II SA/Łd 407/18

II SA/Łd 407/18 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Tarno
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2321/19 - Wyrok NSA z 2023-03-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 61a, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 71
par. 2 pkt 7, par. 3 pkt 8 i ust. 2 pkt 3
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 20 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], znak: [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] roku nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A wraz z wewnętrzną linią zasilającą numer [...] w m. N. gm. R. na działce nr ew. 99.
Od powyższej decyzji odwołania złożyli M. Ż., W. G., M. R., S. L. oraz R. S. Skarżący podnieśli, że inwestycja zaplanowana została na terenach zielonych, rolniczych, nieprzeznaczonych do celów przemysłowych, będzie zatem ingerowała niekorzystnie w krajobraz okolicy. Ponadto, skarżący zarzucili organowi I instancji brak uzasadnienia tezy o nie oddziaływaniu inwestycji na środowisko, wskazali również na niekorzystne skutki biologicznego oddziaływania pola elektromagnetycznego, a także spadek wartości gruntu w okolicy.
Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na brak uzyskania postanowienia właściwego organu stwierdzającego potrzebę (lub jej brak) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz nie zobowiązanie przez organ I instancji inwestora do usunięcia tego braku.
Wykonując zalecenia zawarte w decyzji Wojewody [...], przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] roku nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym terminie, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację planowanego przedsięwzięcia.
W wykonaniu powyższego, w wyznaczonym terminie inwestor przedłożył postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] roku o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "budowa stacji bazowej Telefonii Komórkowej nr [...] operatora sieci A, realizowana na nieruchomości położonej w miejscowości N., oznaczonej działką ewidencyjną nr 99, gmina R.".
Pismami z dnia 23 listopada 2017 roku R. S. - właściciel działki 100/1, M. R. - właściciel działki 96, W. G. - właściciel działki nr 97, M. Ż. - właściciel działki nr 95 oraz S. L. wskazali, że wspomniane postanowienie godzi w interesy działek sąsiadujących z inwestycją, a samo stwierdzenie Wójta, że inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko jest niewystarczające, gdyż nadal nie wykonano raportu środowiskowego i nie konsultowano się z organami mającymi w zakresie swoich obowiązków ochronę środowiska. Mieszkańcy natomiast nadal nie wyrażają zgody na powstanie inwestycji.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A wraz z wewnętrzną linią zasilającą numer [...] w m. N. gm. R. na działce nr ew. 99. W uzasadnieniu wskazał, iż załączony projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia i zawiera oświadczenia osób go wykonujących o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, normami i zasadami wiedzy technicznej. Planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] roku o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto, inwestycja nie znajduje się w obrębie żadnego z obszarów chronionych przyrodniczo ani w obszarze Natura 2000, nie zalicza się również do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie występują w miejscach ich przebywania, a ponadto projektowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na możliwość zabudowy otoczenia. Organ I instancji ocenił również, iż planowana inwestycja nie narusza uzasadnionego interesu osób trzecich. Starosta [...] stwierdził, iż inwestor wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, przedkładając postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] roku odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli R. S. właściciel działki 100/1, M. R. - właściciel działki 96, W. G. - właściciel działki nr 97, M. Ż. - właściciel działki nr 95 oraz S. L., który nie został uznany za stronę postępowania przez Starostę [...]. W odwołaniach zarzucono, że organ nie oparł się na opinii inspektora sanitarnego i brak jest "opinii, badań stwierdzających brak oddziaływania na środowisko". Wskazano, że organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń, poza włączeniem do akt postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] r. Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępnym etapie, badając krąg stron przedmiotowego postępowania, po analizie zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego, w tym m.in. projektu budowlanego stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z wewnętrzną linią zasilającą numer [...], kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej przez Wójta Gminy R. w dniu [...] roku, nr [...] oraz obowiązujących przepisów prawa mających wpływ na wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tj. Dz. U z 2017 roku, poz. 1332), Wojewoda [...] potwierdził, że krąg stron przedmiotowego postępowania stanowią właściciele oraz użytkownicy wieczyści działek położonych w obszarze oddziaływania wyznaczonym na podstawie sumarycznych zasięgów przewidywanych obszarów pola o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2, występujących na wysokości zawieszenia poszczególnych anten i obejmujących działki o nr ewid. 95, 96, 97, 98, 99, 100/1. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył również S. L., który nie został wymieniony przez organ I instancji jako właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości położonej na obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. S. L. na wezwanie organu nie przedłożył też dokumentu potwierdzającego prawo do nieruchomości, a także nie wskazał ograniczeń w gospodarowaniu tą nieruchomością wynikających z zamierzenia inwestycyjnego objętego decyzją Starosty [...] o pozwoleniu na budowę. Wobec tego decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ II instancji umorzył postępowanie w zakresie rozpatrzenia tego odwołania. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że Wójt Gminy R. decyzją nr [...] z dnia [...] roku ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji i decyzja ta stała się ostateczna w dniu 9 lutego 2017 roku. Po analizie projektu budowlanego stwierdził, że jest on zgodny z warunkami ustalonymi decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] roku o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego:
- lokalizacja inwestycji zgodna jest z zał. graficznym nr 1 do tej decyzji, w granicach oznaczonych ABCD;
- wysokość wieży kratowej nie przekracza określonej w przedmiotowej decyzji tj. do 65 m i stanowi 61,95 m.
Jednocześnie, decyzja o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji wskazuje, że teren inwestycji nie jest położony na obszarach indywidualnej formy ochrony przyrody; teren inwestycji nie jest też położony w obszarach występowania i ochrony stanowisk archeologicznych, zgodnie z operatem ewidencji gruntów teren ten jest użytkiem rolnym - gruntem ornym RIVa. Inwestycja spełnia również pozostałe warunki określone w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego tj. nie została wymieniona w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a dostęp do drogi publicznej zapewniony jest przez pozostałą część nieruchomości i istniejący zjazd z drogi gminnej Nr [...].
Organ wskazał, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. Zgodnie jednak z art. 62 ust. 2 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) postanowienie dotyczące oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wydaje się również, w przypadku gdy organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Wójta Gminy R. w tej materii jest ostateczne. Wobec powyższego stwierdził, że Starosta [...] wypełnił zalecenia zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] roku, którą sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzając tym samym stosowne postępowanie wyjaśniające. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika ponadto, iż inwestycja objęta pozwoleniem na budowę zrealizowana zostanie na działce o numerze ewidencyjnym 99 położonej w miejscowości R. Przedsięwzięcie polegać będzie na budowie wieży kratowej, której wysokość trzonu wynosi 60m, a jej łączna wysokość ponad poziom terenu wynosi 61,95 m (wraz z betonowym cokołem, kotwami wstającymi ponad poziom terenu oraz odgromnikami), na której umieszczone zostaną anteny radioliniowe i sektorowe nadawczo-odbiorcze. Będzie ona zlokalizowana w północnej części działki. Zakres robót obejmować będzie roboty ziemne na działce o numerze ewidencyjnym 99, które wykonywane będą za pomocą sprzętu ciężkiego - koparki. Dojazd do miejsca budowy realizowany będzie przez istniejącą drogę po działce będącej terenem inwestycji. Wykonane zostanie zbrojenie płyty fundamentowej oraz cokół do zakotwienia trzonu wieży. Fundament wykonany będzie jako żelbetowy z betonu C20/25. Stacja bazowa jest obiektem bezobsługowym dlatego nie ma potrzeby określania zagrożeń dla zdrowia i higieny pracowników obiektu. Jedynymi osobami mogącymi znaleźć się w strefie ponadnormatywnego pola EM mogą być osoby doraźnie zajmujące się obsługą stacji, średnio 3 wizyty na rok. Stacja Bazowa składa się z systemu antenowego zainstalowanego na wieży kratowej oraz urządzeń zasilająco-sterujących umieszczonych u podnóża wieży, na zaprojektowanych do tego celu rusztach. Zgodnie z założeniami projektu zostanie ona wykonana z użyciem najnowszych dostępnych technologii radiowych, co zapewni najwyższe parametry świadczonych usług przy jednoczesnym zagwarantowaniu, że zastosowane systemy będą efektywne energetycznie i przyjazne dla środowiska. W skład systemu antenowego Stacji Bazowej po zainstalowaniu systemów: LTE800, UMTS900, GSM900, GSM1800, LTE2100, UMTS2100 wchodzić będzie 6 anten sektorowych Huawei A26451900 oraz 6 anten sektorwych Huawei A794517RO, służących do nawiązania bezpośredniej łączności pomiędzy Stacją Bazową, a aparatami abonenckimi oraz 6 anten radioliniowych. Przedsięwzięcie to nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko. Nie przewiduje się odprowadzania ścieków bytowych ani ścieków technologicznych, nie przewiduje się odprowadzania wód odpadowych z zanieczyszczonych powierzchni utwardzonych (parkingi, drogi itp.). Nie przewiduje się produkowania odpadów. W ramach inwestycji nie będą montowane urządzenia emitujące hałas, zanieczyszczenia powietrza, odpady, ścieki oraz inne elementy powodujące uciążliwości. W Stacji Bazowej będą zainstalowane urządzenia emitujące promieniowanie elektromagnetyczne: 12 anten sektorowych oraz 6 anten radioliniowych, które emitować będą promieniowanie elektromagnetyczne mieszczące się w przedziale 1000-10000W. Dla projektowanej instalacji 3 anten sektorowych (azymuty 0°, 130°i 240°), oznaczonych U211/L211, U212/L212, U213/L213, wypadkowa równoważna moc promieniowania izotropowe zawiera się w przedziale 5000-10000W. Zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° jak i maksymalnych pochyleń wiązek 6° nie występują miejsca dostępne dla ludności w odległości do 200m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. Dla projektowanej instalacji 3 anten sektorowych (azymuty 0°, 130°i 240°), oznaczonych U091/G091, U092/G092, U093/G093, wypadkowa równoważna moc promieniowania izotropowe zawiera się w przedziale 5000-10000W. Zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° jak i maksymalnych pochyleń wiązek 10° nie występują miejsca dostępne dla ludności w odległości do 150m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. Dla projektowanej instalacji 3 anten sektorowych (azymuty 0°, 130°i 240°), oznaczonych L081, L082, L083, równoważna moc promieniowania izotropowe zawiera się w przedziale 1000-2000W. Zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° jak i maksymalnych pochyleń wiązek 10° nie występują miejsca dostępne dla ludności w odległości do 70m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. Dla projektowanej instalacji 3 anten sektorowych (azymuty 0°, 130° i 240°) oznaczonych L181/G181, L182/G182, L183/G183 wypadkowa równoważna moc promieniowania izotropowe zawiera się w przedziale 5000-1000W. Zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° jak i maksymalnych pochyleń wiązek 6° nie występują miejsca dostępne dla ludności w odległości do 200m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. Anteny zawieszone są na wysokościach: 59,10 m - 59,40 m. Wojewoda wskazał dalej, że istniejąca zabudowa otaczająca planowaną inwestycję ma wysokość max. 12,0 m, a obszar oddziaływania planowanej inwestycji powyżej 0,1 W/m2 kończy się na poziomie 42,1 m. Oznacza to, że przedmiotowa inwestycja nie wpłynie negatywnie na możliwość zabudowy otoczenia. Na obszarze dookoła terenu objętego projektem zagospodarowania nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zgodnie z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R." teren wchodzi w skład obszaru zabudowy o dominującej formie zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, usługowej, produkcyjnej, obsługi komunikacji samochodowej i zaplecza technicznie motoryzacji - B2. Planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na możliwość zabudowy otoczenia. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego został wyznaczony na podstawie sumarycznych zasięgów przewidywanych obszarów pola o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2 występujących na wysokości zawieszenia poszczególnych anten i obejmuje on działki o nr ewid. 95, 96, 97, 98, 99, 100/1. Przedłożony projekt budowlany zawiera szczegółową kwalifikację instalacji radiotelekomunikacyjnej telefonii komórkowej pod względem oddziaływania na środowisko, sporządzoną w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a także graficzny model obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach tj. zarzutu nie przeprowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Rozstrzygnięcie tego organu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, może być zaskarżone do samorządowego kolegium odwoławczego jako organu wyższego stopnia w stosunku do wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Wojewoda nie jest natomiast organem właściwym do oceny pozostającej w obrocie prawnym decyzji Wójta, która jest wiążąca dla organu administracji architektoniczno-budowlanej. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 33 ww. ustawy Prawo budowlane tj. złożył wymagane dokumenty, które są kompletne. Projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji Wójta Gminy R. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a załączony projekt sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia i zaświadczenia osób go wykonujących o zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, normami i zasadami wiedzy technicznej. Ponadto, inwestor wywiązał się z nałożonego na niego przez Starostę [...], obowiązku przedkładając postanowienie właściwego organu odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył R. S. Skarżący zarzucił, że organy oceniając czy inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określiły parametry poszczególnych urządzeń, ale pominęły moc promieniowania w odniesieniu do całej inwestycji. Ponadto, jego zdaniem, postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia obarczone jest wadą. Organ wskazał bowiem, że przedmiotowa inwestycja nie znajduje się w kręgu przedsięwzięć wskazanych w rozporządzeniu, w związku z czym nie ma przesłanek do prowadzenia w tej sprawie postępowania, a tego rodzaju stwierdzenie ma charakter merytorycznego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Co więcej, organ wskazał, iż planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na możliwość zabudowy otoczenia. Zgodnie ze studium uwarunkowań w skład obszaru zabudowy o dominującej formie zabudowy zagrodowej, dopuszczającej zabudowę mieszkaniową. Inwestycja nie nawiązuje natomiast do stanu istniejącego. Zasady dobrego sąsiedztwa wymagają, aby nowa zabudowa dostosowana była do obiektów już istniejących i wyklucza zabudowę sprzeczną z ich funkcjami. Tymczasem miejscowość N. to głównie tereny rolnicze i mieszkaniowe oraz o dużych walorach przyrodniczych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji.
Powyższe decyzje wydane zostały na podstawie art. 35 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ust.1 tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Przywołany przepis określa zakres obowiązków organu, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego.
W razie spełnienia wymagań określonych w zacytowanym przepisie art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Na wstępie trzeba zauważyć, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie wskazały w decyzji liczby i danych identyfikacyjnych poszczególnych anten, co może stanowić utrudnienie weryfikacji na etapie realizacji projektu, zwłaszcza, że znajdujący się w aktach projekt budowalny nie został określony jako załącznik do decyzji, wbrew wymogom
Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy organ architektoniczno-budowlany prawidłowo ocenił dopuszczalność realizacji planowanej inwestycji w kontekście jej szkodliwego oddziaływania na środowisko, w tym jej otoczenia, czyli czy prawidłowo ocenił zgodność projektu z warunkami ochrony środowiska. Zgodnie z cytowanym art. 35 ust.1 pkt 1 Pb organ administracji architektoniczno-budowalnej bada zgodność projektu m.in. z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust.1 ustawy z 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie (..., dalej powoływanej jako u.i.ś.). Brzmienie przepisu wprost wskazuje, że decyzja środowiskowa jest tylko jednym ze środków służących ocenie wymagań środowiskowych, ale nie jedynym. Oczywistym jest, że w sytuacji, gdy zawarte w niej zostaną niezbędne dla ochrony środowiska warunki realizacji inwestycji, są one wiążące dla organu rozstrzygającego o pozwoleniu na budowę, o ile nie zajdą żadne zamiany stanu faktycznego, czy prawnego między datą jej wydania a orzekaniem o zatwierdzeniu projektu budowalnego. Jednocześnie jednak przepis ten nie zwalnia organu architektoniczno-budowlanego z obowiązku rozważenia zgodności inwestycji z warunkami ochrony środowiska, jeżeli nie została wydana decyzja środowiskowa.
Inwestor, wezwany w toku postępowania do złożenia ww. decyzji środowiskowej, przedstawił ostateczne postanowienie Wójta Gminy R., odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wójt, przywołując parametry pojedynczej anteny sektorowej uznał, iż planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze czy potencjalnie oddziaływać na środowisko i wydał postanowienie w trybie art. 61a k.p.a.. Postanowienie to zostało doręczone inwestorowi.
Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie uznały powyższe rozstrzygniecie za przesądzające w fazie oceny wymagań ochrony środowiska i zaniechały jakichkolwiek rozważań na temat wpływu inwestycji na środowisko.
W ocenie sądu stanowisko organów nie jest trafne. Postanowienie Wójta Gminy nie jest tożsame z ostateczną decyzją środowiskową, nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, nie jest zatem w ocenie sądu tym rodzajem decyzji, o którym stanowi art. 35 ust.1 pkt 1 in fine Pb. Wprawdzie organ wydający pozwolenie na budowę nie jest uprawniony do oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ani też oceny zapadłych w tymże postępowaniu rozstrzygnięć, to jednak nie może on pominąć okoliczności, że pomimo wniosku inwestora złożonego w trybie art. 73 ust. 1 u.i.ś. postępowanie takie nie tylko nie zostało zakończone w formie decyzji, ale również nie zostało formalnie wszczęte.
Nie sposób też pominąć, że w sytuacji, gdy organ uprawniony do określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji odmawia – jak w niniejszej sprawie – wszczęcia postępowania, osoby zainteresowane oceną środowiskową i zgłaszające wątpliwości co do inwestycji mogą wyartykułować swe zastrzeżenia dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Tym bardziej istotny i ważący w sprawie staje się staje się obowiązek rozważenia zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska, do czego wszak obliguje powoływany już art. 35 ust.1 ppkt 1 in fine Pb. Zdaniem sądu w takiej sytuacji (brak merytorycznego rozstrzygnięcia organu ochrony środowiska) badanie przez organ architektoniczno-budowalny zgodności inwestycji z warunkami ochrony środowiska na tym etapie procesu inwestycyjnego nabiera szczególnego znaczenia.
Zaniechanie przez organ architektoniczno-budowlany jakiejkolwiek oceny wymagań środowiskowych w takich sytuacjach w istocie doprowadziło do pozostawienia kwestii wymagań środowiskowych poza kontrolą organów administracji publicznej. Tymczasem, jak wskazano wcześniej, decyzja środowiskowa nie jest jedynym dokumentem, na podstawie którego organ architektoniczno-budowlany ocenia zgodność inwestycji z wymogami ochrony środowiska. W ocenie sądu w przypadku braku takiej decyzji merytorycznej organ architektoniczno-budowalny winien rozważyć ten aspekt wymagań wobec planowanej inwestycji.
Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie rozważyć należy oddziaływanie na środowisko całego zamierzenia inwestycyjnego. Jest nim budowa masztu stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z trzema antenami sektorowymi. Bez wątpienia zaś Wójt Gminy R. odmawiając wszczęcia postępowania środowiskowego w trybie art. 61a k.p.a. odwołał się do oddziaływania poszczególnej anteny sektorowej. Rację jednak ma skarżący, że w przypadku takiej inwestycji jak stacja bazowa telefonii komórkowej dla właściwego określenia oddziaływania jej na środowisko należy zbadać sumaryczną moc wszystkich anten pracujących na tym samym azymucie tj. zbadać skumulowane oddziaływanie wszystkich anten sektorowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że zakres ochrony środowiskowej dla stacji telefonii komórkowej jest determinowany rodzajem instalacji i ich równoważną mocą wyznaczoną nie tylko izotropowo dla pojedynczej anteny, ale także skumulowanym oddziaływanie wszystkich projektowanych anten sektorowych, o czym stanowią zapisy m.in. w § 2 pkt 7, § 3 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 2013 poz. 1397). W przepisach tych przyjęto dwa kryteria kwalifikacji instalacji i urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,3 MHz do 300.000 MHz, tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludności. Natomiast w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewidziano, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że obligują one do rozważenia ewentualnego nakładania i sumowania się poszczególnych parametrów inwestycji, z uwagi na możliwość wystąpienia zjawiska kumulacji mocy. Do podstawowych paramentów inwestycji polegającej na budowie bazowej stacji telefonii komórkowej zalicza się bowiem m.in. ilość i moc anten, tak więc oddziaływanie pola magnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnie możliwego emitowania tego pola z urządzenia. Wprawdzie w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia mowa jest o wyznaczeniu równoważnej mocy promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny, ale już § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewiduje sumowanie parametrów planowanego przedsięwzięcia i parametrów realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, gdy planowane przedsięwzięcie nie osiągnęło progów określonych w ust. 1,
Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 22 stycznia 2019 roku w sprawie II SA/Łd 549/18, w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. prowadzi do wniosku, iż celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko. To oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Akcentuje się także, że odmienna interpretacja prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania się lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia. (vide: wyrok NSA z dnia 7 września 2017r. sygn. akt II OSK 3083/15; wyrok NSA z dnia 26 września 2017r. sygn. akt II OSK 126/16; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018r. sygn. akt II OSK 243/18; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018r. sygn. akt II OSK 907/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Reasumując, dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018r. sygn. akt II OSK 243/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę poglądy powyższe i przywołaną na ich potwierdzenie argumentację w pełni podziela. W świetle art. 35 ust. 1 Pb, to na organie spoczywa obowiązek poczynienia własnych ustaleń dotyczących zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Odwołanie się do postanowienia Wójta Gminy R. odmawiającego wszczęcia postępowania środowiskowego w świetle powyższych rozważań było niewystarczające.
W ocenie sądu, przedstawiona wykładnia obliguje organ, także organ architektoniczno-budowlany do wyjaśnienia wskazanej kwestii pełnego, a więc i skumulowanego oddziaływania anten, a tym samym upoważnia do żądania przedstawienia przez inwestora stosownych danych, w tym także do zobowiązania inwestora do przedstawienia decyzji organu uprawnionego do wydania decyzji środowiskowej, obejmującej oddziaływanie tak rozumianego całego zamierzenia inwestycyjnego.
W rozpoznawanej sprawie organy zaniechały powyższych ustaleń, nie uwzględniły powoływanej wykładni oddziaływania tego typu inwestycji w zobowiązaniu inwestora do przedstawienia rozstrzygnięcia w sprawie warunków środowiskowych dla inwestycji, czym naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ a wynik postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów oraz wskazania dotyczące uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.
Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U.2018.1302). O kosztach orzeczono z mocy art. 200 p.p.s.a.
A.B.