II SA/Łd 349/03

II SA/Łd 349/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 923/05 - Wyrok NSA z 2006-06-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, As. WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "X" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie nakazania rozbiórki urządzenia reklamowego oddala skargę. -
Uzasadnienie
[..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [..], Nr [..] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego wolnostojącego, nietrwale związanego z gruntem, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A w Ł..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził w dniu 21 listopada 2002 r. wizję lokalną na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, w toku której stwierdził, iż na nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie pasa drogowego przy ul. B znajduje się wolnostojące, nietrwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Urządzenie to składa się ze stopy żelbetowej posadowionej na gruncie, w której zamocowany jest słup z kształtownika stalowego zimnogiętego zamkniętego, a na nim zamontowana jest tablica reklamowa w kształcie trapezu o wymiarach 1,50 m x 0,96 m x 2,0 m. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż inwestorem robót jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w K., która z właścicielem nieruchomości – E. R., B. A., J. A. i K. A, zawarła umowę dzierżawy na czas nieokreślony, w celu ustawienia tablicy reklamowej. Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela inwestora – M. M. roboty związane z montażem urządzenia zostały wykonane w miesiącu sierpniu 2002 r. w oparciu o zgłoszenie zamiaru wykonania robót do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej w dniu 15 lipca 2002 r. Na powyższe zgłoszenie Prezydent Miasta Ł. zgłosił jednak sprzeciw (decyzja z dnia [..], Nr [..]). Po rozpatrzeniu odwołania inwestora od tej decyzji, Wojewoda [..] uchylił to rozstrzygnięcie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania (decyzja z dnia [..], Nr [..]), po czym Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ponieważ urządzenie reklamowe zostało już wybudowane (decyzja z dnia [..], Nr [..]).
Wobec tak ustalonych okoliczności, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [..] nakazał rozbiórkę urządzenia reklamowego. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż z unormowania art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) bezspornie wynika konieczność zgłoszenia zamiaru ustawienia urządzenia reklamowego nietrwale związanego z gruntem. Brak zgłoszenia lub wykonanie robót przed upływem terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu, skutkuje nakazem rozbiórki.
W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W treści uzasadnienia strona wywodziła, iż z treści art. 1 prawa budowlanego wynika, że przepisy ustawy odnoszą się do projektowania, budowy, utrzymywania i rozbiórki urządzeń budowlanych. Art. 3 prawa budowlanego precyzuje pojęcie obiektu budowlanego. Zdaniem strony urządzenie reklamowe nie jest trwale związane z gruntem, nie jest więc budynkiem, nie jest też budowlą, a trudno je również zakwalifikować do obiektów małej architektury. Zdefiniowane w art. 3 pkt 7 prawa budowlanego roboty budowlane nierozerwalnie wiążą się z obiektem budowlanym. Wprawdzie art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego wymienia instalowanie i remont tablic reklamowych wśród prac, jakie należy zgłosić do właściwego organu, jednakże nie można przepisów czytać niejako "od końca", tj. od montażu zapominając o początku tego przepisu, czyli sformułowaniu, że "pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na (...)". W konkluzji strona dowodziła, iż czynność ustawienia i montażu czegoś, co nie jest obiektem budowlanym nie może być nazywana robotami budowlanymi. Niezależnie od powyższego decyzja obarczona jest jeszcze inną wadą, gdyż nakazanie rozbiórki na podstawie art. 51 pkt 1 prawa budowlanego może nastąpić tylko po wyeliminowaniu możliwości usankcjonowania samowoli budowlanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [..]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z unormowaniem art. 30 ust. 1 prawa budowlanego wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic reklamowych (art. 29 ust. 2 pkt 2) wymaga zgłoszenia właściwemu organowi przed rozpoczęciem robót. Do prac można przystąpić tylko, gdy w terminie 30 dni od daty dokonania zgłoszenia, właściwy organ nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust. 2). Inwestor tego wymogu nie dopełnił, dlatego zasadnie nakazano rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Ustosunkowując się do argumentów odwołania organ wskazał, iż możliwość zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 nie jest uwarunkowana uprzednim wyeliminowaniem możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Wobec tego organ uznał, iż zarzuty odwołania nie znajdują oparcia w przepisach prawa i dlatego nie zasługują na uwzględnienie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestor – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego opierają się na nadinterpretacji unormowania ustawowego. Do stanu faktycznego sprawy nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 prawa budowlanego, bowiem nie można nazwać robotami budowlanymi prac, które nie dotyczą budowy lub montażu obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2003 r. oddalił wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z regulacją art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosowanie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W stanie faktycznym sprawy, inwestor - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" w dniu 15 lipca 2002 r. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z posadowieniem urządzenia reklamowego na nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, iż roboty budowlane zostały wykonane przed upływem 30 dni od daty zgłoszenia, czyli przed wyekspirowaniem terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno – budowlanej. Takie działanie było niezgodne z wymogami prawa budowlanego, co poskutkowało koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki. Dokonanie zgłoszenia i brak w terminie 30 dni sprzeciwu od organu stanowi zgodę organu na przystąpienie inwestora do realizacji planowanej budowy. Samo milczenie organu jest więc uprawnieniem do rozpoczęcia działania budowlanego przez inwestora (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 r., IV SA 1793/96, Lex Nr 46663). A contrario, sprzeciw wyrażony przez organ w trybie art. 30 ust. 2 prawa budowlanego oznacza brak zgody na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r., IV SA 747/97, Lex nr 47285).
Zgłoszenie wykonywania robót budowlanych nie jest jedynie zwykłą formalnością. Jest to forma wszczęcia postępowania administracyjnego, w przebiegu, którego właściwy organ powinien ustalić, czy zamierzone roboty odpowiadają wymogom określonym w przepisach prawa, czy też nie, co powinno skutkować wniesieniem sprzeciwu (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2002 r., II SA/Ka 828/00, nie publ.).
Organy orzekające jako podstawę prawną decyzji powołały unormowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Zdaniem składu orzekającego, stan faktyczny sprawy wypełnia hipotezę przepisu art. 48 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organy. Stwierdziwszy fakt samowoli budowlanej zdefiniowany w treści art. 48, organ nadzoru budowlanego nie ma prawnych możliwości skorzystania z uregulowań zawartych w art. 50 lub 51 prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2001 r., II SA/Ka 2323/99, nie publ.; wyrok NSA z 18 września 2001 r., II SA/Wr 527/01, nie publ.). Jednakże, w ocenie Sądu, takie uchybienie prawu materialnemu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Łatwo bowiem wyimaginować sobie to, iż konsekwencją zastosowania art. 48 byłoby również nakazanie rozbiórki obiektu.
Przedstawiciel inwestora w toku całego postępowania administracyjnego, jak i sądowego wywodził, iż urządzenie reklamowe z uwagi na to, iż nie jest trwale połączone z gruntem nie podlega reglamentacji prawa budowlanego. Przede wszystkim jednak czynność polegająca na posadowieniu urządzenia na gruncie nie należy do robót budowlanych, dlatego do stanu faktycznego sprawy nie mają zastosowania przepisy ustawy prawo budowlane.
Stanowiska tego podzielić nie można, gdyż niezaprzeczalnie wynika z przepisów prawa budowlanego, iż urządzenie reklamowe bezspornie jest obiektem budowlanym (vide art. 3 pkt 1 lit. "b" i pkt 3 prawa budowlanego). Przepis ten wyraźnie stanowi, iż budowlą jest wolno stające trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Nie ma decydującego znaczenia fakt, czy dany obiekt ma fundamenty, ale czy jest trwale związany z gruntem. Pogląd taki przedstawiono w wyroku NSA z dnia 11 stycznia 1999 r., II SA 1617/98 (Lex Nr 46756), a skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni go podziela. Urządzenie reklamowe jest konstrukcją przestrzenną (1,50 m x 0,96 m x 2,0 m), która musi stawić czoło parciu wiatrów lub innych warunków atmosferycznych. Oznacza to, iż reklama wolnostojąca musi być tak posadowiona na gruncie, żeby była umiejscowiona stabilnie, nie musi być zagłębiona w gruncie.
Zdaniem inwestora, posadowienie urządzenia reklamowego nie jest robotami budowlanymi. Twierdzeniu temu zaprzecza brzmienie przepisu art. 3 ust. 7 prawa budowlanego, który expressis verbis stanowi, iż przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Pod pojęciem "montaż" należy rozumieć m.in. składanie, zespalanie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładanie instalacji, łączenie oddzielnych części w jedną całość (Słownik języka polskiego PWN, Tom 2). Wynika z tego, iż nawet jeżeli wzniesienie urządzenia reklamowego nie wymaga wykonania prac budowlanych, nazwanych na potrzeby przedmiotowej sprawy, pracami budowlanymi w znaczeniu sensu stricte (czyli przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, np. beton), to i tak posadowienie obiektu na gruncie jest robotami budowlanymi. W szczególności zważywszy na rozmiary urządzenia reklamowego i przez to jego wagi, posadowienie go w terenie musi się łączyć z wykorzystaniem urządzeń budowlanych (np. dźwig).
Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał, iż działanie organów administracji w sprawie w odniesieniu do regulacji prawa materialnego mimo dostrzeżonych uchybień nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.