II SA/Łd 432/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Kluczowe dla sprawy były dwie przesłanki: po pierwsze, czy skarżąca faktycznie zrezygnowała z zatrudnienia z powodu opieki, a po drugie, czy mogła pobierać świadczenie pielęgnacyjne, mając ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organy administracji uznały, że skarżąca jest aktywna zawodowo i nie wykazała ścisłego związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką nad matką. Ponadto, wskazały na negatywną przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), która wykluczała przyznanie świadczenia w przypadku pobierania renty, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów od 1 stycznia 2024 r. i braku możliwości wstecznego zawieszenia renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że skarżąca pozostaje w zatrudnieniu, co wyklucza spełnienie przesłanki rezygnacji z pracy. Co do kwestii renty, sąd wskazał, że nawet po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który zniósł negatywną przesłankę pobierania renty, konieczne było dokonanie wyboru świadczenia i uzyskanie decyzji o zawieszeniu renty przed 1 stycznia 2024 r., czego skarżąca nie uczyniła. Wobec tego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do końca 2023 r. w rozumieniu przepisów przejściowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego po zmianach od 1 stycznia 2024 r., zwłaszcza w kontekście zbiegu z prawem do renty i konieczności zawieszenia renty przed datą wejścia w życie nowych przepisów.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2023 r. i jego zastosowania w kontekście przepisów przejściowych. Interpretacja może być odmienna dla spraw powstałych po 1 stycznia 2024 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy może jednocześnie nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie nastąpiło zawieszenie wypłaty renty przed 1 stycznia 2024 r. i nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pobieranie renty stanowiło negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a możliwość jej wyeliminowania wymagała wydania decyzji o zawieszeniu renty przed 1 stycznia 2024 r., czego skarżąca nie uczyniła. Ponadto, skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
Czy brak zatrudnienia skarżącej wynikał z konieczności sprawowania opieki nad matką, czy z innych przyczyn (np. zdrowotnych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że brak zatrudnienia w początkowym okresie nie wynikał bezpośrednio z konieczności sprawowania opieki, a z powodów zdrowotnych skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na oświadczenia skarżącej i ustalenia z wywiadów środowiskowych, które wskazywały, że brak pracy w okresie od marca 2020 r. do sierpnia 2022 r. był spowodowany stanem zdrowia skarżącej, a nie wyłącznie koniecznością opieki nad matką.
Czy przepisy przejściowe (art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym) pozwalają na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli prawo do niego nie powstało do 31 grudnia 2023 r. z powodu niespełnienia wszystkich przesłanek (np. brak decyzji o zawieszeniu renty)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wszystkie przesłanki zostały spełnione do końca 2023 r., a jedynie organ nie zdążył wydać decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że 'prawo powstało' oznacza, że wszystkie przesłanki pozytywne i negatywne musiały być spełnione przed 31 grudnia 2023 r. Brak decyzji o zawieszeniu renty przed tą datą uniemożliwiał zastosowanie przepisów dotychczasowych.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4, ust. 5 pkt 1 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia przysługuje, jeśli opiekun nie podejmuje lub rezygnuje z pracy w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Negatywną przesłanką jest posiadanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, chyba że nastąpiło jej zawieszenie.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 63 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Przepis przejściowy określający zasady stosowania przepisów dotychczasowych do spraw, w których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli nie zachodzą podstawy do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § ust. 1
Podstawa działania kolegiów odwoławczych.
u.e.r.f.u.s. art. 103 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zawieszenie wypłaty emerytury lub renty.
u.e.r.f.u.s. art. 134 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wstrzymanie wypłaty emerytury lub renty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie spełniła podstawowej przesłanki pozytywnej świadczenia pielęgnacyjnego, tj. rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. • Skarżąca pozostaje w zatrudnieniu, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. • Brak było związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki. • Pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowiło negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a brak decyzji o zawieszeniu renty przed 1 stycznia 2024 r. uniemożliwił przyznanie świadczenia na podstawie przepisów dotychczasowych.
Odrzucone argumenty
Fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 2/17. • Organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku WSA w Łodzi.
Godne uwagi sformułowania
Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. • Omawiane świadczenie nie jest jednak przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, powodowanych koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. • W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnie organy stwierdziły, że nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego wobec pozostawania przez nią w zatrudnieniu. • Wobec takich osób ustawodawca przewidział jedynie mechanizm zapobiegający pobieraniu przez nie świadczenia. • Nakazuje ona przyjąć, że wyrok Trybunału nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego jak i świadczenia pielęgnacyjnego, ale warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia.
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Agata Sobieszek-Krzywicka
sędzia
Michał Zbrojewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego po zmianach od 1 stycznia 2024 r., zwłaszcza w kontekście zbiegu z prawem do renty i konieczności zawieszenia renty przed datą wejścia w życie nowych przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2023 r. i jego zastosowania w kontekście przepisów przejściowych. Interpretacja może być odmienna dla spraw powstałych po 1 stycznia 2024 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych, która jest przedmiotem częstych zmian prawnych i budzi wiele wątpliwości praktycznych, zwłaszcza w kontekście zbiegu z innymi świadczeniami.
“Czy możesz pobierać rentę i świadczenie pielęgnacyjne jednocześnie? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.