II SA/Łd 37/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę O.N., obywatela Ukrainy, na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję ZUS o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A.D. Skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na okres od czerwca 2022 r. do maja 2023 r. na dwoje dzieci, dołączając kartę pobytu z dostępem do rynku pracy. Wniosek został początkowo rozpatrzony automatycznie i przyznano świadczenie. Jednakże, podczas ręcznej weryfikacji, organ ustalił, że skarżący nie jest biologicznym ojcem dziecka A.D. ani nie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Zgodnie z art. 4 ust. 2 i art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia przysługuje m.in. rodzicom lub opiekunowi faktycznemu, który wystąpił o przysposobienie. ZUS uznał, że skarżący nie należy do grona osób uprawnionych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem, wspólnie z jego matką wychowuje je, a pracownicy ZUS wprowadzili go w błąd co do możliwości złożenia wniosku. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzje organów nie naruszają prawa. Sąd podkreślił, że zgodnie z literalną wykładnią art. 2 pkt 10 ustawy, opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, która wystąpiła z wnioskiem o przysposobienie. Ponieważ skarżący nie złożył takiego wniosku, nie spełniał ustawowej definicji opiekuna faktycznego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że skarżący wypełnił dwujęzyczny formularz SW-U, w którym zadeklarował bycie rodzicem, co było niezgodne z prawdą. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 15 ustawy, gdyż sprawa nie dotyczyła wątpliwości co do sprawowania opieki, a zarzut naruszenia art. 25 ustawy uznał za przedwczesny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja definicji opiekuna faktycznego w kontekście świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących cudzoziemców i osób ubiegających się o świadczenia na dzieci, których nie są biologicznymi rodzicami.
Orzeczenie opiera się na ścisłej, literalnej wykładni definicji ustawowej, co może być problematyczne w przypadkach, gdzie stan faktyczny odbiega od formalnych wymogów, ale intencją było zapewnienie dobra dziecka.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba niebędąca biologicznym rodzicem ani nieposiadająca wniosku o przysposobienie dziecka może być uznana za opiekuna faktycznego w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z literalną wykładnią art. 2 pkt 10 ustawy, opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, która wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka.
Uzasadnienie
Sąd przychylił się do stanowiska organu, że skarżący nie spełnia ustawowej definicji opiekuna faktycznego, ponieważ nie złożył wniosku o przysposobienie dziecka, co jest warunkiem koniecznym do uznania go za opiekuna faktycznego w rozumieniu ustawy.
Czy pracownicy organu administracji publicznej wprowadzili skarżącego w błąd co do możliwości złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że skarżący wypełnił dwujęzyczny formularz SW-U, w którym zadeklarował bycie rodzicem dziecka, co było niezgodne z prawdą, a formularz zawierał pouczenie również w języku ukraińskim.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący wypełnił formularz SW-U, który umożliwiał wybór języka polskiego lub ukraińskiego, i w sposób wyraźny wskazał, że jest rodzicem dziecka, co było niezgodne z prawdą. Formularz zawierał pouczenie, co wyklucza zarzut wprowadzenia w błąd.
Przepisy (15)
Główne
u.p.w.d. art. 4 § ust. 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.w.d. art. 28 § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.w.d. art. 2 § pkt 10
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Definicja opiekuna faktycznego – osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.w.d. art. 15
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.w.d. art. 25
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie spełnia ustawowej definicji opiekuna faktycznego, ponieważ nie wystąpił z wnioskiem o przysposobienie dziecka. • Skarżący wypełnił formularz SW-U, deklarując bycie rodzicem dziecka, co było niezgodne z prawdą, a formularz zawierał pouczenie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niepodjęcie czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak udzielenia wyjaśnień lub wprowadzenie w błąd. • Naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie. • Naruszenie art. 15 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 410 k.c. i art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędne uznanie złej woli skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie ma więc wątpliwości, że formularz wypełniony przez skarżącego spełniał podstawowe wymogi czytelności i nie można zarzucić organowi naruszenia art. 9 k.p.a. • Pojęcie to należy wykładać z uwzględnieniem definicji legalnej. • Sąd zna linię orzeczniczą wskazującą na ich wadliwość, opowiadającą się za szerszym rozumieniem pojęcia "opiekun faktyczny dziecka" – z pominięciem ustawowej definicji. Jednak zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, spostrzeżenia te mogą jedynie stanowić asumpt do stwierdzenia ich niezgodności z Konstytucją RP we właściwym trybie lub skłonić do wysunięcia postulatu interwencji ustawodawcy w celu skonstruowania przepisów w sposób uwzględniający słuszne racje przemawiające za odmiennym (szerszym) ukształtowaniem definicji opiekuna faktycznego.
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Robert Adamczewski
sprawozdawca
Beata Czyżewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji opiekuna faktycznego w kontekście świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących cudzoziemców i osób ubiegających się o świadczenia na dzieci, których nie są biologicznymi rodzicami."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na ścisłej, literalnej wykładni definicji ustawowej, co może być problematyczne w przypadkach, gdzie stan faktyczny odbiega od formalnych wymogów, ale intencją było zapewnienie dobra dziecka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia rodzinnego i porusza kwestię interpretacji pojęcia opiekuna faktycznego, co jest istotne dla wielu rodzin, zwłaszcza w kontekście migracji.
“Czy możesz dostać świadczenie wychowawcze, jeśli nie jesteś biologicznym rodzicem? Sąd wyjaśnia kluczową definicję.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.