. art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad ochrony własności oraz słusznego odszkodowania.
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazali, że źródłem interesu prawnego skarżących są normy prawa powszechnie obowiązującego wyrażone w art. 98 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 30 § 4 k.p.a. i art. 553 k.sh. oraz art. 58 § 1 pkt 2 i art. 67 § 1 w zw. z art. 103 § 1 k.s.h. oraz art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP. W dniu w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna, działki zajęte pod drogi publiczne stanowiły własność spółki pod firmą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, która powstała z dniem [...] marca 2016 r. w wyniku przekształcenia ze spółki pod firmą M. sp. z o.o. Wspólnikami przekształconej spółki wówczas byli F. sp. z o.o. oraz M. S.C. [...]. w wyniku przekształcenia spółka przekształcona nie traci swej podmiotowości prawnej, istnieje ona nadal, tylko w innej formie prawnej, będąc zgodnie z zasadą kontynuacji podmiotem tych samym praw i obowiązków, co spółka przekształcona, zachodzi tożsamość podmiotu przekształconego i przekształcanego, a jedynie zmienia się forma prawna tego podmiotu. Spółce przekształconej przysługują z mocy prawa wszystkie prawa i obowiązki, co należy rozumieć w ten sposób, że spółka ta nie wstępuje, ale jest cały czas podmiotem tych praw i obowiązków. W przypadku kontynuacji nie ma poprzednika i następcy prawnego, ale istnieje ta sama spółka w zmienionej formie. Skutkiem zasady kontynuacji jest to, że wszelkie prawa i obowiązki wynikające z praw rzeczowych i obligacyjnych pozostają przy spółce przekształconej. W przypadku przekształcenia mamy do czynienia z kontynuacją prawa własności. Własność nieruchomości z dniem przekształcenia przysługuje spółce w nowej formie prawnej. Nie dochodzi do następstwa prawnego; właściciel zmienia jedynie formę prawną. Tym sam nie następuje obrót cywilnoprawny nieruchomością na rzecz osób trzecich.
17 marca 2017 r. sąd rejestrowy zarejestrował zbycie wszystkich udziałów przez M. S.C. [...]. na rzecz G. sp. z o.o., w wyniku czego wspólnikami ww. spółki byli F. sp. z o.o. oraz G. sp. z o.o. Uchwałą wspólników spółki pod firmą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z dnia [...] kwietnia 2018 r. wspólnicy postanowili o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzenia likwidacji w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 67 § 1 w zw. z art. 103 § 1 k.s.h. oraz dokonaniu podziału majątku spółki pozostałego po spłacie wszystkich zobowiązań spółki na podstawie odrębnego porozumienia zawartego pomiędzy wspólnikami spółki. Wspólnicy zgodnie postanowili podzielić majątek spółki pomiędzy sobą proporcjonalnie do ich udziału w zyskach spółki. Zgodnie z umową spółki pod firmą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, wspólnicy uczestniczą w zyskach i stracie spółki na następujących zasadach: M. S.C . SP . z w 99,99%, F. sp. z o.o. w 0,01%. W konsekwencji, sąd rejestrowy wykreślił spółkę z rejestru przedsiębiorców KRS. Na skutek rozwiązania spółki pod firmą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa bez przeprowadzenia jej likwidacji, następcami prawnymi stali się G. sp. z o.o. oraz F. sp. z o.o. 14 listopada 2019 r. uchwałą zgromadzenia wspólników spółki pod firmą F. sp. z o.o. wspólnicy postanowili o rozwianiu spółki z przeprowadzeniem likwidacji. Na skutek rozwiązania spółki pod firmą F. sp. z o.o., następcą prawnym stał się R.M. - wspólnik posiadający całość udziałów w ww. spółce. W konsekwencji stwierdzić należy, że podmiotami, którym przysługuje odszkodowanie za nieruchomość, która na podstawie Decyzji Podziałowej stała się własnością Miasta Radomska, są G. sp. z o.o. oraz R.M. - odpowiednio w proporcji 99,99% i 0,01%.
Następnie wskazano, że istota przedstawionego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2022 r. (I OPS 1/22) zagadnienia prawnego dotyczy przysługiwania legitymacji procesowej stronom czynności prawnych ze sfery prawa cywilnego w postępowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 1 u.g.n. Art. 128 ust. 1 u.g.n. odnosi się do wywłaszczenia w rozumieniu komentowanej ustawy, zdefiniowanego w art. 112 u.g.n., a nie do wydzielenia działek pod drogi publiczne w świetle art. 98 u.g.n. Chociaż obydwie procedury polegają na pozbawieniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości, to jednak różnią się one we wielu kwestiach - nie tylko w podstawie prawnej, ale także w samym postępowaniu. W przypadku wywłaszczenia, o którym mowa w art. 112 u.g.n., postępowanie jest inicjowane przez organ ustawowo umocowany do reprezentowania podmiotu publicznoprawnego zainteresowanego nabyciem nieruchomości, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Natomiast w przypadku wydzielenia działek pod drogi publiczne, o którym mowa w art. 98 u.g.n., postępowanie wszczynane jest w następstwie podziału nieruchomości dokonanej na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Co do zasady interes prawny w postępowaniu podziałowym ma właściciel, współwłaściciel, względnie użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej podziałowi, tj. osoby, które dysponują tytułem prawnym do dzielonej nieruchomości. Najistotniejsze różnice dotyczą jednak kwestii związanych ze źródłem przejścia prawa własności nieruchomości oraz z chwilą przejścia tego prawa. W przypadku wywłaszczenia na podstawie art. 112 u.g.n. przejście prawa z osoby na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego następuje na podstawie decyzji o wywłaszczeniu, zaś przejście prawa następuje z dniem w którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stała się ostateczna (art. 121 ust. 1 u.g.n.). Natomiast działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W świetle powyższego, teza przyjęta w ww. uchwale nie może być stosowana w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto stan faktyczny w omawianej sprawie jest zupełnie odmienny od okoliczności, na tle których przyjęto ww. uchwałę, gdzie prawo majątkowe w postaci wierzytelności dotyczącej odszkodowania za nieruchomość zostało realnie wyzbyte na podstawie umowy przelewu wierzytelności w postaci wszelkich roszczeń o odszkodowanie z tytułu przejęcia na własność gminy gruntu zawartej przez dwa zupełnie niezależnie od siebie podmioty. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania natomiast zachodzi następstwo prawne z mocy prawa.
Podsumowując, w dniu przejścia działek przeznaczonych pod drogę na własność gminy ich właścicielem była M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, która powstała w wyniku przekształcenia ze spółki pod firmą M. sp. z o.o. Zatem stosownie do art. 98 ust. 3 u.g.n. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa stała się wierzycielem gminy w zakresie wypłaty odszkodowania. Następcami prawnymi spółki są G. sp. z o.o. w likwidacji oraz R.M. Oznacza to, że skarżący posiadają interes prawny dotyczący postępowania i są jego stronami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, co uzasadnia oddalenie skargi.
Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd uznaje, że organy przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy, a organ II instancji dokonał wyczerpującej i prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest decyzja Wojewody Łódzkiego uchylająca decyzję Starosty Radomszczańskiego ustalającą i przyznającą odszkodowanie za nieruchomości gruntowe: oznaczone numerami działek [...], [...] i [...] na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i R.M. oraz oznaczone numerem działki [...] na rzecz G. Sp. z o.o. i R.M. (udział 10/20) oraz S.T. i D.T. (udział 1/20) i D.N. (udział 9/20) i ustalająca oraz przyznająca odszkodowanie za udział ½ części nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem działki [...] na rzecz S.T. i D.T. i D.N. oraz umarzająca postępowanie organu I instancji w pozostałym zakresie.
W kontrolowanej sprawie organ I instancji ustalił odszkodowanie i przyznał je wymienionym wyżej stronom, natomiast Wojewoda Łódzki podzielił stanowisko organu I instancji odnoszące się do ustalenia i przyznania odszkodowania wyłącznie na rzecz S.T. i D.T. i D.N., natomiast umorzył postępowanie w pozostałym zakresie stwierdzając, że roszczenie o ustalenie odszkodowania za działki nr [...], [...], [...] i [...] nie przysługuje Spółce G. Sp. z o.o. oraz R.M. Uznał, że nie ma przepisu na podstawie którego wspólnicy spółki komandytowej rozwiązanej bez przeprowadzenia jej likwidacji i wykreślonej z KRS, mogą domagać się ustalenia odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość, stanowiącą w dniu przejęcia przez jednostkę samorządu terytorialnego własność Spółki. W ocenie skarżących zaś posiadają oni interes prawny w postępowaniu i powinni być jego stronami. Wskazali, że roszczenie o odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne jest wierzytelnością, prawem o charakterze cywilnoprawnym, które z mocy prawa przechodzi na następców prawnych spółki pod firmą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa.
Istota sporu sprowadza się zatem do oceny zasadności stanowiska organu II instancji co do umorzenia postępowania w zakresie możliwości ustalenia i przyznania odszkodowania za nieruchomość gruntową na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i R.M.. Koniecznym staje się zatem rozważenie czy G. Sp. z o.o. oraz R.M. są następcami prawnymi byłego właściciela nieruchomości – Spółki M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa.
Nie budzi natomiast wątpliwości, że S.T., D.T. i D.T. jako byli współwłaściciele działki nr [...], przejętej pod drogę publiczną na podstawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, posiadają interes prawny w uzyskaniu odszkodowania za przysługującym im udział w tym gruncie. Poza sporem jest zatem, że ww. osobom należne jest odszkodowanie, bowiem działka nr [...] w dniu wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości przeznaczona była w planie miejscowym pod drogę publiczną i w tym zakresie organy prawidłowo orzekły o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania.
Ww. osoby nie wniosły skargi na decyzję będącą przedmiotem niniejszej sprawy. W ocenie Sądu natomiast sporządzony operat szacunkowy z [...] sierpnia 2024 r. jest prawidłowy, zupełny i sporządzony zgodnie z przepisami prawa. Operat szacunkowy nie budzi wątpliwości co do rzetelności, spójności, logiczności, nie zawiera nieścisłości ani nie pomija istotnych dla ustalenia wartości nieruchomości elementów. We wniesionej skardze również nie zawarto zarzutów co do operatu szacunkowego.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 1145 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.g.n.".
Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. W myśl art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Natomiast art. 128 ust. 1 u.g.n. stanowi, że wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.
Ze akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Radomska decyzją z 10 sierpnia 2016 r., znak: TGD.6831.18.2016 zatwierdził na wniosek M. Sp. z o. o. sp.k., D. i S.T. oraz D.N. podział nieruchomości położonych w R., oznaczonych jako działki nr [...], [...] oraz [...]. W wyniku podziału powstały m. in.: działka nr [...] (z działki [...]), działka nr [...] (z działki [...]), oraz działki nr [...] i [...] (z działki nr [...]), przeznaczone pod gminne drogi publiczne. Decyzja stała się ostateczna 7 września 2016 r.
Postępowanie odszkodowawcze w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek złożony przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w W., R.M., S.T., D.T. i D.N. Wnioskodawcą postępowania nie jest zatem podmiot, któremu w dacie nabycia waloru ostateczności przez decyzję podziałową wydzielające działki drogowe, przysługiwało prawo własności do tych gruntów, które to prawo jednocześnie wygasło na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. z mocy prawa, co pociągnęło za sobą uszczerbek majątkowy.
Kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie staje się zatem ustalenie czy skarżący, tj. G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i R.M. należą do kręgu podmiotów, którym przysługuje roszczenie odszkodowawcze z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że następstwo prawne nie musi wynikać z dziedziczenia. Sukcesja może polegać zarówno na wstąpieniu w ogół praw i obowiązków przez nabywcę ogółu praw (sukcesja uniwersalna) albo na wstąpieniu w część praw i obowiązków (sukcesja syngularna), kiedy to z jednego podmiotu na drugi przechodzi tylko jedno ze ściśle oznaczonych praw m.in. w wyniku sprzedaży, zamiany, darowizny konkretnych rzeczy (por. wyroki: NSA z 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 329/08; WSA w Gdańsku z: 26 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 892/08; oraz z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 927/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
Przez sukcesję uniwersalną rozumie się jeden ze sposobów nabycia pochodnego, będącego następstwem pod tytułem ogólnym, gdzie na podstawie jednego stanu faktycznego następuje przejście z poprzednika na następcę prawnego, co do zasady, ogółu praw stanowiących jego majątek lub część tego majątku, ale nie tylko (por. A. Wolter, Prawo cywilne, Zarys części ogólnej, Warszawa 1972, s. 121). Od sukcesji uniwersalnej należy odróżnić kontynuację praw i obowiązków. Różnica pomiędzy sukcesją uniwersalną a kontynuacją polega na tym, że przy kontynuacji nie dochodzi do przejścia praw i obowiązków, a do kontynuowania ich wykonywania (pozostawanie praw i obowiązków przy tym samym podmiocie).
Jednocześnie wskazać należy, że kwestia sukcesji uprawnień i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym, w tym właśnie uprawnienie do ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości, jest jednym z elementarnych zagadnień prawa administracyjnego. Zasadą jest, że prawa i obowiązki administracyjnoprawne nie podlegają sukcesji, gdyż norma prawa administracyjnego nawiązuje stosunek pomiędzy konkretnymi podmiotami w sytuacjach, z którymi norma prawna wiąże skutek prawny. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że: "Publiczne prawa podmiotowe mają charakter osobisty i w zasadzie nie podlegają sukcesji. Nie można się powoływać na publiczne prawa podmiotowe osoby trzeciej. Publiczne prawa podmiotowe nie są zbywalne. Oznacza to, że nie można się ich skutecznie zrzec, a wszelkie oświadczenia o rezygnacji z publicznego prawa podmiotowego nie mają mocy prawnej. Nie ma jednak przymusu korzystania z tych praw, zatem można powiedzieć, że mają one wprawdzie charakter obiektywny, ale w fazie ich realizacji - charakter subiektywny. Dopóki prawa te nie są wykonywane, mają charakter potencjalny" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2012, s. 286).
Osobą uprawnioną do żądania odszkodowania za wywłaszczenie jest zasadniczo podmiot będący właścicielem nieruchomości w dacie dokonywania jej wywłaszczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotychczas funkcjonowały trzy koncepcje odnoszące się do możliwości ubiegania się o odszkodowanie przez spadkobierców osoby wywłaszczonej oraz przez każdoczesnego właściciela obciążonej nieruchomości, niezależnie od tego, czy wstąpił w prawa poprzedniego właściciela, jako jego następca prawny ogólny, czy też syngularny np. na skutek umowy sprzedaży nieruchomości. Ostatecznie jednak kwestia ta została przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 lutego 2021 r., sygn. akt sygn. akt I OPS 1/20, w której wyrażono stanowisko, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, natomiast nie może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W treści ww. uchwały wskazano, że sformułowanie zawarte we wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyło możliwości ustalenia odszkodowania na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy, a tak ogólne sformułowanie pozwala na szersze odniesienie się do zagadnienia, ponieważ umowy, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności nieruchomości mają zróżnicowany charakter.
W przywołanej uchwale ograniczono zatem krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniach o wypłatę odszkodowań z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości do nabywców w drodze sukcesji uniwersalnej odmawiając uprawnienia do wystąpienia z żądaniem odszkodowawczym wobec nabywców w drodze sukcesji syngularnej. Wskazano w niej w szczególności, że: "Literalna wykładnia art. 129 ust. 5 pkt 3 prowadzi wprost do wniosku, że dyspozycją tego przepisu objęta jest wyłącznie taka sytuacja, gdy nastąpiło pozbawienie właściciela praw do nieruchomości, bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie".
W pewnych okolicznościach uprawnienie do żądania odszkodowania może jednak przejść na inny podmiot niż wywłaszczony właściciel. Dzieje się tak choćby w przypadku sukcesji uniwersalnej. Dominującym poglądem w orzecznictwie jest twierdzenie, że "w pewnych okolicznościach uprawnienie do żądania odszkodowania może przejść na inny podmiot niż wywłaszczony właściciel – np. w przypadku sukcesji uniwersalnej. Jednakże przejście prawa do uzyskania odszkodowania wynika wówczas z faktu wstąpienia w ogół praw i obowiązków, nie zaś z faktu nabycia własności konkretnej nieruchomości" (por. wyrok NSA z 11 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2899/16, CBOSA).
Z przytoczonych powyżej przepisów art. 128 ust. 1 oraz art. 98 ust. 3 u.g.n. wynika zatem, że za wydzieloną pod drogę publiczną nieruchomość, która stała się własnością podmiotu publicznoprawnego odszkodowanie przysługuje właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu w wysokości odpowiadającej wartości wywłaszczonego prawa. Postępowanie administracyjne o ustalenie odszkodowania za przejętą pod drogę nieruchomość wszczyna się wyłącznie na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, a warunkiem uruchomienia trybu administracyjnego jest legitymowanie się przez ten podmiot interesem prawnym. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy przypomnieć, że właścicielami/współwłaścicielami wywłaszczonych działek nr [...], [...], [...] i [...] w momencie ich wywłaszczenia byli M. Sp. z o. o. sp. k., D. i S.T. oraz D.T.
[...] kwietnia 2018 r. F. Spółka z o.o. oraz G. Spółka z o.o. będące wspólnikami Spółki pod firmą M. Sp. z o.o. sp. k. zawarły porozumienie w przedmiocie zakończenia działalności ww. podmiotu. Tego samego dnia wspólnicy podjęli uchwałę w przedmiocie rozwiązania Spółki bez przeprowadzenia jej likwidacji. Jednocześnie złożone zostało oświadczenie, że w stosunku do Spółki nie toczą się żadne postępowania sądowe, administracyjne lub komornicze oraz że nie istnieją żadne niezaspokojone wierzytelności zgłoszone względem Spółki. Z danych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, M. Sp. z o.o. sp. k., będąca właścicielem nieruchomości w dniu wydania decyzji podziałowej, została wykreślona z KRS [...] sierpnia 2018 r., zaś wpis o wykreśleniu uprawomocnił się 21 września 2018 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że podmiot, któremu na mocy ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, odebrane zostało prawo własności działek przejętych pod drogę publiczną oznaczonych nr [...], [...], [...] oraz udział ½ części w nieruchomości oznaczonej nr [...] został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego. Z momentem wykreślenia z rejestru ustaje jej byt prawny w sposób definitywny. Spółka F. sp. z o.o. została wykreślona z KRS [...] sierpnia 2020 r., wówczas jedynym jej wspólnikiem był R.M.
Ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1924), która weszła w życie 1 stycznia 2015 r., został wprowadzony przepis art. 25e ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.KRS", zgodnie z którym Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru. Przepis ten przewiduje nabycie przez Skarb Państwa mienia po podmiocie wykreślonym z KRS bez względu na przyczynę wykreślenia.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, przepisy prawa, w tym przepisy u. KRS, nie przewidują dla wykreślonej z rejestru przedsiębiorców KRS spółki komandytowej następstwa prawnego. Fakt istnienia następstwa prawnego nie może natomiast stanowić przedmiotu domniemania.
Sąd Najwyższy w uchwale z 15 lutego 2019 r., sygn. akt III CZP 83/18 podkreślił, że z przepisu art. 25e ust. 1 u. KRS wprost wynika, że Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie "bez względu na przyczynę wykreślenia". Regulacja ta dotyczy nie tylko przypadku, gdy do ustania bytu prawnego spółki dochodzi w związku z postępowaniem wszczętym na podstawie art. 25a ust. 1 ustawy o KRS, czyli w ramach wszczynanego z urzędu postępowania o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego - ale w każdym przypadku, gdy po utracie bytu prawnego spółki ujawnił się jej majątek. Przepis art. 25e ust. 1 ustawy o KRS dotyczy zatem także podmiotów, które zostały wykreślone z rejestru po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego - jeżeli następnie okaże się, że po podmiocie takim pozostało mienie, które nie było objęte postępowaniem likwidacyjnym. Należy przyjąć, że regulacja ta dotyczy również podmiotów, które zostały wykreślone z rejestru bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Przy czym do powyższej regulacji odniósł się w sposób pośredni Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 grudnia 2019 r., P 13/18 (OTK-A 2019/68). Oceniając skutki innej regulacji, tj. art. 9 ust. 2b zd. 3. ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. nr 121 poz. 770 ze zm.), TK w pkt 3 uzasadnienia wyroku wskazał, że rozwiązaniem mniej dotkliwym, a jednocześnie realizującym cel ustawodawcy, byłoby wprowadzenie, podobnie jak w art. 25e u.KRS, czasowego ograniczenia dochodzenia od Skarbu Państwa praw majątkowych przez wspólników wykreślonej spółki.
Z powyższego wynika, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2015 r. mienie pozostałe po wykreślonym z rejestru przedsiębiorców podmiocie, nie należy do byłych wspólników tego podmiotu. Wspólnikom przysługuje wyłącznie prawo dochodzenia swych praw na zasadach określonych w art. 25e ust. 3 i ust. 4 u.KRS. Pozostałe przepisy mające zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy również nie wprowadzają rozwiązań na podstawie których można by twierdzić o tym, że były wspólnik spółki komandytowej mógłby być traktowany jako jej następca prawny i tym samym stać się stroną postępowania o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową.
W doktrynie również prezentowane jest stanowisko, że art. 25e u.KRS stanowi podstawę prawną do nabycia ex lege przez Skarb Państwa tylko mienia pozostałego po wykreślonym podmiocie rejestrowym. Skarb Państwa nie wchodzi więc w ogół praw i obowiązków wykreślonego podmiotu, a więc na przykład praw obligacyjnych, następuje tylko wejście Skarbu Państwa w prawa właścicielskie w zakresie wszystkich rzeczy ruchomych oraz nieruchomości, jakie nie zostały zbyte przez podmiot rejestrowy przed wykreśleniem. A. Komenda zauważa, że ustawodawca wyraźnie wskazał, iż Skarb Państwa nabywa mienie, a nie majątek podmiotu, co stanowi istotną różnicę. Zgodnie z art. 44 k.c. mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. W skład mienia nie wchodzą długi, czyli pasywa, które obciążają podmiot. Majątek zaś, w rozumieniu szerokim, to ogół praw i obowiązków majątkowych danego podmiotu, natomiast w rozumieniu wąskim – ogół praw podmiotu. Skoro ustawodawca posłużył się pojęciem mienia, wskazując, że Skarb Państwa nabywa mienie po podmiocie wykreślonym z KRS, to brak podstaw do przyjęcia, że Skarb Państwa jest następcą podmiotu pod tytułem ogólnym (por. A. Komenda [w:] Krajowy..., red. A. Komenda, s. 629) (zob. Zamojski Łukasz, Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, wyd. II, publ. LEX/el. 2023)
Następstwo prawne o charakterze ogólnym ma natomiast miejsce, gdy określony podmiot (następca) wchodzi w ogół praw i obowiązków innego podmiotu (poprzednika prawnego). Skutek tego rodzaju jest rozwiązaniem o charakterze szczególnym, który powinien wynikać wprost z przepisów. Ustawodawca uczynił tak w przypadku dziedziczenia, połączenia spółek handlowych i ich podziału oraz w innych przypadkach określonych w przepisach szczególnych, np. w art. 1 ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji. Nie ma natomiast przepisu prawa, który pozwalałby na traktowanie byłego wspólnika za następcę prawnego spółki, która, tak jak w niniejszej sprawie, została rozwiązania bez przeprowadzenia jej likwidacji. Wbrew zarzutom skargi nie został naruszony również przepis art. 553 k.s.h. stanowiący, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 i art. 67 § 1 w zw. z art. 103 § 1 k.s.h., bowiem odnosi się on do instytucji przekształcenia, a w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z rozwiązaniem Spółki bez przeprowadzenia jej likwidacji.
Zaakcentować również należy, że ochrona interesów w toku strony postępowania administracyjnego nie może prowadzić do podważenia samego celu tego postępowania. Powyższe oznacza, że w razie kolizji wymogów ochrony interesów w toku z wymogami realizacji celu postępowania, realizacji tej powinien być przyznany priorytet. W sytuacji, w której celem administracyjnego postępowania o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, jest zrekompensowanie szkody wyrządzonej wywłaszczeniem ściśle temu podmiotowi, który został tym wywłaszczeniem poszkodowany, tj. właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu), nie zaś jakiemukolwiek innemu podmiotowi, który z formalnego punktu widzenia posiada prawa do powstałej w następstwie wywłaszczenia wierzytelności odszkodowawczej, zniesienie ochrony interesów w toku nabywcy wierzytelności znajduje uzasadnienie (por. wyrok WSA w W. z 2 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 296/25, CBOSA).
Konkludując stwierdzić należy, że skarżący, tj. G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i R.M. w momencie wywłaszczenia nie byli właścicielami przedmiotowych nieruchomości i brak jest możliwości uznania, że są oni sukcesorami generalnymi podmiotu, któremu na podstawie art. 98 ust. 3 w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n. przysługiwała wierzytelność odszkodowawcza. Powyższe w konsekwencji uprawniało organ do umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia i przyznania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości gruntowe wobec ww. podmiotów.
Jednocześnie Sąd posiadając wiedzę z urzędu wskazuje, że zgodnie z aktem notarialnym z [...] listopada 2016 r. Rep. [...] nr [...] M. Sp. z o. o. spółka komandytowa zbyła na rzecz R. Sp. z o. o. z siedzibą w R. m. in. roszczenie o ustalenie odszkodowania za nieruchomości objęte niniejszym postępowaniem. Nieprawomocnym wyrokiem z 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 678/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Łódzkiego z 29 maja 2023 r., znak GN-III.7581.74.2023.AW w przedmiocie umorzenia w całości postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną stwierdzając, że nie doszło do sukcesji generalnej, w wyniku której skarżąca nabyłaby uprawnienia przysługujące likwidowanej spółce. Powyższa okoliczność nie ma w ocenie Sądu wpływu na możliwość rozpoznania niniejszej skargi, jednakże stanowi dodatkowe potwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sukcesją generalną, lecz co najwyżej syngularną. Ponadto skoro spółka M. Sp. z o. o. spółka komandytowa zbyła roszczenie przed likwidacją na inny podmiot to skarżący nie mogli w drodze sukcesji nabyć prawa do tego roszczenia po zlikwidowanej spółce.
Reasumując, organ działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a wniosek skarżących, stosownie do wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania był przedmiotem prawidłowego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w dwóch instancjach administracyjnych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji w sposób wystarczający wskazał przyczynę, z powodu których nie uwzględnił wniosku skarżących. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną decyzji oraz przytoczył przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodne z oczekiwaniami i przekonaniami skarżących, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżących, organ nie dopuścił się podniesionych w skardze zarzutów naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W świetle przedstawionych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.