II SA/OL 632/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2022-10-18
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanazawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnekodeks postępowania administracyjnegonadzór budowlanyrozbudowa budynkuwłasność nieruchomościpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie WINB uchylające zawieszenie postępowania w sprawie rozbudowy budynku socjalnego, uznając, że spór o własność działki nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Skarżące Stowarzyszenie domagało się zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku socjalnego, argumentując, że rozstrzygnięcie zależy od sprawy cywilnej o przeniesienie własności działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie PINB o zawieszeniu, uznając brak podstaw do zawieszenia. WSA w Olsztynie oddalił skargę, stwierdzając, że spór o własność nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu KPA, ponieważ nie uniemożliwia wydania decyzji administracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia M. w O. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku socjalnego wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. PINB zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne sprawę cywilną o przeniesienie własności działki, zainicjowaną przez Stowarzyszenie. WINB uchylił to postanowienie, argumentując, że spór o własność nie stanowi zagadnienia wstępnego, które uniemożliwiałoby prowadzenie postępowania nadzoru budowlanego. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących zawieszenia postępowania i uchylenia postanowienia. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko WINB. Sąd podkreślił, że zagadnienie wstępne musi mieć bezpośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej i uniemożliwiać jej merytoryczne zakończenie. W ocenie Sądu, spór o własność działki nie spełnia tych kryteriów, ponieważ nawet zmiana właściciela nie uniemożliwiłaby wydania decyzji w sprawie samowoli budowlanej, gdyż znany jest zarówno inwestor, jak i aktualny właściciel nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spór o własność nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, jeśli nie uniemożliwia wydania decyzji administracyjnej w sprawie samowoli budowlanej, a znany jest zarówno inwestor, jak i właściciel nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zagadnienie wstępne musi mieć bezpośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej i uniemożliwiać jej merytoryczne zakończenie. Spór o własność działki nie spełnia tych kryteriów, ponieważ nawet zmiana właściciela nie wpłynie na wykonalność decyzji w sprawie samowoli budowlanej, gdyż adresat decyzji (inwestor lub właściciel) jest znany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania następuje, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd.

pb. art. 83 § 2

Prawo budowlane

Organ odwoławczy rozpatruje zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

pb. art. 48

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki.

pb. art. 49f

Prawo budowlane

Uproszczona procedura legalizacyjna.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o własność nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, ponieważ nie uniemożliwia wydania decyzji administracyjnej w sprawie samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów KPA (art. 97 § 1 pkt 4, art. 7, 77 § 1, 80, art. 138 § 2) oraz naruszenia prawa materialnego (art. 48 Prawa budowlanego).

Godne uwagi sformułowania

Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny niż prowadzący sprawę organ administracji bądź sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia określonego zagadnienia przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Wobec tego organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, przy czym o takiej bezpośredniej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Okoliczność, że fakty mające znaczenie prawotwórcze mogą ulec zmianie w przyszłości (na przykład na skutek orzeczenia sądu powszechnego czy innych ewentualnych zmian faktycznych i prawnych) nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.

Skład orzekający

Bogusław Jażdżyk

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Matczak

sędzia

Piotr Chybicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście zawieszania postępowań administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych i samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie spór o własność nieruchomości nie wpływa na możliwość wydania decyzji w sprawie samowoli budowlanej, a znani są zarówno inwestor, jak i właściciel.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące zawieszania postępowań administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego. Pokazuje, kiedy spory cywilne mogą, a kiedy nie mogą wpływać na postępowania administracyjne.

Kiedy spór o własność wstrzyma budowę? WSA wyjaśnia, co jest zagadnieniem wstępnym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 632/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Matczak
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97  par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 83 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia M. w O. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozbudowy budynku socjalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarżonym postanowieniem z 25 lipca 2022 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB, organ wyższej instancji), działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022, poz. 2000 t. j., dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021, poz. 2351 tj., dalej pb.) - po rozpatrzeniu zażalenia Gminy Pisz na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piszu (PINB, organ pierwszej instancji) z 1 lipca 2022 r. zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku socjalnego, zlokalizowanej na działce nr geod. [...], położonej w obrębie geod. A, gm. A, wykonanej w warunkach samowoli budowlanej - uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Skarżone postanowienie poprzedzone było postanowieniem PINB z 14 marca 2022 r. nakładającego - w trybie art. 49g pb. - na Stowarzyszanie (stowarzyszenie) obowiązek przedstawienia, w terminie 90 dni, dokumentów legalizacyjnych rozbudowy budynku socjalnego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w obrębie geod. A, gm. A, wykonanej w warunkach samowoli budowlanej, tj.:
1/ oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane;
2/ geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego,
3) ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane bez ograniczeń, w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, wskazującą czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
PINB zawieszając (z urzędu, choć w istocie na wniosek stowarzyszenia) postępowanie wskazał na wystąpienie przez stowarzyszenie do Sądu Okręgowego w Olsztynie z powództwem przeciwko Gminie Pisz o przeniesienie własności działki nr geod. [...], położonej w obrębie geod. A (sygn. akt 423/1). W ocenie organu I instancji rozstrzygnięcie postępowania sądowego związane z ewentualnym przeniesieniem prawa własności ww. działki wiąże się z posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym stanowi zagadnienie wstępne dla przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA.
W zażaleniu Gmina Pisz (właściciel działki nr [...]) postanowieniu z 1 lipca 2022 r. zarzuciła naruszenie:
1/ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez uznanie, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy i wydanie decyzji administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, w sytuacji gdy sprawa zawisła przez Sądem Okręgowym w Olsztynie, Wydział I Cywilny (sygn. akt I C 613/22) nie może być uznana za zagadnienie wstępne umożliwiające zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB w Piszu, bowiem w jego toku organ sprawdza zgodność realizacji budowy obiektu budowlanego z prawem budowanym, a tym samym sprawca samowoli budowlanej (inwestor), w oparciu o aktualny stan prawny nie może wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zatem niezależnie od orzeczenia Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt I C 613/22, Stowarzyszenie nie mogłoby uzyskać pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu na działce własności Gminy Pisz,
2/ art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a., poprzez całkowite zaniechanie rozważenia rzeczywistego związku zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej, w sytuacji gdy nawet wytoczenie powództwa przez Sądem Okręgowym w Olsztynie nie powoduje braku możliwości wydania decyzji, a jedynie może warunkować wydanie decyzji pozytywnej dla inwestora (który w dacie budowy przedmiotowego obiektu jak i obecnie nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane),
3/ art. 48a ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. pb. poprzez nieuprawnione złożenie przez Stowarzyszenie wniosku o legalizację samowolnie wybudowanego przedmiotowego obiektu, podczas gdy upłynął ustawowy 30 dniowy termin na jego złożenie, co winno skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu, zgodnie z art. 49e pkt 1 ww. ustawy.
WINB uchylając zaskarżone postanowienie podał, że jeżeli znany jest właściciel nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany będący przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania, to brak jest podstaw do zawieszenia tego postępowania z uwagi na niewystępowanie zagadnienia wstępnego, bowiem organy nadzoru budowlanego nie mogą i nie mają takiego obowiązku, aby oczekiwać na wynik spraw sądowych dotyczących prawa własności lub ograniczonych praw rzeczowych, jako, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest prowadzić postępowanie w oparciu o aktualny stan prawny nieruchomości.
W skardze Stowarzyszenie rozstrzygnięciu zarzuciła:
I/ Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1/ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia przez organ odwoławczy w sytuacji gdy zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania, jako, że merytoryczne rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia, która mianowicie uzależniona jest od rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Olsztynie sprawy odnośnie do przeniesienia na rzecz powoda własności nieruchomości położonej w obrębie A, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...];
2/ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki warunkujące zawieszenie postępowania, tj. istnienie długotrwałego stosunku prawnego - umowy dzierżawy łączącego inwestora z Gminą Pisz oraz zainicjowanie przez skarżącego sprawy przed sądem cywilnym o przeniesienie własności nieruchomości;
3/ art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że występują przesłanki do uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie bądź uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, po uprzednim zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i jego podjęciu po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego zainicjowanego powództwem inwestora o przeniesienie własności nieruchomości;
II/ Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że nie został zachowany termin do złożenia wniosku o legalizację obiektu, w sytuacji, gdy sprawa nie dotyczy legalizacji z art. 48 p.b., a uproszczonej procedury legalizacyjnej z art. 49f, która nie wymaga złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie WINB uchylające w całości postanowienie PINB zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku socjalnego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...], położonej w obrębie geod. A, gm. A, wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. Podstawą zawieszenia postępowania przez organ I instancji w oparciu o art. 97 § 4 k.p.a. było powołanie się na zagadnienie prawne występujące w sprawie, jakim jest złożenie przez skarżącą powództwa do sądu powszechnego o zobowiązanie Gminy Pisz do przeniesienia na jego rzecz własności działki nr geod. [...] położonej w obrębie geod. [...], gm. A.
Pod pojęciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w omawianym przepisie należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny niż prowadzący sprawę organ administracji bądź sąd. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające w danej sprawie znaczenie prawne (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1998 r. sygn. akt II SA 534/98; LEX nr 41763). Wystąpienie "zagadnienia wstępnego" związane jest zatem z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia określonego zagadnienia przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Pomiędzy merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy (por. wyrok NSA z 23 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1817/16). Dopiero wówczas określone zagadnienie ma charakter prejudycjalny w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Wobec tego organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, przy czym o takiej bezpośredniej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Omawiana "bezpośredniość" istnieje wówczas, "gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe" (uchwala NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1 poz. 11). O istnieniu kwestii prejudycjalnej decyduje jej związek z aktualnie rozpatrywaną sprawą administracyjną i charakter stosowanych w niej norm prawa materialnego.
Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt OPK 14/96; ONSA 1997/1.11 oraz wyroki NSA: z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I OSK 321/14; z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1345/13 i z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 883/11; 14 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1268/16 (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1263/18). Tym samym gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 1698/07, CBOSA). Nawet zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 803/16, CBOSA, w którym Sąd uznał, że "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania"). Podobnie przyjął NSA w wyroku z dnia 19 lipca 2018 r., I OSK 541/18, podnosząc, że "Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego". Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu jest więc istnienie ścisłej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Z akt sprawy wynika, że skarżące stowarzyszanie wystąpiło do sądu powszechnego o przeniesienie własności na jego rzecz działki nr [...], obręb A. Kluczową kwestią jest zatem, czy toczące się postępowania można uznać za "zagadnienia wstępne" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. powodujące konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji samowoli budowalnej.
W ocenie Sądu zagadnienie ewentualnej zmiany w zakresie prawa własności nieruchomości nie może być uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ nie zachodzi w sprawie sytuacja, w której w dacie orzekania nie byłoby w ogóle możliwe wydanie decyzji. Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, występująca w dacie orzekania, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w tym dniu. Natomiast okoliczność, że fakty mające znaczenie prawotwórcze mogą ulec zmianie w przyszłości (na przykład na skutek orzeczenia sądu powszechnego czy innych ewentualnych zmian faktycznych i prawnych) nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.
Uzasadniając powyższe przywołać należy art. 52 bp stanowiący, że adresatami decyzji, o których mowa w art. 52 pb., mogą być: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, co nie oznacza, że wszystkie te podmioty jednocześnie będą adresatami jednej decyzji. Decyzje, o których mowa w art. 52 pb., dotyczą samowoli budowlanych lub innych naruszeń przepisów prawa budowlanego, dlatego adresatem tych decyzji powinien być w pierwszym rzędzie inwestor, jako sprawca tejże samowoli. Inwestor bowiem jako jeden z uczestników procesu budowlanego (art. 17pb.) jest odpowiedzialny za prawidłowe zorganizowanie procesu budowy (art. 18pb.), on też jest adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę czy też podmiotem, który dokonuje zgłoszenia. W sytuacji, gdy inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie popełnienia samowoli budowlanej lub innych naruszeń przepisów prawa, o których mowa w art. 50 ust. 1, to w takiej sytuacji decyzje wydawane na podstawie wymienionych przepisów powinny być zawsze skierowane do tego podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jest właścicielem, chociaż faktycznie mógł nie być inwestorem, który wcześniej dopuścił się naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych. Tak więc obowiązek likwidacji samowoli budowlanej, w tym również wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (wykonania czynności, o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a lub art. 51 pb.) w stosunku do podmiotu, który nie posiada obecnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby taką decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie w pierwszym rzędzie powinien być zawsze skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia takiego obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu budowlanego, gdyż to uniemożliwia wykonanie tego obowiązku (zob. wyrok NSA w Katowicach z dnia 11 kwietnia 2000 r., II SA/Ka 2059/98, niepubl.; wyroki NSA: z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, LEX nr 468723; z dnia 23 lipca 2009 r., II OSK 1234/08, LEX nr 552842; z dnia 9 listopada 2010 r., II SA/Lu 448/10, LEX nr 753840; z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 338/11, LEX nr 1219135; z dnia 30 maja 2012 r., II OSK 431/11, LEX nr 1403282; z dnia oraz 26 czerwca 2012 r., II OSK 577/11, niepubl.; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2008 r., II SA/Kr 388/08, CBOSA).
W niniejszej sprawie znany jest zarówno inwestor rozbudowy budynku socjalnego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...], położonej w obrębie geod. A, gm. A, jak i właściciel wskazanej działki.
Pomiędzy wskazanym przez stowarzyszanie zagadnieniem prawnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie przeniesienia własności działki, na której w warunkach samowoli budowlanej wykonano roboty budowlane, nie zachodzi jakikolwiek związek przyczynowy (nie wspominając o jego bezpośrednim charakterze) mogący być zasadnie rozpatrywany w aspekcie zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 97 § 4 k.p.a. warunkującego zawierzenie postępowania. Powyższe wynika z faktu, że zapewniona jest wykonalność (egzekwowalność) ewentualnej decyzji co do istoty sprawy w przedmiocie samowoli wykonanych robót budowlanych na działce będącej przedmiotem wniosku do sądu o przeniesienie jej własności, jako, że akta sprawy identyfikują zarówno inwestora, jak i właściciela działki samowoli budowlanej. Ewentualna zmiana właściciela nieruchomości, na której samowolnie wykonano roboty budowlane, niczego w aspekcie wykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. by nie zmieniła, skoro zmieniłby się ewentualnie adresat decyzji w rozumieniu art. 52 ust. 1 pb., który aktualnie także jest znany.
Okoliczność wskazywana przez stowarzyszenie mogłaby mieć, raczej także li tylko teoretyczne znaczenie, gdyby właściciel działki samowoli budowlanej nie był ustalony - co po pierwsze jest sytuacją z zasady niezwykle rzadką - a po wtóre, nie byłby znany sprawca samowolnie wykonanych robót budowlanych, co w niniejszej sprawie także nie ma miejsca.
Dlatego też PINB, oceniając materiał dowodowy, nie mógł zawiesić postępowania administracyjnego, ponieważ pomiędzy postępowaniem dotyczącym samowolnie wykonanych robót budowlanych a postępowaniem o zasiedzenie nie istnieje taki związek przyczynowy, który uniemożliwiałby wydanie rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, że skarga i zarzuty w niej podniesione nie zasługują na uwzględnienie a orzeczenie WINB w pełni odpowiada prawu z przyczyn w nim wskazanych.
Sąd uznał zatem, że skarżący nie ma racji wskazując na wadliwość rozstrzygnięcia WINB, gdyż w sprawie nie było jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 97 § 4 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI