II SA/Łd 378/23

II SA/Łd 378/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 124 par. 2, art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 5, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 7, art, 30, art. 48 ust. 1-5, art. 48a ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 10 lutego 2023 r. nr 41/2023 znak: WOP.7722.989.2022.ATK w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - domku holenderskiego oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r., nr 41/2023, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu z dnia 29 września 2022 r., nr 114/2022, którym na podstawie art. 48 ust. 1-4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymano prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m, pod którą usytuowano domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 sierpnia 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo P. S.A. informujące, iż na nieruchomości położonej w miejscowości R., dz. ewid. nr [...], nad którą przebiega linia 220 Kv A.-Z., prowadzone są prace budowlane. Ponadto w piśmie tym poinformowano, iż powstająca zabudowa, jak również wykonywanie prac budowlanych na przedmiotowej działce, w strefie skrzyżowaniowej z linią 220 Kv nie były uzgadnianie z P. S.A. (właścicielem linii NN), a sytuacja ta może stanowić potencjalne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz mienia.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. organ I instancji zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Zgierzu o udzielenie informacji, czy wydano decyzję o pozwoleniu na budowę lub przyjęto zgłoszenie robót niewymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę dla działki nr ewid. [...] położnej w R. przy ul. [...].
Zawiadomieniem o przeprowadzeniu kontroli z dnia 18 sierpnia 2022 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zgierzu poinformował stronę o planowanych na dzień 5 września 2022 r. oględzinach przedmiotowej nieruchomości.
W dniu kontroli stawił się P.S., który przedstawił poświadczone notarialnie pełnomocnictwo do reprezentowania P.S. m.in. przed wszelkimi władzami, sądami, urzędami w tym organami administracji rządowej i samorządowej. Podczas przeprowadzanych oględzin stwierdzono, iż na terenie ww. nieruchomości znajdują się: obiekt letniskowy, budynek gospodarczy (blaszak) oraz ustęp suchy. Ponadto ustalono m.in., że: obiekt letniskowy o wymiarach zew. ok. 10 m x 7,30 m usytuowany w odległości ok. 3,90 m (od odgrodzenia z działką sąsiednią od słupa drewnianego usytuowanego na zewnątrz domku holenderskiego) i 4 m od ogrodzenia do ściany zew. domku holenderskiego - to odległość od ogrodzenia z działka sąsiednią nr ewid. [...] oraz w odległości ok. 6,30 m od ogrodzenia z działką drogową, tj. ul. [...] w R.. Obiekt letniskowy tworzą: domek typu holenderskiego o wym. 10 m x 3,70 m oraz drewniana wiata, pod którą umieszczono domek holenderski. Domek holenderski posiada koła, ale posadowiony jest na betonowych bloczkach. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika, domek nie posiada dowodu rejestracyjnego. Jest wyposażony w następujące instalacje wew.: wodę zasilaną z sieci ulicy, kanalizacyjną z szambem, elektryczną oraz gazową zasilaną z butli 11 kg usytuowaną pod domkiem holenderskim. W domku wydzielono następujące pomieszczenia: salon z aneksem kuchennym, 2 sypialnie, łazienkę i pom. WC.
Domek holenderski znajduje się pod wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach 10 m x 7,30 m. Wiatę tworzą słupy drewniane o wym. 10 cm x 10 cm, oraz dach konstrukcji drewnianej, dwuspadowy, kryty gontem bitumicznym. Woda z dachu odprowadzana rynnami do zbiorników na deszczówkę. Przestrzeń pod wiatą o szerokości ok. 3,60 m, tworzy taras wyłożony betonową kostką, wyjście na taras bezpośrednio z domku holenderskiego.
Ponadto stwierdzono, że ww. obiekt letniskowy znajduje się w odległości ok. 9,10 m od skrajnego przewodu linii wysokiego napięcia przebiegającej przez teren nieruchomości (domierzone do słupa wiaty) i 12,70 m od skrajnego przewodu do ściany domku holenderskiego. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika właściciela działki, budynek letniskowy został posadowiony na terenie działki we wrześniu 2021r. bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w Zgierzu. Ponadto pełnomocnik oświadczył, że domek holenderski pełni funkcję obiektu letniskowego.
Pismem z dnia 5 września 2022 r. Starostwo Powiatowe w Zgierzu Wydział Architektury i Budownictwa poinformowało, iż nie odnaleziono wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę i przyjętego zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dla działki nr ewid. [...] w R. przy ul. [...].
Organ I instancji w dniu 12 września 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m, pod którą usytuowano ww. domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...] oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także składania wniosków i zastrzeżeń.
Następnie organ I instancji postanowieniem nr 114/2022 z dnia 29 września 2022 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego obiektu budowlanego – domku holenderskiego oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku w terminie 30 dni od dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia. W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że z uwagi na usytuowanie przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego bezpośrednio pod linią elektroenergetyczną 220 kV, przebiegającą przez działkę nr [...], dla możliwości legalizacji rzeczonego budynku kluczowe znaczenie będzie miało stanowisko P. S.A. w zakresie dopuszczalności usytuowania budynku bezpośrednio pod linią energetyczną.
Zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji złożyła P.S. oraz P.S.. Podanie to nie zawierało własnoręcznych podpisów, a podniesiono w nim, iż wydane przez organ I instancji postanowienie było przedwczesne oraz pozbawione podstaw faktycznych i prawnych z uwagi na fakt, że nie upłynął jeszcze wskazany przez organ termin na składanie wniosków i zastrzeżeń.
W dniu 31 października 2022 r. organ II instancji wezwał P.S. oraz jej pełnomocnika P.S. do uzupełnienia braku formalnego w postaci własnoręcznego imiennego podpisu osób składających zażalenie.
Przy piśmie z dnia 16 listopada 2022 r. strona oraz jej pełnomocnik złożyli: podpisane własnoręcznie zażalenie wraz z dołączonym pełnomocnictwem (upoważnieniem do obrony) bez wskazania konkretnej sprawy do reprezentacji dla adw. T. B. oraz wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego - domku holenderskiego, z datą zgłoszenia 19 października 2022 r.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r., nr 41/2023, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji, przytaczając przepisy prawa, na podstawie których wydane zostały postanowienia organów obu instancji, wskazał, że domek holenderski zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...] został posadowiony w warunkach samowoli budowlanej, a rozstrzygnięcie to oparł na informacji uzyskanej zarówno ze Starostwa Powiatowego Zgierzu, które pismem z dnia 5 września 2022 r. poinformowało, iż dla przedmiotowej nieruchomości nie odnaleziono przyjętego zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych, jak i z pisma P. SA. wskazującego, iż na przedmiotowej działce pod linią 220 kV A.-Z. prowadzone są roboty budowlane bez wymaganego zgłoszenia, które również nie zostały uzgodnione z P. S.A, właścicielem linii NN, a także oświadczenie takie złożył P.S. podczas czynności kontrolnych.
W ocenie organu II instancji, prawidłowo zakwalifikowany został przedmiotowy domek holenderski jako tymczasowy obiekt budowlany, gdyż fakt nietrwałego związania z gruntem przyczepy typu "holenderskiego" i jej istnienie od września 2021r., tj. powyżej 180 dni, dają podstawę do uznania jej za tymczasowy obiekt budowlany, którego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, z uwagi na treść art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem organu II instancji, niezrozumiały jest zarzut skarżącej, iż termin 180 dni na zgłoszenie opisanej nieruchomości jeszcze nie minął, gdyż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane na przełomie miesiąca maja i czerwca 2022 r. Gdyby przyjąć tezę skarżącej, przyjętą - w ocenie organu II instancji - dla uzyskania korzystnej dla siebie linii obrony, to winna ona legitymować się dokonanym zgłoszeniem przed wykonaniem robót budowlanych. A takie zgłoszenie nie wpłynęło do organu architektoniczno-budowlanego (pismo Starostwa Powiatowego w Zgierzu z dnia 5 września 2022 r.). Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, że nieuprawnione jest dokonanie zgłoszenia obiektu, który już został posadowiony na działce, gdyż zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Ponadto, organ II instancji wskazał, jakie dokumenty należy dołączyć do zgłoszenia zgodnie z ust. 2a ww. przepisu.
Organ II instancji wyjaśnił również, iż zgodnie z oświadczeniem złożonym do protokołu oględzin z dnia 5 września 2022 r. przez pełnomocnika P.S. - P.S., obiekt ten został posadowiony na terenie działki we wrześniu 2021 r. bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w Zgierzu, w związku z czym prawidłowo organ I instancji wywiódł, iż P.S. winna legitymować się decyzją o pozwoleniu na budowę, gdyż termin 180 dni upłynął w marcu 2022 r. Tym bardziej, że tymczasowy obiekt budowlany posadowiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony na inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonej w zgłoszeniu przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę.
W ocenie organu II instancji, fakt, iż gotowy budynek holenderski został niejako obudowany wiatą, tworząc z tarasem konstrukcyjną całość, przemawia za tezą, że zamiarem inwestora nie było jego przenoszenie w inne miejsce. Powstał on na ww. nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych i pełni funkcję obiektu letniskowego, a zatem na powyższy obiekt budowlany skarżąca powinna uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.
W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, że z protokołu oględzin wynika, iż przedmiotowy domek holenderski znajduje się pod wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach 10 m x 7,30 m, posiada koła, ale posadowiony jest na betonowych bloczkach. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika P.S., domek nie posiada dowodu rejestracyjnego. Jest wyposażony w następujące instalacje wew.: wodę zasilaną z sieci ulicy, kanalizacyjną z szambem, elektryczną oraz gazową zasilaną z butli 11 kg usytuowaną pod domkiem holenderskim. W domku wydzielono salon z aneksem kuchennym, 2 sypialnie, łazienkę i pom. WC. Ponadto stwierdzono, że ww. obiekt znajduje się w odległości ok. 9,10 m od skrajnego przewodu linii wysokiego napięcia przebiegającej przez teren nieruchomości (domierzone do słupa wiaty) i 12,70 m od skrajnego przewodu do ściany domku holenderskiego.
Zdaniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wobec braku pozwolenia na budowę rzeczonego obiektu, zasadne było wszczęcie przez organ I instancji postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy przedmiotowego obiektu budowlanego - domku holenderskiego.
Organ II instancji stwierdził także, że organ I instancji stosowanie do ww. przepisu, pouczył P.S. o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, jak również, iż niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie bądź też wycofanie wniosku o legalizację skutkuje wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, że organ I instancji wyjaśnił, iż z uwagi na usytuowanie przedmiotowego obiektu w niewielkiej odległości od linii elektroenergetycznej 220 Kv, przebiegającą przez działkę nr ewid. [...], dla możliwości legalizacji spornego budynku kluczowe będzie stanowisko P. S.A. w zakresie dopuszczalności usytuowania obiektów w bliskiej odległości od linii elektroenergetycznej.
Na marginesie Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w dniu 18 października 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo P., Wydziału Eksploatacji Sieci W., Departamentu Eksploatacji w W. informujące, iż po analizie przepisów regulujących kwestie zagospodarowania terenu pod liniami elektroenergetycznymi i w ich sąsiedztwie, a także Katalogów rozkładów natężenia pola elektrycznego i magnetycznego w otoczeniu linii 220 i 400 Kv, Katalogu standardowych pasów technologicznych istniejących linii 220 i 400 Kv oraz mając na uwadze parametry techniczne przęsła (58-59) linii elektroenergetycznej 220 Kv relacji A.-Z., budynki z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi można lokalizować w odległości nie mniejszej niż 25 m od osi linii.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu na postanowienie nr 114/2022 przez P.S. oraz jej pełnomocnika P.S. z dnia 11 października 2022 r., organ II instancji wyjaśnił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zgierzu zawiadomił strony w dniu 12 września 2022 r. o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz poinformował, iż w ciągu 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, a także składać wnioski i zastrzeżenia. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi P.S., P.S. w dniu 15 września 2022 r., zatem termin do wnoszenia wniosków i zastrzeżeń w przedmiotowym postępowaniu upłynął z dniem 22 września 2022 r. Postanowienie organu I instancji zostało wydane w dniu 29 września 2022 r., a więc po upływie ostatecznego terminu. Natomiast z akt sprawy wynika, że strona nie skorzystała z możliwości złożenia do organu I instancji wniosków czy zastrzeżeń dotyczących prowadzonego postępowania i w wyznaczonym terminie nie sygnalizowała też konieczności wydłużenia wyznaczonego im terminu na zapoznanie się z aktami. Tym samym – w ocenie organu II instancji - argument o tym, że postanowienie zostało wydane przed upływem terminu na składanie wniosków dowodowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła P.S., reprezentowana przez P.S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 - art. 107 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i wskutek nieprzeprowadzenia przez organ administracji wniosków dowodowych skarżącej przedstawionych w piśmie z dnia 11 października 2022 r. (w szczególności dowodu z zeznań strony oraz dowodu z zeznań świadka P.S.).
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpoznania organowi administracji po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego przedstawionego w piśmie skarżącej z dnia 11 października 2022 r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odstąpił od przeprowadzenia czynności dowodowych objętych pismem skarżącej z dnia 11 października 2022 r. Nadto skarżąca dodała, że pismo organu datowane na dzień 12 września 2022 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 4 października 2022 r. i z chwilą jego doręczenia w terminie określonym w tym piśmie wysłała do organu "pismo w sprawie" zawierające wnioski dowodowe. Zdaniem skarżącej, organ administracyjny powinien zatem przystąpić do wykonywania czynności dowodowych wskazanych w piśmie.
W ocenie skarżącej, dopiero w drodze dowodu z zeznań świadka oraz samej skarżącej możliwe będzie ustalenie, kiedy i w jakich okolicznościach były podejmowane na nieruchomości czynności związane z realizacją na nieruchomości różnego rodzaju robót budowlanych, w szczególności opisanych w postanowieniach organu administracyjnego. Jednocześnie skarżąca dodała, że wszystkie owe obiekty mają charakter rzeczy ruchomej.
W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że organ powinien ustalić, jaka konkretnie robota budowlana była wykonywana w konkretnym okresie czasu. Skarżąca dodała przy tym, że charakter "budynków" objętych decyzjami organu był i jest taki, że były one wielokrotnie przemieszczane z przedmiotowej nieruchomości w różnych okresach czasu, a zatem konieczne jest ustalenia, czy "budynki", o których mowa w decyzjach, są tożsamymi, choćby z tymi, które były przedmiotem "czynności sygnalizacyjnych" - pisma P. z dnia 9 sierpnia 2022 r. Skarżąca wskazała, że obiekty te nie są ze sobą tożsame, czego organ administracji nie ustalił.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, a zatem stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Dodać przy tym należy, że w przypadku skargi na postanowienie skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 23 maja 2023 r.
W dalszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji (postanowienia), a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Dodać przy tym należy, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontrolując zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m, pod którą usytuowano domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia - Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie to odpowiada prawu.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.p.b."
Stosownie do art. 48 ust. 1 u.p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 u.p.b., jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 u.p.b.). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 4 u.p.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 u.p.b.).
Nie ulega wątpliwości, że wskazana powyżej podstawa prawna znajduje zastosowanie w sytuacji stwierdzenia samowoli budowlanej. W przedmiotowej sprawie organy bezsprzecznie ustaliły, iż sporny obiekt budowlany powstał w warunkach samowoli budowlanej, tj. inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia budowy. Okoliczność ta została stwierdzona w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego poprzez uzyskane od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej informacje, jak i na podstawie złożonego przez pełnomocnika skarżącej oświadczenia do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 5 września 2022 r. Pełnomocnik skarżącej – P.S. (ojciec skarżącej) oświadczył zatem, że sporny obiekt budowlany posadowiony został na działce we wrześniu 2021 r. bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia oraz dodał, że obiekt ten pełni funkcję obiektu letniskowego.
Przedmiotowy obiekt budowlany będący tzw. domkiem holenderskim wraz z wiatą, z którą jest związany funkcjonalnie, stanowi obiekt tymczasowy. Posiada on koła, ale posadowiony jest na betonowych bloczkach i nie posiada dowodu rejestracyjnego (zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej). Obiekt ten realizuje cel mieszkalny, o czym świadczy wyposażenie go w instalacje wewnętrzne: wodę zasilaną z sieci ulicy, kanalizacyjną z szambem, elektryczną oraz gazową zasilaną z butli 11 kg usytuowaną pod domkiem holenderskim oraz wydzielenie w nim salonu z aneksem kuchennym, 2 sypialni, łazienki i pomieszczenia WC. Ponadto, jak zostało tu już wskazane, pełnomocnik skarżącej podczas oględzin oświadczył, iż obiekt ten pełni funkcję letniskową.
W odniesieniu do powyższego należy dodać, że brak jest w ustawie Prawo budowlane definicji "domku holenderskiego" czy "domku angielskiego". Nie każde pojęcie musi mieć prawną definicję, zaś cechy obiektu wskazują, do jakiej kategorii należy go zaliczyć, a najbardziej adekwatnym pojęciem jest pojęcie "barakowóz", mieszczący się w definicji tymczasowego obiektu budowlanego, zawartej w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., II SA/Bk 797/16, LEX nr 2296961). Jak zauważono w orzecznictwie, definiując w art.3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane tymczasowy obiekt budowlany, ustawodawca wprost, jako przykład tego rodzaju obiektu budowlanego, wskazał barakowóz, a więc też pojazd bez silnika przystosowany do łączenia go z innym pojazdem. Zatem fakt, że określony przedmiot jest przystosowany do tego, aby przemieszczać go po drogach jako przyczepę, nie przesądza o tym, że nie może być uznany za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany, po ustawieniu go na gruncie. Natomiast ewentualne odłączenie domków typu holenderskiego od mediów oraz przemieszczenie ich w obrębie działki, na której były posadowione, nie sprawia, że z tego powodu utraciły one cechy obiektu budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2131/18, LEX nr 3320499 i przywołane w nim orzecznictwo).
Nie ulega jednak wątpliwości, że okres posadowienia przedmiotowego obiektu przekroczył 180 dni. Przedmiotowy obiekt nie stanowi zatem obiektu wymienionego w art. 29 ust. 1 pkt 7 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem, nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tym samym zrealizowanie spornego obiektu wymagało uprzednio uzyskanie stosowanego pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b.
Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika, iż w sprawie zaistniała przesłanka z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b., obligująca organ do wydania zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Ponadto zauważyć należy, że organ zastosował się do obowiązku określonego w ust. 3 wspomnianego art. 48 u.p.b., tj. poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy (art. 48a ust. 1 u.p.b.) oraz o konsekwencjach niezłożenia tego wniosku, a także o konieczności wniesienia na dalszym etapie postępowania opłaty legalizacyjnej, wskazując przy tym jej wysokość.
Słusznie również organ zwrócił uwagę, że w ramach dalszego postępowania, tj. po złożonym przez inwestorkę wniosku o legalizację, kwestią wymagającą wyjaśnienia, w ramach obowiązujących przepisów, będzie usytuowanie przedmiotowego obiektu w niewielkiej odległości od linii elektroenergetyczną 220 kV, przebiegającej przez działkę nr ewid. [...]. Obiekt ten, jak ustalono w sprawie, znajduje się w odległości ok. 9,10 m od skrajnego przewodu linii wysokiego napięcia przebiegającej przez teren nieruchomości (domierzone do słupa wiaty) i 12,70 m od skrajnego przewodu do ściany domku holenderskiego.
Analizując zarzuty skargi należy stwierdzić, że skarżąca jako główny zarzut podniosła błędną ocenę materiału dowodowego i zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, które zdaniem skarżącej przejawiło się w odstąpieniu od przeprowadzenia czynności dowodowych objętych pismami skarżącej z dnia 11 października 2022 r. Należy dodać, że pisma te zostały dołączone do zażalenia z dnia 11 października 2022 r. na postanowienia organu I instancji. W pismach tych skarżąca wniosła o przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej i P.S. na okoliczność sposobu korzystania z nieruchomości, a w szczególności "okresu czasu w jakim na nieruchomości znajdowały się przyczepy campingowe". Odnosząc się do powyższych zarzutów należy zauważyć, iż P.S., jako pełnomocnik skarżącej, złożył oświadczenia do protokołu z dnia 5 września 2022 r. dotyczące dat powstania spornych obiektów, w tym budynku gospodarczego. Ponadto nie ulega wątpliwości, iż skarżąca nie wskazuje innej daty powstania przedmiotowych obiektów. Skarżąca stwierdziła, iż konieczne jest ustalenie czy budynki, w stosunku do których prowadzi postępowanie organ nadzoru budowlanego, są tożsame z obiektami, o których wspomniano w piśmie z dnia 9 sierpnia 2022 r. [...]. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia w sprawie, ponieważ organ prowadzi postępowania na podstawie ustaleń, które dokonał w wyniku oględzin.
Skarżąca podniosła również, że pismo datowane na dzień 12 września 2022 r. zostało jej doręczone w dniu 4 października 2022 r. Jednak z akt sprawy wynika, iż wspomniane pismo z dnia 12 września 2022 r., stanowiące zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania i informujące o możliwości składania w terminie 7 dni wniosków i zastrzeżeń, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 15 września 2022 r., a nie jak wskazuje skarżąca - w dniu 4 października 2022 r. We wspomnianej dacie, tj. 4 października 2022 r. (jak wynika z ustaleń organu I instancji), zostało doręczone postanowienie organu I instancji z dnia 29 września 2022 r. nr 114/2022. Skarżącej umożliwione zostało zatem – zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. – wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, lecz skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia we wskazanym terminie. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w złożonej skardze skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które przeczyłyby ustaleniom dokonanym przez organ.
Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że organy - wbrew zarzutom skarżącej - dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Jednocześnie zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania zaskarżonych postanowień organów obu instancji. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu postanowień, spełniającym wymogi z art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.
Z tych względów, Sąd, nie podzielając zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.