II SA/Lu 325/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-11-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaopłata legalizacyjnapozwolenie na budowępostępowanie administracyjneuchylenie postanowienianaruszenie proceduryprawa strony

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o opłacie legalizacyjnej, uznając naruszenie praw strony skarżącej, mimo braku podstaw do zwolnienia z opłaty.

Sprawa dotyczyła skargi A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o nałożeniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 30 000 zł za budowę bez pozwolenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na naruszenie procedury, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i skierowanie postanowienia tylko do jednego z inwestorów (męża skarżącej). Sąd podkreślił, że przepisy nie przewidują zwolnienia z opłaty legalizacyjnej ze względu na sytuację materialną czy zdrowotną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalające opłatę legalizacyjną w kwocie 30 000 zł. Opłata ta została nałożona w związku z budową budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca wniosła o zwolnienie z opłaty, powołując się na ciężką sytuację materialną i zdrowotną. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną powinno być skierowane do obojga inwestorów (małżonków S.), a nie tylko do jednego z nich. Ponadto, organ nie zawiadomił skarżącej o wszczęciu postępowania, ograniczając jej prawa do czynnego udziału. Sąd zaznaczył jednak, że żądanie zwolnienia z opłaty ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną nie jest zasadne, gdyż przepisy Prawa budowlanego nie przewidują takich wyjątków, a opłata ta jest niezbędna do legalizacji samowoli budowlanej i uniknięcia rozbiórki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną powinno być skierowane do obojga małżonków będących inwestorami samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro inwestorami byli małżonkowie, postanowienie powinno być skierowane do nich obojga, a błędne potraktowanie jako strony tylko jednego z nich stanowi naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Prawo budowlane art. 49 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § pkt.1 lit. c i a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. "a" i "c"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 49 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 80 § ust.2 pkt.2

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 83 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 134 § §1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ administracji obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu dowodów. Niewłaściwe skierowanie postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną tylko do jednego z inwestorów, podczas gdy inwestorami byli oboje małżonkowie.

Odrzucone argumenty

Żądanie zwolnienia z opłaty legalizacyjnej lub jej obniżenia ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną inwestorów.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie legalizacyjne [...] jest zatem etapem postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej powinno być - tak jak nakaz rozbiórki obiektu - skierowane do inwestora. Organ nie zawiadomił A.S. o wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu dowodów, ograniczając w ten sposób jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa). Nie można natomiast uznać za zasadne żądania skarżącej, by organ administracji odstąpił od nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej bądź ustalił tę opłatę w niższej wysokości ze względu na trudną sytuacje zdrowotną i materialną inwestorów.

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

członek

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia procedury administracyjnej w sprawach budowlanych, w szczególności dotyczące prawidłowego określenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty legalizacyjnej w prawie budowlanym; kwestia zwolnienia z opłat ze względu na sytuację materialną jest jednoznacznie negowana przez przepisy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie żądanie strony (zwolnienie z opłaty) nie było zasadne.

Błąd formalny w urzędzie uchyla opłatę za samowolę budowlaną, mimo braku podstaw do zwolnienia.

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 325/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-11-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art.49 ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 pkt.1 lit. c i a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Ref. staż. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej A. S..
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r., znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia A.S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r., znak: [...] ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości trzydziestu tysięcy złotych w związku z budowaniem bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 243 i 247 w miejscowości W.P., działając na podstawie art. 138 § 1pkt 1 i art. 144 kpa w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3, art. 80ust.2pkt.2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 30 tysięcy złotych w związku z budową bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach nr 243 i 247 w miejscowości W.P.
M.S. wykonał obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r., znak: [...] i wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Organ ustalił, że projekt zagospodarowania działki został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a inwestor przedłożył wszystkie niezbędne opinie i uzgodnienia. Mając na uwadze możliwość legalizacji samowoli budowlanej PINB ustalił na podstawie art. 49ust.2 Prawa budowlanego opłatę legalizacyjną, obliczoną jako iloczyn pięćdziesięciokrotności stawki opłaty określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli, współczynnika wielkości obiektu budowlanego i współczynnika kategorii obiektu.
Organ odwoławczy odnosząc się do zażalenia A.S., która wniosła o zwolnienie jej z opłaty wyjaśnił, że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości zwolnienia z opłaty legalizacyjnej ani jej zmniejszenia. Ustawa nie daje bowiem uprawnienia organom administracyjnym do dowolnego określenia wysokości tejże opłaty.
Skargę do sądu administracyjnego złożyła A.S. wnosząc o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że oboje z mężem są w ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej ( w 1992r. zostali napadnięci we własnym domu: obrabowani i ciężko pobici, w wyniku czego doznali urazów ciała, które leczą do tej pory). Jako ludzi starszych i schorowanych, o niskich dochodach nie stać ich na uiszczenie tak wysokiej opłaty.
Skarżąca podniosła, że przedmioty budynek mieszkalny wymagał remontu, gdyż był już zniszczony i groził zawaleniem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 §1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Nie jest przy tym, w świetle art.134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) związany granicami skargi., a zatem przy rozpoznawaniu sprawy bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Skardze nie można odmówić słuszności albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) aczkolwiek z przyczyn innych od podniesionych w skardze.
Uiszczenie opłaty legalizacyjnej przewidzianej przepisem art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Nie uiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje bowiem wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie. Postępowanie legalizacyjne przewidziane w powołanym przepisie jest zatem etapem postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej powinno być - tak jak nakaz rozbiórki obiektu - skierowane do inwestora. W przypadku, gdy inwestorami obiektu są małżonkowie, ustalony w postanowieniu obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w określonej wysokości powinien być nałożony na obojga małżonków.
W rozpatrywanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] lutego 2004r. postanowienie, znak: [...], w którym ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 30.000zł w związku z budowaniem bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 243 i 247 w W.P. W sprawie ustalono, że inwestorami byli małżonkowie A. i M.S., a zatem postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną powinno być skierowane do nich obojga. Natomiast organ administracyjny błędnie potraktował jako stronę postępowania wyłącznie M.S. kierując postanowienie tylko do niego.
Ponadto zauważyć należy, że organ nie zawiadomił A.S. o wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu dowodu z oględzin, ograniczając w ten sposób jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa).
Zaskarżone postanowienie jest prawnie wadliwe z powodów wskazanych powyżej.
Nie można natomiast uznać za zasadne żądania skarżącej, by organ administracji odstąpił od nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej bądź ustalił tę opłatę w niższej wysokości ze względu na trudną sytuacje zdrowotną i materialną inwestorów. Opłata ta ustalana jest w wysokości określonej przepisami i jej wysokość nie jest pozostawiona uznaniu organu orzekającego.
Obowiązujące przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty, a jej uiszczenie jest niezbędnym warunkiem odstąpienia od sankcji nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszeniu.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI