II SA/Łd 379/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez WSA w Łodzi dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie części nieruchomości, odmawiając zwrotu pozostałych działek, argumentując, że nie zostały one wykorzystane na cel wywłaszczenia, a zakaz zabudowy uniemożliwia ich zagospodarowanie. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając, że nieruchomość przejęta na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych nie podlega zwrotowi w trybie art. 69 ustawy o gospodarce gruntami, ponieważ ustawa ta nie została wymieniona w art. 69 ust. 4. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i postępowania, wskazując na wiążącą moc orzeczenia NSA z dnia 5 grudnia 1991 r. (IV SA 984/91), które dopuszczało zwrot nieruchomości przejętych na podstawie ustawy z 1958 r. WSA uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 1991 r., zgodnie z art. 209 Kpa, ponieważ skarga została wniesiona przed wejściem w życie przepisów o NSA. Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania przez Wojewodę było niezasadne i naruszało art. 105 Kpa, ponieważ w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy, organ powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że istnieje podstawa prawna do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążąca moc orzeczeń NSA dla organów administracji (art. 209 Kpa) oraz interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie starszych ustaw.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, związanego z ustawą z 1958 r. oraz orzecznictwem NSA z lat 90. XX wieku. Zastosowanie art. 209 Kpa jest ograniczone do spraw, w których skarga została wniesiona przed 1 października 1995 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości stosuje się do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości stosuje się do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że forma pozyskiwania gruntów przez Państwo na mocy prawa na podstawie ustawy z 1958 r. jest w skutkach prawnych zbieżna z wywłaszczeniem, co uzasadnia zastosowanie art. 69 ustawy o gospodarce gruntami. Organ był związany wcześniejszym orzeczeniem NSA w tej sprawie.
Czy organ administracji może umorzyć postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, jeśli istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może umorzyć postępowania w sytuacji, gdy istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji organ obowiązany jest wydać decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie art. 105 Kpa. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, lecz oznacza bezzasadność żądania.
Przepisy (9)
Główne
u.g.g.i.w.n. art. 69
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Stosuje się do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych.
u.t.b.d.j.
Ustawa o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach
Ustawa, na podstawie której przejęto nieruchomość.
Pomocnicze
k.p.a. art. 209
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże ten sąd oraz organ administracji państwowej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka co do istoty sprawy lub uchyla decyzję i umarza postępowanie.
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji umorzy postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c.
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy był związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA z dnia 5 grudnia 1991 r. (IV SA 984/91), które dopuszczało zwrot nieruchomości przejętych na podstawie ustawy z 1958 r. • Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy było niezasadne i stanowiło naruszenie art. 105 Kpa, ponieważ istniały podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody, że ustawa z 1958 r. nie jest wymieniona w art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu, co uniemożliwia zwrot nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
forma pozyskiwania na mocy prawa gruntów przez Państwo, jest w skutkach prawnych zbieżna z wywłaszczeniem • przyjąć należy, że jest to forma wywłaszczenia nie poprzedzona postępowaniem właściwym dla postępowania wywłaszczeniowego • przyjęcie innego punktu widzenia byłoby równoznaczne z uszczupleniem praw właścicielskich gwarantowanych przez Konstytucję
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Markiewicz
sędzia
Renata Kubot-Szustowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc orzeczeń NSA dla organów administracji (art. 209 Kpa) oraz interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie starszych ustaw."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, związanego z ustawą z 1958 r. oraz orzecznictwem NSA z lat 90. XX wieku. Zastosowanie art. 209 Kpa jest ograniczone do spraw, w których skarga została wniesiona przed 1 października 1995 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wcześniejszych orzeczeń sądowych i jak długo mogą trwać spory o nieruchomości wywłaszczone w poprzednich systemach prawnych.
“Czy organ administracji może zignorować wyrok NSA? Sąd administracyjny przypomina o zasadzie związania orzeczeniem.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.