II SA/Łd 378/22

II SA/Łd 378/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 438/23 - Wyrok NSA z 2024-06-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 7a, art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 pkt 3 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1422
par. 3 pkt 9 i pkt 10, par. 4 pkt 1 i pkt 2, par. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3, par. 13 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4, par. 23 ust. 1 i ust. 2, par. 57 ust. 1 i ust. 2, par. 60 ust. 1, ust. 2 i ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2022 r. sprawy ze skargi M. S. i M.S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 10 lutego 2022 r. nr 38/2022 znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Wojewoda Łódzki, decyzją z 10 lutego 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania M. i M1. S. oraz R. S. utrzymał w mocy decyzję Starosty Zduńskowolskiego z 22 listopada 2021 r., zatwierdzającą A.K. projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowego (obiekt kategorii XVII) wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce o nr [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w Z.
Z akt sprawy wynika, że wspomnianą decyzją z 22 listopada 2022 r. Starosta Zduńskowolski zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. dwukondygnacyjnego budynku usługowego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 4 września 2020 r., II SA/Łd 5/20 tutejszy sąd uchylił poprzednią decyzję Wojewody Łódzkiego z 30 września 2019 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A.K. pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną na działce [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji z 6 czerwca 2019 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd wskazał, że organ winien zwrócić się do właściwej izby samorządu zawodowego o potwierdzenie, że sporny obiekt mógł zostać zaprojektowany przez projektanta C.S., a więc osobę o ograniczonych uprawnieniach. Sąd dodał, że obowiązkiem organu było sprawdzenie zgodności tegoż projektu z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 – rozporządzenie), albowiem w niniejszej sprawie sporny jest poziom dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego, czego nie dostrzegł Wojewoda, nie odnosząc się do twierdzeń skarżących, iż jest to 0,85 m nad poziomem terenu, przyjmując wyliczenia przedstawione przez inwestora (1,15 m nad poziomem terenu). Organ pomijając milczeniem powyższe rozbieżności naraził się na zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i naruszenia zasady przekonywania stron co do spełnienia warunków wynikających z § 13 rozporządzenia). Poczynione uwagi odnoszą się do ustaleń organu w sprawie miejsca postojowego dla pojazdów. Organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy i nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania w tym zakresie, przyjmując tylko wyliczenia inwestora. Tymczasem według twierdzeń skarżących odległość miejsca postojowego od ich okna wynosi 6,79 m zamiast minimalnej 7 m (§ 19 rozporządzenia). Podobnie organ nie wyjaśnił istotnych okoliczności faktycznych dotyczących lokalizacji miejsca na składowanie odpadów. Ponadto organ zupełnie nie odniósł się do zarzutów odwołania R.S., która podniosła, że jej budynek będzie zacieniać nowoprojektowaną inwestycję oraz zarzuciła naruszenie § 14 ust. 2 rozporządzenia odnośnie szerokości zaprojektowanych dojazdów.
Następnie Starosta Zduńskowolski decyzją z 22 kwietnia 2021 r., ponownie udzielił pozwolenia na budowę, lecz Wojewoda Łódzki decyzją z 12 lipca 2021 r., ją uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W efekcie powyższego Starosta Zduńskowolski, ponownie prowadząc postępowanie, uwzględniając wytyczne organu odwoławczego wezwał M1. i M. S. do przedstawienia jednoznacznego dowodu na okoliczność wysokości dolnej krawędzi okien po wschodniej stronie ich budynku oraz podanie, jaki charakter mają poszczególne pomieszczenia po wschodniej i zachodniej stronie budynku. M1. i M. S. w odpowiedzi na wezwanie załączyli zdjęcie obrazujące wysokość dolnej krawędzi oraz wskazali jaki charakter mają pomieszczenia po wschodniej i zachodniej stronie budynku na działce [...]. Ponadto wskutek postanowienia Starosty z 7 września 2021 r. inwestor przedłożył projekty budowlane uzupełnione zgodnie z uwagami zawartymi w postanowieniu.
Wobec powyższego organ pierwszej instancji, wspomnianą na wstępie decyzją z 22 listopada 2021 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.K. pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
W treści decyzji organ odniósł się do uwag M1. i M.S. oraz R.S. zgłoszonych w trakcie postepowania.
W odwołaniu M1. i M. S., wskazali, że według nich kuchnia jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi i wymaga naturalnego oświetlenia. Nie zgodzili się z lokalizacją pojemników na odpady stałe, i z określonym przez organ wskaźnikiem powierzchni zabudowy na działce [...]. Wskazali na błędne wyniki obliczeń powierzchni terenu utwardzonego kostką ażurową. Według nich nieprawidłowo przeprowadzono analizę zacieniania i nasłoneczniania budynku nowoprojektowanego i budynku istniejącego na działce inwestora przez budynek na działce [...].
Natomiast R.S. w odwołaniu wskazała, że nie zgadza się z lokalizacją pojemników na odpady stałe, z określonym wskaźnikiem powierzchni zabudowy na działce [...], z analizą zacieniania i nasłoneczniania. Uważa bowiem, że jej budynek mieszczący się na działce [...] będzie w znacznym stopniu zacieniał budynek inwestora. Nowoprojektowany budynek będzie ograniczał dostęp do czasu nasłonecznienia i oświetlenia dziennego dla budynku na działce [...]. Nowoprojektowany budynek będzie także ograniczał dostęp do czasu nasłonecznienia i oświetlenia dziennego dla budynku istniejącego na działce inwestora.
Wojewoda Łódzki, utrzymując w mocy ww. decyzję Starosty Zduńskowolskiego przypomniał, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie budynku dwukondygnacyjnego, o powierzchni zabudowy 100,61 m2, kubaturze 720 m3 o funkcji usługowej, zaprojektowanego w tradycyjnej konstrukcji obejmującej ławy fundamentowe, ściany zewnętrzne i konstrukcyjne z cegły o grubości 25 cm lub z pustaków, strop gęstożebrowy typu "Teriva 4,0/2" i dach płaski (jednospadowy) o konstrukcji krokwiowo-płatwiowej, wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce [...].
Inwestor przedłożył ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola z 9 marca 2017 r., nr 75/2015 o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja o warunkach zabudowy została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 2 maja 2017 r., która został poddana kontroli tutejszego sądu. WSA w Łodzi prawomocnym wyrokiem z 19 października 2017 r., II SA/Łd 518/17 oddalił skargę.
Odnosząc się do zarzutów R.S. organ wojewódzki stwierdził m.in., że lokalizacja pojemników na odpady stałe w projekcie zagospodarowania terenu została pozytywnie zaopiniowana przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Organ ten pismem z 18 marca 2021 r. pozytywnie zaopiniował propozycję usytuowania miejsca do gromadzenia odpadów stałych zlokalizowanych w Z., przy ul. [...], obręb [...], działka nr [...], zgodnie z załączonym do wniosku projektem zagospodarowania terenu w odległości min. 8,5m od okien i drzwi budynku mieszkalnego zlokalizowanego na sąsiedniej działce [...], z zastrzeżeniem, że miejsce gromadzenia odpadów stałych należy odgrodzić od strony działki [...] ścianką, przepierzeniem bądź roślinnością. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że odgrodzenie od strony działki nr [...] miejsca gromadzenia odpadów stałych będzie realizowane poprzez roślinność (rozłożyste drzewa i krzewy) oraz ścianką, przepierzeniem bądź roślinnością, co wypełnia warunki lokalizacji ww. pojemników wskazanych przez ŁPWIS. Jest to również zgodne z § 23 ust. 3 rozporządzenia. W ocenie ŁPWIS "odpady gromadzone w pojemnikach i kontenerach usytuowanych zgodnie z przedłożoną propozycją nie będą stwarzały zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi". Dalej organ przypomniał, że według odwołującej się ściana projektowanego budynku nie stanowi bariery dla zapachów, wyjaśniając, że w przedmiotowej sprawie jak wskazano wyżej, odgrodzenie od miejsca gromadzenia odpadów stałych będzie realizowane poprzez roślinność oraz ściankę, przepierzenie bądź roślinność, co jest zgodne z przepisami. Zdaniem organu odwoławczego także wskaźnik intensywności zabudowy został poprawnie wyliczony, ponieważ Prezydent Miasta Zduńska Wola w decyzji o warunkach zabudowy wskazał "wielkość powierzchni dla nowej zabudowy w stosunku do działki - od 0,18 do 0,22". Inwestor wskazał wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki 0,2173, który mieści się we wskazanym wyżej zakresie. Wojewoda wyjaśnił przy tym, że do powierzchni nowej zabudowy wlicza się tylko powierzchnię zabudowy projektowanego budynku usługowego i powierzchnię działki inwestora, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Wojewoda Łódzki stwierdził też, że budynek mieszkalny na działce [...], znajdujący się po południowej stronie nowoprojektowanego budynku usługowego, nie będzie przesłaniał okien pomieszczeń znajdujących się po zachodniej stronie nowoprojektowanego budynku, przeznaczonych na pobyt ludzi, wskazując, że celem § 13 rozporządzenia jest zapobieżenie przesłanianiu okien w budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, a nie budynku jako takiego. Do projektu budowlanego załączono analizę, z której wynika, że projektowany budynek usługowy nie zacienia istniejącego na działce Inwestora budynku mieszkalnego. Ponadto, czas nasłonecznienia okna do pokoju w istniejącym budynku na działce inwestora wynosi powyżej 3 godzin i ma miejsce w godzinach od 14 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Organ dodał, że z analizy wynika też, że czas nasłonecznienia okna do pokoju w budynku na działce [...] od strony zachodniej, które ma miejsce w godzinach od 13 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Organ wojewódzki wyjaśnił ponadto, że w omawianej sprawie, badany jest wpływ budynku nowoprojektowanego na przesłanianie i nasłonecznianie okien w budynkach położonych na działkach [...], [...] i [...], nie zaś wpływ budynku istniejącego na działce [...] na budynek istniejący na działce [...].
Odnosząc się do zarzutów M. i M1. S., wyjaśniono m.in. że wyżej wymienieni wskazali jaką funkcję spełniają pomieszczenia od strony wschodniej budynku na działce [...]. Mianowicie na parterze tego budynku znajdują się okna do pomieszczeń kuchni i korytarza, natomiast na I piętrze znajdują się okna do pomieszczeń - pokoju i łazienki. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że do projektu budowlanego załączono przedstawioną graficznie analizę czasu nasłonecznienia okien znajdujących się na I piętrze budynku na działce [...] od strony wschodniej, z której wynika, że w godzinach 7 do 9 w dniach równonocy pomieszczenie mieszkalne - pokój ma zapewniony czas nasłonecznienia, natomiast od godz. 9 cień nowoprojektowanego budynku w nieznacznym stopniu wchodzi w dolny skrajny narożnik okna pomieszczenia mieszkalnego utrzymujący się do godz. 11. Z uwagi na powyższe organ uznał, że zapewniony został wymagany 3 - godzinny czas nasłonecznienia w godzinach 9 - 11 w dniach równonocy dla pomieszczenia mieszkalnego - pokoju. Tym samym, mając na uwadze funkcję pomieszczeń na parterze budynku na działce [...], tj.: kuchnia i korytarz, przedstawiona analiza nasłonecznienia i zacienienia budynku znajdującego się na działce [...] przez nowoprojektowany budynek, z podaną wysokością parapetu okna pomieszczenia - kuchni, która nie jest pomieszczeniem mieszkalnym w rozumieniu § 13, 57 i 60 rozporządzenia nie podlega ocenie spełnienia warunków czasu nasłonecznienia i zacieniania wymaganego ww. przepisami. Ponadto czas nasłonecznienia okna do pokoju budynku na działce [...] od strony zachodniej, wynosi również powyżej 3 godzin w dniach 20 marca 2018 r. i 23 września 2018 r.
Odnosząc się do twierdzenia odwołujących się, że kuchnia jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi i wymaga naturalnego oświetlenia, Wojewoda stwierdził, że kuchnia nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, o którym mowa w § 13, § 57 ust. 1 oraz § 60 rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutu błędnego obliczenia powierzchni terenu utwardzonego z kostki ażurowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że biorąc pod uwagę całą powierzchnię działki inwestora tj.: 463 m2 x 20 % (minimalny udział pow. biologicznie czynnej) = 92,6 m2, to w omawianej sprawie minimalny udział pow. biologicznie czynnej dla działki inwestora, przeliczony na metry wynosi 92,6 m2. Powierzchnia całej zabudowy wynosi 175,01 m2, a powierzchnia terenu utwardzonego pełnego wynosi łącznie 97 m2, powierzchnia terenu utwardzonego kostką ażurową wynosi 133,3 m2, z czego 37% to powierzchnia biologicznie czynna, co daje 49,32 m2. Biorąc pod uwagę powyższe wartości powierzchnia biologicznie czynna wynosi 107,01 m2, co spełnia warunek określonej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w decyzji o warunkach zabudowy.
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że inwestor złożył kompletny projekt budowlany, spełniający ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zaprojektowano zabudowę usługową o powierzchni sprzedaży 40,72 m2, zgodnie ze wskazanym w decyzji warunkiem tj.: < 60 m2 wskazanych w decyzji. Nie przekroczono linii zabudowy wskazanej w załączniku graficznym do decyzji o warunkach zabudowy. Wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi 0,2173 jest zgodny z ww. decyzją, ustalającą przedział 0,18 do 0,22. Udział powierzchni biologicznie czynnej ponad 20 %, co jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy (min. 20%). Zaprojektowano zgodnie z decyzją budynek dwukondygnacyjny o szerokości elewacji frontowej 8,00 m, wysokości górnej krawędzi okapu 6,94 m przy wskazanej do 7,0 m. Dach zaprojektowano zgodnie z zapisem w decyzji o kącie nachylenia 8,75% = 5°. Najwyższa górna krawędź dachu jednospadowego przecinająca się z ogniomurem o wysokości wynoszącej 7,93 m mieści w wartościach od 7,0 m do 11,0 m, wynikających z decyzji o warunkach zabudowy. Zaopatrzenie w media także jest zgodne z ustaleniami decyzji: zaopatrzenie w wodę, odprowadzenie ścieków i zaopatrzenie w energię elektryczną w oparciu o istniejące przyłącza, ogrzewanie z kotłowni indywidualnej z kotłem gazowym lub ekogroszkiem, podobnie jak odprowadzanie wód opadowych na teren działki inwestora. Usytuowano projektowany budynek w odległości 1,5 m od granicy z działką [...]. Ponadto odległość projektowanego stanowiska postojowego od granicy działki [...] wynosi powyżej 3 m, a od budynku istniejącego na działce inwestora wynosi 10,32m, co jest zgodne z § 19 rozporządzenia. Przeprowadzono analizę zgodności przedłożonego projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, z których wynika, że planowana inwestycja została zaprojektowana zgodnie z § 12, § 13, § 19, § 23 ust. 3, § 57, § 60 ust. 2, § 271 - 273 rozporządzenia. Miejsce gromadzenia odpadów stałych zostało zaprojektowane zgodnie z wytycznymi Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Projektowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia zabudowy i zagospodarowania działek sąsiednich. Projektowany budynek o wysokości 7,93 m zalicza się do budynków niskich (zgodnie z § 8 rozporządzenia) i nie wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r., w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2117). Przedmiotowa inwestycja nie pozbawia nieruchomości sąsiednich dostępu do drogi publicznej ani dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie spowoduje uciążliwości w zakresie hałasu, wibracji, zanieczyszczenia powietrza i gleby. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa inwestycja, spełnia warunki określone w rozporządzeniu. Wojewoda Łódzki stwierdził ponadto, że projekt budowlany jest zgodny z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r., (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935). Projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania, które złożyły stosowne oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Końcowo organ uznał, że zebrany materiał dowodowy uzasadnia wydanie zaskarżonej decyzji, a wręcz obliguje organy do jej wydania.
W skardze M. i M1. S. zarzucili naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a., polegające na:
- niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w dowolnej interpretacji znaczenia definicji "zabudowa" w odniesieniu do zarzutów złożonych w odwołaniu przez skarżących, poprzez uznanie w przypadku zarzutu dotyczącego lokalizacji pojemników na odpady stałe, że pojęcie "zabudowa" interpretować jako wszystkie znajdujące się obiekty budowlane znajdujące się na działce ewidencyjnej [...] by następnie w odpowiedzi na zarzut dotyczący wskaźnika intensywności zabudowy definiować pojęcie "zabudowa" z rozróżnieniem na nową zabudowę oraz istniejącą zabudowę, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia zarzutów skarżących oraz błędnym uznaniu, że projekt został sporządzony z zgodnie przepisami w zakresie zgodności z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- pominięciu przy wydaniu decyzji ustosunkowania się do oczywistych błędów rachunkowych w projekcie takich jak w obliczeniach dotyczących powierzchni terenu utwardzonego z kostki ażurowej, które mogą skutkować błędami przy wykonaniu obiektu budowlanego;
- brakiem uwzględnienia wniosku skarżących o dokonanie analizy zacieniania i nasłoneczniania okien w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejącym budynku mieszkalnym na działce [...] z uwzględnieniem istniejącego budynku na działce [...], co doprowadziło do błędnej weryfikacji wpływu budynku projektowanego na przesłanianie i nasłonecznianie okien w budynkach położonych na działkach [...] [...] i [...], a w konsekwencji do uznania, że projekt został sporządzony zgodnie przepisami w zakresie zgodności z przepisami rozporządzenia;
- błędnym zakwalifikowaniem kuchni znajdującej się na działce skarżących jako pomieszczenia pomocniczego i nieprzeznaczonego na stały pobyt ludzi w kontekście analiz nasłoneczniania i zacieniania budynku na działce [...] przez nowoprojektowany budynek poprzez zupełne pominięcie w postępowaniu, że pomieszczenie kuchenne pełni w domu skarżących funkcję jadalni, gdzie rodzina skarżących spędza czas nie tylko na spożywaniu oraz przygotowywaniu posiłków ale również to pomieszczenie stanowi centrum ich domowego życia, a w związku z tym błędnym uznaniu, że kuchnia jest pomieszczeniem, o którym mowa w przepisach §13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia;
2. art. 138 § 1 k.p.a., polegającym na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji z 22 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji Starosty Zduńskowolskiego o pozwolenie na budowę oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji;
3. art. 35 ust. pkt 2, w zw. z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że projekt budowlany spełnia wymagania określone w przepisach techniczno-budowlanych, podczas gdy projekt budowlany narusza następujące przepisy:
- § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do niespełnienia przesłanek dotyczących zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń znajdujących się na działce należącej do skarżących w kontekście nasłoneczniania oraz zacieniania;
- § 23 ust. 3 rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, że niniejsze postępowanie ma na celu zbadanie zasadności zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną na działce [...], a więc nie dotyczy przebudowy istniejącej zabudowy, ponieważ w wyniku planowanych robót nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, lecz miałby powstać nowy obiekt w innym miejscu. Wykluczone jest zatem, aby cytowany powyżej przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem Z-cy Przewodniczącego Wydziału II z 18 sierpnia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 - ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 14 lipca 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnik postepowania nie potwierdził możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 18 sierpnia 2022 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że sprawa w przedmiocie udzielenia A.K. pozwolenia na budowę, obejmującego budowę budynku usługowego (obiekt kategorii XVII) wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce o nr gruntów [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w Z. była już przedmiotem orzekania przez tutejszy sąd, który prawomocnym wyrokiem z 4 września 2020 r., II SA/Łd 5/20 uchylił wcześniejszą decyzję Wojewody Łódzkiego z 30 września 2019 r. oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty Zduńskowolskiego z dnia 6 czerwca 2019 r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sądy oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.
W świetle powyższego rolą sądu obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję jest weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o sygn. II SA/Łd 5/20. Rozpoznając przedmiotową skargę sąd doszedł do przekonania, że organy wypełniły zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania.
Pismem z 4 lutego 2021 r. (dokument 77 akt administracyjnych) Łódzka Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa wyjaśniła wątpliwości co do zakresu uprawnień C.S., co nie jest w niniejszym postępowaniu kwestionowane.
Organ sprawdził także zgodność tegoż projektu z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o czym będzie mowa poniżej.
Wobec tego przechodząc do kontroli zaskarżone decyzji wskazać należy, że decyzja jaką stanowi pozwolenie na budowę nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Jeśli zostały spełnione wymagania określone w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. – p.b.) organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to typowy przykład normy prawnej o charakterze związanym, kiedy organ nie ma żadnego "luzu decyzyjnego" i jeśli spełnione są przesłanki przewidziane wyżej powołanymi przepisami, to nie może wydać decyzji odmownej (por. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 23 kwietnia 2013 r., II SA/Rz 77/13). A contrario, w przypadku niespełnienia wszystkich warunków określonych w przepisach, organ nie może wydać pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4. wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W powołanym art. 35 ustawy p.b. został określony zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Podkreślić przy tym należy, że właściwy organ został pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu. Ocenie organu może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanymi. Do obowiązków organu należy również sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b.), a także sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe (w rozumieniu przepisów rozdziału 2 p.b.) uprawnienia budowlane.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy zauważyć należy, że organ odwoławczy uznał, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza żadnego z przepisów Prawa budowlanego i spełnia wymagania określone art. 35 ust. 1 tej ustawy. Konsekwencją powyższego było wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku usługowego.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela te ustalenia oraz uznaje dokonaną przez organy ocenę materiału dowodowego w sprawie za zgodną z regulacjami k.p.a.
Jak już wskazano decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a od spełnienia warunków ściśle określonych przepisami prawa. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z brzmieniem przepisów Prawa budowlanego, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki czy też przepisów obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca w art. 35 ust. 4 p.b. expressis verbis wskazał, że organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jeżeli spełnione są wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 p.b.
Przedmiotowa inwestycja polega na budowie budynku dwukondygnacyjnego, o powierzchni zabudowy 100,61 m2, kubaturze 720 m3 (str. 31 projektu) o funkcji usługowej, zaprojektowanego w tradycyjnej konstrukcji obejmującej ławy fundamentowe, ściany zewnętrzne i konstrukcyjne z cegły o grubości 25 cm lub z pustaków, strop gęstożebrowy typu "Teriva 4,0/2" i dach płaski (jednospadowy) o konstrukcji krokwiowo-platwiowej, wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce nr [...], położonej przy ul. [...], w Z.
Jak prawidłowo ustaliły organy inwestor przedłożył ostateczną decyzję z 9 marca 2017 r. Prezydenta Miasta Zduńska Wola o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Powyższa decyzja o warunkach zabudowy została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 2 maja 2017 r., a następnie poddana kontroli tutejszego sądu, który prawomocnym wyrokiem z 19 października 2017 r., II SA/Łd 518/17 oddalił skargę R.S., M.S1. i M.S. na ową decyzję.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo zresztą zweryfikowanego przez organ odwoławczy wynika, że w toku kontrolowanego obecnie postępowania wyjaśniającego inwestor przedłożył wymaganą przepisami prawa dokumentację budowlaną w trakcie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Organy prawidłowo także skonstatowały zgodność zaprojektowanej inwestycji z wymogami określonymi w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wola z 9 marca 2017 r., a zgodność ta dotyczy zarówno rozstrzygnięcia określającego rodzaj inwestycji, jak i warunków szczegółowych jej realizacji. Przedmiotowy budynek usługowy jest zgodny ze wskazanymi w decyzji o warunkach zabudowy parametrami, wskaźnikami i gabarytami co nie jest w niniejszej sprawie sporne, poza wskaźnikiem intensywności zabudowy.
W ocenie sądu także kwestionowany wskaźnik powierzchni zabudowy został poprawnie wyliczony. W treści decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wola o warunkach zabudowy, w której ustalono wielkość powierzchni dla nowej zabudowy w stosunku do działki - od 0,18 do 0,22 wyjaśniono, że inwestor wskazał wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki 0,2173, który mieści się we wskazanym wyżej zakresie. Jak słusznie wskazał organ do powierzchni nowej zabudowy wlicza się tylko powierzchnię zabudowy projektowanego budynku usługowego i powierzchnię działki inwestora, a decyzja o warunkach zabudowy wskazuje tylko "wielkość powierzchni dla nowej zabudowy." Do tej kwestii odniósł się także sąd ww. wyroku II SA/Łd 518/17, wskazując, że planowana inwestycja ma być realizowana na działce, na której istnieje już zabudowa, dla której współczynnik wynosi 0,19. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez odwołujących, iż możliwe jest jedynie "uzupełnienie" zabudowy istniejącej na działce [...] do poziomu średniego wskaźnika zabudowy na obszarze analizowanym, prowadziłoby do niemożności racjonalnego zagospodarowania przedmiotowej działki, co byłoby niezgodne z zasadą wynikającą z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Z danych zawartych w projekcie projektowana powierzchnia nowej zabudowy wynosi 100,61 m2 przy powierzchni terenu inwestycji wynoszącej 463 m2. Tym samym wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi 0,2173, zgodnie z ww. decyzją ustalającą przedział tego wskaźnika w zakresie 0,18 do 0,22.
Projekt spełnia także pozostałe kryteria, wynikające z decyzji o warunkach zabudowy. W szczególności projektowana zabudowa usługową ma powierzchni sprzedaży 40,72 m2, zgodnie ze wskazanym w decyzji warunkiem tj.: < 60 m2. Nie przekroczono linii zabudowy wskazanej w załączniku graficznym do decyzji o warunkach. Udział powierzchni biologicznie czynnej wynosi ponad 20 %, zgodnie z decyzją. Projektowany budynek ma być dwukondygnacyjny o szerokości elewacji frontowej - 8,00 m, wysokości górnej krawędzi okapu - 6,94 m. Dach zgodnie z zapisem w decyzji ma mieć kąt nachylenia połaci dachowej 5°, a najwyższa górna krawędź dachu jednospadowego przecinająca się z ogniomurem o wysokości wynoszącej także 7,93 m mieści w wartościach od 7,0 m do 11,0 m przewidzianych decyzją. Zaopatrzenie w wodę, odprowadzenie ścieków i zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie w oparciu o istniejące przyłącza, ogrzewanie z kotłowni indywidualnej z kotłem gazowym lub ekogroszkiem. Odprowadzanie wód opadowych na teren działki inwestora. Budynek będzie usytuowany w odległości 1,5 m od granicy z działką [...]. Odległość projektowanego stanowiska postojowego od granicy działki [...] wynosi powyżej 3 m, a od budynku istniejącego na działce inwestora 10,32m, co jest zgodne z odległościami wynikającymi z § 19 rozporządzenia. Projektowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia zabudowy i zagospodarowania działek sąsiednich. Projektowany budynek o wysokości 7,93 m zalicza się do budynków niskich (zgodnie z § 8 rozporządzenia) i nie wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r., w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2117). Przedmiotowa inwestycja nie pozbawia nieruchomości sąsiednich dostępu do drogi publicznej ani dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie spowoduje uciążliwości w zakresie hałasu, wibracji, zanieczyszczenia powietrza i gleby. Na projekcie jest także wyznaczony dojazd do działki inwestora o szerokości 4 m poprzez istniejący zjazd publiczny oraz niezależne dojście z ul. [...], co wypełnia warunek wynikający z § 14 rozporządzenia.
Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów wskazać należy, iż stosownie do treści § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 – wniosek inwestora 19 listopada 2018 r.) odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. W przypadku przebudowy istniejącej zabudowy, odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (ust 2).
W tym miejscu wskazać należy, że sąd akceptuje stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w wyroku z 26 listopada 2015 r. II SA/Kr 1113/15, że rozporządzenie w treści § 23 ust. 2 posługuje się pojęciem "przebudowy istniejącej zabudowy" które nie jest tożsame jest podjęciem definiowanym przez przepis art. 3 pkt 7a ustawy. Zdaniem sądu w definicji zamieszczonej w tym przepisie (art. 3 pkt 7a) mowa jest o robotach budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Rozporządzenie odnosi się natomiast do przebudowy istniejącej zabudowy. Regulacja ta nie obejmuje jednego konkretnego obiektu budowlanego, ale ma szerszy charakter. Ani ustawa Prawo budowlane ani też rozporządzenie pojęcia tego (istniejąca zabudowa) nie definiuje. Rozporządzenie definiuje jedynie pojęcia zabudowy śródmiejskiej, jednorodzinnej i zagrodowej (...). Z kolei według Uniwersalnego słownika języka polskiego pod redakcją prof. S. D. (Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r. tom 5, str. 424) zabudowa to zabudowanie jakiejś powierzchni lub przestrzeni lub budynki znajdujące się na jakimś terenie. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że przepis § 23 ust. 2 rozporządzenia nie odnosi się do przebudowy obiektu budowlanego tj. wykonania robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych tego obiektu z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, ale przebudowy w rozumieniu bardziej potocznym - jako zmiana zagospodarowania danego terenu związana wykonywaniem prac budowlanych (...). W związku z tym słowo przebudowa należy rozumieć w sposób bardziej potoczny czy choćby słownikowy jako dokonywanie zmian w zabudowie, zmianie istniejącego stanu na inny, a jeżeli w związku z taką zmianą następuje większe zbliżenie altan śmietnikowych do okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zmiana taka nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, jeżeli to zbliżenie jest w zgodzie z regulacją zawartą w § 23 ust. 2. Zmiany tej nie należy zatem utożsamiać z przebudową jako pojęciem definiowanym przez art. 3 pkt 7a p.b. a w szerszym zakresie – zmiany całego obszaru, którego ta zmiana (przebudowa) dotyczy.
Z treści § 23 ust 2 wynika, że w przypadku przebudowy istniejącej zabudowy, odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Co do zasady więc odstępstwo od regulacji o której mowa w § 23 ust 1 rozporządzenia (zachowanie odległości min. 10 m. od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) jest dopuszczalne o ile inwestor uzyska pozytywną opinię państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Taka opinia z 18 marca 2021 r. znajduje się w aktach administracyjnych (karta 98 projektu). W jej treści Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny opiniuje pozytywnie propozycję usytuowania miejsca do gromadzenia odpadów stałych zlokalizowanych w Z., przy ul. [...], dz. [...] zgodnie z projektem zagospodarowania terenu w odległości:
- min. 9,82 m od okien budynku mieszkalnego z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi usytuowanym na działce inwestora (nr [...]);
- min. 6,1 m od drzwi projektowanego budynku usługowego (sklep wielobranżowy i działalność biurowa) na działce inwestora (nr [...]);
- min. 8,5 m od okien i drzwi budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej (nr [...]) z uwagą, że miejsce gromadzenia odpadów stałych należy odgrodzić od strony działki [...] (ścianką, przepierzeniem bądź roślinnością). W uzasadnieniu ŁPWIS wyjaśnił, że wniosku inwestora wynika, że miejsce do gromadzenia odpadów stałych planuje się wykonać dal potrzeb budowanego budynku usługowego (...). Projektowane miejsce do gromadzenia odpadów stałych usytuowane będzie na terenie utwardzonym działki inwestora (...). Ściana, do której przylegać będzie miejsce gromadzenia odpadów jest ścianą pełną, bez otworów okiennych i drzwiowych. Drzwi wejściowe usytuowane na wschodniej ścianie projektowanego budynku prowadzą do wiatrołapu. Odpady będą segregowane i sukcesywnie usuwane przez specjalistyczną jednostkę w ramach zawartej umowy na wywóz – dwa razy w miesiącu. Pojemniki będą myte i dezynfekowane przez wyspecjalizowaną firmę. W ocenie ŁPWIS "odpady gromadzone w pojemnikach i kontenerach usytuowanych zgodnie z przedłożoną propozycją nie będą stwarzały zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi". Wobec powyższego, zdaniem sądu organy słusznie uznały, że odgrodzenie od strony działki [...] miejsca gromadzenia odpadów stałych będzie zgodnie z opinią realizowane poprzez roślinność (rozłożyste drzewa i krzewy) oraz ściankę, przepierzeniem bądź roślinnością spełnia warunki lokalizacji pojemników określone dyspozycją § 23 ust. 2 rozporządzenia.
Kolejne zarzuty skargi, dotyczą naruszenia §13 § 57 oraz § 60 rozporządzenia i sprowadzają się do kwestii nasłoneczniania oraz zacieniania, a co za tym idzie niespełnienia przesłanek, dotyczących zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń znajdujących się na działce należącej do skarżących oraz błędne uznanie, że pomieszczenie wykorzystywane przez skarżących między innymi jako kuchnia nie podlega ocenie spełnienia warunków nasłonecznia i zacienienia wymaganego w/w przepisami, a także braku analizy zacieniania nasłoneczniania okien w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejącym budynku mieszkalnym na działce [...] z uwzględnieniem istniejącego budynku na działce [...].
Wobec tego wskazać zatem należy, że w myśl § 4 rozporządzenia, pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na: pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny (pkt 1); pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie (pkt 2). Stosownie zaś do § 5 ust. 1 rozporządzenia, nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku (pkt 1); mają miejsce procesy technologiczne niepozwalające na zapewnienie warunków przebywania osób stanowiących ich obsługę, bez zastosowania indywidualnych urządzeń ochrony osobistej i zachowania specjalnego reżimu organizacji pracy (pkt 2); jest prowadzona hodowla roślin lub zwierząt, niezależnie od czasu przebywania w nich osób zajmujących się obsługą (pkt 3).
Nadto zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia: odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna (ust. 3). Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (ust. 4).
Z kolei w myśl § 57 rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 1). W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 (ust. 2).
Stosownie zaś do treści § 60 rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 8:00-16:00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7:00-17:00 (ust. 1). W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2). W przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 3).
W niniejszej sprawie, mając na uwadze treść zarzutów skargi kluczowe znaczenia mają wyjaśnienia skarżących, odnoszące się do wschodniej części budynku zlokalizowanego na ich działce, a szczególnie wyjaśnienia dotyczące rozkładu pomieszczeń na tej ścianie, zobrazowane na załączonym do tegoż pisma wycinku z analizy. Wynika z niego, że na parterze znajduje się kuchnia i korytarz, natomiast na piętrze pokój i łazienka. Skoro na parterze znajduje się jedynie kuchnia z korytarzem przestaje mieć zasadnicze znaczenie dla podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wysokość okna na parterze, na którą powoływali się skarżący we wcześniejszych stadiach postepowania, a także w odwołaniu, albowiem pomieszczeniem dla którego powinna być sporządzona analiza zacieniania i nasłoneczniania jest pokój znajdujący się na pierwszym piętrze, o czym niżej.
Ze sporządzonej analizy wynika, że w poziomie piętra budynku budynek posiada jedno pomieszczenie, którym jest wspomniany pokój, przeznaczone na stały pobyt ludzi. Posiada on naturalne oświetlenie i nasłonecznienie powyżej 3 godzin w ciągu dnia, między 7:00 a 11:00, zarówno dla 20 marca jak i 23 września, co wykazano na stronach 89 – 94 projektu. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w projekcie przedstawiono graficznie analizę czasu nasłonecznienia okien znajdujących się na pierwszym piętrze budynku na działce [...] od strony wschodniej, z której wynika, że w godzinach 7:00 do 9:00 w dniach równonocy pomieszczenie mieszkalne (pokój) ma zapewniony czas nasłonecznienia, natomiast od godz. 9:00 cień nowoprojektowanego budynku w nieznacznym stopniu wchodzi w dolny skrajny narożnik okna pomieszczenia mieszkalnego utrzymujący się do godz. 11, nie ma on jednak wpływu na nasłonecznienie tego pomieszczenia.
Wobec tego sąd akceptuje stanowisko organów, że zapewniony został wymagany trzygodzinny czas nasłonecznienia dla pomieszczenia mieszkalnego, jakim jest pokój wymagany wskazanymi przepisami rozporządzenia. Przeprowadzona analiza w powyższym zakresie nie jest zresztą kwestionowana na etapie skargi, której zarzuty koncentrują się na błędnym, w ocenie skarżącej zakwalifikowaniu przez organ znajdującej się parterze kuchni jako pomieszczenia nie przeznaczonego na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów rozporządzenia.
Odnosząc się do powyższej kwestii wyjaśnić po pierwsze należy, że w orzecznictwie sądowo - administracyjnym wskazuje się, że przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia dotyczą pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, do jakich - zgodnie z definicją w § 3 pkt 9 i 10 rozporządzenia - należą pokoje sypialne i pokoje dzienne. Kuchnia łazienka i przedpokój są natomiast pomieszczeniami pomocniczymi i nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi. Pomieszczenie kuchenne nie musi zatem spełniać wymagań zawartych w § 13 i 60 rozporządzenia (zob. przykładowo wyrok WSA w Gdańsku z 25 maja 2016 r., II SA/Gd 698/15, WSA w Warszawie z 24 września 2019 r,. VII SA/Wa 630/19; WSA w Opolu z 24 kwietnia 2013 r., II SA/Op 516/12. Po wtóre stosownie do treści § 60 ust. 2 rozporządzenia w mieszkaniach wielopokojowych wymagania nasłonecznienia wynikające z ust. 1 tego przepisu powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Jak słusznie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 4 listopada 2015 r., II SA/Kr 414/15 budynek mieszkalny jednorodzinny jest traktowany jako mieszkanie wielopokojowe, co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju. Podobne stanowisko wyraził WSA w Kielcach w wyroku z 17 października 2018 r., II SA/Ke 551/18, WSA we Wrocławiu w wyroku z 27 sierpnia 2018 r., II SA/Wr 329/19, WSA w Warszawie w wyroku z 6 listopada 2018 r., II SA/Wa 349/18, a skład rozpoznający je podziela. Zatem skoro, jak wynika z akt sprawy zostało zapewnione wymagane przepisami rozporządzenia nasłonecznienie dla pokoju znajdującego na piętrze budynku to zarzut skargi odnośnie naruszenia wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia także w kwestii nasłonecznienia kuchni pozbawiony jest podstaw.
Podobnie niezasadny jest zarzut odnoszący się do wadliwej analizy zacieniania i nasłoneczniania budynku inwestora przez budynek zlokalizowany na działce [...], który w ocenie skarżących będzie w znacznym stopniu zacieniał budynek inwestora. Jak wynika z projektu od strony zachodniej są w projektowanym budynku przewidziane pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, sala sprzedaży na parterze (str. 27 projektu) oraz pomieszczenia biurowe na piętrze (str. 28). Jednakże z wyjaśnień inwestora opartych na przeprowadzonej analizie nasłonecznienia zawartych w piśmie z 26 marca 2021 r. (dokument 80 z załącznikami) wynika, że budynek mieszkalny na działce [...] nie będzie przesłaniał okien w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, zlokalizowanych po zachodniej stronie projektowanego budynku. Wyjaśnienia te są spójne z graficzną analizą znajdująca się na kartach 82 – 88a projektu, obrazującą powierzchnię zacienianą przez poszczególne budynki, z której jednoznacznie wynika brak wpływu budynku na działce [...] na ww. pomieszczenia po zachodniej stronie projektowanego budynku. Tym samym zasadne jest stanowisko organu, że budynek mieszkalny na działce [...], znajdujący się po południowej stronie nowoprojektowanego budynku usługowego, nie będzie przesłaniał okien pomieszczeń znajdujących się po zachodniej stronie nowoprojektowanego budynku, przeznaczonych na pobyt ludzi. Do projektu budowlanego (strony od 100 do 115) załączono także analizę, z której wynika, że projektowany budynek usługowy nie zacienia istniejącego na działce inwestora budynku mieszkalnego. Ponadto, czas nasłonecznienia okna do pokoju w istniejącym budynku na działce inwestora wynosi powyżej 3 godzin i ma miejsce w godzinach od 14 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Analiza ta (str. 100 - 115) projektu wskazuje również czas nasłonecznienia okna do pokoju w budynku na działce [...] od strony zachodniej i ma ono miejsce w godzinach od 13 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r.
Końcowo wskazać należy, że sąd akceptuje również zawarte w zaskarżonej decyzji wyliczenia i stanowisko Wojewody, z których wynika, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 107,01 m2, co spełnia warunek określonej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym wskazany przez skarżących błąd przy obliczeniach powierzchni terenu utwardzonego kostką ażurową, nie ma wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie, ponieważ - jak wykazały zawarte w skarżonej decyzji wyliczenia - obliczona przez organ powierzchnia biologicznie czynna przekracza wymagany minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a sąd oddalił skargę.
is