II SA/Łd 378/02

II SA/Łd 378/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Dnia 26 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...]
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta S. na podstawie art. 37n ust.2, art. 37o ust.1 oraz art.6 pkt.6b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./ orzekł o wznowieniu wypłaty zasiłku przedemerytalnego W.S. od dnia 4 stycznia 2002r.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 4 stycznia 2002r. do Powiatowego Urzędu Pracy w S. zgłosił się W.S. po okresie zawieszenia wypłaty zasiłku przedemerytalnego. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożył W.S. wnosząc o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu odwołujący podniósł, iż decyzją z dnia [...] zostało mu zawieszone prawo do zasiłku przedemerytalnego w związku z podjęciem pracy od dnia 1 października 1999r. Z pracy został zwolniony w dniu 3 stycznia 2002r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy/Dz.U. nr 4 z 1990r. poz.19 z późn. zm./. Ukończył już 55 lat i ma ponad 38 lat pracy. W związku z czym spełnił warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.37n ust.2 oraz art.6c ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./, art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 154 poz.1793/ oraz art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż decyzją z dnia [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w S. orzekł o przyznaniu W.S. od dnia 3 sierpnia 1999r. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% zasiłku. Z uwagi na podjęcie przez W.S. zatrudnienia w A s.a. w likwidacji z dniem 1 października 1999r. zawieszono prawo do zasiłku przedemerytalnego. W dniu 15 stycznia 2002r. odwołujący złożył w urzędzie pracy świadectwo pracy stwierdzające, iż zatrudnienie ustało z dniem 3 stycznia 2002r. W związku z czym wznowiono wypłatę zasiłku przedemerytalnego.
Zgodnie z treścią przepisu art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach z tym, że podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania.
Jak wynika z akt sprawy W.S. nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego w dniu 3 sierpnia 1999r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. Zasadnie zatem wznowiono wypłatę zasiłku.
Osoby które w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002r. spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego na mocy przepisów obowiązujących w dniu jego rejestracji i w wyniku złożenia wniosku ustalono im prawo do tego zasiłku, prawo to posiadają aż do wystąpienia okoliczności ustawowych powodujących ustanie tego prawa. Zgodnie z treścią przepisu art.37n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1999r. okolicznością tą jest niespełnienie warunków, o których mowa w art.2 ust. 1 pkt.2 ustawy z zastrzeżeniem ust.2 i 2a art.37n, kiedy to prawo do zasiłku przedemerytalnego nie ustaje lecz ulega zawieszeniu. Ustawa nie przewiduje innych niż wymienione w art.37n ust. 1 przesłanek powodujących ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Sytuacja taka miała miejsce w przypadku W.S.
Nawet w przypadku spełnienia przez odwołującego warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2002r., nie może on przejść na świadczenie przedemerytalne gdyż takiej możliwości nie przewidują przepisy ustawy. Przepis art.37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu przewidującym możliwość przechodzenia z zasiłku dla bezrobotnych na zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne utracił moc z dniem 31 grudnia 2001 r., zaś w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002r. nie przewidziano już takiej mozlwiości. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji.
Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W.S.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgłaszając się do urzędu pracy w styczniu 2002r. wnosił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Żądanie takie zgłosił także w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nie żądał przejścia z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne. Skarżący spełnia wszystkie warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Ukończył 55 lat, ma ponad 38 lat stażu pracy i został zwolniony na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy/Dz.U. nr 4 z 1990r. poz.19 z późn. zm./. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu administracji I instancji.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga W.S. jest uzasadniona.
Zgodnie treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administarcjnego i naruszenie to miała istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.37k ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002r., świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat dla mężczyzn oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla mężczyzn.
W myśl zaś art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby.
W rozpoznawanej sprawie skarżący spełnił warunki do uzyskania świadczenia przedmemrytalnego określone w art.37k ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. W dniu 1 stycznia 2002r. ukończył bowiem 55 lat zaś w dniu 3 stycznia 2002r. został z nim rozwiązany stosunek pracy na podstawie art.7a ustawy z dnia 28 grudnia 1989r o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy/Dz.U. nr 4 z 1990r. poz.19 z późn. zm./ W.S. przepracował także w ostatnim zakładzie pracy ponad 6 miesięcy. Skarżący spełnił także warunki do uzyskania statusu bezrobotnego określone w art.2 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. a także warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone w art.23 ust.1 wymienionej ustawy. W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był bowiem zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni. W.S. spełnił więc wszystkie warunki do uzyskania świadczenia przedmemrytalnego wymienione w art.37k ust.1 pkt2. ustawy z dnia 14 grudnia 1994r.
Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało ustalenie czy warunki te zostały spełnione w dniu rejestracji skarżącego w urzędzie pracy. Zgodnie bowiem z treścią art.37l ust.1 warunki te muszą zostać spełnione " w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy". Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż W.S. zostało przyznane prawo do zasiłku przedmemrytalnego od dnia 3 sierpnia 1999r. zaś od dnia 1 października 1999r. prawo to zostało zawieszone z uwagi na podjęcie przez skarżącego zatrudnienia w A s.a. w likwidacji. Po zakończeniu stosunku pracy w tym zakładzie W.S. w dniu 15 stycznia 2002r. ponownie zgłosił się do urzędu pracy składając świadectwo pracy. W ocenie sądu dzień ponownego zgłoszenia się skarżącego w urzędzie pracy należy traktować jako dzień rejestracji w rozumieniu art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. W.S. "wypracował" bowiem ponownie warunki do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych określone w art.23 ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy. W ciągu ostatnich 18 miesięcy był bowiem zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. Oznacza to, że spełnił ponownie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego a tym samym winien zostać uznany jako osoba ponownie zarejestrowana.
Sąd nie podzielił poglądu organów administracji, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia przedmemrytalnego gdyż oznaczałoby to "przejście" z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne co jest niedopuszczalne. Faktem jest, iż nie można "przejść" z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne gdyż ustawa z 14 grudnia 1994r. nie przewiduje takiej możliwości. Skarżącemu nie przysługiwałoby zatem prawo do świadczenia przedemerytalnego w sytuacji gdyby od dnia 3 sierpnia 1999r. nieprzerwanie pobierał zasiłek przedemerytalny zaś po dniu 1 stycznia 2002r. złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. W takim przypadku skarżący nie spełniłby warunków do nabycia świadczenia w dniu rejestracji w urzędzie pracy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. W.S. po uzyskaniu zasiłku przedemerytalnego ponownie bowiem podjął zatrudnienie i pozostawał w stosunku pracy przez okres przeszło dwóch lat. Ponownie zatem "wypracował" warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i powinien zostać potraktowany jako osoba zgłaszająca się do rejestracji. Konsekwencją uznania, iż dzień 15 stycznia 2002r. stanowi dzień rejestracji w rozumieniu art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. jest to, iż spełnienie warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego winno zostać ocenione na ten dzień. W.S. w tym dniu spełniał przesłanki do nabycia tego świadczenia a więc winien nabyć prawo do świadczenia przedmemrytalnego. Organy administracji obu instancji błędnie uznały, iż nie ma on prawa do tego świadczenia.
Pogląd, iż osoba, która po uzyskaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego podjęła ponownie zatrudnienie i ponownie "wypracowała" warunki umożliwiające uzyskanie statusu bezrobotnego ma prawo do świadczenia przedmemrytalnego wyrażony został w artykule Tadeusza Olejarza "Zmiany w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu"/Służba Pracownicza nr 2 z 2002r. str.3/, w Vademecum Rzeczypospolitej – "Dla bezrobotnych i zwalnianych z pracy" – pytania i odpowiedzi/nr 45 z dnia 19 lutego 2003r./ oraz artykule Marzeny Jurczewskiej "Świadczenia pieniężne z Funduszu Pracy"/Gazeta Prawna nr 21 z 30 stycznia 2002r. str.12/. Poglądy wyrażone w wymienionych publikacjach są stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Nie mają one charakteru wiążącego. Są jednak logiczne i przekonujące. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych artykułach.
Organy administracji obu instancji nie ustaliły czy i ewentualnie kiedy skarżący składał wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Jak wynika z wyjaśnień W.S. złożonych na rozprawie w dniu 15 stycznia 2002r. zgłaszał on ustnie wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego pracownicy urzędu pracy K.S. lecz uzyskał odpowiedź, że świadczenie takie mu nie przysługuje bo nie można przejść z zasiłku przedmerytlanego na świadczenie przedemerytalne. Tego samego dnia był również u Kierownika Urzędu Pracy w S. w tej sprawie i też otrzymał odpowiedź, że nie nabył prawa do świadczenie przedemerytalnego. Także w odwołaniu skarżący podniósł, że wnosił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego a nie o wznowienie wypłaty zasiłku przedemerytalnego. W aktach administracyjnych brak jest jednak dokumentu z którego wynikałoby, że został zgłoszony wniosek o świadczenie przedemerytalne. Nie zostało zatem ustalone czy i ewentualnie kiedy taki wniosek został zgłoszony. Ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek konkretnej osoby.
Reasumując sąd uznał, iż skarga W.S. zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego a mianowicie przepis art.37k ust.1 pkt.2 i art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. co miało wpływ na wynik sprawy. Nie podjęły także wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego ani tez w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7,77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze , na podstawie art.145 § 1 pkt.1a i 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...].
Wobec tego, iż skarżącemu odmówiono przyznania świadczenia przedemerytalnego zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W związku z czym orzekanie czy i w jakim zakresie decyzja organu odwoławczego może być wykonana jest bezprzedmiotowe. Mając to na uwadze sąd odstąpił od orzekania w tej kwestii.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ustalić czy i ewentualnie kiedy skarżący składał wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Po zebraniu materiału dowodowego organy administracji winny dokonać wnikliwej jego analizy i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania świadczenia przedemerytalnego uwzględniając treść przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. obowiązujących w dacie złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia. Swoje rozstrzygnięcie organy administracji winny uzasadnić w sposób odpowiadający wymogom określonym w art.107 § 3 kpa.