II SA/Łd 358/23

II SA/Łd 358/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Beata Czyżewska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Mikołajczyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 124 par. 2, art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 81c ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 20 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 roku sprawy ze skargi P. Ł. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 2 lutego 2023 roku nr 28/2023 znak: WOP.7722.3.2023.KD w przedmiocie nakazu przedstawienia ekspertyzy technicznej w zakresie niezgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r., nr 28/2023, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2022 r., nr 667/2022, którym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożono na P. [...] z siedzibą w Ł. obowiązek przedłożenia sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę ekspertyzy technicznej (wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) w zakresie niezgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych w zakresie słupów żelbetowych w osi 4C-Dc w poziomach 0,+1,+2 i podciągów osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec; izolacji termicznej stropodachu budynku; wykończenia ścian zewnętrznych, schodów technicznych na dach wraz z obudową dotyczących budowy budynku [...] Wydziału [...] P. [...], etap I - budynek [...] usyt. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce nr ewid. [...], w obr. [...] w terminie do 30 kwietnia 2023 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 listopada 2020 r. P. [...] złożyła w organie I instancji wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap I - Budynek [...] usytuowanego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul.[...] na dz. o nr ewid. [...] w obrębie [...] (dawniej [...]), zrealizowanego w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nr DAR-UA-II.1493.2012 z dnia 5 listopada 2012 r. o pozwoleniu na budowę, zmienioną następnie decyzją tego organu nr DAR-UA-II.1938.2018 z dnia 13 września 2018 r. Decyzją z dnia 5 listopada 2012 r. nr DAR-UA-II.1493.2012, Prezydent Miasta Łodzi udzielił P. [...], Wydziałowi [...], [...] Ł., ul.[...], pozwolenia na rozbiórkę części budynku [...] P. [...] i części budynku magazynowego i budowy budynku [...] Wydziału [...] P. [...], doziemnych instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz przebudowę wewnętrznego układu drogowego (obiekt kategorii IX - budynki nauki i oświaty) na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł., fragment działki [...], w obrębie [...]; zmienioną decyzją nr DAR-UA-II.1938.2018 z dnia 13 września 2018 r., którą Prezydent Miasta Łodzi zatwierdził projekt budowlany zamienny wraz z projektem zewnętrznych instalacji: gazowej, elektrycznej, wodociągowej, ciepłowniczej i teletechnicznej oraz określił etapowanie inwestycji: etap I budowa segmentu oznaczonego jako "C" z łącznikiem B-C i odpowiadającymi urządzeniami budowlanymi; etap II: budowa segmentów oznaczonych jako A, B i D z łącznikiem A-B i odpowiadającymi urządzeniami budowlanymi.
Postanowieniem nr 847/2020 z dnia 1 grudnia 2020 r. organ I instancji wezwał inwestora - P. [...] do uzupełnienia braków wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie ww. budynku [...].
W dniu 3 grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo inwestora, w którym ustosunkował się do kwestii podniesionych ww. wezwaniu z dnia 1 grudnia 2020 r., przedkładając stosowną dokumentację, celem uzupełnienia stwierdzonych braków.
Decyzją nr 955/2020 z dnia 18 grudnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zgłosił sprzeciw inwestorowi w sprawie zamiaru przystąpienia do użytkowania ww. budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap I - Budynek [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji stwierdził:
- brak wykonania słupów żelbetowych w osi 4c-Dc w poziomach 0,+1,+2 oraz zmiany w tych poziomach konstrukcji dwóch podciągów w osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec (45/40 cm) na jeden podciąg o przekroju 45/80 cm;
- zmianę wysokości części budynku pomiędzy osiami 9c/10c a Kc/Jc z wysokości 25,76 m na 26,5 m;
- zamontowanie pomiędzy osiami 9c/10c a Kc/Jc w poziomie 16,45 m stalowej konstrukcji schodów z montażem drzwi wejściowych na dach budynku z przesunięciem ściany zewnętrznej o szerokość zamontowanej konstrukcji stalowej ze zmianą gabarytów stropodachu nad pomieszczeniem wraz ze zmianą wysokości pomieszczenia, a co za tym idzie wysokości budynku;
- zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia pomiędzy osiami 9c/10c a Kc/Jc w poziomie 16,45 m służącego jako szacht instalacyjny na pomieszczenie klatki schodowej z wejściem na dach budynku na poziom 22,67 m.
Ponadto, organ I instancji wskazał na dalsze istnienie wątpliwości dotyczących m.in. zabudowy stalowych schodów w szachcie instalacyjnym obecnie stanowiącym pomieszczenie służące komunikacji, zmiany wejścia na dach, istnienia rozbieżności między zatwierdzonym projektem budowalnym, a załączonymi do zawiadomienia o zakończeniu budowy kopiami rysunków z naniesionymi zmianami. Brakiem także rozwiązań konstrukcyjnych wszystkich wprowadzonych zmian wpływających bezpośrednio na konstrukcję budynku, w tym bezpieczeństwo użytkowania obiektu. W dalszej kolejności, organ I instancji zwrócił uwagę na braki co do kompletności naniesień na kopiach rysunków wszystkich wprowadzonych zmian w toku wykonywania robót budowlanych przez inwestora i potwierdzonych przez projektanta. W ocenie organu I instancji, inwestor nie wyjaśnił zauważonych rozbieżności między projektami budowlanymi zatwierdzonymi kolejno w 2012 roku oraz 2018 roku, a załączonymi do wniosku kopiami rysunków z naniesionymi zmianami.
Następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania P. [...], decyzją nr 20/2021 z dnia 20 stycznia 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji nr 955/2020 z dnia 18 grudnia 2020 r. i umorzył w całości postępowanie organu I instancji w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zgłosił sprzeciw do użytkowania po upływie 14-dniowego terminu. Inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu, jednakże, organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ II instancji wskazał jednocześnie na dopuszczenie się przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegających między innymi na:
- braku wykonania słupów żelbetowych w osi 4c-Dc w poziomach 0,+1,+2 oraz zmiany w tych poziomach konstrukcji dwóch podciągów w osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec (45/40 cm) na jeden podciąg o przekroju 45/80 cm;
- zmianie wysokości części budynku pomiędzy osiami 9c/10c a Kc/Jc z wysokości 25,76 m na 26,5 m;
- zamontowaniu pomiędzy osiami 9c/10c a Kc/Jc w poziomie 16,45 m stalowej konstrukcji schodów z montażem drzwi wejściowych na dach budynku z przesunięciem ściany zewnętrznej o szerokość zamontowanej konstrukcji stalowej ze zmianą gabarytów stropodachu nad pomieszczeniem wraz ze zmianą wysokości pomieszczenia, a co za tym idzie wysokości budynku;
- zmianie funkcji pomieszczenia pomiędzy osiami 9c/10c a Kc/Jc w poziomie 16,45 m służącego jako szacht instalacyjny na pomieszczenie klatki schodowej z wejściem na dach budynku na poziom 22,67 m. Organ II instancji ponadto zasygnalizował, że w przypadku stwierdzenia okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo budowlane, dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania naprawczego mającego na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W dniu 4 marca 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na ww. budowę budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap I - budynek [...].
W dniu 30 marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi przeprowadził kontrolę ww. budynku [...] Wydziału [...] P. [...], etap I - budynek [...], w trakcie której stwierdzono:
- w poziomie "-1" zmiany naniesione na dokumentację przedłożoną przy wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie są zgodne ze stanem faktycznym poza:
1) w osi 14c/lc wykonano słup (wg oświadczenia kierownika budowy jest to słup przesunięty z osi 14c/Jc),
2) w osi 13c/14c - Bc - brak pilastra, natomiast wykonano go w osi 11c/Ac (uwzględnione w dokumentacji powykonawczej),
3) nie wykonano słupa w osi 14c/Jc (ujęty na rysunku zamiennym),
4) w osi 6c/Bc - nie wykonano słupa (uwzględniony na rysunku zamiennym)
- w poziomie "0":
1) w osi 4c/Dc - brak słupa (zmiana zgodna z rysunkiem zamiennym),
2) brak drzwi z osi Jc przy osi 6c (pozostałe zmiany naniesione na rysunkach zamiennych zgodne ze stanem faktycznym),
- w poziomie "+1":
1) brak słupa w osi Dc/4c (uwzględniono na rysunku zamiennym),
2) brak drzwi w osi Jc przy 6c,
3) zamontowano dodatkowo drzwi do pomieszczenia biurowego - oś 8c między Hc/lc (pozostałe zmiany zgodne z załączonymi rysunkami zamiennymi),
- w poziomie "+2":
1) brak słupa w osi Dc/4c (uwzględnione na rys. zamiennym)
/pozostałe zmiany zgodne z załączonymi rysunkami zamiennymi/
- w poziomie "+3":
1) w osi 4c pomiędzy Cc a Jc wymurowano ściankę wydzielającą korytarz (ujęta na dokumentacji powykonawczej oraz na przekroju projektu budowlanego, ścianka oddziela komunikację od przestrzeni pod widownią auli,
- w poziomie "+4":
1) z poziomu półpiętra pomiędzy poziomem +3 a +4 znajduje się wejście do szachtu instalacyjnego, w którym zamontowano stalowe schody prowadzące na dach budynku (zmiana naniesiona na rysunki zamienne). Rzut dachu: z klatki schodowej wyjście na dach budynku, część obiektu znajdująca się nad poziomem dachu, obejmująca klatkę schodową i szacht instalacyjny o wymiarach zewnętrznych 4,80 m x 5,16 m i wysokości 3,74 od poziomu dachu przy wejściu do szachtu. Podciągi przy słupie w osi Dc/4c w poziomie "0" i "-1" zabudowane sufitami podwieszonymi - brak dostępu. W uwagach do protokołu z kontroli wskazano, że "Pan P. S. (pełnomocnik inwestora) wyjaśnił, że budowa została zrealizowana zgodnie z projektem wykonawczym stanowiącym uszczegółowienie projektu budowlanego. Wszystkie zmiany zostały zakwalifikowane przez projektanta jako zmiany nieistotne. Załącznik do protokołu stanowi oświadczenie projektanta oraz wyniki i obliczenia. Do protokołu załączono dokumentację zdjęciową".
Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji wydał w dniu 5 maja 2021 r. decyzję nr 261/2021, którą nałożono na P. [...] z siedzibą w Ł. przy ul. [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia w czterech egzemplarzach projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz w razie potrzeby - uwzględniającego wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, prowadzonych przy budowie przedmiotowego budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap I - budynek [...], w terminie do dnia 31 sierpnia 2021 roku. W ocenie organu I instancji roboty budowlane związane z zakończoną budową przedmiotowego obiektu zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co uzasadnia przeprowadzenie wobec dokonanych odstępstw postępowania w oparciu o tryb naprawczy regulowany art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. W wyniku analizy materiału dowodowego, organ I instancji za zmiany istotne uznał: zmianę funkcji części szachtu instalacyjnego na klatkę schodową, zmianę wysokości budynku pomiędzy osiami 9c/10c a Kc/Jc z wysokości 25,76 m na 26,5 m, bowiem attyka części znajdującej się nad dachem na wysokości 26,50 m stanowi attykę obiektu. Nadto, załączone do wniosku o pozwolenie na użytkowanie kopie rysunków z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót budowlanych nie uwzględniły wszystkich wprowadzonych zmian, a zwłaszcza zmiany konstrukcji budynku (ilość słupów i ich usytuowanie). Organ I instancji wskazał również na dokonane nieprawidłowości w zakresie niezgodności użytego materiału do docieplenia stropodachu budynku, a także możliwy brak zgodności z warunkami technicznymi zmienionego i wydzielonego wejścia na dach.
W wyniku rozpatrzenia odwołania P. [...] - reprezentowanej przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z dnia 7 lipca 2021 r., nr 163/2021, uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 maja 2021 r., nr 261/2021, znak: [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Ponownie prowadząc postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wydał w dniu 15 lutego 2022 r. postanowienie nr 116/2022, którym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na P. [...] z siedzibą w Ł. przy ul. [...] obowiązek przedłożenia sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę, ekspertyzy technicznej (wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) w zakresie niezgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych dotyczących budowy przedmiotowego budynku [...] Wydziału [...] P. [...], etap I - budynek [...], w terminie do 30 kwietnia 2022 r.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia P. [...] organ II instancji w dniu 11 maja 2022 r. postanowieniem nr 74/2022 uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru w Łodzi z dnia 15 lutego 2022 r. nr 116/2022 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż postanowienie zostało wydane wadliwie, bowiem zakres żądanej ekspertyzy technicznej został sformułowany w sposób całkowicie ogólny i zbyt szeroki, a przez to nieprecyzyjny, co jest sprzeczne z zaprezentowaną wykładnią art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, tak w doktrynie prawa administracyjnego, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Ponadto, precyzyjnie określony zakres takiej ekspertyzy technicznej pozostaje tak niezbędny dla samego adresata obowiązku, ale i podmiotu, któremu zostanie zlecone takiej ekspertyzy technicznej. W tej mierze nie mogą istnieć niedomówienia. Ponadto, gdy wszechstronnie zebrany materiał dowodowy wykaże istotne wątpliwości, których organ sam nie będzie w stanie usunąć (tzw. wątpliwości kwalifikowane), otwiera się możliwość zastosowania środków przewidzianych w art. 81c Prawa budowlanego, tj. nałożenia na legitymowany podmiot obowiązku przedstawienia stosownej ekspertyzy technicznej. Jednocześnie zakres tej ekspertyzy musi odpowiadać tym wątpliwościom kwalifikowanym, nie może być natomiast zbyt szeroki obejmując zakresem ekspertyzy każdą pojawiającą się wątpliwość, w tym taką, którą organy nadzoru budowlanego są w stanie samodzielnie rozstrzygnąć.
Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji w dniu 7 grudnia 2022 r. wydał postanowienie nr 667/2022, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, którym nakazał P. [...] z siedzibą w Ł. przy ul. [...], przedłożenie sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę, ekspertyzy technicznej (wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) w zakresie niezgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych w zakresie słupów żelbetowych w osi 4C-Dc w poziomach 0,+1,+2 i podciągów osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec; izolacji termicznej stropodachu budynku; wykończenia ścian zewnętrznych, schodów technicznych na dach wraz z obudową dotyczących budowy przedmiotowego budynku [...] Wydziału [...] P. [...], etap I - budynek [...] w terminie do 30 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że celem ekspertyzy jest usunięcie niejasności dotyczących uzasadnionych wątpliwości co do ww. zakresu robót, gwarantujące bezpieczne użytkowanie budynku. W związku z koniecznością wykonania obliczeń statyczno-wytrzymałościowych, schematów statycznych sprawdzających statykę wskazanej części obiektu, której nie mogą wykonać prawnicy organu nadzoru budowlanego i jest zobowiązany do nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy w danym zakresie na właściciela obiektu. Zdaniem organu I instancji, ekspertyza techniczna powinna zawierać analizę wykonanych robót budowlanych w zakresie niezgodności z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych, uwzględniając zmianę: słupów żelbetowych w osi 4C-Dc w poziomach 0,+1,+2 i podciągów osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec; izolacji termicznej stropodachu budynku; wykończenia ścian zewnętrznych, schodów technicznych na dach wraz z obudową. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości co do zastosowanych materiałów lub rozwiązań, ekspertyza powinna zawierać jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji złożyła P. [...], reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając naruszenie wskazanych przepisów k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 i art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r., nr 28/2023, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji, przytaczając przepisy prawa, na podstawie których wydane zostały postanowienia organów obu instancji, wskazał, iż organy nadzoru budowlanego w toku postępowania uznały, że pomimo oddania obiektu budowlanego do użytkowania (sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy wniesiony po terminie ma skutek niewniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i oznacza tzw. milczące załatwienie sprawy) doszło do stwierdzenia nieprawidłowości w toku prowadzonej inwestycji, które nie są istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, ale których nie przewidywały ustalenia zawarte w projektach budowlanych.
Następnie organ II instancji wyjaśnił, że w decyzji organu I instancji nr 261/2021 z dnia 5 maja 2021 r. wymienione zostały nieprawidłowości względem zamierzeń zawartych w projektach budowlanych takie jak: niewykonanie słupów żelbetowych w osi 4c-Dc w poziomach 0, +1, +2, niezgodność użytego materiału do docieplenia stropodachu budynku, możliwy brak zgodności z warunkami technicznymi zmienionego i wydzielonego wejścia na dach, brak kompletności naniesień na kopiach rysunków wszystkich wprowadzonych zmian w toku wykonywania robót przez inwestora i potwierdzonych przez projektanta.
W zakresie stwierdzonych nieprawidłowości organ II instancji wskazał na potrzebę, jak i możność prowadzenia postępowania naprawczego w niniejszej sprawie. Jednocześnie organ II instancji dodał, że samo zgłoszenie zakończenia budowy bez wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ nadzoru budowlanego nie wyłącza możliwości prowadzenia dalszego postępowania przez nadzór budowlany wobec takiej inwestycji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ II instancji wskazał, że gdy przystąpienie do użytkowania obiektu po zakończeniu budowy nastąpiło nie w oparciu o ostateczną decyzją w sprawie pozwolenia na użytkowanie, wydaną na podstawie art. 59 ustawy Prawo budowlane, lecz w oparciu o przyjęcie przez organ nadzoru budowlanego bez sprzeciwu zgłoszenia o zakończeniu budowy (tzw. milcząca zgoda organu) i przystąpieniu do użytkowania, nie wykluczało to możliwości zastosowania trybu naprawczego przez ten sam organ nadzoru budowlanego.
W ocenie organu II instancji, samo założenie prowadzenia postępowania naprawczego w sprawie jest prawidłowe oraz wynika z zaleceń przedstawionych w jego wcześniejszych rozstrzygnięciach kasatoryjnych, tj. nr 163/2021 z dnia 7 lipca 2021 r. oraz nr 055/2020 z dnia 18 grudnia 2020 r.
Analizując postanowienie organu I instancji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ograniczony został zakres stwierdzonych nieprawidłowości w prowadzeniu budowy analizowanego budynku, skupiając się na nieprawidłowościach w wykonaniu: słupów żelbetowych w osi 4C-Dc w poziomach 0,+1,+2 i podciągów osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec; izolacji termicznej stropodachu budynku; wykończenia ścian zewnętrznych, schodów technicznych na dach wraz z obudową. Organ II instancji uznał zatem, że organ I instancji wyznaczył jej zakres oraz dokonał dookreślenia, co było wskazaniem w postanowieniu kasatoryjnym Nr 74/2022 z dnia 11 maja 2022 r. Zdaniem organu II instancji, po wskazaniu istotnych wątpliwości, których organ sam nie będzie w stanie usunąć (tzw. wątpliwości kwalifikowane), otwiera się możliwość zastosowania środków przewidzianych w art.81c ustawy Prawo budowlane, tj. nałożenia na legitymowany podmiot obowiązku przedstawienia stosownej ekspertyzy technicznej. Jednocześnie zakres tej ekspertyzy musi odpowiadać tym wątpliwościom kwalifikowanym. Odwołując się do orzecznictwa organ II instancji podkreślił, że istotne jest, aby poza wykazaniem uzasadnionych wątpliwości organ precyzyjnie wskazał jaką ekspertyzę, czego dotyczącą i w jakim zakresie strona jest obowiązana przedłożyć. Treść przepisu determinuje bowiem przedmiot ekspertyzy (oceny technicznej), gdyż odnosi się on do: jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych oraz stanu technicznego obiektu budowlanego.
W ocenie organu II instancji, postanowienie organu I instancji spełnia te wymogi, bowiem mamy do czynienia z konstrukcją budowlaną o charakterze skomplikowanym, znacznej powierzchni zabudowy oraz kubaturze, a także budynkiem, który ze względu na jego funkcję (część kompleksu naukowego P. [...]) będzie eksploatowany w sposób ponadprzeciętny. Te okoliczności nie mogą pozostać poza spektrum oceny organów nadzoru budowlanego. W ocenie organu II instancji, ekspertyza techniczna w zakresie zleconym przez organ nadzoru budowlanego wydaje się niezbędna dla jednoznacznego ustalenia charakteru stwierdzonych nieprawidłowości przy budowie przedmiotowego budynku [...] Wydziału [...] P. [...] (etap I - budynek [...]), zaś stwierdzony charakter oraz konstrukcja przemawia za koniecznością wykonania ekspertyzy, która wykracza poza możliwości pracowników organu nadzoru budowlanego, będąc jednocześnie nieodzowna dla wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu naprawczym. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że wątpliwości te potęguje znajdujący się w aktach administracyjnych i wskazywany w decyzji nr 163/2021 z dnia 7 lipca 2021 r. brak wpisów w dzienniku budowy o zmianach wprowadzanych w toku wykonywania robót, a tym samym podejrzeniu, że uczestnicy procesu inwestycyjnego w postaci kierownika budowy oraz inspektora nadzoru mogli nieprawidłowo wykonywać swoje obowiązki w tym zakresie.
Organ II instancji zwrócił również uwagę, że postanowienie, o którym mowa w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ma charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. W odniesieniu do powyższego organ II instancji dodał, że postanowienie to ma dostarczyć materiał dowodowy niezbędny do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z przepisów ustawy Prawo budowlane, wystarczający do podjęcia jednej z decyzji przewidzianej przez te przepisy. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Organ II instancji ocenił zatem, że zaistniała przesłanka, o której stanowi art.81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, umożliwiająca nałożenie przedmiotowej ekspertyzy technicznej. Zdaniem organu II instancji, rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i niezbędne w toczącym się postępowaniu, a nadto nie narusza prawa i nie może tym samym zostać uchylone w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Odnosząc się zaś do części dotyczącej terminu organ II instancji stwierdził, że zakreślony przez niego termin może być przedłużony w razie potrzeby przez organ I instancji.
Ponadto odnosząc się do zarzutów zażalenia organ II instancji wyjaśnił, że nie można zgodzić z zarzutem zaistnienia bezprzedmiotowości niniejszego postępowania i żądaniem jego umorzenia, bowiem istnieją przesłanki do prowadzenia dalszego postępowania w sprawie. Organ II instancji również za błędny uznał postulat unieważnienia postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w oparciu o art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem skoro skarżąca wniosła zażalenie w przysługującym terminie do wniesienia tego środka zaskarżenia, to uruchomiła kontrolę instancyjną w trybie zwyczajnym, podczas gdy charakter postępowania nieważnościowego jest nadzwyczajny. Nadto dotyczy ono tylko i wyłącznie decyzji i postanowień ostatecznych. A zatem – zdaniem organu II instancji - nie może obejmować przedmiotowego rozstrzygnięcia. Co zaś do pozostałych zarzutów, organ II instancji stwierdził, że wypowiadał się już o nich w poprzednich rozstrzygnięciach o charakterze kasatoryjnych, w tym w ostatnim postanowieniu nr 74/2022 z dnia 11 maja 2022 r.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła P. [...], reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając:
1. wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności:
a) art. 7, art. 7 b, art. 8, art. 9, art. 16 w związku z art. 73, art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia nr 667/2022 nakazującego skarżącej sporządzenie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę, w zakresie wskazanych niezgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych, podczas gdy uprawnione osoby - uczestnicy procesu budowlanego posiadający odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia budowlane, tj. projektant, kierownik budowy, inspektor nadzoru inwestorskiego i inwestor zastępczy potwierdzili zgodność wykonanych robót z projektami budowlanymi, przedkładając w tym zakresie wszystkie wymagane przez organ nadzoru budowlanego wyjaśnienia, obliczenia i informacje potwierdzone dokumentami,
b) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ całego zebranego materiału dowodowego, ocenę materiału dowodowego zebranego podczas postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowanie w sposób dowolny, nie uwzględniając złożonych analiz potwierdzających prawidłowość wykonanych robót, a następnie podjęcie działań mających na celu wszczęcie postępowania naprawczego, pomimo że obiekt jest użytkowany zgodnie z prawem,
c) art. 8 k.p.a. w związku z art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; powoływanej dalej jako: "ustawa Prawo budowlane") poprzez żądanie od skarżącej przedstawienia ekspertyzy, która nie dokonuje wyjaśnień wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, a ma na celu wskazanie sposobu usunięcia nieprawidłowości wykonanych robót, podczas gdy brak jest podstaw do twierdzenia o zaistnieniu jakichkolwiek nieprawidłowości w wykonanych robotach budowlanych, a także nie zaistniały żadne okoliczności wskazujące na to, że stan techniczny użytkowanych obiektów od dnia 17 grudnia 2020 r. uległ pogorszeniu,
d) art. 7a, art. 8 k.p.a. oraz art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie znajdujących się w materiale dowodowym sprawy informacji i analiz składanych na żądanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w uzupełnieniu wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap I - budynek [...] usyt. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] w obrębie [...]) i żądanie sporządzenia ekspertyzy, podczas gdy nie zaistniały żadne nowe okoliczności związane z jakością wykonanych robót, użytkowanym obiektem i materiałami wykorzystanymi do budowy w stosunku do dokonanej już oceny przez organ na etapie wykonywania uprawnienia do złożenia sprzeciwu w sprawie zamiaru przystąpienia do użytkowania ww. obiektów;
e) art. 107 § 2 k.p.a. w związku z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne i nieuzasadnione wydanie zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie nr 667/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r., podczas gdy nakazanie sporządzenia ekspertyzy powinno wynikać z uzasadnionych (kwalifikowanych) wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, a nie z niezgodności wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym, podczas gdy te niezgodności nie zostały stwierdzone na etapie procedowania pozwolenia na użytkowanie;
f) art. 107 § 2 k.p.a. w związku z art. 51 ust 4 ustawy Prawo budowlane poprzez żądanie ekspertyzy technicznej wskazując, że organ na podstawie art. 61 k.p.a. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę podczas, gdy strona nie była informowana ani nie brała udziału w postępowaniu, które stwierdzało w sposób prawomocny jakiekolwiek istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap [...] - Budynek [...] usyt. na nieruchomości położnej w Ł. ul. [...] na dz. nr ewid. [...] w obrębie [...] przed zakończeniem robót budowlanych, a inwestycja została zakończona, odebrana i jest obecnie zgodnie z prawem użytkowana;
2. naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności:
a) art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.) poprzez nieprawidłowe zastosowanie i nałożenie w drodze postanowienia nr 667/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r. obowiązku sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie niezgodności wykonania robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych dotyczących: słupów żelbetowych w osi 4C-Dc w poziomach 0,+1,+2 i podciągów osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec; izolacji termicznej stropodachu budynku; wykończenia ścian zewnętrznych, schodów technicznych na dach wraz z obudową dotyczących budowy budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap [...] - Budynek [...] usyt. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] na dz. o nr ewid. [...] w obrębie [...] w terminie do 30 kwietnia 2023 r. podczas, gdy osoby z odpowiednimi uprawnienia złożyły już wszystkie wymagane wyjaśnienia, obliczenia, ekspertyzy żądane przez organ I instancji w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie,
b) art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia nr 667/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r., w którym organ I instancji wskazuje, że powyższa norma może mieć zastosowanie, ponieważ dotyczy robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki i terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach, a organ I instancji w postanowieniu nr 667/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r., jednocześnie kwalifikuje wprowadzone zmiany w trakcie realizowanej inwestycji jako nieistotne,
c) art. 61 kpa w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuchylenie postanowienia nr 667/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r., który błędne wskazał, że żądanie ekspertyzy technicznej jest niezbędne dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę podczas, gdy strona wykazała, że brak jest istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap I - Budynek [...] usyt. na nieruchomości położnej w Ł. ul. [...] na dz. nr ewid. [...] w obrębie [...], a inwestycja została zakończona, odebrana i jest obecnie zgodnie z prawem użytkowana;
d) art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że jest prowadzone postępowanie naprawcze, a żądana ekspertyza techniczna jest środkiem dowodowym na potrzeby prowadzonego postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę podczas, gdy strona nie była informowana, ani nie brała udziału w postępowaniu, które stwierdzało w sposób prawomocny jakiekolwiek istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę budynku [...] Wydziału [...] P. [...] etap I - Budynek [...] usyt. na nieruchomości położnej w Ł. ul. [...] na dz. nr ewid. [...] w obrębie [...] przed zakończeniem robót budowlanych, oraz biorąc pod uwagę przyjęcie przez organy I i II instancji w postanowieniach stanowiska, że dokonane w projekcie budowanym zmiany są nieistotne.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 2 lutego 2023 r. w całości oraz postanowienia organu I instancji nr 667/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r. w całości i umorzenie postępowania w sprawie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia, decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 2 lutego 2023 r. w całości oraz postanowienia nr 667/2022 organu I instancji z dnia 7 grudnia 2022 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniosła, że w niniejszej sprawie organy obu instancji potwierdziły, że odstępstwa kwalifikują jako nieistotne. Nadto pełnomocnik skarżącej wskazała, że skarżąca nie została poinformowana, aby zostało wszczęte postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego.
W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że w celu zastosowania art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nakładającej na podmiot obowiązek pozyskania na swój koszt ekspertyzy odpowiadającej na wątpliwości organu, organ powinien: dokładnie sprecyzować wątpliwości i je uzasadnić (kwalifikowane wątpliwości); wykazać, dlaczego dysponując dokumentami sprawy, profesjonalnym zespołem i odpowiednimi środkami nie jest w stanie wyjaśnić samodzielnie powstałych wątpliwości; sprecyzować dokładnie i jednoznacznie zakres żądanej ekspertyzy wskazując cel jej pozyskania.
Zdaniem pełnomocnik skarżącej, organ I instancji nie wykazał, dlaczego i jakie wątpliwości posiada związane z robotami budowlanymi, nawet nie odnosząc się do dokumentów, które znajdują się w jego posiadaniu i zostały podpisane przez osoby dysponujące odpowiednimi uprawnieniami. W ocenie pełnomocnik skarżącej, zakres posiadanych przez organ dokumentów jest tożsamy z zakresem posiadanej ekspertyzy. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej podniosła, że organ nie wskazał celu żądanej ekspertyzy, oświadczając o kwalifikacji zmian do projektu budowlanego jako nieistotnych, co stanowi zaprzeczenie dla prowadzenia postępowania naprawczego. Organ również nie wykazał, aby zaszły jakiekolwiek zmiany w stosunku do stanu obiektu, który poprzez milczącą zgodę organu I instancji stał się możliwym do użytkowania.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniosł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony decyzją (postanowieniem), czy negatywnymi dla niej skutkami i podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej.
Wyjaśnić przy tym należy, że rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów możliwe było na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym w wyniku rozpoznania zażalenia. Dodać przy tym należy, że w przypadku skargi na tego rodzaju postanowienie skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14 czerwca 2023 r., o czym poinformowane zostały strony niniejszego postępowania.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 2 lutego 2023 r., nr 28/2023, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2022 r., nr 667/2022, którym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożono na skarżącą obowiązek przedłożenia sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę, ekspertyzy technicznej (wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) w zakresie niezgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych w zakresie słupów żelbetowych w osi 4C-Dc w poziomach 0,+1,+2 i podciągów osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec; izolacji termicznej stropodachu budynku; wykończenia ścian zewnętrznych, schodów technicznych na dach wraz z obudową dotyczących budowy budynku [...] Wydziału [...] P. [...], etap I - budynek [...] usyt. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce nr ewid. [...], w obr. [...] w terminie do 30 kwietnia 2023 r.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w wyżej zakreślonych granicach kognicji sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to odpowiada prawu, a co za tym idzie skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "ustawa Prawo budowlane". Zgodnie z art. 81c ust. 1 tej ustawy, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.
Stosownie zaś do art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie za ugruntowany przyjmuje się pogląd, że postanowienie wydawane w trybie powołanego art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego postępowania bądź jest elementem wyjaśniania przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Nałożenie takiego obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej czy ekspertyzy w formie postanowienia nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie kończy postępowania w sprawie, ale służy wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 374/21; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Organ wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (tak np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2023r., sygn. akt II SA/Wr 452/22, CBOSA).
Dodać nadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale wątpliwości uzasadnione, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane daje zatem organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc o charakterze kwalifikowanym (wyrok NSA z dnia 11 maja 2022 r., II OSK 1774/19, CBOSA).
Dokonując analizy akt sprawy z perspektywy powołanego art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w ocenie Sądu w składzie niniejszym, należy stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy technicznej we wskazanym zakresie, tj. niezgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami zawartymi w projektach budowlanych w zakresie słupów żelbetowych w osi 4C-Dc w poziomach 0,+1,+2 i podciągów osi 4c pomiędzy osiami Bc-Ec; izolacji termicznej stropodachu budynku; wykończenia ścian zewnętrznych, schodów technicznych na dach wraz z obudową dotyczących budowy budynku [...].
W tym względzie organy wykazały, że wątpliwości w sprawie, leżące u podstaw nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy dotyczą kwestii prawidłowości wykonanych robót budowlanych, które zostały zrealizowane w sposób niezgodny z projektem budowlanym, a ujawnione rozbieżności dotyczące konstrukcji budynku mają niewątpliwie znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowania obiektu.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo również przyjęły, że w sprawie wymagane są dodatkowe informacje w postaci obliczeń statyczno-wytrzymałościowych i schematów statycznych sprawdzających statykę wskazanej części obiektu. Ponadto nie sposób odmówić racji organowi II instancji, że w kontrolowanej sprawie występuje konstrukcja budowlana o charakterze skomplikowanym, znacznej powierzchni zabudowy oraz kubaturze, a zarazem w sprawie tej występuje budynek, który ze względu na jego funkcję (część kompleksu naukowego P. [...]) będzie eksploatowany w sposób ponadprzeciętny.
Sąd podziela przy tym w pełni stanowisko organów, że wykazane okoliczności nie mogą pozostać poza spektrum oceny organów nadzoru budowlanego, wszakże chodzi o bezpieczeństwo użytkowania tego budynku przy założeniu owego ponadprzeciętnego sposobu jego eksploatacji. Rację mają przy tym organy, że ekspertyza techniczna w zakresie zleconym przez organ nadzoru budowlanego wydaje się niezbędna dla jednoznacznego ustalenia charakteru stwierdzonych nieprawidłowości przy budowie przedmiotowego budynku [...]. Trafnie przy tym organ II instancji podkreślił, iż stwierdzone w sprawie braki wpisów w dzienniku budowy akceptujących zmiany wprowadzone w toku wykonywanych robót, wprowadzają wątpliwość co do prawidłowości dokonanych zmian i tym samym stanowią przesłankę do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy zawierającej stosowne obliczenia konstrukcyjne, które dotyczą bezpieczeństwa użytkowania.
W tym stanie rzeczy, jak trafnie stwierdził organ II instancji, przedłożenie ekspertyzy technicznej wraz z projektem określającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości pozwoli ustalić, czy zachodzą podstawy do dalszego prowadzenia postępowania w trybie przepisów ustawy – Prawo budowalne.
Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że organy - wbrew zarzutom skarżącej - dokonały wystarczających ustaleń dla podjęcia rozstrzygnięcia w kwestii obowiązku przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9 , art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Jednocześnie zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa materialnego, w tym w szczególności - art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dostarczyły podstaw do wydania zaskarżonych postanowień organów obu instancji. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły prawidłowy wyraz w uzasadnieniu postanowień, spełniającym wymogi z art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.
Z tych względów, Sąd, nie podzielając zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
d.c.