II SA/Łd 398/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-02-06
NSAnieruchomościWysokawsa
renta planistycznaustawa o zagospodarowaniu przestrzennymzmiana planu miejscowegozbycie nieruchomościumowa zleceniewzrost wartości nieruchomościopłata jednorazowaWSAnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. ustalającą opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uznając, że przeniesienie własności w wykonaniu umowy zlecenia stanowiło 'zbycie' w rozumieniu ustawy.

Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka argumentowała, że przeniesienie własności w wykonaniu umowy zlecenia nie jest 'zbyciem' w rozumieniu ustawy, a plan miejscowy został uchwalony przed wejściem w życie przepisów o rentach planistycznych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przeniesienie własności, nawet w wykonaniu umowy zlecenia, stanowiło zbycie podlegające opłacie planistycznej, a przepisy ustawy miały zastosowanie również do zmian planów uchwalonych przed jej wejściem w życie.

Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej w wysokości 388 740 zł. Opłata została naliczona w związku ze wzrostem wartości zbytej przez spółkę nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka podnosiła, że przeniesienie własności nieruchomości na zleceniodawcę w wykonaniu umowy zlecenia nie stanowiło 'zbycia' w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a także, że przepisy rozdziału 3 tej ustawy nie miały zastosowania do planu uchwalonego przed jej wejściem w życie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podobnie jak Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznało, że przeniesienie własności w wykonaniu umowy zlecenia, która przewidywała wynagrodzenie (prowizję), stanowiło 'zbycie' w rozumieniu art. 36 ust. 3 ustawy. Sąd podkreślił, że zbycie należy rozumieć szeroko, jako każde przeniesienie prawa, niezależnie od jego odpłatności. Ponadto, sąd stwierdził, że przepisy rozdziału 3 ustawy miały zastosowanie również do planów miejscowych uchwalonych przed wejściem w życie ustawy, jeśli zostały one zmienione po jej wejściu w życie. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych nie miały wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy zlecenia, nawet jeśli jest ono dokonywane na rzecz zleceniodawcy i przewiduje wynagrodzenie dla zleceniobiorcy, stanowi 'zbycie' w rozumieniu ustawy, co uzasadnia ustalenie opłaty planistycznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'zbycia' należy rozumieć szeroko, jako każde przeniesienie prawa na inny podmiot, niezależnie od jego odpłatności. W tym przypadku umowa zlecenia przewidywała prowizję dla zleceniobiorcy, co czyniło czynność odpłatną. Ponadto, sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 36 ust. 3 ustawy odnosi się również do sytuacji, gdy wzrost wartości nastąpił w wyniku zmiany planu miejscowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.z.p. art. 36 § ust. 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy zlecenia, nawet jeśli jest ono dokonywane na rzecz zleceniodawcy i przewiduje wynagrodzenie dla zleceniobiorcy, stanowi 'zbycie' w rozumieniu przepisu, uzasadniające ustalenie opłaty planistycznej.

u.z.p. art. 68 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisów rozdziału 3 ustawy nie stosuje się do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy, chyba że zostały one zmienione po jej wejściu w życie.

Pomocnicze

u.z.p. art. 67 § ust. 1 i 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy tracą moc po 8 latach od jej wejścia w życie, z wyjątkiem ustaleń dla terenów objętych zmianami planów dokonanych na zasadach określonych w ustawie.

k.c. art. 734

Kodeks cywilny

k.c. art. 735

Kodeks cywilny

W braku odmiennej umowy zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie za wykonanie usługi.

u.g.n. art. 18 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 89

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy zlecenia, która przewiduje wynagrodzenie, stanowi 'zbycie' w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy rozdziału 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym mają zastosowanie do planów miejscowych uchwalonych przed wejściem w życie ustawy, jeśli zostały one zmienione po jej wejściu w życie. Naruszenia proceduralne nie miały wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy zlecenia nie jest 'zbyciem' w rozumieniu ustawy. Plan miejscowy został uchwalony przed wejściem w życie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, więc przepisy rozdziału 3 tej ustawy nie mają zastosowania. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (prawdy obiektywnej, czynnego udziału strony, pogłębiania zaufania).

Godne uwagi sformułowania

przez zbycie rozumieć należy przeniesienie prawa na rzecz innego podmiotu bez względu na to, czy określona czynność ma charakter odpłatny, czy też nieodpłatny z samej konstrukcji umowy zlecenia (art. 734 i nast. k.c.) wynika, że jest ono odpłatne, chyba że w umowie inaczej zastrzeżono w trakcie rozprawy zapisano wszystkie istotne dla sprawy elementy i żaden z uczestników nie był pozbawiony możliwości składania oświadczeń, wniosków i uwag do protokołu

Skład orzekający

Z. Zgierski

przewodniczący-sprawozdawca

W. Chróścielewski

członek

E. Markiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zbycia' nieruchomości w kontekście opłaty planistycznej, zastosowanie przepisów o rentach planistycznych do planów uchwalonych przed wejściem w życie ustawy, ale zmienionych po jej wejściu w życie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. i jej przepisami przejściowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji pojęcia 'zbycia' w kontekście opłaty planistycznej, co jest istotne dla rynku nieruchomości i inwestorów. Wyjaśnia również złożone kwestie przepisów przejściowych.

Czy umowa zlecenie na zakup nieruchomości to 'zbycie' podlegające opłacie planistycznej? WSA rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 388 740 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 398/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz
Wojciech Chróścielewski
Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygn. powiązane
OSK 764/04 - Wyrok NSA z 2004-11-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Sygnatura akt II SA/Łd 398/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA: Z. Zgierski (spr.), del. Sędziowie NSA: W. Chróścielewski, E. Markiewicz, Protokolant: L. Turoboś, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – oddala skargę
Uzasadnienie
II S.A./ Łd 398/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - ustalił jednorazową opłatę w wysokości 388 740 zł w związku ze wzrostem wartości zbytej przez A. sp. z o.o. z siedzibą w W. nieruchomości położonej w Ł. w obrębie [...] przy ul. A. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 76/18 o pow. 5 890 m2, dla której urządzona jest księga wieczysta KW [...] .
Jak podano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w dniu [...] została podjęta uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części obejmującej obszar w rejonie ulic B., C., D. , wskutek czego wzrosła wartość nieruchomości położonych na terenach objętych zmianą.
Stawka procentowa wzrostu wartości została określona w uchwale na 30%. Działka nr 76/18 przed zmianą planu położona była na terenach przeznaczonych na cele mieszkaniowe, zaś po wejściu w życie wymienionej wyżej uchwały została przeznaczona na cele usługowe. Wzrost wartości tej nieruchomości wskutek zmiany planu potwierdza opinia rzeczoznawcy majątkowego. O ustaleniu renty planistycznej przesądziło zbycie działki przez jej właściciela - spółkę A. - umową przeniesienia własności nieruchomości, zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...]
Od decyzji organu I instancji odwołanie złożył pełnomocnik A. sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późniejszymi zmianami), a także przez przyjęcie, że nastąpiło zbycie nieruchomości w rozumieniu tej ustawy;
2) naruszenie przepisów prawa procesowego - w szczególności art. 7, 8, 10, 89 i 138 § 2 k.p.a.
Jak podkreślił pełnomocnik odwołującej się strony, spółka A. nabywając nieruchomość położoną w Ł. przy ul. C. , oznaczoną jako działka nr 76/18, działała w imieniu własnym, lecz na rzecz B. sp. z o.o., na podstawie umowy zlecenia. Tym samym, zdaniem pełnomocnika, przeniesienie własności nieruchomości na zleceniodawcę aktem notarialnym z dnia [...] , jako dokonane w wykonaniu umowy zlecenia nie było "zbyciem" w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Zarzucając w dalszej kolejności naruszenie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, pełnomocnik odwołującej się spółki stwierdził, iż do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. z dnia [...] , jako uchwalonego przed dniem wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie mają zastosowania przepisy rozdziału 3 tej ustawy.
W kolejnym punkcie odwołania zarzucono naruszenie procedury administracyjnej - uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), jako że organ I instancji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej.
Najpoważniejszy zarzut, jak to wskazano w odwołaniu, dotyczył naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Jak podkreślono, w postępowaniu przed organem I instancji zasadzie tej uchybiono poprzez niezapisanie w protokole rozprawy pewnych wypowiedzi i zmiany innych, o czym świadczy adnotacja w protokole.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji rozpatrując złożone odwołanie, na wstępie zaznaczył, że sprawa renty planistycznej dla spółki A. była już przedmiotem analizy w postępowaniu odwoławczym (decyzje: K.O. [...] z dnia [...] , [...] z dnia [...] i K.O. 6892/02 z dnia [...]). Powodem uchylenia zaskarżanych przez stronę decyzji organu I instancji były w każdym przypadku uchybienia natury formalnej, przy jednoczesnym braku zastrzeżeń co do meritum sprawy. Kolegium wskazywało w szczególności na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, czemu organ I instancji w rezultacie zadośćuczynił.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powołało następujące okoliczności:
W pierwszej kolejności organ II instancji rozważył wątpliwości w przedmiocie zasadności żądania opłaty w sytuacji, gdy plan miejscowy był uchwalony przed dniem wejścia w życie aktualnie obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a wskutek jego zmiany po wejściu w życie ustawy wzrosła wartość nieruchomości.
SKO podniosło, że zgodnie z art. 68 ust. l ustawy, przepisów rozdziału 3 nie stosuje się do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy. Jednocześnie jednak ustawodawca w art. 67 postanowił, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy, tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie, z wyjątkiem ustaleń dla terenów objętych zmianami planów miejscowych, dokonanymi na zasadach określonych w ustawie (ust. l i 2).
Trybunał Konstytucyjny dokonał kontroli konstytucyjności przepisu art. 68 ust. l uznając jego zgodność z art. l, art. 7 i art. 67 ust. 2 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą RP oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426 ze zm.) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "nowe regulacje odnoszą się jedynie do planów uchwalonych po dniu wejścia w życie nowej ustawy" (orzeczenie z dnia 5 grudnia 1995 r., sygn. akt K 6/95, OTK 1995/3/19). Kolegium podkreśliło jednakże, iż Trybunał nie wypowiadał się w kwestii zmian planów miejscowych obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy; art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie był wszakże przedmiotem kontroli.
W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji, stwierdzenie konstytucyjności art. 68 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie budzi wątpliwości.
W ocenie Kolegium, zważywszy na treść art. 68 w związku z art. 67 ust. l i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, należało uznać, iż przepisów rozdziału 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy i nie zmienionych po jej wejściu w życie. Jeżeli bowiem "stary" plan został zmieniony na zasadach określonych w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 67 ust. 2), zachowuje on moc nawet po upływie ośmioletniego okresu od wejścia w życie ustawy (art. 67 ust. l) i jako taki podlega kwalifikacji jako plan obowiązujący po dniu wejścia w życie ustawy (art. 68 ust. l a contrario). W pełnym zakresie zatem do takiego planu przepisy rozdziału 3 ustawy mają zastosowanie.
Dowód wzrostu wartości nieruchomości wskutek zmiany planu miejscowego, dokonanej uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...], stanowią dwa operaty szacunkowe nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. (działka nr 76/18), sporządzone przez rzeczoznawców majątkowych - osoby uprawnione do określania wartości nieruchomości, stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i według zasad w tej ustawie zawartych.
Jeden z operatów sporządzony został na zlecenie organu I instancji (wycena T. M. z grudnia 1999 r.) i drugi - na zlecenie spółki A. (wycena A. B. z 3 lipca 2000 r.). Wobec różnic co do wzrostu wartości nieruchomości organ I instancji za zgodą strony zwrócił się do stowarzyszenia rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości wycen. Połączona Komisja [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych i Polskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Wycen Nieruchomości Oddział w Ł. , na posiedzeniu w dniu [...], przy udziale autorów obu operatów ustaliła, że obydwa operaty są prawidłowe, zaś różnice mieszczą się w granicach tolerancji. Jak zgodnie oświadczyli autorzy sporządzonych wycen wartość nieruchomości przed zmianą planu wynosi 441 750 zł, po zmianie zaś 1 737 550 zł, co daje różnicę 1 295 800 zł, co przy zastosowaniu 30% stawki daje rentę planistyczną w kwocie 388 740 zł.
Co do zasadniczego na gruncie przedmiotowej sprawy sporu dotyczącego rozumienia pojęcia "zbycie", organ II instancji wyraził przekonanie, że dokonane w wykonaniu uprzednio zawartej umowy zlecenia przeniesienie własności działki przez zleceniobiorcę - spółkę A. na zleceniodawcę - spółkę B. stanowi "zbycie" w rozumieniu art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co uzasadnia ustalenie opłaty planistycznej.
Umową zlecenia z dnia [...] ., zawartą przez A. sp. z o.o. (zleceniobiorca) i B. sp. z o.o. (zleceniodawca), określono warunki współpracy stron w zakresie nabywania nieruchomości przez zleceniobiorcę i jej dalszego przewłaszczania na rzecz zleceniodawcy, po uzyskaniu przez niego zezwolenia MSWiA na nabycie tej nieruchomości, bądź w razie ostatecznej odmowy udzielenia zezwolenia, osobie trzeciej wskazanej przez niego (§ l umowy). Przedmiot nabycia, jak dowodzi umowa, stanowiła m.in. działka nr 76/18 położona w Ł. przy ul. A. . Strony oświadczyły, że zleceniobiorca nabędzie tę nieruchomość w imieniu własnym, ale na rzecz zleceniodawcy i na warunkach uzgodnionych przez zleceniodawcę ze zbywcą nieruchomości (§ 2 umowy).
W wykonaniu tej umowy, własność nabytej powierniczo nieruchomości, została przeniesiona na zleceniodawcę umową rozporządzającą z dnia [...] (akt notarialny Rep. A Nr [...] ).
Tym samym, w ocenie Kolegium, nastąpiło "zbycie" nieruchomości, co więcej - zbycie to nie było nieodpłatne. Z samej konstrukcji umowy zlecenia (art. 734 i nast. k.c.) wynika, że jest ono odpłatne, chyba że w umowie inaczej zastrzeżono.
W ocenie Kolegium dopuszczalność ustalenia opłaty planistycznej zachodzi zawsze wtedy, gdy nastąpi zbycie pod jakimkolwiek tytułem, dlatego określenie zbycie należy generalnie odnosić do wszystkich przypadków przeniesienia własności, a więc bez względu na odpłatność za nabycie takiego prawa. Odstępstwo od takiej reguły wynikać może tylko z wyraźnego brzmienia przepisu szczególnego. W omawianym przypadku nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy odpłatnego zlecenia, a zatem mamy tu do czynienia z odpłatnym zbyciem. Jest to okoliczność obiektywna, z którą ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym wiąże skutek prawny w postaci renty planistycznej. Nie jest natomiast istotna podstawa prawna dokonanego zbycia - wewnętrzne stosunki między stroną a osobą trzecią stanowiące podstawę tej czynności prawnej nie mają dla niniejszej sprawy znaczenia.
W odniesieniu do zarzucanej w dalszej części odwołania wadliwości decyzji organu I instancji z uwagi na uchybienia natury proceduralnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło argumentu odwołania o naruszeniu w postępowaniu zasady prawdy obiektywnej, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Podobnie, nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.
W ocenie Kolegium organy orzekające w niniejszej sprawie spoczywające na nich obowiązki wypełniły. Stan faktyczny został ustalony na podstawie wszelkich okoliczności wskazywanych przez stronę, jak i ustalonych w toku czynności przedsiębranych z urzędu. Praktycznie wszystkie wnioski dowodowe strony były w postępowaniu uwzględniane.
Co do zarzutu nieprzeprowadzenia kolejnej rozprawy Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji. W toku postępowania jedna rozprawa z udziałem strony i biegłych była już przeprowadzona (protokół rozprawy z dnia 29 września 2000 r.). W treści protokołu znajduje się zapis, że pełnomocnik spółki złożył zastrzeżenia co do sposobu protokołowania (s. 5 protokołu). Nie wskazał jednak, jakie jego wypowiedzi zostały zmienione i co zostało pominięte. Wobec stwierdzenia kierującego rozprawą, że "w trakcie rozprawy zapisano wszystkie istotne dla sprawy elementy i żaden z uczestników nie był pozbawiony możliwości składania oświadczeń, wniosków i uwag do protokołu" pełnomocnik spółki nie zgłosił sprzeciwu, chociażby w formie głosu, bądź zastrzeżeń do protokołu, złożonych w odrębnym piśmie. Co więcej, pełnomocnik strony nie skorzystał z propozycji kierującego rozprawą złożenia jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń (s. 5 i 6 protokołu).
Z tych samych powodów organ II instancji odrzucił zarzut naruszenia prawa czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie Kolegium, organ I instancji umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu. Każdorazowo organ I instancji zawiadamiał stronę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do materiału dowodowego, kilkakrotne je przedłużał na wniosek strony. Strona z tej możliwości korzystała, o czym świadczą oświadczenia pełnomocnika znajdujące się w aktach sprawy. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu została zatem w pełnym zakresie zrealizowana.
Zdaniem organu II instancji nie została naruszona także zasada wynikająca z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez, jak to wskazano w odwołaniu, nieuwzględnienie przez organ I instancji nakazu uwzględnienia uchwały 5 sędziów NSA z dnia 30 października 2000 r. w zakresie kwestii przysporzenia i charakteru zbycia. Uchylając decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może udzielić organowi I instancji wskazówek, a nie wiążących wytycznych. Co więcej, wskazówki te dotyczą zakresu postępowania dowodowego w pierwszej instancji, nie są zaś nakazem uwzględnienia określonych okoliczności. Jest to spowodowane faktem, że organ odwoławczy nie może ingerować w treść rozstrzygnięcia organu I instancji.
Na decyzję organu II instancji z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Ł. wnosząc o:
1) wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] ,
2) uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. , w całości,
3) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz przez przyjęcie, iż nastąpiło zbycie nieruchomości w rozumieniu tej ustawy, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 8, 89 i 138 § 2 kpa.
Skarżąca podniosła m. in., że miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. , zatwierdzony został uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] Nr LVII/491/93, a więc został uchwalony przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Do planu tego nie mogą zatem być stosowane przepisy zawarte w rozdziale 3 ustawy, w tym przepisy stanowiące podstawę ustalania tzw. renty planistycznej.
Zaskarżona decyzja wydana została zatem, zdaniem skarżącego, bez podstawy prawnej i jako taka ostać się nie może.
Zdaniem autora skargi nie można również przyjąć, iż ziściła się trzecia przesłanka wymieniona w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, tzn. iż spółka A. zbyła przedmiotową nieruchomość. Nieodpłatne, dokonywane w wykonaniu umowy zlecenia, przeniesienie przez spółkę A. własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz spółki B. z pewnością zbyciem nieruchomości nie jest.
Ponadto, przenosząc własność nieruchomości, strona skarżąca nie odniosła żadnych korzyści związanych ze wzrostem wartości nieruchomości. Hipotetyczne wynagrodzenie, jakie A. sp. z o.o. mogła otrzymać za wykonanie umowy zlecenia, nie byłoby korzyścią związaną ze wzrostem wartości nieruchomości, a wynagrodzeniem za świadczone usługi. Jego wysokość jednak w żaden sposób nie byłaby uzależniona od wzrostu wartości nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Przepisy art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) zostały zamieszczone w Rozdziale 3 tej ustawy, zatytułowanym "Skutki prawne uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".
Skutki te, polegające na: braku /bądź ograniczeniu/ możliwości korzystania przez właściciela z danej nieruchomości, w dotychczasowy sposób /ust. 1/, obniżeniu wartości nieruchomości /ust. 2/, bądź też wzroście wartości nieruchomości /ust. 3/, powodowały wystąpienie uprawnienia właścicieli bądź użytkowników wieczystych do uzyskania swego rodzaju "rekompensaty finansowej" /ust. 1 i 2/, albo też wystąpienie uprawnienia gminy do pobrania jednorazowej opłaty /ust. 3/.
Pobranie jednorazowej opłaty przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta za wzrost wartości nieruchomości /w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego/ następowało jednakże tylko w wypadkach zbycia tej nieruchomości przez jej właściciela lub użytkownika wieczystego.
W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że skarżąca Spółka była właścicielem przedmiotowej nieruchomości do dnia [...] , tj. do dnia zawarcia umowy przeniesienia własności nieruchomości w wykonaniu zlecenia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym składzie przez zbycie rozumieć należy przeniesienie prawa na rzecz innego podmiotu bez względu na to, czy określona czynność ma charakter odpłatny, czy też nieodpłatny.
Zbyciem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) jest przecież ustanowienie użytkowania wieczystego.
Zawarta w dniu [...] umowa przeniesienia własności przez zleceniobiorcę na zleceniodawcę nie nosiła jednak w sobie cech nieodpłatności, bowiem z treści art. 735 k.c. wynika wprost, że w braku odmiennej umowy zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie za wykonanie usługi.
Najważniejsze jednak w tym kontekście jest postanowienie § 8 zawartej w formie aktu notarialnego umowy zlecenia z dnia [...] ., zgodnie z treścią którego w związku z zawarciem niniejszej umowy Zleceniodawca zapłaci Zleceniobiorcy prowizję w kwocie stanowiącej równowartość w złotych 2000 /dwóch tysięcy/ DEM oraz podatek 22% VAT, liczoną według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu poprzedzającym dzień zapłaty, w terminie 7 dni od daty zawarcia niniejszej umowy.
Tak więc w ocenie Sądu brak jest podstaw do traktowania czynności prawnej przeniesienia własności nieruchomości w wykonaniu umowy zlecenia jako czynności nieodpłatnej, a przeniesienie to stanowi zbycie w rozumieniu art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Ponadto stwierdzić należy, co następuje:
Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym odnosi wzrost wartości nieruchomości nie tylko do sytuacji, gdy wartość ta wzrosła w związku z uchwaleniem planu, ale i do sytuacji, gdy wzrost tej wartości nastąpił w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (vide uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 16/00 - ONSA 2001/2/64; wyrok NSA z dnia 9 lipca 2002 r., sygn. akt IV S.A. 2042/2000).
Stosownie do treści art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U/. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...).
Tak więc w ocenie Sądu przepis art. 68 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie stoi na przeszkodzie do ustalenia renty planistycznej w sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przed dniem 1 stycznia 1995 r. został następnie zmieniony po dacie wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wyliczenie obciążającej stronę skarżącą opłaty nie było w odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji ani też w skardze kwestionowane i nie ma podstaw do jego podważania.
Pozostałe zarzuty skargi, a sprowadzające się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ prowadzący postępowanie, wobec zaniechania wykazania ewentualnego wpływu takich uchybień na ostateczne rozstrzygnięcie pozostawać muszą bez wpływu na treść wyroku.
Trzeba jednak podkreślić, że rację ma organ odwoławczy podnosząc w motywach zaskarżonej decyzji, iż w protokole rozprawy z dnia 29 września 2000 r. znajduje się stwierdzenie, że "w trakcie rozprawy zapisano wszystkie istotne dla sprawy elementy i żaden z uczestników nie był pozbawiony możliwości składania oświadczeń, wniosków i uwag do protokołu". Pełnomocnik strony skarżącej nie skorzystał z propozycji kierującego rozprawą złożenia jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń.
W ocenie Sądu nie ujawniły się też żadne okoliczności nakazujące przeprowadzenie kolejnej rozprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) r., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI