III SAB/Łd 46/14

III SAB/Łd 46/14 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2014-12-30
Data wpływu
2014-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części poprzez zwolnienie od wpisu sądowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 245 par. 3, par. 4, art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 30 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.G. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie niezałatwienia sprawy za wnioskiem z dnia 17 września 2014 roku postanawia: 1. przyznać skarżącemu T.G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. U.K.
Uzasadnienie
T.G. wniósł skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie niezałatwienia sprawy za wnioskiem z dnia 17 września 2014 r. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielem (1/2) domu o powierzchni 120 m2, w którym zamieszkuje z rodzicami. Dom został wybudowany w 1949 r. Ponadto wnioskodawca jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni 1,91 ha (1,3 ha przeliczeniowego). Dochód skarżącego stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, które wyniosło średnio w okresie ostatnich trzech miesięcy 2.682,55 zł brutto (1.949,48 zł netto). Wnioskodawca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, nie uzyskuje także żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Skarżący wskazał, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dwóch córek w wysokości 860 zł miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
W sprzeciwie skarżący wniósł o całkowite zwolnienie od kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Analiza przedstawionych przez T.G. informacji, zawartych w złożonym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w części.
Przy ocenie możliwości płatniczych wnioskodawcy, trzeba pamiętać o tym, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje bowiem powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków, 2005, s. 585).
W tej sytuacji Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić części kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Osiągany dochód daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie ponieść część kosztów wymaganych w postępowaniu sądowym, dlatego Sąd zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z przedłożonych Sądowi dokumentów skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje razem z rodzicami w domu jednorodzinnym o pow. 120 m², którego właścicielem jest w ½ części. Skarżący osiąga comiesięczny dochód z tytułu umowy o pracę, który średnio za trzy miesiące wynosi 1.949,48 zł (netto). Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, że nie posiada oszczędności, a jedyne wpływy to wynagrodzenie za pracę. Podkreślić także należy, że skarżący obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym wobec córek, który miesięcznie wynosi 860 zł.
Analiza wskazanej powyżej sytuacji materialnej i osobistej skarżącego prowadzi do wniosku, że uiszczenie kwoty 50 zł w zestawieniu z wysokością osiąganych dochodów nie stanowi zbytniego obciążenia dla jego aktualnej sytuacji finansowej, które mogłoby skutkować popadnięciem w stan zubożenia. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, bowiem tylko takie są chronione przez ustawodawcę. Dopiero, gdy poczynione w ten sposób oszczędności nie są wystarczające, uzasadnione jest stwierdzenie, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy. Należy także wskazać, że ewentualne przyszłe koszty sądowe, które skarżący będzie zobowiązany ponieść, będą rozłożone w czasie, zatem skarżący również będzie w stanie zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 245 § 3 i § 4 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
U.K.