II SA/Łd 373/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, uznając, że organy nie wyjaśniły należycie intencji skarżącego i przedwcześnie stwierdziły powagę rzeczy osądzonej.
Skarżący R.C. domagał się zmiany stosunków wodnych na gruncie, wskazując na zalewanie jego działki. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową z powodu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ podobna sprawa była już rozstrzygnięta. WSA w Łodzi uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco intencji skarżącego i przedwcześnie zastosowały instytucję res iudicata, naruszając tym samym przepisy k.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Skarżący domagał się przywrócenia pierwotnego poziomu gruntu i kierunku spływu wód opadowych, twierdząc, że jego działka jest zalewana. Organy administracji uznały, że sprawa jest bezprzedmiotowa z powodu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ wcześniejsza decyzja z 2023 roku nakazała właścicielowi sąsiedniej działki budowę zbiornika retencyjnego, a nowe pomiary nie wykazały zmiany rzędnych terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że organy przedwcześnie zastosowały instytucję res iudicata. Podkreślił, że przedmiot postępowania określa strona wnioskująca, a organy nie mogą samodzielnie precyzować jej żądań. W przypadku niejasnych sformułowań, organ ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą intencję strony, zwłaszcza gdy działa ona bez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd stwierdził, że organy pominęły kwestie dotyczące wadliwego wykonania lub nieszczelności zbiornika retencyjnego, o których wspominał skarżący, a także fakt dalszego zalewania jego nieruchomości. Brak prawidłowego ustalenia zakresu żądania skarżącego uniemożliwił stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej. Sąd uznał, że naruszono przepisy k.p.a. (art. 61 § 1, art. 8, art. 9), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy przedwcześnie zastosowały instytucję res iudicata, ponieważ nie wyjaśniły należycie intencji skarżącego i pominęły kwestie dotyczące wykonania nałożonego obowiązku (zbiornika retencyjnego) oraz dalszego zalewania nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy powinny były dokładnie wyjaśnić intencje skarżącego, zwłaszcza że działał on samodzielnie i mógł mieć trudności z formułowaniem żądań. Pominięcie kwestii związanych z wykonaniem zbiornika retencyjnego i dalszym zalewaniem nieruchomości uniemożliwiło prawidłowe stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy brak jest materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wada nieważności decyzji w przypadku ponownego rozstrzygnięcia sprawy, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją.
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszczęcia postępowania na żądanie strony.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy przedwcześnie zastosowały instytucję res iudicata, nie wyjaśniając należycie intencji skarżącego. Organy pominęły kwestie dotyczące wykonania zbiornika retencyjnego i dalszego zalewania nieruchomości. Skarżący działał samodzielnie i wykazywał niezaradność, co wymagało od organów większej aktywności w wyjaśnianiu jego żądań.
Odrzucone argumenty
Sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, co czyni ją bezprzedmiotową z powodu powagi rzeczy osądzonej. Nowe pomiary nie wykazały zmiany rzędnych terenu, co potwierdza brak podstaw do ponownego rozstrzygania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
organy przedwcześnie stwierdziły powagę rzeczy osądzonej organ ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą treść wniosku brak prawidłowego ustalenia zakresu żądania skarżącego uniemożliwiało stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej
Skład orzekający
Agata Sobieszek-Krzywicka
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja instytucji powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście niejasnych żądań strony i obowiązku organów administracji do ich wyjaśniania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku należytego wyjaśnienia intencji strony przez organ administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla rolę sądu w ochronie praw obywateli przed nieprawidłowościami administracji.
“Błąd proceduralny organów administracji doprowadził do uchylenia decyzji o umorzeniu sprawy o zalewanie działki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 373/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-09-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski Tomasz Porczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 105 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Dnia 4 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 roku sprawy ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 marca 2024 roku nr SKO.4173.5.2024 w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 30 stycznia 2024 r., znak: IR.6331.1.2023.KB; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia 26 marca 2024 r., nr SKO.4173.5.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775) – dalej: k.p.a.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 30 stycznia 2024 r., nr IR6131.1.2023.KB o umorzeniu, wszczętego na wniosek R.C., postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 9 października 2023 r. R.C. (współwłaściciel działki o nr ew. [...]) wystąpił do Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie pierwotnego poziomu gruntu działki o nr ew. [...], podniesionego w ocenie strony w związku z budową ogrodzenia na w/w działce ewidencyjnej oraz o przywrócenie kierunku spływu wód opadowych na pobocze działki ew. nr [...] (droga). W toku postępowania, wszczętego zawiadomieniem z dnia 3 listopada 2023 r., organ I instancji zlecił geodecie uprawnionemu wykonanie pomiarów sytuacyjno-wysokościowych działki ew. o nr [...]. Pomiarów tych dokonano w dniu 7 grudnia 2023 r., z udziałem między innymi strony wnioskującej. Z akt sprawy wynika nadto, iż kwestia naruszenia stosunków wodnych na działce o nr ew. [...] poprzez jej zalewanie wodami opadowymi z działki o nr ew. [...] była już przedmiotem postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek R.C., zakończonego decyzją Burmistrza Miasta Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 23 grudnia 2022 r., nr IR.6332.1.44.2021.KB stwierdzającej, iż na działce ew. nr [...] doszło do zmiany stanu wód szkodliwie oddziaływującej na grunty sąsiednie i zobowiązującej właścicieli tej nieruchomości do wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działce o nr ew. [...] poprzez budowę szczelnego zbiornika retencyjnego na wody opadowe pochodzące z dachu budynku, o pojemności minimum 3m3, w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W wyniku rozpatrzenia odwołania R.C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 9 lutego 2023 r., nr SKO.4173.5.2023 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. W toku wskazanego wyżej postępowania przeprowadzono dowód z pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, wykonanych przez uprawnionego geodetę w dniu 16 sierpnia 2022 r. Natomiast w toku przedmiotowego postępowania dokonano porównania przeprowadzonych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych w dniu 7 grudnia 2023 r. z pomiarami wykonanymi w dniu 16 sierpnia 2022 r., dopuszczonymi jako dowód w sprawie, w wyniku czego ustalono, że wbrew argumentacji zawartej we wniosku skarżącego z dnia 9 października 2023 r., w wyniku wykonania prac związanych z posadowieniem płotu na działce ew. nr [...] nie doszło do zmiany rzędnych terenu, ustalonych w trakcie pomiarów w 2022 r. Mając powyższe na uwadze wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 stycznia 2024 r. Burmistrz Miasta Aleksandrowa Łódzkiego umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., wszczęte na wniosek R.C. z dnia 9 października 2023 r., postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, wskazując, iż w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata). W odwołaniu od powyższej decyzji R.C. wskazywał, iż na działce ew. nr [...] wykonywano dodatkowe roboty, skutkujące zmianą stanu na gruncie. Dodatkowo podnosił, że sąsiad nie zaprzestał nielegalnego zrzutu wody na jego działkę. Do odwołania strona załączyła kserokopię opinii technicznej w sprawie "ustalenia prawidłowości spływu wód opadowych z terenu posesji ul. [...] oraz napływu na posesję ul. [...] w A.." z dnia 26 stycznia 2024 r., autorstwa inż. S. S., rzeczoznawcę budowlanego oraz dokumentację fotograficzną wraz z opisem, obrazującą skalę zalewania jego nieruchomości. W toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia 10 marca 2024 r. skarżący wnosił o powołanie biegłego celem zbadania zgodności z prawem spływu wód oraz zbadania czy zbiornik retencyjny, który miał wybudować sąsiad jest właściwy. Wnosił także o zasądzenie odszkodowania od Burmistrza, Urzędu Miejskiego w Aleksandrowie Łódzkim oraz pracownika organu prowadzącego sprawę, w wskazanych w piśmie kwotach. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, decyzją z dnia 26 marca 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wskazywało na podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia oraz na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. Podkreśliło, iż jak wynika z dokonanych w toku prowadzonego postępowania pomiarów wysokościowo-sytuacyjnych działki nr ew. [...] z dnia 7 grudnia 2023 r. i porównania ich wyników z dokonanymi pomiarami wysokościowo-sytuacyjnymi tej nieruchomości w dniu 16 sierpnia 2022 r. nie doszło do zmiany rzędnych terenu w/w działki. Przyczyną zalewania działki wbrew stanowisku skarżącego nie są zmiany w wysokości terenu, na którym zachowano pierwotny północny i północno-wschodni kierunek z naturalnie wyżej położonej działki [...], lecz odprowadzanie wód opadowych z dachu budynku usytuowanego na tej działce na działkę skarżącego. Powyższe potwierdza opinia biegłego hydrologa, sporządzona na potrzeby powoływanego wcześniej postępowania zakończonego ostateczna decyzją Kolegium z dnia 9 lutego 2023 r., nr SKO.4173.5.2023. Powyższe ustalenia, zdaniem organu odwoławczego prowadzą zatem do wniosku, iż w sprawie wystąpiła tożsamość sprawy, prowadzonej pomiędzy tymi samymi stronami, w tożsamym stanie prawny jak i faktycznym, która została już wcześniej rozstrzygnięta w/w decyzją ostateczną z dnia 9 lutego 2023 r. W konsekwencji w sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), co obligowało organ do umorzenia wszczętego na wniosek strony z dnia 9 października 2023 r. postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jak wskazuje się bowiem w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, uprzednie rozstrzygnięcie sprawy inna decyzją ostateczną stanowi jeden z przypadków bezprzedmiotowości w rozumieniu w/w przepisu, a wydanie w tej sytuacji rozstrzygnięcia oznaczałoby wydanie decyzji obarczonej wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Odnosząc się do przedłożonej wraz z odwołaniem opinii Kolegium wskazało, iż nie wnosi ona żadnych ustaleń, a nadto sporządzona została przez podmiot nie posiadający stosownych uprawnień w zakresie hydrologii i hydrogeologii. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R.C. kwestionował zasadność wydanej decyzji wskazując, że jego nieruchomość jest nadal zalewana wodami opadowymi napływającymi z działki o nr ew. [...], co potwierdza przedłożona do skargi dokumentacja fotograficzna oraz opinia rzeczoznawcy budowlanego inż. S. S. z dnia 26 stycznia 2024 r. Podkreślał, że nadal dochodzi do ogromnego zrzutu wody, pomimo nałożonego na sąsiada obowiązku wykonania szczelnego zbiornika. Zdaniem skarżącego pominięcie zupełnie nowych okoliczności, konsekwencją których jest zalewanie działki skarżącego, stanowi celowe działanie o znamionach matactwa, mające na celu wydawanie niezgodnych z prawem decyzji. Skarżący podtrzymał żądanie natychmiastowego zaprzestania zalewania jego nieruchomości, przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu wody oraz przyznanie odszkodowania od Burmistrza Miasta Aleksandrowa Łódzkiego, Urzędu Miejskiego w Aleksandrowie Łódzkim oraz pracownika organu prowadzącego sprawę, we wskazanych kwotach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pismach procesowych składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący podtrzymywał dotychczas prezentowaną argumentację. W dniu 4 września 2024 r. obecny na rozprawie R.C. popierał wniesioną skargę. Podnosił, że jego intencją było skontrolowanie przez organ prawidłowości wykonania nałożonego na sąsiada obowiązku wykonania zbiornika retencyjnego, który w jego ocenie jest nieszczelny, a jego pojemność niewystarczająca dla zagospodarowania wód opadowych z tak dużego terenu. Oświadczył, że jego nieruchomość nadal jest zalewana. Wyjaśnił też, że nie zna się na prawie i może nie potrafi prawidłowo sformułować swoich żądań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postepowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć́ istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem skargi, jak już wcześniej wskazano R.C. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 marca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 30 stycznia 2024 r. o umorzeniu, wszczętego na jego wniosek, postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775) – dalej: k.p.a. zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 21 września 2021 r., II GSK 932/21; z 21 grudnia 2021 r., II OSK 22/19; wyrok WSA w Lublinie z 7 grudnia 2021 r., III SA/Lu 526/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano organy obu instancji w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne, jak zgromadzony materiał dowodowy stwierdziły, że zainicjowana wnioskiem R.C. z dnia 9 października 2023 r. sprawa w przedmiocie zmiany stosunków wodnych obejmujących należącą do skarżącego działkę nr ew. [...] oraz działkę sąsiednią nr ew. [...] była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 lutego 2023 r., nr SKO.4173.5.2023. Decyzja ta, co zdaniem Sądu należy podkreślić stwierdzała, iż na działce ew. nr [...] doszło do zmiany stanu wód szkodliwie oddziaływującej na grunty sąsiednie i zobowiązywała właścicieli tej nieruchomości do wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działce o nr ew. [...] poprzez budowę szczelnego zbiornika retencyjnego na wody opadowe pochodzące z dachu budynku, o pojemności minimum 3m3, w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Procedujące w sprawie uznały, iż wobec bezspornego wykazania braku zmiany rzędnych terenu działki nr ew. [...] w stosunku do rzędnych tego terenu ustalonych w toku postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją z dnia 9 lutego 2023 r., co ustalono wskutek porównania pomiarów wysokościowo-sytuacyjnych przeprowadzonych na potrzeby przedmiotowego postępowania w dniu 7 grudnia 2023 r. i wyników pomiarów wysokościowo-sytuacyjnych przeprowadzonych w dniu 16 sierpnia 2022 r., dopuszczonych jako dowód w sprawie. W oparciu o powyższe organy uznały, że sprawie wystąpiła tożsamość sprawy, prowadzonej pomiędzy tymi samymi stronami, w tożsamym stanie prawny jak i faktycznym, która została już wcześniej rozstrzygnięta w/w decyzją ostateczną z dnia 9 lutego 2023 r. W konsekwencji w sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), co obligowało organ do umorzenia wszczętego na wniosek strony z dnia 9 października 2023 r. postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, powyższe stwierdzenie uznać należy za co najmniej przedwczesne, gdyż wątpliwości Sądu budzi poprawność ustalenia przez organy rzeczywistej intencji skarżącego, zawartego w żądaniu z dnia 9 października 2023 r. Sądowi rozpoznającemu skargę znany jest ugruntowany pogląd orzecznictwa sądów administracyjnych, który to pogląd co do zasady w pełni podziela, iż w przypadku postępowań wszczynanych na wniosek strony, przedmiot tego postępowania określa strona wnioskująca poprzez zakreślenie zgłaszanego żądania. Organy administracji nie są uprawnione do samodzielnego precyzowania treści żądania, gdyż mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany jego kwalifikacji prawnej, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie (por. wyrok NSA. Z 16 marca 2022 r., II OSK 879/19; postanowienie NSA z 24 maja 2022 r., II OW 140/21; wyrok WSA w Gliwicach z 17 marca 2022 r., III SA/Gl 45/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ administracji publicznej rozstrzyga decyzją administracyjną sprawę w takich granicach przedmiotowych, jakie zostały zakreślone w żądaniu strony. Organ orzekając nie z urzędu, ale na wniosek nie może zatem uczynić przedmiotem orzeczenia merytorycznego takiego przedmiotu, który nie był ujęty we wniosku strony. Inaczej mówiąc organ nie może zastępować strony w określeniu przedmiotu postępowania, gdyż tylko strona może rozporządzać swoim prawem (zasada dyspozycyjności), chyba że następuje wszczęcie postępowania z urzędu. (por. wyroki WSA w Poznaniu z 21 października 2022 r., II SA/Po 653/12; z 19 lutego 201 r., II SA/Po 198/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, iż z uwagi na fakt, że postępowanie administracyjne nie jest sformalizowane, a obowiązujące przepisy wyznaczają minimalne wymogi stawiane pismom procesowym składanym w toku postępowania i znaczącą rolę w prowadzeniu tego postępowania wyznaczają organom administracji, jak również mając na uwadze wskazany wyżej brak możliwości samodzielnego precyzowania zakresu żądania strony przez organy, to w sytuacji zredagowania podania o wszczęcie postępowania w sposób niezręczny, niedbały lub niezrozumiały, organ do którego kierowane jest to podanie zobligowany jest do podjęcia działań mających na celu wyjaśnienie ich rzeczywistej treści, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Obowiązek ten ma szczególnie istotne znaczenie w sytuacji, gdy strona działa w postępowaniu samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w sposób wskazujący na jej niezaradność (por. wyroki NSA z 7 grudnia 2023 r., I OSK 755/25; z 21 kwietnia 2023 , I OSK 3279/19; wyrok WSA w Szczecinie z 20 października 2022 r., II SA/Sz 611/22; wyroki WSA w Gliwicach z 4 kwietnia 2023 r., II SA/Gl 93/23; z 22 czerwca 2023 r., II SA/Gl 154/23; wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2021 r., III SA/Gd 915/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie R.C. wnosząc w dniu 9 października 2023 r. o wszczęcie postępowania wskazywał niewątpliwie na okoliczności odnoszące się zmiany poziomu gruntu na działce nr ew. [...], które były już przedmiotem postępowania zakończonego wskazaną przez organ ostateczną decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, co zresztą przyznaje sam skarżący w treści wniesionego podania. Okoliczności te, jak zasadnie wskazują organy administracji nie mogły być przedmiotem ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż decyzja podjęta w tym przedmiocie obarczona byłaby wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd nie ma również jakichkolwiek wątpliwości, co do prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych w zakresie braku wpływu posadowienia dodatkowego ogrodzenia na w/w nieruchomości, jak i braku zmiany rzędnych terenu na działce, co wynika z pomiarów wysokościowo-sytuacyjnych działki ew. nr [...] dokonanych w dniu 7 grudnia 2023 r. oraz w dniu 16 sierpnia 2022 r. Procedujące w sprawie organy obu instancji pominęły jednak tę okoliczność, iż zarówno w treści wniesionego żądania, jak i w toku toczącego się postępowania administracyjnego skarżący podnosił kwestie dotyczące zbiornika retencyjnego, do którego wykonania zobowiązani zostali właściciele działki ew. nr [...], na mocy w/w ostatecznej i prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 lutego 2023 r. Strona wskazując zarówno na wadliwe, w jej ocenie wykonanie i podłączenie tego zbiornika, jak również jego nieszczelność, wnosiła o powołanie biegłego, który skontrolowałby prawidłowość wykonania nałożonego na sąsiada obowiązku. Powyższe okoliczności§ pozostały jednak bez jakiejkolwiek reakcji ze strony organów. W ocenie Sądu, wielość żądań i zagadnień zawartych przede wszystkim we wniosku z dnia 9 lutego 2023 r., jak i w składanych w toku postępowania pismach procesowych, formułowanych i redagowanych w sposób, który bezspornie wskazuje na brak zaradności skarżącego w kwestiach prawnych dotyczących przedmiotowej sprawy, w której skarżący występuje samodzielnie, nie korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, jak również bezsporny fakt dalszego zalewania nieruchomości skarżącego, co dokumentuje przedkładana przez stronę dokumentacja fotograficzna, w żaden sposób nie zakwestionowana przez żadną ze stron postępowania, wina skutkować podjęciem przez procedujące w sprawie organy działań mających na celu dokładne wyjaśnienie, w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości intencji autora w/w wniosku. Brak prawidłowego ustalenia zakresu, a w konsekwencji przedmiotu postępowania administracyjnego, którego wszczęcia domagał się skarżący uniemożliwiało, a co najmniej czyniło przedwczesnym, definitywne stwierdzenie, iż w sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej (res iudicata), co uzasadniało umorzenie wszczętego postępowania, w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Powyższe w ocenie Sądu stanowiło naruszenie zarówno art. 61 § 1, jak i art. 8 oraz art. 9 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Końcowo podkreślić należy, iż przedmiotem dokonywanej przez Sąd oceny zgodności z prawem jest decyzja o charakterze procesowym, a więc decyzja nie rozstrzygająca sprawy w sposób merytoryczny. Stąd też bez wpływu na wynik sprawy pozostają podnoszone przez skarżącego kwestie wyniesienia terenu działki ew. nr [...] (co jak słusznie wskazuje Kolegium było już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego), kwestie dotyczące stawianych zarzutów co do naruszenia przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, czy też rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast, co do stawianych zarzutów mataczenia przez pracowników organu I instancji, czy też zgłaszanego żądania wypłaty odszkodowania kwestie te pozostają poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności zobligowane będą do ustalenia w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości zakresu żądania skarżącego zawartego we wniosku z dnia 9 października 2023 r., co jest niezbędne dla bezspornego stwierdzenia, iż w sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI