II SA/Łd 386/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę samowoli budowlanej z powodu wadliwego ustalenia kręgu stron postępowania, pomijając właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Sąd uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę garażu wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Głównym powodem uchylenia było wadliwe ustalenie stron postępowania – pominięto interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości (Gminy Ł.), a błędnie przyznano status strony najemczyni. Sąd podkreślił, że nawet jeśli budowa narusza przepisy, to wadliwość postępowania administracyjnego, w tym brak udziału właściwego podmiotu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które nakazywały rozbiórkę samowoli budowlanej w postaci garażu. Skarżący, W. W., inwestor, kwestionował zasadność nakazu rozbiórki, argumentując m.in. odtworzeniowy charakter budowy i zgodność z przepisami. Organy administracji uznały budowę za samowolę budowlaną, wskazując na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania obiektu w granicy działki oraz brak wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że choć budowa stanowiła samowolę budowlaną, to postępowanie administracyjne było wadliwe. Kluczowym błędem było pominięcie jako strony postępowania Gminy Ł., właściciela sąsiedniej nieruchomości, której interes prawny mógł być naruszony przez budowę w granicy. Jednocześnie, błędnie przyznano status strony K. K., która była jedynie najemczynią lokalu na sąsiedniej działce. Sąd podkreślił, że wadliwe ustalenie kręgu stron stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd zaznaczył, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożony w trakcie postępowania sądowego nie miał wpływu na ocenę legalności decyzji administracyjnej, która powinna być oparta na stanie prawnym z daty jej wydania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania i przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu zostało dokonane na podstawie przepisów proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe ustalenie kręgu stron, w szczególności pominięcie właściciela nieruchomości sąsiedniej, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pominięcie Gminy Ł. jako właściciela sąsiedniej nieruchomości oraz błędne przyznanie statusu strony K. K. (najemczyni) stanowiło naruszenie art. 28 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 48 § 2
Ustawa Prawo budowlane
Warunki wszczęcia postępowania legalizacyjnego: zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz brak naruszeń przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
rozp. ws. war. techn. art. 12 § 3 pkt 1 lit b
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagana odległość od granicy działki budowlanej co najmniej 3 m przy równoległym usytuowaniu ścian bez otworów.
rozp. ws. war. techn. art. 12 § 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Możliwość usytuowania budynku ścianą bez otworów bezpośrednio przy granicy działki tylko w określonych przypadkach (decyzja WZ, budynek na sąsiedniej działce).
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku pominięcia strony.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonego orzeczenia do dnia uprawomocnienia się wyroku.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 250
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu.
u.p.z.p. art. 87 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis dotyczący wygaśnięcia planu miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, polegające na pominięciu właściciela sąsiedniej nieruchomości (Gminy Ł.) i błędnym przyznaniu statusu strony najemcy (K. K.).
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące odtworzeniowego charakteru budowy i zgodności z przepisami technicznymi. Argumenty skarżącego dotyczące braku zbadania przez organ możliwości racjonalnego zagospodarowania działki i dopuszczenia przez plan miejscowy sytuowania obiektów w granicach działek.
Godne uwagi sformułowania
sądowa ocena legalności zaskarżonej decyzji dokonywana jest, co do zasady, w oparciu o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji wadliwie ustalony został krąg stron postępowania pominięcie, w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, Gminy Ł. jako strony tego postępowania stanowi naruszenie prawa, dające podstawę do jego wznowienia
Skład orzekający
Barbara Rymaszewska
przewodniczący
Arkadiusz Blewązka
członek
Renata Kubot-Szustowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych, gdzie interes prawny właścicieli sąsiednich nieruchomości jest kluczowy. Znaczenie prawidłowego ustalenia stron dla legalności postępowania i decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i wadliwego ustalenia stron. Ocena zgodności z planem miejscowym może być inna w zależności od obowiązującego planu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowości postępowania administracyjnego jest właściwe ustalenie kręgu stron, a błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli sam zarzut samowoli budowlanej jest zasadny. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.
“Błąd w ustaleniu stron zniweczył nakaz rozbiórki samowoli budowlanej – lekcja z orzecznictwa WSA.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 386/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-07-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Blewązka Barbara Rymaszewska /przewodniczący/ Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OZ 428/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-25 II OZ 1191/05 - Postanowienie NSA z 2005-12-08 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 21 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 roku sprawy ze skargi W. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz W. W. 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. Ł. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A 33 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu uczestniczce postępowania K. K.. Uzasadnienie Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) nakazał inwestorowi - W. W. rozbiórkę, będącego w budowie budynku garażu, usytuowanego na nieruchomości przy ul. A 19/21 oraz uporządkowanie terenu po robotach rozbiórkowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w szczególności oględzin opisanej wyżej nieruchomości ustalono, że W. W. prowadzi roboty budowlane, związane z dobudową do budynku mieszkalnego jednorodzinnego budynku garażu o konstrukcji tradycyjnej, w granicy z działką przy ul. A 17, w odległości 1,45 m od sąsiedniego budynku. Właścicielką nieruchomości, objętej inwestycją jest J. B., obywatelka polska, zamieszkała w Kanadzie. Jej pełnomocnikiem ustanowiony został inwestor – W. W., który oświadczył, że roboty budowlane, związane z budową garażu, prowadzone są przezeń bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] wynika, że działka przedmiotowa, znajduje się na zrealizowanych terenach mieszkaniowych budownictwa wielorodzinnego, wymagających uzupełnień i wymiany pojedynczych elementów. Legalizacja samowoli budowlanej byłaby zatem, zdaniem organu, możliwa, po uzyskaniu opinii Miejskiego Konserwatora zabytków, ponieważ nieruchomość znajduje się w 3 strefie ochrony konserwatorskiej zabytków. Zgodnie wszakże z treścią § 12 ust. 3 pkt 1 lit b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i uch usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), odległość od granicy działki budowlanej powinna wynosić co najmniej 3 m, przy równoległym do granicy usytuowaniu ścian budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych. W ust. 6 cytowanego przepisu, przewidziano możliwość usytuowania budynku ścianą zewnętrzną bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, ale tylko w przypadku, gdy wynika to z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub na sąsiedniej działce istnienie już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy tej granicy. Wznoszony budynek garażu tychże wymagań nie spełnia. Bezspornym jest natomiast fakt, że po myśli art. 28 ustawy Prawo budowlane, na wybudowanie budynku garażu, wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z treścią art. 48 cytowanej ustawy, możliwa jest zaś legalizacja, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, tylko w przypadkach, określonych w ust. 2 pkt 1 i 2 tego przepisu . Ponieważ zatem, będący w budowie budynek garażu narusza przepisy techniczno – budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, nakazano jego rozbiórkę. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył W. W., wnosząc o "cofnięcie (...) decyzji i wyrażenie zgody na legalizację wybudowanego garażu. W uzasadnieniu wskazał, iż dobudowany garaż jest obiektem odtworzeniowym, służącym zarówno do czasowego parkowania samochodu oraz jako zaplecze prowadzonych w domu prac budowlano – wykończeniowych. Poprzedni garaż był w bardzo złym stanie technicznym i nadawał się jedynie do rozbiórki. Nowy garaż usytuowany jest tak jak poprzedni w granicy działki, z tym że jest nieco przesunięty i przylega do domu. Podniósł, iż garaż wybudowany jest zgodnie ze sztuką budowlaną i posiada konstrukcję tradycyjną. Na działce sąsiedniej znajduje się drewniana przybudówka z drzwiami i oknami, skierowanymi w stronę granicy działki, co jest niezgodne z przepisami techniczno – budowlanymi. Odtworzenie garażu w takim usytuowaniu zmierza, zdaniem odwołującego do polepszenia stanu faktycznego a wystąpienie przez właściciela sąsiedniej działki o zezwolenie na dobudowę, łączącą oba budynki, doprowadziłoby do pełnej zgodności z przepisami. Decyzją Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podniósł, iż zgodnie z treścią art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy budynek nie należy do obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie jednak z ust. 2 art. 48 powołanej ustawy, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ wszczyna postępowanie legalizacyjne, w sprawie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż garaż usytuowany został w granicy z działką sąsiednią, przy ul. A 17. Lokalizacja taka narusza warunki, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, określone w § 12 ust. 3 pkt 1 lit b i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Nie jest zatem, zdaniem organu odwoławczego, możliwe wszczęcie postępowania legalizacyjnego, o które wnosi odwołujący. Wskazana przez inwestora okoliczność, że budynek garażu został odtworzony, nie ma natomiast wpływu na tryb postępowania, uregulowany w art. 48 ustawy Prawo budowlane, ponieważ odbudowę obiektu, należy traktować jako budowę (art. 3 pkt 6 ustawy). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył W. W., wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazując na naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 48 ustawy Prawo budowlane podniósł, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które wydana została zaskarżona decyzja, jest pobieżne i nie obejmuje wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Organ nie zbadał bowiem, czy kształt i wielkość działki inwestora oraz działek zlokalizowanych w sąsiedztwie pozwala na inne niż budowa w granicy racjonalne ich zagospodarowanie. Nie zostało również poddane analizie, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dopuszczał sytuowanie obiektów budowlanych w granicach działek. W przypadku, gdyby plan rozwiązania takie dopuszczał, nie można stwierdzić, że wznoszony obiekt, wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, narusza przepisy techniczno – budowlane w zakresie dotyczącym sytuowania obiektów budowlanych, co stanowiło podstawę nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego i prawnego uzasadnienia, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, iż od dnia 1.stycznia 2004r. nie obowiązuje już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] Ponadto plan ten nie określał takich szczegółów, jak sytuowanie obiektów budowlanych w granicy. Uczestniczka postępowania K. K., w piśmie z dnia 6.lipca 2004r., wniosła o "utrzymanie w mocy" decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., wskazując na naruszenie jej prawa własności na skutek przekroczenia granicy posesji przy budowie obiektu, zniszczenie ogrodzenia nieruchomości, ograniczenie dostępu światła słonecznego do jej przybudówki oraz dostępu do zaworu awaryjnego wody. W piśmie przygotowawczym z dnia 6.września 2004r. skarżący, odnosząc się do zarzutów uczestniczki podniósł, iż granica sąsiadujących nieruchomości nie została przezeń naruszona, co potwierdzone zostało podczas oględzin obiektu, zaś rzekome "zniszczenie ogrodzenia" wiązało się faktycznie z jego modernizacją, na którą uczestniczka pierwotnie wyraziła zgodę. Dostęp do zaworu wody możliwy jest natomiast po kontakcie z osobami przebywającymi w domu lub po telefonicznym uzgodnieniu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7.marca 2005r. przyznano uczestniczce postępowania K. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24.sierpnia 2005r. oddalono natomiast wniosek W. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 12.czewrca 2006r. skarżący przedłożył odpis księgi wieczystej Kw Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł., z treści którego wynika, iż w dziale II tejże księgi jako właściciel nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 17 wpisana jest Gmina Ł.. Uczestniczka K. K. oświadczyła, iż nie jest właścicielką nieruchomości, na terenie której zamieszkuje a jedynie najemczynią znajdującego się na jej terenie lokalu. Postanowieniem z dnia 12.czerwca 2006r., wydanym na rozprawie oddalono wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania sądowoadministarcyjengo z uwagi na wystąpienie przezeń z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji oraz zawiadomiono Gminę Ł. o toczącym się postępowaniu, pouczając o możliwości zgłoszenia przezeń udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia [...] oddalono natomiast wniosek skarżącego o pozbawienie K. K. statusu uczestniczki postępowania oraz o cofnięcie tejże uczestniczce prawa pomocy. Zawiadomiono nadto Prokuraturę Rejonową Ł. w Ł. o możliwości popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisu K. K. na piśmie z dnia 17.lutego 2005r., złożonym do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów wskazanych w jej treści. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza prawo, stanowiąc podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wzniesiony przez skarżącego obiekt budowlany jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Ani bowiem fakt wzniesienia go w miejscu uprzednio rozebranego budynku garażu z zamiarem następczego uzyskania jego "legalizacji" ani względy ekonomiczne nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zastosowanego przez organy prawa materialnego. To zaś, w dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...]), przewidywało możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego wyłącznie wówczas, gdy budowa, prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie naruszała przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 -5 ustawy). Obowiązujące w tej dacie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przewidywały natomiast możliwość sytuowania budynków ścianą zewnętrzną bez otworów okiennych bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli wynikało to z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bądź na sąsiedniej działce istniał już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy tej granicy, a wznoszony budynek przylegał do istniejącego całą długością swojej ściany oraz miał w pasie o szerokości 3 m, przyległym do granicy działki wysokość i wymiar równoległy do tej granicy, nie większe niż w budynku istniejącym na sąsiedniej działce (§ 12 ust. 6). W przedmiotowej sprawie żaden z powyższych warunków nie został spełniony. Skarżący nie dysponował decyzją, ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania, zaś na terenie sąsiedniej nieruchomości brak jest jakiegokolwiek obiektu wzniesionego w granicy. Wystąpienie w toku postępowania sądowego do właściwego organu o ustalenie warunków zabudowy (19.kwietnia 2005r.), nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem sądowa ocena legalności zaskarżonej decyzji dokonywana jest, co do zasady, w oparciu o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Brak było zatem również podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z tego powodu, przez co wniosek skarżącego w tym przedmiocie oddalono. Biorąc pod uwagę powyższe, nie było podstaw do wszczęcia postępowania, zmierzającego do zalegalizowania samowoli budowlanej inwestora. Dodatkowo, w dacie orzekania przez organy obu instancji nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym położony jest sporny obiekt (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] z dnia [...], ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 21.czerwca 1993r. Nr 6, pod poz. 71 wygasł z dniem 31.grudnia 2003r. na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm./), zatem nie była również możliwa ocena zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Tym niemniej w toku postępowania, prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, wadliwie ustalony został krąg stron postępowania. Przymiot ten przyznany został K. K., która jest jedynie najemczynią lokalu, na nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, natomiast pominięto interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej, jakim jest Gmina Ł.. Tymczasem trudno poszukiwać normy prawa materialnego, upoważniającej najemczynię lokalu do występowania w obrocie publicznym, pozwalającej na przyznanie jej statusu strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), natomiast interes prawny właściciela tejże nieruchomości wydaje się oczywisty, w sytuacji gdy samowolnie wnoszony obiekt, ulokowany jest w granicy obu nieruchomości i dalsze roboty z nim związane (w tym także rozbiórkowe) oddziaływać mogą na teren tejże nieruchomości. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.listopada 2004r., sygn.akt OSK 906/04, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex Nr 164671, z dnia 18.grudnia 2001r., sygn.akt IV SA 6/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 80656, z dnia 6.lutego 2001r., niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Wspólnota 2001/8/50). Pominięcie, w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, Gminy Ł. jako strony tego postępowania stanowi naruszenie prawa, dające podstawę do jego wznowienia (art.. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Fakt, że Gmina Ł., zawiadomiona o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zgłosiła swego udziału w charakterze uczestnika postępowania, wadliwości tej nie konwaliduje. Nie oznacza to wszakże, co sugeruje treść skargi, że postępowanie administracyjne w badanej sprawie, wszczęte na skutek wniosku osoby nieuprawnionej, winno zostać umorzone. Organy nadzoru budowlanego mogły bowiem wszcząć i prowadzić postępowania wyjaśniające w tym przedmiocie z urzędu, zaś powzięcie wiadomości (z jakiegokolwiek źródła) o dopuszczeniu się przez skarżącego samowoli budowlanej, do wszczęcia takiego postępowania wręcz obligowało (art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Nie było też podstaw do "wyeliminowania" K. K. z kręgu uczestników postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem brała ona udział w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Przymiot uczestniczki przysługuje jej zatem ex lege (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie jest władny badać, czy wynik postępowania dotyczy interesu prawnego osób, które skargi nie wniosły a brały udział w prowadzonym uprzednio postępowaniu administracyjnym i od wyniku tego badania uzależniać przyznanie tym podmiotom statusu uczestnika z mocy prawa (por. W. Chróścielewski; Strony i uczestnicy postępowania sądowoadministrcyjnego, PiP 2004/9/str.27). Nie było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w tym przedmiocie. Nie oznacza to natomiast, że kwestia kręgu stron postępowania nie powinna być przedmiotem badania przez organy w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego. Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Odmowa dopuszczenia określonej osoby do udziału w toczącym się postępowaniu winna natomiast nastąpić w formie niezaskarżalnego postanowienia. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.grudnia 2001r., sygn.akt II SA 2645/01, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 82821, z dnia 10.sierpnia 2001r., sygn.akt I SA 511/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 54725. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Po myśli art. 152 p.p.s.a. rozstrzygnięto natomiast o niewykonywaniu zaskarżonego orzeczenia do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w wysokości równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu. Na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), orzeczono zaś o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu uczestniczki postępowania K. K., żądnego wynagrodzenia, wobec złożonego przezeń oświadczenia, iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Nie znaleziono przy tym podstaw, do cofnięcia tejże uczestniczce, przyznanego jej prawa pomocy, pomimo poczynienia ustaleń, wskazujących na złożenie przezeń częściowo niezgodnego z rzeczywistością oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Nawet wszakże okoliczność, iż uczestniczka nie prowadziła i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z wnuczką, nie przeczy konkluzji, iż posiadane przezeń środki finansowe (w postaci emerytury, której wysokość wynosiła 780,00,-zł. w dacie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, obecnie zaś kształtuje się na poziomie 872,00,-zł. miesięcznie), nie pozwalają jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym więc, pomimo nagannego powołania się przez uczestniczkę na nieprawdziwą okoliczność, brak było podstaw do zastosowania rygoru z art. 249 p.p.s.a. Z uwagi natomiast na powzięcie w toku prowadzonej rozprawy informacji o możliwości popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisu K. K., na złożonym do akt sprawy piśmie, w oparciu o treść art. 304 § 2 w zw. z art. 325a ustawy z dnia 6.czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) zawiadomiono właściwą miejscowo jednostkę prokuratury.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI