II SA/Łd 353/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego V.R., cudzoziemce, na dzieci A.R. i N.R. w okresie od 01.09.2021 r. do 31.05.2022 r. Organy pierwszej i drugiej instancji uznały, że skarżąca nie spełniała warunków, ponieważ w tym okresie nie posiadała karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Skarżąca argumentowała, że czekała na wydanie karty i przedstawiła inne dokumenty potwierdzające legalność pobytu i prawo do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone decyzje. Sąd wskazał, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Kluczowe jest posiadanie legalnego pobytu i uprawnienia do wykonywania pracy, a nie tylko formalna adnotacja na karcie pobytu. Sąd podkreślił, że skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy przed upływem terminu, co zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach czyniło jej pobyt legalnym do czasu rozpatrzenia wniosku. Organy nie zbadały tej kwestii, skupiając się jedynie na braku karty z adnotacją. Sąd zwrócił uwagę na nowelizację ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci od 1 stycznia 2022 r., która zmieniła organ właściwy do rozpatrywania spraw, jednak w tym przypadku zastosowanie miały przepisy dotychczasowe. Sąd uznał odmowę przyznania świadczenia za wadliwą i niemożliwą do zaakceptowania w państwie prawa, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa cudzoziemców do świadczeń socjalnych, zwłaszcza w kontekście wymogu posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" i legalności pobytu.
Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca ubiegającego się o świadczenie wychowawcze, ale zasady interpretacji przepisów o legalności pobytu i uprawnieniu do pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cudzoziemiec posiadający legalny pobyt na terytorium RP i uprawnienie do pracy, ale oczekujący na wydanie karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", spełnia przesłanki do przyznania świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, legalny pobyt i uprawnienie do pracy są kluczowe, a brak formalnej adnotacji na karcie pobytu, wynikający z opóźnień administracyjnych, nie powinien pozbawiać prawa do świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepis, skupiając się wyłącznie na posiadaniu karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", zamiast ocenić legalność pobytu i faktyczne uprawnienie do pracy, które wynikało z innych dokumentów i złożonego wniosku o zezwolenie na pobyt.
Czy organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego w sposób wszechstronny, naruszając zasady postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy były bierne w czynnościach wyjaśniających, nie zbadały legalności pobytu skarżącej i nie odniosły się do wszystkich przedłożonych dokumentów, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego i błędnego zastosowania prawa materialnego.
Przepisy (28)
Główne
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 1 § ust. 2 pkt 2 lit. d
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Kluczowe jest posiadanie legalnego pobytu i uprawnienia do pracy, a nie tylko formalna adnotacja na karcie pobytu "dostęp do rynku pracy".
Pomocnicze
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 4 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 10
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 13a § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 17 § pkt 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W sprawach świadczenia wychowawczego, które nie są realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w których wnioski złożono przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres od 1 czerwca do 31 maja roku następnego.
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Jeżeli brak wymaganego dokumentu wynika z opóźnienia instytucji w wydaniu dokumentu, świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności - organy działają na podstawie prawa.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego - organy podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania - organy powinny wyjaśniać stronie zasadność decyzji.
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodowej materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o cudzoziemcach art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Legalność pobytu cudzoziemca od dnia złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, jeśli wniosek nie zawiera braków lub braki zostały uzupełnione.
ustawa o cudzoziemcach art. 244 § ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Adnotacja "dostęp do rynku pracy" w karcie pobytu jest umieszczana, gdy zezwolenie na pracę jest wymagane lub gdy cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia.
ustawa o promocji zatrudnienia art. 87
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Określa sytuacje, w których cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 22
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa zmieniająca art. 1
Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw
ustawa zmieniająca art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw
Odwołania, zażalenia itp. dotyczące rozstrzygnięć wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych są rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały przepis dotyczący wymogu posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", pomijając legalność pobytu cudzoziemca i jego faktyczne uprawnienie do pracy. • Brak karty pobytu z adnotacją nie powinien pozbawiać prawa do świadczenia, jeśli wynikał z opóźnień administracyjnych niezawinionych przez skarżącą. • Organy nie zebrały i nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego, naruszając zasady postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Skoro skarżąca nie posiadała w wymaganym okresie karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", nie spełniała przesłanek do przyznania świadczenia wychowawczego.
Godne uwagi sformułowania
Z literalnej wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy [...] wynika, że przyznanie cudzoziemcowi świadczenia wychowawczego może nastąpić jedynie wówczas, gdy posiada on kartę pobytu wraz ze stosowną adnotacją "dostęp do rynku pracy". • W orzecznictwie sądów administracyjnych [...] podkreśla się, że odkodowanie przesłanki posiadania przez cudzoziemca karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" wymaga dokonania pogłębionej analizy przepisów tej ustawy zgodnej z przyjętym przez ustawodawcę celem, przy uwzględnieniu wykładni systemowej pozostającej w zgodzie z konstytucyjnymi normami nadrzędnymi. • Prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu "dostęp do rynku pracy", lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. • Wobec tego cudzoziemiec, który w danym momencie formalnie nie posiada karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", nie posiada prawa do przyznania świadczenia wychowawczego. • Z zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego oraz wydanych na jego podstawie decyzji wynika, że organy obu instancji w toku postępowania wyjaśniającego skupiły swoją uwagę wyłącznie na kwestii posiadania przez skarżącą karty pobytu ze stosowną adnotacją "dostęp do rynku pracy". […]
Skład orzekający
Beata Czyżewska
sprawozdawca
Jarosław Czerw
członek
Robert Adamczewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa cudzoziemców do świadczeń socjalnych, zwłaszcza w kontekście wymogu posiadania karty pobytu z adnotacją \"dostęp do rynku pracy\" i legalności pobytu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca ubiegającego się o świadczenie wychowawcze, ale zasady interpretacji przepisów o legalności pobytu i uprawnieniu do pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak formalizm organów administracji może prowadzić do niesprawiedliwych decyzji i jak sądy administracyjne korygują takie błędy, dbając o prawa cudzoziemców.
“Cudzoziemiec bez "magicznej pieczątki" na karcie pobytu? Sąd wyjaśnia, kiedy można dostać świadczenie wychowawcze.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.