II SA/Łd 349/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2017-06-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowępostępowanie legalizacyjnenadzór budowlanywstrzymanie robótprzedłożenie dokumentówdecyzja o warunkach zabudowyorgan nadzoru budowlanego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazie przedłożenia dokumentów, uznając, że inwestycja była realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę i wymagała postępowania legalizacyjnego.

Skarżąca I. F. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy nakaz wstrzymania robót budowlanych i przedłożenia dokumentów dotyczących budowy budynku mieszkalnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestycja była realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, co obligowało organ do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że nawet późniejsze pozwolenie na przebudowę czy użytkowanie nie sanuje samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi I. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy nakaz wstrzymania robót budowlanych i przedłożenia dokumentów związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestycja była realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, co zostało ustalone podczas oględzin. Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Po licznych perturbacjach prawnych i proceduralnych, w tym uchyleniach decyzji i stwierdzeniu nieważności, organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie nakazujące przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji. Skarżąca argumentowała, że nie prowadzi żadnych robót budowlanych i posiadała pozwolenie na przebudowę oraz użytkuje budynek od lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że postępowanie legalizacyjne jest obligatoryjne w przypadku samowoli budowlanej, a wcześniejsze pozwolenia czy zgody na użytkowanie nie sanują braku pierwotnego pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że brak dokumentacji potwierdzającej legalność wzniesienia pierwotnego budynku w latach 50. XX wieku obligował organ do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej, a wcześniejsze pozwolenia na przebudowę czy zgody na użytkowanie nie sanują braku pierwotnego pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie legalizacyjne jest wyłomem od zasady nakazu rozbiórki i jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia budowy bez wymaganego pozwolenia. Argumenty inwestora o braku prowadzonych robót czy posiadaniu pozwolenia na przebudowę nie zwalniają organu z obowiązku przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, która ma na celu ustalenie, czy obiekt można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 26 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 36a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 49b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 50 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 55 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 59 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 59 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja była realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Brak dokumentacji potwierdzającej legalność pierwotnego budynku. Postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest obligatoryjne w przypadku samowoli budowlanej. Pozwolenie na przebudowę lub zgoda na użytkowanie nie sanują samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie prowadzi żadnych robót budowlanych. Skarżąca posiadała pozwolenie na przebudowę i użytkuje budynek od lat. Zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie legalizacyjne jest wyłomem w stosunku do ogólnej zasady stosowania środka represji w postaci nakazu rozbiórki obiektów zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Późniejsza 'zgoda' organów administracji na przebudowę tego obiektu i jego użytkowanie nie może sanować tej samowoli i z pewnością nie może być podstawą do umorzenia postępowania legalizacyjnego.

Skład orzekający

Barbara Rymaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

sędzia

Magdalena Sieniuć

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności prowadzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku samowoli budowlanej, nawet przy późniejszych pozwoleniach na przebudowę lub użytkowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pierwotnego pozwolenia na budowę i złożonego stanu faktycznego z licznymi postępowaniami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań legalizacyjnych w budownictwie i konsekwencje samowoli budowlanej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.

Samowola budowlana: dlaczego pozwolenie na przebudowę nie wystarczy?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 349/17 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2017-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 290
art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5, art. 55 pkt 1, art. 59 ust. 1 i ust. 7, art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 30 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi I. F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych i przedłożenia dokumentów - oddala skargę. LS
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23) – w skrócie: "K.p.a." – w zw. z art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.) – powoływanej także jako: "Prawo budowlane" – utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], nakazujące I. F. 1) wstrzymać roboty budowlane związane w budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego; 2) przedłożyć w terminie do dnia 31 marca 2017r.: - zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczących budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że postępowanie w sprawie budowy domu mieszkalnego, usytuowanego w granicy nieruchomości przy ul. A w Ł. wszczęto z inicjatywy M. B., właścicielki nieruchomości sąsiedniej. Podczas oględzin nieruchomości w dniu 6 lutego 2008r. organ ustalił, że wykonano roboty budowlane związane z przebudową i rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego. Budynek wykonany był w stanie surowym otwartym (tylko mury parteru bez stropów i dachu, z instalacją wody, energii elektr. i kanalizacji ogólnospławnej). W dniu oględzin roboty budowlane nie były zakończone. Inwestycja została zrealizowana z naruszeniem przepisu art. 28 Prawa budowlanego tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W toku inwestycji I. F. – inwestor – uzyskała decyzję dotyczącą warunków zabudowy z dnia [...], nr [...].
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ szczebla podstawowego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni inwentaryzacji oraz orzeczenia technicznego dla wykonanych robót, wskazując jako podstawę przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego. Postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w dniu [...], kiedy to [...]WINB postanowieniem stwierdził nieważność tego rozstrzygnięcia z uwagi na przyjęcie niewłaściwego trybu.
Złożona dokumentacja techniczna wskazywała, że wykonano roboty budowlane doprowadzające trwającą inwestycję do warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy. W związku z tym organ szczebla powiatowego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wydał w dniu [...] decyzję nr [...], nakazując [...] zaniechanie dalszych robót budowlanych w istniejącym budynku mieszkalnym na nieruchomości w Ł. przy ul. A.
Po wznowieniu postępowania na wniosek M. B. organ I instancji decyzją nr [...] z [...], na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. stwierdził wydanie powyższej decyzji nr [...] z naruszeniem prawa przyjmując jednocześnie brak podstaw do jej uchylenia.
Jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...] stwierdził nieważność decyzji PINB w Ł. z dnia [...], nr [...]. Organ odwoławczy uznał, że inwestycję zrealizowano z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, co obligowało organ I instancji do przeprowadzenia stosowanego postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, nie zaś w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. GINB odmówił stwierdzenia decyzji [...]WINB nr [...].
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ szczebla podstawowego wydał w dniu [...], decyzję nr [...], którą w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał [...] wykonanie określonych robót budowlanych. Organ wyjaśnił, że zakres robót budowlanych został usankcjonowany decyzją o pozwoleniu na budowę z 2009 roku, budynek został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją z dnia [...], nr [...]. Jednocześnie stwierdzono, iż w ścianie zlokalizowanej w granicy z działką sąsiednią – B na długości zadaszonego tarasu, brak jest ogniomuru, który to nie był wskazany w projekcie budowlanym.
Postępowanie odwoławcze od powyższej decyzji zostało wszczęte odwołaniem M. B., która kwestionowała zastosowanie trybu art. 51 Prawa budowlanego.
Organ II instancji wyjaśnił, że przed organami architektoniczno –budowlanymi że toczyły się równolegle odrębne postępowania: przed Prezydentem Miasta Ł., z wniosku M. B. o wznowienie postępowania w trybie art. 148 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o udzieleniu pozwolenia na przebudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz przed Wojewodą [...] z wniosku M. B. o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 i 2 K.p.a. tej samej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
Decyzją z dnia [...], Prezydent Miasta Ł. uchylił własną decyzję z dnia [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] pozwolenia na przebudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej, elektrycznej, centralnego ogrzewania, usytuowanego na nieruchomości przy ul. A, dz. nr 1029 obręb [...] w Ł. Organ wskazał w uzasadnieniu, że zakres opisanych prac wskazywał na budowę a nie przebudowę budynku.
Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 22 lutego 2012r. Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] udzielającej pozwolenia na budowę, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem M. B. o stwierdzenie nieważności ww rozstrzygnięcia z [...].
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości decyzję organu szczebla powiatowego z dnia [...], nr [...] (wydaną w trybie art. 51 Prawa budowalnego) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Podczas oględzin na nieruchomości w dniu 7 listopada 2012r. ustalono, że obiekt ma wymiary zewnętrzne 5,80m x 19,19m. Następnie oględziny przerwano.
W dniu 20 listopada 2012r. [...], po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego potwierdziła fakt rozbudowy budynku mieszkalnego oraz wymiary i podniesienia dachu nad całym budynkiem, a także jego przebudowy. Dodatkowo inwestorka przedłożyła kopie dwóch zdjęć przedstawiających fragmenty przedmiotowego budynku mieszkalnego oświadczając, że zostały wykonane najprawdopodobniej w 2007 roku.
Następnie organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą na podstawie normy art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał [...] rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł., przy ul. A Odwołanie złożyły zarówno inwestorka [...], jak i [...].
W toku postępowania odwoławczego Prezydent Miasta Ł. poinformował, że nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego wydanego przed 2007 rokiem.
W związku z powyższym decyzją z dnia [...], nr [...], organ szczebla wojewódzkiego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ szczebla powiatowego wskazując, że ustalony zakres robót budowlanych zrealizowanych z naruszeniem normy art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane budzi poważne zastrzeżenia. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że inwestor nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, następnie rozbudowanego i nadbudowanego. Jakkolwiek przyjęty przez organ szczebla powiatowego tryb postępowania, określony przepisami art. 48 ustawy Prawo budowlane, był prawidłowy zarówno do robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie obiektu, jak i do budowy budynku mieszkalnego, to jednak organ szczebla wojewódzkiego nie miał możliwości skorzystania z uprawnień kasacyjno-reformatoryjnych przyznanych przepisem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem w analizowanym postępowaniu niewłaściwie ustalono zakres przedmiotowy postępowania, co skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane od początku w stosunku do obiektu budowlanego jako całości.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ szczebla powiatowego postanowieniem z dnia [...], nr [...], uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...], nr [...], a następnie zaprzestał podejmowania dalszych czynności postępowania pozostając w bezczynności przez okres ponad 3 lat tj. do dnia [...], kiedy wydał wskazane na wstępie postanowienie nr [...].
Dalej organ II instancji wskazał, że zażalenie od ww. postanowienia złożyła I. F. podnosząc, że nie ma możliwości wykonania postanowienia bowiem nie prowadzi żadnych robót budowlanych. Zażalenie złożyła również [...] nie zgadzając się z treścią zaskarżonego postanowienia.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że ustawą z dnia 16 grudnia 2016r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców zmieniona została ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Norma art. 26 ust. 2 powyższej ustawy przewiduje, że w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016r.
Dalej organ przytoczył treść art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że sporny budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowano w granicy z nieruchomością przy ul. A 29, a tym samym biorąc pod uwagę normę § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz. 1422), takie usytuowanie budynku na działce budowlanej powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania. Oznacza to, że budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie była objęta zwolnieniem z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Takim pozwoleniem inwestor nie dysponował. Stwierdzenie takiego stanu faktycznego obliguje organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Następnie organ II instancji podkreślił, że postępowanie legalizacyjne jest wyłomem w stosunku do ogólnej zasady stosowania środka represji w postaci nakazu rozbiórki obiektów zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jego przeprowadzenie umożliwia uprawnionym organom legalizację obiektów budowlanych zrealizowanych w warunkach samowoli po spełnieniu wymagań określonych w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Jednym z wymogów skuteczności prowadzonego postępowania legalizacyjnego jest złożenie dokumentów, o których mowa w przepisie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Niewywiązanie się z powyższego obowiązku w terminie skutkuje obowiązkiem ciążącym na organie nadzoru budowlanego, nakazania rozbiórki obiektu zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowo zatem organ szczebla powiatowego, realizując powyższy obowiązek, wydał postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do treści zażalenia I. F. organ szczebla wojewódzkiego stwierdził, że podniesiony zarzut był chybiony i nie miał wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Wydanie postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest obligatoryjnym etapem postępowania legalizacyjnego. Gdyby przyjąć - jak wydaje się sugerować treść zażalenia - że niedopuszczalnym jest wydanie postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona, organy nadzoru budowlanego nie miałyby możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, a tym samym, zgodnie z normą art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zobligowane byłyby nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego. Prawidłowość takiej wykładni podważałaby natomiast analiza normy art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, relatywizująca dalszy tryb postępowania organów nadzoru budowlanego od faktu, czy budowa została zakończona.
Na ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła [...], która nie zgodziła się z zaskarżonym postanowieniem w całości i wniosła o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że właścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym w Ł., ul. A stała się na podstawie działu spadku po rodzicach. Według jej wiedzy rodzice budynek mieszkalny na przedmiotowej działce wybudowali w latach 50-tych XX wieku. W dniu [...] skarżąca uzyskała pozwolenie na przebudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, w dniu 31 grudnia 2009r. zawiadomiła PINB w Ł. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpieniu do użytkowania. Skarżąca oświadczyła, że na podstawie milczącej zgody organu od 25 stycznia 2009r. użytkuje przedmiotowy budynek mieszkalny i nie prowadzi na terenie swojej nieruchomości żadnych robót budowlanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 48 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1 pkt 1). Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5).
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że postępowanie legalizacyjne może dotyczyć zarówno obiektu budowlanego będącego w budowie, jak i wybudowanego. Nie ma zatem żadnego znaczenia argument skarżącej, że nie prowadzi na terenie swojej nieruchomości żadnych robót budowlanych.
Kwestionowany przez skarżącą nakaz wstrzymania robót budowlanych dotyczy nie tylko robót wykonywanych w dacie jego wydania, ale i wszelkich potencjalnych robót, które inwestor zamierzałby od tej chwili wykonać. Celem nakazu jest zapobieżenie realizacji jakichkolwiek robót do czasu ustalenia legalności całego przedsięwzięcia. Nie ma również znaczenia fakt, że skarżąca uzyskała pozwolenie na przebudowę spornego jednorodzinnego budynku mieszkalnego, a po o zakończeniu budowy, na skutek braku sprzeciwu organu nadzoru budowlanego przystąpiła do jego użytkowania. Skoro bowiem inwestorka nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że budowa budynku mieszkalnego przez jej rodziców w latach 50 ubiegłego wieku była legalna, to zgodzić się należy z organem odwoławczym, że należało prowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego, obejmujące cały budynek mieszkalny.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w trybie art. 59 ust. 1 wz. w z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego (tudzież przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy bez sprzeciwu) nie jest załatwieniem sprawy o legalizację tego obiektu. Niewątpliwe jest, że obie sprawy mogą pozostawać ze sobą w związku, ale nie oznacza to jeszcze tożsamości tych spraw. Innymi słowy to, że wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, czy jak miało to miejsce w niniejszej sprawie przyjęto zawiadomienia o zakończeniu budowy bez sprzeciwu, nie musi jeszcze oznaczać, że bezprzedmiotowe jest jakiekolwiek postępowanie zmierzające do zbadania legalności budowy i określenia ewentualnej sankcji zależnej od wyników. Nie można przyjąć, że bez względu na to, czy budowa jest lub nie jest zgodna z przepisami, to o losie obiektu przesądzać ma wydana bez udziału innych, oprócz inwestora, stron (art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego) decyzja o pozwoleniu na użytkowanie albo jak w sprawie niniejszej milcząca zgoda organu – por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2011r., sygn. akt II SA/Kr 1216/10 – dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Innymi słowy jeżeli budowa obiektu budowlanego była zrealizowana w ramach samowoli budowlanej, to późniejsza "zgoda" organów administracji na przebudowę tego obiektu i jego użytkowanie nie może sanować tej samowoli i z pewnością nie może być podstawą do umorzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W tym miejscu wskazać wypada, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak: [...] zezwalająca skarżącej na przebudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego została uchylona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Na mocy decyzji wydanej w trybie wznowieniowym organ odmówił skarżącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę spornego budynku mieszkalnego. Decyzja ta jest ostateczna. Jaki ustalono w toku postępowania, czego strony nie zakwestionowały, zakres robót wskazywał nie na przebudowę, na co opiewała decyzja z 2009 roku, a na budowę. Nadto nie została udokumentowana legalność wzniesienia pierwotnego budynku.
W związku powyższym należy stwierdzić, że organ I instancji zasadnie wezwał skarżącą do przedłożenia stosownych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego nie ma bowiem możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast to w jaki sposób zakończy się postępowanie legalizacyjne zależy już wyłącznie od inwestora. Przypomnieć należy, że legalizacja samowoli budowlanej leży w interesie inwestora, ale nie jest obowiązkiem. To inwestor podejmuje decyzję, czy współdziałać z organem, czy też zrezygnować z legalizacji i tym samym pogodzić się z rozbiórką obiektu budowlanego (art. 48 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego).
Na marginesie wskazać również wypada, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem z chwilą przystąpienia do przebudowy spornego budynku mieszkalnego ww. przepis przestał mieć zastosowanie. Innymi słowy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie wyłącznie do inwestycji zakończonych przed 1 stycznia 1995r.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369) orzekł, jak w sentencji.
ms

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI