II SA/Łd 397/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zgierza o odmowie umorzenia należności wynikających z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik, odbywający karę pozbawienia wolności do 2036 roku, wnioskował o umorzenie zadłużenia w wysokości 14.658,71 zł wraz z odsetkami, argumentując swoją trudną sytuacją życiową i zdrowotną. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że odbywanie kary pozbawienia wolności nie jest sytuacją wyjątkową uzasadniającą umorzenie, a pomoc z funduszu alimentacyjnego stanowi swoisty kredyt do spłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania. Sąd wskazał, że organy nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego o jego stanie zdrowia, mimo że sam skarżący powoływał się na chorobę zwyrodnieniową kości i problemy psychiatryczne. Sąd podkreślił, że umorzenie należności jest uznaniem administracyjnym i wymaga wszechstronnego ustalenia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, a organy powinny zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu, wzywając do przedstawienia dowodów. Sąd zaznaczył, że samo odbywanie kary pozbawienia wolności nie może automatycznie stanowić podstawy do umorzenia należności. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organy administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście sytuacji zdrowotnej i dochodowej dłużnika oraz obowiązków organów administracji w postępowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego odbywającego karę pozbawienia wolności i wnioskującego o umorzenie należności. Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału strony i postępowania dowodowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odbywanie kary pozbawienia wolności przez dłużnika alimentacyjnego może stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo odbywanie kary pozbawienia wolności nie stanowi automatycznie podstawy do umorzenia należności, gdyż jest to naganne działanie dłużnika, który sam pozbawił się możliwości zarobkowania. Jednakże, sytuacja zdrowotna dłużnika może być brana pod uwagę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że system prawny nie premiuje nagannego działania dłużnika poprzez umarzanie jego zaległości tylko z powodu odbywania kary. Jednakże, organy administracji miały obowiązek zbadać twierdzenia dłużnika o jego stanie zdrowia, które mogłyby stanowić przesłankę do umorzenia.
Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie wniosku o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 10, 77, 79a i 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego i brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wezwały skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego stan zdrowotny i nie wskazały mu przesłanek potrzebnych do uzyskania umorzenia. Brak weryfikacji twierdzeń skarżącego o stanie zdrowia stanowił naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.
Przepisy (13)
Główne
u.p.o.a. art. 30 § 2
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uchylając decyzję, orzeka o zasadach ponoszenia kosztów postępowania.
u.p.o.a. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej – organy podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu – strona ma prawo brać udział w postępowaniu, wypowiadać się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji negatywnej.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie całokształtu.
p.p.s.a. art. 250 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 23 § 1
Określa stawki wynagrodzenia adwokata z urzędu.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 79a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego o jego stanie zdrowia, mimo że mogły one stanowić podstawę do umorzenia. • Organy nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie wzywając do przedstawienia dowodów. • Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że samo odbywanie kary pozbawienia wolności uzasadnia umorzenie należności.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej. • Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności jest podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. • Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. • Odbywanie kary pozbawienia wolności nie zwalnia dłużnika alimentacyjnego z obowiązku zwrotu zadłużenia. • Wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanowi zatem swoisty kredyt udzielany osobom zobowiązanym do alimentacji, który to powinien być przez te osoby spłacony.
Skład orzekający
Agata Sobieszek-Krzywicka
przewodniczący
Robert Adamczewski
sprawozdawca
Piotr Mikołajczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście sytuacji zdrowotnej i dochodowej dłużnika oraz obowiązków organów administracji w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego odbywającego karę pozbawienia wolności i wnioskującego o umorzenie należności. Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału strony i postępowania dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu alimentów i pomocy państwa, a także pokazuje, jak istotne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i uwzględnianie indywidualnej sytuacji strony.
“Czy więzienie zwalnia z długu alimentacyjnego? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.