II SA/Łd 385/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-11-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
inwestycja celu publicznegolokalizacjaplanowanie przestrzenneprawo administracyjnestrona postępowaniak.p.a.wsauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że skarżąca utraciła status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Sprawa dotyczyła skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca pierwotnie była stroną postępowania, jednak po ograniczeniu zakresu inwestycji przez wnioskodawcę, jej nieruchomość przestała być objęta projektem. Sąd uznał, że skarżąca utraciła status strony, a organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie zamiast merytorycznie rozpatrywać odwołanie. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Pracowni Planowania Przestrzennego w P. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na odwodnieniu ul. A. Pierwotnie nieruchomość skarżącej znajdowała się w obszarze planowanej inwestycji, co nadawało jej status strony postępowania. Jednakże, wnioskodawca ograniczył zakres inwestycji, wyłączając działkę skarżącej z terenu objętego projektem. Sąd administracyjny stwierdził, że w wyniku tej zmiany skarżąca utraciła status strony w postępowaniu, ponieważ sprawa przestała dotyczyć jej interesu prawnego lub obowiązku. W związku z tym, organ odwoławczy, zamiast merytorycznie rozpatrywać odwołanie złożone przez osobę niebędącą stroną, powinien był umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując organowi odwoławczemu, jak powinien postąpić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd oddalił pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczące braku zawieszenia postępowania z powodu śmierci męża skarżącej czy niejasności co do podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki traci status strony, ponieważ sprawa przestaje dotyczyć jego interesu prawnego lub obowiązku.

Uzasadnienie

Organ administracji jest związany zakresem wniosku inwestora. Po zmianie wniosku i wyłączeniu nieruchomości strony z obszaru inwestycji, sprawa przestaje jej dotyczyć, co skutkuje utratą statusu strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54

Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca utraciła status strony w postępowaniu administracyjnym w wyniku ograniczenia zakresu inwestycji. Organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, zamiast merytorycznie rozpatrywać odwołanie złożone przez osobę niebędącą stroną.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące nieuczciwego i niejasnego prowadzenia sprawy przez wnioskodawcę i organ pierwszej instancji. Zarzut braku zawieszenia postępowania z powodu śmierci męża skarżącej. Zarzut niepoinformowania o podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuty skierowane do treści mapy sytuacyjno-wysokościowej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji Organ związany jest wnioskiem inwestora i nie może wychodzić poza zakres tego wniosku. Poza przedmiotem zainteresowania organów administracji, jak również sądu rozpoznającego sprawę, pozostają także przyczyny zmiany wniosku. Postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem podmiotu nie będącego stroną jest bowiem bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Anna Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Sekunda-Lenczewska

członek

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrata statusu strony w postępowaniu administracyjnym w wyniku zmiany przedmiotu postępowania, obowiązek umorzenia postępowania odwoławczego przez organ odwoławczy w przypadku odwołania wniesionego przez podmiot niebędący stroną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany zakresu wniosku w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, ale zasady dotyczące statusu strony i bezprzedmiotowości postępowania mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą statusu strony w postępowaniu administracyjnym i konsekwencji jej utraty, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy przestajesz być stroną w sprawie administracyjnej? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 385/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Joanna Sekunda-Lenczewska
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacja inwestycji celu publicznego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Z. P. kwotę 500,- zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr Dyrektor Pracowni Planowania Przestrzennego w P. ustalił dla Burmistrza S. sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, dla inwestycji celu publicznego polegającej na wykonaniu odwodnienia ul. A w P., obejmującej wykonanie systemu rowów otwartych i przepustów rurowych ( pod istniejącymi wjazdami na teren nieruchomości ) na terenie nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi od 283 do 288, 282/1, 280/3, 280/2 oraz od 276 do 279, a także budowę kanalizacji deszczowej w pasie drogowym ul. A ( dz. nr 281 ) oraz na działkach o numerach ewidencyjnych 956 i 595/1.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003r. (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy ( Dz.U. nr 164, poz. 1589 ) oraz uchwały Rady Miasta w P. nr XL/710/05 z dnia 5 października 2005r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Pracowni Planowania Przestrzennego w P. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej ( Dz.Urz. Woj. Łódzkiego nr 327, poz. 2988 ).
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że w dniu 3 stycznia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. skierowało do Pracowni Planowania Przestrzennego wniosek Burmistrza S. celem załatwienia sprawy w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W dniu 19 kwietnia 2005r. wniosek powyższy został uzupełniony o mapę prawną nieruchomości objętych wnioskiem, wykaz właścicieli nieruchomości, przez teren których będzie realizowana inwestycja oraz o wypisy z ewidencji gruntów dotyczące tych nieruchomości.
W trakcie postępowania wnioskodawca pismem z dnia 19 października 2005r. ograniczył zakres inwestycji określony pierwotnym wnioskiem z dnia 20 grudnia 2004r. Działki o nr. ewid. 273, 274/3, 379, 382 oraz działkę o nr. 380/1, stanowiącą własność Z. P., wnioskodawca wykluczył z terenu, na którym będzie realizowana inwestycja.
W tej sytuacji organ I instancji uznał, że Z. P. przestała być stroną postępowania. W trakcie postępowania dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu w zakresie projektowanej inwestycji, analizy stanu faktycznego, a ponadto uzyskano uzgodnienia organów w zakresie wymaganym przez art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sytuacji organ I instancji wydał decyzję w całości uwzględniającą żądanie wnioskodawcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. P. zarzuciła organowi I instancji, iż postępowanie w sprawie prowadził w sposób nieczytelny, nieprzejrzysty i nieuczciwy. W konkluzji wniosła o przywrócenie powyższej działki do stanu faktycznego z utrwaleniem na mapie sytuacyjnej, przeprowadzenie sprawy administracyjnej względem działki ozn. nr. ewid. 274/3 oraz zabezpieczenie jej posesji przed wodami opadowymi pochodzącymi z ul. Słonecznej.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że organ rozpatrujący sprawę jest związany wnioskiem inwestora. Organ ten nie może wychodzić poza zakres tego wniosku. Nie może również oceniać celowości i zasadności projektowanej inwestycji. Kwestionowanie zatem decyzji z tego względu nie ma usprawiedliwionych podstaw. Organ stwierdził, że zaskarżona decyzja w przedstawionym stanie faktycznym nie narusza interesu prawnego skarżącej. Nie ingeruje ona bowiem w sferę przysługujących jej praw i nie wynikają z niej dla skarżącej żadne obowiązki o charakterze prawnym.
Ponadto zawarte w odwołaniu żądania skarżącej nie mają w istocie związku ze sprawą, a zatem wpływu na jej wynik. Mogą one ewentualnie stanowić przedmiot odrębnych postępowań. Nie znajduje również potwierdzenia zarzut nierzetelności postępowania prowadzonego w pierwszej instancji. Skarżąca miała bowiem zapewniony czynny udział w postępowaniu, m.in. mogła składać swe uwagi w jego toku.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Z. P., zarzucając jej naruszenie prawa i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P..
Zdaniem skarżącej, ponosi ona negatywne konsekwencje nieuczciwego i niejasnego prowadzenia sprawy przez wnioskodawcę, organ pierwszej instancji oraz projektanta mapy sytuacyjno-wysokościowej. Wskazała m.in., że organ I instancji nie zawiesił postępowania w sprawie mimo, że w jego czasie zmarł mąż skarżącej – W. P., będący stroną postępowania. Skarżąca nie została również poinformowana, na jakiej podstawie prawnej organ I instancji był upoważniony do wydania decyzji. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organy nie ustaliły powodów modyfikacji wniosku przez Burmistrza.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. W jego ocenie zawarte w odwołaniu i skardze zarzuty nie mają przedmiotowego związku z podjętą w sprawie decyzją.
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2006r. Z. P. poparła skargę, wniosła o zwrot kosztów postępowania oraz oświadczyła, że zależy jej na tym, by nie była pozbawiona wjazdu od ulicy A na własne podwórko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, tzn. czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. – lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wskazać należy ponadto, że sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Może zatem badać sprawę także w zakresie wykraczającym poza zarzuty i wnioski podniesione w skardze.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały wskazane w skardze.
Przyczyny te mają charakter procesowy. Organ drugiej instancji naruszył bowiem art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ nie zastosował ww. przepisów, tj. nie umorzył postępowania odwoławczego, mimo że zachodziły podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia, gdyż Z. P. w toku prowadzonego postępowania utraciła status strony.
Stosownie do treści art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Niniejsza sprawa została wszczęta wnioskiem Burmistrza S. z dnia 20 grudnia 2004r. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W granicach terenu projektowanej inwestycji znajdowała się m.in. nieruchomość Z. P. oznaczona numerem ewidencyjnym 380/1, przez którą miała przechodzić część rowów odwodnieniowych. Skarżąca stała się zatem stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W stosunku do tak określonego terenu inwestycji zostało wszczęte postępowanie, o czym skarżąca została zawiadomiona.
W toku sprawy Burmistrz S. zmienił zakres swojego wniosku i ograniczył obszar planowanej inwestycji tak, że inwestycja ta przestała obejmować działkę Z. P..
Działka skarżącej znalazła się również poza obszarem oddziaływania inwestycji - z mapy, załączonej do wniosku, wynika m.in. że z uwagi na kierunek spływu wody w projektowanych rowach, woda nie będzie płynąć w kierunku tej działki.
W konsekwencji wskazanej wyżej zmiany sprawa przestała dotyczyć działki skarżącej, a tym samym skarżąca przestała być stroną postępowania.
Podkreślić należy w tym miejscu, iż to wnioskodawca określa zakres sprawy rozpoznawanej przez organy administracji. Organ związany jest wnioskiem inwestora i nie może wychodzić poza zakres tego wniosku. Poza przedmiotem zainteresowania organów administracji, jak również sądu rozpoznającego sprawę, pozostają także przyczyny zmiany wniosku. Nie jest zatem zasadny, podnoszony w skardze zarzut nie wyjaśnienia przez organy administracji przyczyn zmiany wniosku przez Burmistrza S..
W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu dla inwestycji objętej zmienionym już wnioskiem Burmistrza S.. Skarżąca wprawdzie otrzymała do wiadomości odpis tej decyzji, jednak decyzja ta w istocie już jej nie dotyczyła.
Z. P. została jedynie zawiadomiona o wydaniu rozstrzygnięcia, jako podmiot, który wcześniej występował w sprawie w charakterze strony. Przesłanie odpisu decyzji tylko do wiadomości nie powoduje, że adresat automatycznie uzyskuje uprawnienia strony, w szczególności prawo do złożenia odwołania od takiej decyzji.
Skoro zatem skarżąca nie była stroną postępowania, a w konsekwencji nie była umocowana do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy winien był umorzyć postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem skarżącej, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem podmiotu nie będącego stroną jest bowiem bezprzedmiotowe ( por. np. uchwała NSA z 5 lipca 1999r., OPS 16/98, ONSA z 1999r. nr 4 poz. 119, wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. sygn. I SA 1321/99 – LEX nr 48668 oraz wyrok NSA z dnia 28 marca 2003r. sygn. II SA 1432/01 – LEX nr 157627 ).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. rozpoznało odwołanie Z. P. i wydało w tym przedmiocie zaskarżoną decyzję. Rozpoznanie odwołania złożonego przez podmiot nie będący stroną należy ocenić, w realiach niniejszej sprawy, jako naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, uwzględniając powyższe rozważania odnośnie dopuszczalności odwołania Z. P. od decyzji organu I instancji, winien rozważyć przesłanki umorzenia postępowania w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i podjąć stosowne rozstrzygnięcie.
Na marginesie wskazać należy, że żaden z zarzutów zawartych w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia ewentualnej konieczności zawieszenia postępowania w sprawie z uwagi na to, że w jego czasie zmarł mąż skarżącej, nie miała znaczenia skoro mąż skarżącej, jako współwłaściciel działki o nr 380/1, znajdował się w takiej samej, co skarżąca sytuacji procesowej, tj. w wyniku zmiany wniosku inwestora przestał być stroną postępowania. Podstawa prawna, na jakiej Dyrektor Pracowni Planowania Przestrzennego w P. został upoważniony do wydania decyzji w I instancji została wymieniona wprost w treści komparycji tej decyzji. Skarżąca miała ponadto zapewniony udział w postępowaniu w zakresie przekraczającym nawet jej pozycję procesową, w szczególności została zawiadomiona o złożeniu wniosku inwestora, o ograniczeniu tego wniosku oraz o rozstrzygnięciach podjętych przez organy administracji. Udzielano jej również wyczerpujących odpowiedzi na kierowane do organów pisma. Zarzuty skarżącej skierowane do treści mapy sytuacyjno-wysokościowej dołączonej do decyzji organu I instancji, na której zaznaczono przebieg planowanej inwestycji nie mogły być natomiast przedmiotem rozstrzygnięcia organów w niniejszym postępowaniu.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 500,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, tj. uiszczonego wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI