II SA/Łd 362/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-06-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzenneprawo miejscowezagospodarowanie przestrzenneprawo własnościzieleni izolacyjnadecyzja o warunkach zabudowywładztwo planistycznesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że przeznaczenie działki skarżącego pod zieleń izolacyjną było zgodne z prawem i uzasadnione.

Skarżący M. K. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie jego działki pod zieleń izolacyjną, co uniemożliwiło realizację planowanych inwestycji. Rada Miejska argumentowała, że decyzje o warunkach zabudowy wygasły z mocy prawa po uchwaleniu planu, a przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną było uzasadnione ze względu na przebiegające przez nią sieci infrastruktury technicznej oraz potrzebę oddzielenia terenów mieszkalnych od drogi. Sąd oddalił skargę, uznając, że plan został uchwalony zgodnie z prawem i w granicach władztwa planistycznego gminy, a przeznaczenie działki było racjonalne i nie naruszało interesu prawnego skarżącego w sposób nieuzasadniony.

Skarżący M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 25 stycznia 2018 r. nr LXVI/1686/18, dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie jego prawa własności poprzez przeznaczenie należącej do niego działki nr [...] obręb [...] pod zieleń izolacyjną (symbole 1ZI i 2ZI), co uniemożliwiło realizację planowanych inwestycji, dla których wcześniej wydano decyzje o warunkach zabudowy. Skarżący podniósł, że uchwała narusza przepisy dotyczące planowania przestrzennego, Konstytucję RP (zasady praworządności, proporcjonalności, równości) oraz prawo własności, a także zarzucił organowi nadużycie władztwa planistycznego. W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska w Łodzi wniosła o jej oddalenie, wskazując m.in. na brak złożenia uwag do projektu planu przez skarżącego lub jego poprzedników prawnych. Organ wyjaśnił, że decyzje o warunkach zabudowy wygasły z mocy prawa po uchwaleniu planu, a przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną było uzasadnione ze względu na przebiegające przez nią sieci infrastruktury technicznej (magistrala wodociągowa, linia wysokiego napięcia), które znacząco ograniczały możliwości zabudowy. Ponadto, organ wskazał, że takie przeznaczenie było zgodne z polityką przestrzenną miasta, uwzględniało wnioski mieszkańców o zwiększenie terenów zielonych i zmniejszenie intensywności zabudowy, a także miało na celu oddzielenie terenów mieszkalnych od drogi. Sąd administracyjny, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd uznał, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a procedura jej uchwalania została przeprowadzona prawidłowo. Sąd podkreślił, że ustalenia planu miejscowego mają pierwszeństwo przed decyzjami o warunkach zabudowy, a przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną było uzasadnione technicznie i urbanistycznie, mieszcząc się w granicach władztwa planistycznego gminy. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa własności skarżącego w sposób nieuzasadniony, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych nie znalazły potwierdzenia. Sąd zaznaczył również, że roszczenia odszkodowawcze z tytułu tzw. szkód planistycznych należą do właściwości sądów powszechnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nawet w sytuacji wcześniejszego wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie stanowi naruszenia prawa własności ani przekroczenia władztwa planistycznego, jeśli jest uzasadnione i zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia planu miejscowego mają pierwszeństwo przed decyzjami o warunkach zabudowy, które wygasają w przypadku sprzecznych ustaleń planu. Przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną było uzasadnione technicznie (sieci infrastruktury, linia wysokiego napięcia) i urbanistycznie (oddzielenie terenów mieszkalnych od drogi), a także zgodne z wnioskami mieszkańców i polityką przestrzenną gminy. Działania te mieściły się w granicach władztwa planistycznego gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 36 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 65 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31 § ust. 3

k.c. art. 151

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 140

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną było uzasadnione ze względu na przebiegające przez nią sieci infrastruktury technicznej (magistrala wodociągowa, linia wysokiego napięcia). Przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną było zgodne z polityką przestrzenną miasta, uwzględniało wnioski mieszkańców o zwiększenie terenów zielonych i zmniejszenie intensywności zabudowy. Ustalenia planu miejscowego mają pierwszeństwo przed decyzjami o warunkach zabudowy. Działania gminy mieściły się w granicach władztwa planistycznego i nie naruszały prawa własności w sposób nieuzasadniony. Procedura uchwalania planu miejscowego została przeprowadzona zgodnie z prawem.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie działki pod zieleń izolacyjną, co uniemożliwiło realizację planowanych inwestycji. Naruszenie art. 20 u.p.z.p. poprzez uchwalenie planu dla działki, dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy. Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez brak wyważenia interesu prywatnego z publicznym. Naruszenie art. 1 ust. 3 u.p.z.p. przez nieuwzględnienie interesu skarżącego. Naruszenie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez nadużycie władztwa planistycznego. Naruszenie art. 36 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niezastosowanie i odmowę spełnienia roszczeń zgłoszonych przez skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości granice zaskarżenia, wyznaczone w powołanym wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. naruszeniem interesu prawnego wskazują wszakże, iż sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego skarżącemu interesu prawnego nie można kwestionować prawa organu stanowiącego gminy do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu przeznaczenie m. in. przedmiotowej działki pod zieleń izolacyjną (2ZI) było spełnieniem wniosków, jakie wpłynęły do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzenie w [...] planie zieleni izolacyjnej chroniącej przed emisjami pochodzącymi z planowanej drogi zbiorczej, w istotnym stopniu przyczynia się do realizacji zasady zrównoważonego rozwoju

Skład orzekający

Jarosław Czerw

sprawozdawca

Marcin Olejniczak

członek

Robert Adamczewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie władztwa planistycznego gminy w zakresie przeznaczania terenów pod zieleń izolacyjną, pierwszeństwo planu miejscowego nad decyzjami o warunkach zabudowy, oraz zasady kontroli sądowej uchwał planistycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z infrastrukturą techniczną i potrzebami urbanistycznymi konkretnego obszaru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a planowaniem przestrzennym, co jest częstym problemem. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących planów miejscowych i władztwa planistycznego.

Czy gmina może zmienić przeznaczenie Twojej działki na zieleń, nawet jeśli miałeś plany budowy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 362/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1948/23 - Postanowienie NSA z 2025-10-22
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1875
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1073
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i ust. 8, art. 15 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 17, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 36, art. 37, art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 6 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Bielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 25 stycznia 2018 roku nr LXVI/1686/18 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie [...] oraz ulic: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 lutego 2023 r. M. K. (dalej także: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 25 stycznia 2018 r. nr LXVI/1686/18 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie [...] [...] oraz ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (dalej: m.p.z.p.), wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017r. poz. 1875 i 2232 oraz z 2018 r. poz. 130) (dalej: u.s.g.) oraz art. 14 ust. 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 i 1566) (dalej: u.p.z.p.) w związku z art. 548 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 2180) (dalej: "p.w.). Zaskarżonej uchwale Rady Miejskiej w Łodzi (dalej także: organ) zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 20 u.p.z.p. poprzez dokonanie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. w zakresie objęcia nim również działki nr [...] obręb [...] w sytuacji, gdy w odniesieniu do działki wydano wcześniej decyzję o warunkach zabudowy co w konsekwencji doprowadziło do nadmiernej ingerencji przez organ w prawo własności skarżącego;
2. art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez brak wyważenia interesu prywatnego z interesem społecznym i przedłożenie interesu społecznego nad racje indywidualne skutkujące uniemożliwieniem skarżącemu realizacji zamierzonych przez niego planów na przedmiotowej nieruchomości;
3. art. 1 ust. 3 u.p.z.p. przez jego niezastosowanie przejawiające się w nieuwzględnieniu interesu skarżącego przy ustalaniu przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego;
4. art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez nadużycie przez Radę Miejską w Łodzi w sposób nieuprawniony władztwa planistycznego poprzez ustalenie dla działki nr [...] obręb [...] zieleni izolacyjnej co skutkuje wyłączeniem tego terenu spod zabudowy wszelkiego rodzaju;
5. art. 36 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i odmowę spełnienia roszczeń zgłoszonych przez skarżącego.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] obręb [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dla działki [...] w obrębie [...] położonej w Ł. przy ul. [...] bez numeru uchwalono jako przeznaczenie działki: zieleń izolacyjną (symbol 1ZI i 2ZI). Nieruchomość przed 2018 roku była nieruchomością komercyjną przeznaczoną pod zabudowę. Dla nieruchomości wydane zostały dwie decyzje ustalające warunki zabudowy, tj. dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego o powierzchni sprzedaży do 525 m2 oraz dla inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej i budynku handlowo-usługowego. M.K. wszedł we własność nieruchomości jako spadkobierca J.K.
Przeznaczenie nieruchomości na mocy m.p.z.p. pod zieleń izolacyjną sprawia, że niemożliwe jest jej wykorzystanie jako nieruchomości komercyjnej przeznaczonej pod zabudowę, a w szczególności jej zagospodarowanie w sposób wskazany w wydanych przed uchwaleniem m.p.z.p. obu decyzjach ustalających warunki zabudowy.
Wskazując na treść § 25 ust. 1 i ust. 2 m.p.z.p. skarżący stwierdził, że oznaczenie 1ZI do 5ZI dotyczy należącej do skarżącego działki nr [...] obręb [...] niemal w całości, co uniemożliwia jej zabudowę.
Pismem z dnia 18 stycznia 2022 r., które pozostało bez odpowiedzi, skarżący wezwał organ do zapłaty odszkodowania bądź wykupu przedmiotowej nieruchomości albo zaoferowania nieruchomości zamiennej na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.
Następnie skarżący wskazał, że wobec wejścia w życie m.p.z.p. nie ma możliwości wykorzystania, stanowiącej jego własność nieruchomości, w sposób zgodny z dotychczasowym, potencjalnie dopuszczalnym sposobem korzystania. Skarżący stwierdził, że m.p.z.p. zmienił możliwość wykorzystania nieruchomości, wyłączył możliwość zabudowy działki. Przed wejściem w życie m.p.z.p., nieruchomość spełniała wszystkie wymogi dla celów jej zabudowy polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego oraz dla inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej i budynku handlowo-usługowego.
Powołując się na poglądy orzecznictwa skarżący stwierdził, że ocena, czy nieruchomość może być wykorzystana w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem powinna się opierać nie tylko na uprzednim faktycznym jej wykorzystaniu, lecz należy też uwzględniać potencjalne możliwości w tym zakresie, a więc badać nie tylko to, jak była, ale także to, jak mogła być zagospodarowana. Pojęcie korzystania z nieruchomości obejmuje możliwość realizacji określonych projektów lub zamierzeń i nie ogranicza się do sytuacji, w których właściciel (użytkownik wieczysty) podjął już konkretne działania faktyczne lub prawne, zmierzające do ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości. Na równi więc z dotychczasowym faktycznym korzystaniem z nieruchomości traktuje się sposób korzystania potencjalnie dopuszczalny.
Zdaniem skarżącego uchwalenie m.p.z.p. narusza prawo własności, a organy gminy przy stanowieniu treści aktu planistycznego muszą uwzględniać również normy konstytucyjne statuujące m.in. zasadę praworządności, proporcjonalności czy równości. Rolą organu planistycznego jest właśnie wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych, tak aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym stopniu naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem.
W ocenie skarżącego nastąpiło przekroczenie przez organ uprawnień planistycznych poprzez niezgodne z zasadą proporcjonalności i równości ograniczenie prawa własności nieruchomości należącej do skarżącego. Ograniczenie prawa własności względem działki skarżącego w części przeznaczonej na zieleń izolacyjną zostało dokonane z przekroczeniem władztwa planistycznego przez ustalenie w planie symbolem 1ZI i 2ZI, co wyłącza działkę skarżącego spod zabudowy wszelkiego rodzaju. Nastąpiło to bez racjonalnego uzasadnienia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, które w sytuacji odebrania danemu podmiotowi uprawnień jakie wiązały się z dotychczasową możliwością zagospodarowania posiadanego prawa własności (ograniczeniem chronionego konstytucyjnie prawa własności) jest bezwzględnie wymagane. Skarżący jeszcze przed uchwaleniem m.p.z.p. podjął czynności w celu realizacji na tym gruncie budynku handlowo-usługowego oraz myjni samochodowej. Organ nie wykazał motywów dla obranego kierunku zmian w zagospodarowaniu przestrzennym obszaru gminy.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Łodzi, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o jej oddalenie oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
W pierwszej kolejności organ wskazał, że w toku procedury sporządzania m.p.z.p. ani skarżący ani jego poprzednicy prawni nie złożyli wniosków lub uwag do projektu planu. Wnioski lub uwagi do projektu planu dotyczące działki [...] nie zostały także złożone przez inne podmioty.
Następnie organ wyjaśnił, że decyzje o warunkach zabudowy zostały wydane dla J. K., poprzedniego właściciela nieruchomości na inwestycje o funkcji usługowej, tj. budynek handlowo-usługowy o pow. 525 m2 oraz myjnię samochodową i budynek handlowo-usługowy o pow. sprzedaży 5 m2 . W obu decyzjach ustalono obsługę komunikacyjną z ul. [...] (dz. nr [...]). W decyzji dotyczącej budynku handlowo-usługowego w ogóle nie wzięto pod uwagę ograniczeń spowodowanych infrastrukturą. W kolejnej decyzji zostały już wpisane uwarunkowania wynikające z przebiegu przez nieruchomość magistrali wodociągowej i linii wysokiego napięcia.
Następnie organ wyjaśnił, że w wyniku realizacji uchwały nr XXVI/654/16 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 9 marca 2016 r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie [...] [...] oraz ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Projekt planu miejscowego objął swym zasięgiem tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zarówno wolnostojącej, bliźniaczej jak i szeregowej. Na obszarze tym zlokalizowanych jest klika budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz pojedyncze obiekty usługowe. Głównym celem planu było wprowadzenie regulacji gwarantujących kształtowanie ładu przestrzennego zgodnie z polityką przestrzenną miasta, a w szczególności utrzymanie jednorodnego charakteru zespołów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zahamowanie procesu przekształceń istniejącego zagospodarowania obszaru w kierunku zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, a także określenie zasad ochrony środowiska przyrodniczego i walorów krajobrazowych oraz zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków.
Działka nr [...] w obrębie [...] należąca do skarżącego jest działką niezabudowaną, porośniętą zielenią nieurządzoną niską, bez zadrzewień z uwagi na przebiegającą przez nią naziemną linię wysokiego napięcia 110 kV. Położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz drogi publicznej (od północy). Od zachodu przylega bezpośrednio do niej działka drogowa - ul. [...], z której możliwy jest wjazd na działkę. Od północy graniczy z aleją [...]. Od strony wschodniej wzdłuż jej granicy przebiega magistrala wodociągową 800 mm. Przez południowo-zachodni narożnik przebiega linia wysokiego napięcia 110 kV.
Z uwagi na przebiegające przez działkę sieci infrastruktury technicznej sposób zagospodarowania działki jest mocno ograniczony. W planie miejscowym ze względu na przebiegającą wzdłuż wschodniej granicy magistralę wodociągową 800 mm, wskazano (oznaczenie informacyjnie) na rysunku planu pas ochrony o szerokości 8 m od osi, po obu stronach przewodu. Ustalenia zawarte w uchwale w zakresie szczegółowych warunków zagospodarowania oraz ograniczenia w użytkowaniu terenów w pasach ochronnych odwołują się do przepisów odrębnych dotyczących zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na terenie miasta Ł.
Na rysunku planu, zgodnie z wnioskiem PGE wrysowano od linii wysokiego napięcia 110 kV strefę ochronną (ustalenie obowiązujące) wzdłuż jej przebiegu o szerokości 36 m (po 18 m od osi linii na stronę). Po wprowadzeniu na rysunku planu strefy ochronnej o szerokości 36 m (po 18 m od osi linii na stronę), projekt planu został pozytywnie zaopiniowany przez PGE.
Z uwagi na ww. uwarunkowania oraz ograniczenia w planie miejscowym działka [...] została wykluczona spod zabudowy i przeznaczona pod zieleń izolacyjną - 2ZI.
Jak stwierdził organ, ustalając w m.p.z.p. przeznaczenie terenów brano pod uwagę nie tylko ograniczenia spowodowane istniejącą infrastrukturą techniczną, ale również sposób zagospodarowania, jaki występuje w sąsiedztwie oraz czy przeznaczenie działki pod inną funkcję nie spowoduje jakichkolwiek uciążliwości. Działka zlokalizowana jest w osiedlu mieszkaniowym [...] z zabudową jednorodzinną. Wprowadzenie w m.p.z.p. zagospodarowania działki zgodnie z wydanymi decyzjami o warunkach zabudowy pozostawałoby w kolizji z sąsiadującymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnym. Obsługa komunikacyjna myjni samochodowej i budynku handlowo-usługowego z ul. [...] powodowałaby dodatkowe uciążliwości dla tej zabudowy. Ponadto przeznaczenie m. in. przedmiotowej działki pod zieleń izolacyjną (2ZI) było spełnieniem wniosków, jakie wpłynęły do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mieszkańcy wnosili m. in o zwiększenie zieleni przyulicznej, czy zmniejszenie intensywności zabudowy, jak i rygorystyczne przestrzeganie ustaleń obowiązującego wówczas Studium.
Przywołując treść art. 3 u.p.z.p. organ stwierdził, że rada gminy posiada w granicach prawa samodzielność oraz swobodę decydowania o podejmowaniu procedury planistycznej dla określonego obszaru. Przy realizacji swego zadania polegającego na sporządzaniu i uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego organy gminy realizują politykę przestrzenną wyznaczoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wszystkie te czynności wchodzą w zakres tzw. władztwa planistycznego gminy.
Dalej organ stwierdził, że treść m.p.z.p. odpowiada wymogom stawianym przez u.p.z.p. i zgodna jest z ustaleniami obowiązującego w 2018 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. z 2010 r. Przed podjęciem uchwały w trakcie procedury planistycznej przeprowadzono niezbędne analizy, inwentaryzację stanu faktycznego, wyważono relacje między interesem prywatnym oraz publicznym, gdy dostrzeżono rozbieżność między nimi.
W trakcie sporządzania projektu m.p.z.p. przeprowadzono wszystkie wymagane przepisami prawa czynności proceduralne. Projekt uchwały poddany był procesowi uzgadniania z innymi organami administracji publicznej, a także szerokiemu uspołecznieniu konstruowanych uregulowań. Organy planistyczne odniosły się z należytą starannością do wniosków i uwag wnoszonych w trakcie sporządzania projektu planu przez wszystkich zainteresowanych jego ustaleniami.
Jak podkreślił organ plan miejscowy jest aktem prawa kształtującym sposób inwestowania poprzez ustalenie na przyszłość przeznaczenia terenu oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Żaden przepis ustawy nie wprowadza obowiązku zgodności ustaleń planu miejscowego z decyzjami o warunkach zabudowy, które stanowią interwencyjny sposób określania potencjalnej możliwości zagospodarowania nieruchomości w przypadku braku dla niej planu miejscowego. Ustawodawca nie wymaga, aby decyzje o warunkach zabudowy były zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, wymaga jednak aby plany miejscowe nie naruszały ustaleń tego dokumentu (studium). Z tego względu nie są wykluczone sytuacje kolizyjne między ustaleniami planu miejscowego oraz warunkami zabudowy określonymi w decyzji.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi organ wskazał, że art. 20 u.p.z.p. nie mógł zostać naruszony w sposób określony w skardze, ponieważ nie uniemożliwia on uchwalenia planu miejscowego w sytuacji gdy dla określonej nieruchomości wydano uprzednio decyzję o warunkach zabudowy. Wejście w życie planu miejscowego może natomiast z woli ustawodawcy spowodować wygaszenie w drodze decyzji opartej o art. 65 u.p.z.p. wcześniej wydanej decyzji o warunkach zabudowy.
Zdaniem organu nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. Przepis ten określa, że w planowaniu przestrzennym prawo własności "uwzględnia się" jako dobro podlegające ochronie konstytucyjnej, co nie oznacza, że plany miejscowe nie mogą tego prawa ograniczać, a nawet prowadzić do jego odjęcia (choćby w drodze wywłaszczenia), ponieważ ze swej natury przepisy określające politykę przestrzenną właśnie temu służą. Nie jest zasadny zarzut braku wyważenia interesu prywatnego z interesem społecznym i przedłożeniem interesu społecznego nad racje indywidualne. Sytuacja prawna skarżącego została należycie oceniona w toku procedury planistycznej i nieruchomość skarżącego została słusznie zakwalifikowana do terenów o przeznaczeniu pod zieleń izolacyjną w sposób uzasadniony i nie naruszający powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, a także wymogi ładu przestrzennego stanowiły stosowne uzasadnienie dla wprowadzonych rozwiązań. Środowisko naturalne jest pojęciem z założenia wykraczającym poza granice nieruchomości. Jego ochrona jest wspólną sprawą wszystkich obywateli, a jej zakres może być uzależniony od stanu faktycznego na nieruchomości danego właściciela. Plan określa warunki ochrony środowiska, z których korzyści czerpie ogół mieszkańców. Częścią środowiska naturalnego są także ludzie, zarówno skarżący jak i okoliczni mieszkańcy i inni użytkownicy przestrzeni. Skarżony plan uwzględnia konieczność utrzymania równowagi w środowisku i racjonalne, a więc zgodne ze stanem faktycznym i potrzebami interesu publicznego, korzystanie ze środowiska, zatem m.p.z.p. nie narusza także art. 1 ust. 3 u.p.z.p.
Organ dokonał stosownego, opartego o właściwe analizy ważenia interesów, niestety nie miał możliwości rozważenia stanowiska właścicieli działki nr [...] ponieważ nie uczestniczyli oni w procedurze planistycznej.
Organ jednocześnie stwierdził, że nie naruszył art. 28 u.p.z.p., ponieważ przepis ten stanowi wzorzec kontroli legalności uchwał rady gminy (w sprawie studium lub planu miejscowego) i nie jest stosowany w toku procedury planistycznej, a także art. 36 ust. 1 u.p.z.p., który przewiduje zasady odpowiedzialności odszkodowawczej za tzw. szkody planistyczne jakimi może skutkować wejście w życie planu miejscowego. Organy planistyczne nie stosują tego przepisu. Roszczenia zgłaszane w trybie art. 36 i art. 37 u.p.z.p. są roszczeniami o charakterze cywilnoprawnym, które kieruje się do osoby prawnej (Miasta Ł.), a nie do organu administracji publicznej, zaś do ich rozpoznania właściwe są sądy powszechne. Nie jest przy tym prawdą, że skarżący wniósł o odszkodowanie w dniu 18 stycznia
2022 r., ponieważ swoje pismo (wniosek) skarżący nadał pocztą w dniu 19 stycznia 2023 r. Skarżący pominął przy tym, że stosownie do art. 37 ust. 9 u.p.z.p. gmina ma 6 miesięcy na wykonanie obowiązków wynikających ze zgłoszonych roszczeń, ewentualnie do odmowy spełnienia żądań. Zobowiązanie to nie jest zobowiązaniem, które stawałoby się wymagalne na skutek wyznaczenia terminu do jego spełnienia przez uprawnionego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 25 stycznia 2018 r. nr LXVI/1686/18 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie [...] [...] oraz ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],
[...] i [...] (dalej: uchwała, m.p.z.p.). Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z 2018 roku pod pozycją 822 i weszła w życie w dniu 2 marca 2018 r. Uchwała ta, zgodnie z art. 14 ust. 8 u.p.z.p., jest aktem prawa miejscowego, należy zatem do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały były przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm.) (dalej: u.p.z.p.) oraz przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.) (dalej: u.s.g.).
Zaskarżona uchwała w zaskarżonej skargą części obejmuje działkę nr [...] w obrębie [...] położoną w Ł. przy ul. [...] bez numeru, której właścicielem jest skarżący.
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez skarżącego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na gruncie powołanego przepisu legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że legitymacja do wniesienia takiej skargi do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. W tym miejscu należy podkreślić, że granice zaskarżenia, wyznaczone w powołanym wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. naruszeniem interesu prawnego wskazują wszakże, iż sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego skarżącemu interesu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2011 roku, IV SA/Wa 884/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Dopiero bowiem naruszenie interesu lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (oceny legalności planu), przy czym obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, w sposób nie znajdujący uzasadnienia w przepisach prawa. Nie chodzi przy tym tylko o naruszenie pewnych uprawnień właścicielskich zapisami planu, ale o rzeczywiste ich ograniczenie, które oceniane musi być w ramach ewentualnego przekroczenia uprawnień do swobodnego planowania gminy na jej terenie (tzw. władztwo planistyczne). Strona wskazująca na naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia jest przy tym zobowiązana wyjaśnić, że w tym konkretnym wypadku istnieje ścisły związek pomiędzy jej własną, prawnie gwarantowaną a nie tylko faktyczną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Uchwała ma zatem naruszać (całkowicie lub częściowo) interes prawny lub uprawnienie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2018 r., II SA/Kr 1501/17, CBOSA). Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie - w sferze prawnej - odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć aktualnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 maja 2017 r., IV SA/Wr 424/16, CBOSA).
Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, w przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia są co do zasady właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Koresponduje to z art. 140 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Skarżący uprawniony do zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego może w konsekwencji skutecznie podważać tylko te ustalenia planu, które naruszają jego prawo własności (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2019 r., II OSK 1905/19, CBOSA; por. także: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2022 r., II OSK 2336/19, CBOSA). Ustalenia planu miejscowego, co do przeznaczenia konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 k.c. (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2022 r., II OSK 2336/19, CBOSA). Mając na uwadze powyższe, skarżący ma więc legitymację do zaskarżenia kontrolowanej uchwały, bowiem jest właścicielem nieruchomości nią objętej.
Sąd zwraca jednak uwagę, że obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma jednak wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., II OSK 355/11, CBOSA).
W niniejszej sprawie Sąd z urzędu skontrolował zawartość m.p.z.p. (część tekstową i graficzną wraz z pozostałymi załącznikami), jego ustalenia oraz standardy dokumentacji planistycznej dla oceny czy w procesie jego uchwalania nie doszło do naruszenia zasad sporządzania planu. W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jego zawartość (część tekstową i graficzną) określa art. 15 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot (ustalenia) – art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p., natomiast standardy dokumentacji planistycznej (materiały planistyczne, skalę opracowań kartograficznych, stosowanych oznaczeń, nazewnictwa, standardów oraz sposobów dokumentowania prac planistycznych) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587). W zawartej w aktach administracyjnych dokumentacji związanej z procedurą planistyczną Sąd nie stwierdził naruszeń, które mogłyby być uznane za istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określonego w art. 14 ust. 1 oraz art. 17 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p.
W szczególności Sąd stwierdził, że w dniu 9 marca 2016 r. organ podjął uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, co zostało ogłoszone w prasie lokalnej, na tablicy ogłoszeń Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. (dalej: MPU), na tablicach informacyjnych wskazanych w dokumentacji planistycznej jednostek organizacyjnych Urzędu Miasta Ł. oraz na stronie BIP MPU, które spełniają wymagania z art. 17 pkt 1 u.p.z.p. w szczególności w zakresie terminów. Następnie organ w dniu 23 marca 2016 r. zawiadomił organy o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, a pisma odnoszące się do tej kwestii spełniają wymagania z art. 17 pkt 2 u.p.z.p. W sprawie sporządzono prognozę skutków finansowych (art. 17 pkt 5 u.p.z.p.) oraz wystąpiono o opinie i uzgodnienia projektu planu (art. 17 pkt 6 u.p.z.p.), a w dniu 6 lipca 2017 r. odbyło się posiedzenie miejskiej komisji urbanistyczno – architektonicznej, która pozytywnie zaopiniowała przedłożony projekt planu (art. 17 pkt 6 u.p.z.p.). Wykaz opinii i uzgodnień dołączono do dokumentacji procedury planistycznej. W sprawie sporządzono także prognozę oddziaływania na środowisko. W dniu 10 października 2017 r. zamieszczono ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu miejscowego (art. 17 pkt 9 i 11 u.p.z.p.). W dniu 8 listopada 2017 r. odbyła się dyskusja publiczna (art. 17 pkt 9 u.p.z.p.). W dniu 25 stycznia 2018 r. organ podjął kontrolowaną uchwałę.
Należy podkreślić, że art. 28 ust. 1 u.p.z.p. określa szczegółowe przesłanki stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z powołanym przepisem istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Sąd stwierdza, że w przypadku kontrolowanej uchwały takie naruszenia nie wystąpiły.
Jak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istotnym warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny skarżącego, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., I OSK 1016/09, CBOSA). Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżoną uchwałą zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2009 r., II OSK 205/09, CBOSA).
W związku z powyższym zadaniem Sądu jest ustalenie, czy wskazana przez skarżącego argumentacja pozwala na stwierdzenie, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny wynikający z prawa własności działki nr [...] w obrębie [...] położonej w Ł. przy ul. [...] bez numeru, a więc ustalenie, czy poprzez uchwalenie zaskarżonej uchwały interes prawny skarżącego został naruszony lub w inny sposób ograniczony. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego nie oznacza jednak automatycznie zasadności skargi na uchwałę dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, nie można kwestionować prawa organu stanowiącego gminy do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2020 r., II SA/Wr 262/20, LEX nr 3220367, CBOSA).
Odnosząc się do zarzutu nr 1 skargi Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Zgodnie z art. 65 ust. 2 u.p.z.p. przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.
Z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. wynika więc jednoznacznie, że ustalenia m.p.z.p. mogą być inne niż wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z powyższym przepisem ustalenia planu co do zasady mają pierwszeństwo przed ustaleniami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy. Decyzje o warunkach zabudowy na skutek uchwalenia planu podlegają stwierdzeniu wygaśnięcia. Natomiast wyjątek określony w art. 65 ust. 2 u.p.z.p. jest wyrazem poszanowania przez ustawodawcę ochrony praw nabytych, a więc prawa do realizacji inwestycji w sposób przewidziany w udzielonym pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2617/13, CBOSA).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że argumentacja skarżącego odnosząca się do wydanych decyzji o warunkach zabudowy nie może odnieść skutku w sprawie. Na podstawie decyzji o warunkach zabudowy nie zostały wydane decyzje o pozwoleniu na budowę, więc samo ustalenie warunków zabudowy nie ma wpływu na treść planu. Chociaż skarżący twierdzi, że przed uchwaleniem planu podjął czynności związane z realizacją inwestycji to jednak nie wynika to z akt administracyjnych sprawy. Ponadto skarżący nie mógł we własnym imieniu podejmować takich działań, ponieważ nieruchomość, której dotyczy plan, nabył z dniem 7 lipca 2019 r. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika także, aby poprzedni właściciel nieruchomości oprócz uzyskania wskazanych w aktach administracyjnych sprawy decyzji o warunkach zabudowy podjął jakiekolwiek działania zmierzające chociażby do uzyskania pozwolenia na budowę.
Kolejne zarzuty skargi, to jest zarzuty nr 2,3 i 4 koncentrują się wokół przeznaczenia działki skarżącego w m.p.z.p. jako zieleń izolacyjna, co uniemożliwia realizację zamierzonych przez skarżącego planów dotyczących nieruchomości.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd stwierdził, że: zgodnie z ewidencją gruntów i budynków z portalu Geoportal działka skarżącego ma oznaczenie użytku R i oznaczenie konturu RV, tzn. grunty rolne klasy V; w piśmie z dnia 7 kwietnia 2016 r. PGE stwierdziło, że "należy zachować strefę ochronną na terenach wzdłuż przebiegu istniejących linii wysokiego napięcia 110kV – 36 m (po 18 m z każdej od osi linii na stronę) oraz zapewnić dostęp do słupów linii znajdujących się na działkach objętych zmianą planu zagospodarowania dla prowadzenia prac związanych z właściwą eksploatacją tych linii. W strefach ochronnych obowiązuje zakaz lokalizacji budynków na stały pobyt ludzi. W strefach ochronnych od linii 15kV i 100kV istnieje możliwość lokalizacji innych obiektów niż przeznaczone na pobyt stały ludzi, ale po uzyskaniu opinii zakładu energetycznego", ponadto wskazano, że na obszarze m.p.z.p. jest planowana budowa linii kablowej 110 kV w latach 2021-2023); na opracowaniu ekofizjograficznym wskazano, że działka skarżącego to tereny wolne od zabudowy o dominacji roślinności ruderalnej; dotychczas działka skarżącego była niezabudowana.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, okoliczność, czy plan miejscowy zmienia w zasadniczym zakresie, na niekorzyść właściciela, dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości, stanowi istotny element wpływający na ocenę legalności planu miejscowego pod kątem zarzutu nadużycia władztwa planistycznego (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2017 r., II OSK 1732/16, CBOSA; por. także wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., II OSK 838/16, CBOSA).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że m.p.z.p. nie zmienia dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości – na działce skarżącego nie ma żadnych obiektów, działka nie jest zagospodarowana, zatem przeznaczenie jej jako zieleń izolacyjna nie jest sprzeczne z dotychczasowym sposobem korzystania. Analizując m.p.z.p. Sąd stwierdził także, że działki znajdujące się "w jednej linii" do działki skarżącego również zostały przeznaczone jako ZI – zieleń izolacyjna – kolejno 1-4; a pozostałe działki mają przeznaczenie: droga lub droga wewnętrzna – zatem działka skarżącego nie jest jedyną o takim przeznaczeniu. Przy czym przeznaczenie terenu działki skarżącego jako zieleń izolacyjna ma na celu oddzielenie terenów o przeznaczeniu mieszkalnym jednorodzinnym od drogi. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r. "wprowadzenie w [...] planie zieleni izolacyjnej chroniącej przed emisjami pochodzącymi z planowanej drogi zbiorczej, w istotnym stopniu przyczynia się do realizacji zasady zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.p.z.p.), a także nie stanowi przejawu nadużycia władztwa planistycznego przez gminę." (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., II OSK 2189/21, LEX nr 3480601, CBOSA). Należy także podkreślić, że z odpowiedzi na skargę wynika, że przeznaczenie m. in. przedmiotowej działki pod zieleń izolacyjną (2ZI) było spełnieniem wniosków, jakie wpłynęły do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mieszkańcy wnosili m. in. o zwiększenie zieleni przyulicznej, czy zmniejszenie intensywności zabudowy. Sąd stwierdził, że argumentacja organu odnosząca się do działki skarżącego i wprowadzenia zieleni izolacyjnej na tym terenie jest spójna i konsekwentna – celem wprowadzenia zieleni izolacyjnej jest oddzielenie terenów mieszkalnych od drogi – takie założenie ma miejsce nie tylko na wysokości działki skarżącego, ale również w pozostałym obszarze (o czym wspomniano już wyżej).
Analizując m.p.z.p. Sąd stwierdził ponadto, że uwarunkowania działki, tj. przebiegająca linia wysokiego napięcia wymagająca terenu buforowego oraz nieprzekraczalna linia zabudowy, która w sytuacji przeznaczenia działki skarżącego pod usługi lub zabudowę mieszkaniową, przecinałaby działkę skarżącego niemal na środku, znacznie ograniczyłyby możliwości zabudowy tejże działki.
Należy podkreślić, że przysługujące gminie prawo władczego rozstrzygania o przeznaczeniu terenu pod określone funkcje może być skutecznie zrealizowane jedynie w planie miejscowym, który został uchwalony przy zachowaniu określonych przepisami u.p.z.p. zasad i trybu sporządzania planu. W zakres władztwa planistycznego wchodzi również, z mocy art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości. Koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia planu mogą ingerować w interesy prywatne podmiotów skarżących w sposób odbierany przez nich jako niekorzystny, natomiast nie musi z tym być powiązane przekroczenie granic władztwa planistycznego. Sam fakt wprowadzenia ograniczeń w zakresie wykonywania prawa własności postanowieniami planu nie świadczy jeszcze o jego wadliwości. Wadliwe byłoby natomiast ograniczenie tego prawa w ramach sytuacji opisywanej jako nadużycie przez gminę władztwa planistycznego, będącej skutkiem wprowadzenia ograniczeń nieproporcjonalnych lub niezasadnych, wynikających z niewłaściwego wyważenia proporcji pomiędzy interesem publicznym a prywatnym. Określając, w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego, przeznaczenie terenu, organy gminy muszą rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy, a powstające sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem. O przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić wówczas, gdy rozwiązania planistyczne są dowolne i pozbawione uzasadnienia merytorycznego. W istotę bowiem władztwa planistycznego gminy włączone jest uprawnienie, polegające na legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. W ramach realizacji tego uprawnienia gmina zobowiązana jest do kierowania się interesem publicznym oraz odpowiednim jego wyważeniem w odniesieniu do interesu prywatnego, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady niedyskryminacji, proporcjonalności i racjonalnego postępowania w perspektywie oddziaływania na prawo własności (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2018 r., II OSK 1196/16, CBOSA)
Biorąc powyższe pod uwagę zdaniem Sądu ingerencja organu mieści się w ramach jego władztwa planistycznego, ustalenia zawarte w m.p.z.p. są zgodne z ustaleniami obowiązującego w 2018 roku Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. z 2010 roku, a uzasadnienie przeznaczenia działki skarżącego jest racjonalne.
Sąd podkreśla także, że skarżący nie wnosił uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie procedury planistycznej, ponieważ nie był w tym czasie właścicielem działki, jednak takich uwag nie wnosiła także poprzednia właścicielka działki.
Odnosząc się do zarzutu nr 5 skargi Sąd podziela argumentację organu, że roszczenia zgłaszane w trybie art. 36 i art. 37 u.p.z.p. są roszczeniami o charakterze cywilnoprawnym, które kieruje się do osoby prawnej (Miasta Ł.), a nie do organu administracji publicznej, zaś do ich rozpoznania nie jest właściwy sąd administracyjny. Ponadto kwestia ta nie ma również znaczenia dla ewentualnego stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Końcowo należy zauważyć, że sąd administracyjny nie bada przyjętych rozwiązań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod kątem jego słuszności, celowości i racjonalności. Kontrola sądu ogranicza się do badania legalności przyjętych rozwiązań, tzn. ich zgodności z procedurą i prawem materialnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ podejmując zaskarżoną uchwałę nie naruszył przepisów prawa. Ustalenia zawarte w m.p.z.p. są zgodne ze z ustaleniami obowiązującego w 2018 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. z 2010 r. Procedura planistyczna została zachowana. Organ podejmując zaskarżoną uchwałę w kwestionowanym zakresie nie przekroczył granic władztwa planistycznego oraz zasady proporcjonalności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI