II SA/Łd 348/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-09-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznausługi opiekuńczespecjalistyczne usługi opiekuńczeprawo administracyjnepostępowanie administracyjneniepełnosprawnośćschorzenia psychiczneprawo proceduralnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje przyznające usługi opiekuńcze, wskazując na błędy proceduralne i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem specjalistycznych potrzeb skarżącej.

Skarżąca E.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję przyznającą jej usługi opiekuńcze. Skarżąca podnosiła, że decyzje zostały wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, takich jak jej ciężkie schorzenia i schorzenia opiekuna, a także brak analizy dokumentów i wezwania do wyjaśnień. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Sprawa dotyczyła skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi przyznającą skarżącej usługi opiekuńcze. Skarżąca zarzuciła organom obu instancji pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, takich jak jej ciężkie schorzenia (schizofrenia, padaczka, autyzm, zwyrodnienie kręgosłupa) i schorzenia opiekuna, a także brak analizy dokumentów i wezwania do złożenia wyjaśnień. Podkreśliła, że przyznano jej usługi zwykłe zamiast specjalistycznych, o które wnioskował lekarz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że organy nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości rodzaju usług opiekuńczych, a zebrany materiał dowodowy był niekompletny, w szczególności brakowało orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Sąd podkreślił, że stan zdrowia skarżącej, w tym schizofrenia paranoidalna i padaczka, wymagał specjalistycznych usług opiekuńczych. Ponadto, organy nie uwzględniły wniosku o zwolnienie z odpłatności i nie odniosły się do zarzutów odwołania, ograniczając się do przytoczenia przepisów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że stan zdrowia skarżącej, w tym schizofrenia i padaczka, wymagał przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, a nie zwykłych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na zaświadczeniu lekarskim wskazującym na potrzebę specjalistycznych usług opiekuńczych oraz na analizie przepisów rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, które obejmują usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.s. art. 50 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

u.p.s. art. 2 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 50 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 50 § 6

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 50 § 7

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Brak analizy stanu zdrowia skarżącej i potrzeb w zakresie usług specjalistycznych. Nieprawidłowe ustalenie odpłatności za usługi opiekuńcze. Brak odniesienia się organu odwoławczego do wszystkich zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Udzielona pomoc w formie usług opiekuńczych powinna być zindywidualizowana i dostosowana do konkretnej sytuacji zdrowotnej i życiowej osoby korzystającej z tej formy pomocy społecznej. Organy obu instancji nie powinny pomijać sformułowanego w zaświadczeniu lekarskim wniosku lekarza o przyznanie skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych właśnie z uwagi na zaburzenia psychiczne.

Skład orzekający

Ewa Markiewicz

przewodniczący

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Renata Kubot-Szustowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze, zwłaszcza w kontekście potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi oraz wymogów postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2006 roku, choć ogólne zasady dotyczące pomocy społecznej pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście do potrzeb osób wymagających pomocy społecznej i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych.

Sąd administracyjny uchyla decyzję o usługach opiekuńczych – czy pomoc społeczna zawiodła?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 348/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Ewa Markiewicz /przewodniczący/
Renata Kubot-Szustowska
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 13 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie: Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 roku sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...].
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] przyznającą E. K. usługi opiekuńcze w okresie od 2 stycznia 2006r. do 31 marca 2006r. przez 5 dni w tygodniu po dwie godziny dziennie.
W uzasadnieniu decyzji, poza zwięzłym przedstawieniem stanu faktycznego, powołało przepis art. 50 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, wywodząc, iż osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych; usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznawane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie nie zamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Zauważyło, iż usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zalecaną przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Podkreśliło, iż specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym, a zakres, okres i miejsce ich świadczenia ustala ośrodek pomocy społecznej. Podkreśliło, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem polityki społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zauważyło nadto, iż organ pierwszej instancji przyznał E. K. świadczenia pielęgnacyjne z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych od dnia 2 stycznia 2006r. do dnia 31 marca 2006r. – pięć razy w tygodniu po dwie godziny dziennie z odpłatnością w wysokości 90% rzeczywistych kosztów ponoszonych przez skarżącą, przy czym pełny koszt usługi za 1 godzinę wynosi 6,90 zł w dni robocze oraz 13,80 zł w dni świąteczne. W ocenie tegoż Kolegium, z uwagi na aktualną wysokość dochodu na osobę w rodzinie E. K. wynoszącą 2498,22 zł i aktualną wysokość dochodu na osobę w rodzinie 1249,11 zł organ pierwszej instancji prawidłowo naliczył koszt usługi za jedną godzinę w wysokości 6,21 zł. Stwierdziło również, iż usługi opiekuńcze będą obejmowały przygotowanie posiłków, wykonywanie czynności związanych z higieną podopiecznego, opiekę medyczną nad chorym, karmienie.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie E. K. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy SKO do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podała, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z całkowitym pominięciem okoliczności faktycznych omawianych w jej pismach, a całe uzasadnienie decyzji stanowi praktycznie przytoczenie treści mniej lub bardziej przystających do sprawy przepisów, bez jakiegokolwiek odniesienia do stanu faktycznego sprawy, choćby omówionego w odwołaniu, zaś krzywdząca dla niej decyzja została wydana bez analizy niezbędnych dokumentów, w tym załączników potwierdzających dwa ciężkie, przewlekłe schorzenia u jedynego opiekuna osoby z pierwszą grupą inwalidzką, tj. całkowitą niezdolnością do samodzielnej egzystencji, z rozpoznaniem schizofremii paranoidalnej oraz padaczki. W treści decyzji nie wspomniano o zaświadczeniach lekarskich, a sprawę rozpoznano zaocznie, nie wezwano jej bowiem do okazania jakichkolwiek dokumentów czy złożenia wyjaśnień, w tym potwierdzających bardzo wysokie wydatki na leki z uwagi na jaskrę oraz schorzenie układu nerwowego jej matki (głównie nerwicy serca i naczyń krwionośnych). Schorzenia te, według jej oświadczenia, wystąpiły u M. K. na skutek przebywania przez 24 godziny na dobę z osobą psychicznie chorą. Zauważyła, iż jej ojciec oraz rodzice jej matki nie żyją, a pomoc w postaci opiekunki przyznano jej od 2002r., natomiast od 1996r. wystąpiła konieczność leczenia, obecnie pernamentnego. Podkreśliła również, iż przyznano jej usługi zwykłe zamiast specjalistycznych, o które występował lekarz. Okoliczność ta, zdaniem skarżącej, dowodzi, iż instytucje świadczące usługi nie są przygotowane do wypełniania zadań na podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r., a krąg adresatów przepisu § 6 pkt 3 i 4 tegoż rozporządzenia budzi jej wątpliwości. Podkreśliła, iż w druku wywiadu środowiskowego sporządzanego przez pracownika socjalnego nie ma nawet miejsca na uwzględnienie takich danych jak przewlekłe choroby osób opiekujących się inwalidami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji z powikłaniami, niezdolnymi pójść do poradni ze względu na stan psychiczny czy na określenie ich wydatków i zobiektywizowanych potrzeb. Wskazała, iż jej opiekun musi pracować, aby zapewnić środki finansowe na wyżywienie, leki i świadczenia.
W uzupełnieniu skargi w dniu 12 sierpnia 2006r. zakwestionowała prawdziwość faktów podanych w odpowiedzi na skargę, w szczególności zaś okoliczność wnioskowania przez nią o przyznanie świadczeń odpłatnych, co oznaczałoby iż opiekun ma możliwość zapewnienia skarżącej pomocy prywatnej. Zauważyła, iż nie było żadnych przeszkód do tego, aby SKO dokonało oceny wskazanej w odwołaniu sytuacji materialnej rodziny. Tymczasem nie zadało ono sobie żadnego trudu, aby dokonać chociażby podstawowych własnych ustaleń (np. w drodze odebrania wyjaśnień czy zebrania dostępnych dokumentów), zaś urzędnicy zamiast służyć pomocą, "potrafią tylko krytykować i wytykać, a oczekujący na pomoc bezradni i chorzy ludzie nie potrafią odgadnąć, co w konkretnej sytuacji jest dla orzeczników SKO niezbędne i oczekiwane".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreśliło, iż skarżąca we wniosku z dnia 5 stycznia 2006r. wyraziła zgodę na odpłatność za świadczone usługi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez E. K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] przyznającą jej świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w okresie od 2 stycznia 2006r. do 31 marca 2006r. przez 5 dni w tygodniu, Sąd dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.
Przede wszystkim wskazać należy, iż przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) definiuje pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Stosownie natomiast do ust. 1 art. 50 powołanej ustawy, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, zgodnie zaś z ust. 3 powołanego przepisu usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, jak również tryb ich pobierania określa, zgodnie z ust. 6 powołanego przepisu, rada gminy. Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, określa z kolei na mocy przepisu ust. 7 art. 50 ustawy, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia.
Udzielona pomoc w formie usług opiekuńczych powinna być zindywidualizowana i dostosowana do konkretnej sytuacji zdrowotnej i życiowej osoby korzystającej z tej formy pomocy społecznej, zaś od dochodu uzależniono odpłatność za pomoc w naturze (art. 50 ust. 6).
Z uwagi na treść powołanych przepisów, w ocenie Sądu, organ drugiej instancji rozpoznając sprawę E. K. o przyznanie usług opiekuńczych obowiązany był w pierwszej kolejności ustalić w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości rodzaj usług opiekuńczych, przysługujących skarżącej, zwłaszcza, że w odwołaniu zakwestionowała ona przyznania jej usług opiekuńczych zwykłych zamiast specjalistycznych. Zebrany w rozpoznawanej sprawie w toku postępowania administracyjnego niekompletny materiał dowodowy, na co wskazuje brak w aktach istotnego dla ustalenia rodzaju usług dokumentu, jakim jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącej, zdaje się uzasadniać przypuszczenie, iż skarżącej może przysługiwać prawo do usług opiekuńczych specjalistycznych nie zaś przyznanych jej przez organy usług zwykłych. Jak bowiem wynika z wywiadów środowiskowych z dnia 16 września 2005r., z dnia 29 listopada 2005r., z dnia 5 stycznia 2006r., zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 października 2005r., a także zeznań pełnomocnika skarżącej – M. K. złożonych w dniu rozprawy E. K. ma przyznaną pierwszą grupę inwalidzką [...] na stałe, choruje na schizofremię, zwyrodnienie kręgosłupa, autyzm, padaczkę, nie kontroluje potrzeb fizjologicznych, nie wychodzi sama z domu, jest osobą lękliwą, boi się sama być w domu, czasami pojawiają się u niej zachowania agresywne, nie jest zdolna do samoobsługi, czasami trudno nawiązać z nią kontakt, ma zmienne nastroje, trudno przekonuje się do nowych osób, wymaga codziennej opieki we wszystkich czynnościach życiowych, a zakres pomocy obejmuje przygotowywanie posiłków (3), opiekę medyczną (8), karmienie (10), trening w zakresie samoobsługi – m.in. dbałość o wygląd zewnętrzny, higienę osobistą, utrzymanie czystości w mieszkaniu (21). Nadto M. K. nie jest jej w stanie zapewnić opieki, gdyż pracuje, nie ma też innych osób, które mogłyby pomóc zainteresowanej, jej ojciec i dziadkowie skarżącej nie żyją. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 18 stycznia 2006r. wynika z kolei, iż skarżąca ze względu na stan psychiczny (schizofremia paranoidalna, padaczka) wymaga specjalistycznych usług opiekuńczych w warunkach domowych.
Nie bez znaczenia w sprawie ma też okoliczność, iż E. K. miała na mocy decyzji z dnia [...] Nr [...] przyznane usługi opiekuńcze specjalistyczne, a usługi te były, co wynika z wywiadu środowiskowego z dnia 16 września 2005r., świadczone jeszcze przed datą wydania tej decyzji. W aktach sprawy brak jest natomiast dokumentu, z którego wynikałoby, iż stan zdrowia skarżącej uległ na tyle poprawie, iż dla prawidłowej jej egzystencji wystarczy jedynie przyznana przez organy obu instancji pomoc w formie zwykłych usług opiekuńczych.
Niezależnie od powyższych ustaleń, argumentacja powołana przez organ pierwszej instancji o braku na gruncie obowiązujących przepisów podstaw prawnych do przyznania skarżącej z uwagi na jej schorzenia usług opiekuńczych specjalistycznych w świetle powyższych ustaleń Sądu dokonanych na podstawie załączonych akt administracyjnych nie wydaje się zasadna. Wprawdzie rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189, poz. 1598), odmiennie niż § 2 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1996r. w sprawie rodzajów specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacji osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zasad i trybu ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat (Dz. U. Nr 2, poz. 12), wprost nie stanowi, iż usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi są specjalistycznymi usługami, niemniej jednak analiza przepisów tegoż rozporządzenia, chociażby § 3 ust. 2 czy ust. 3, pozwala na postawienie tezy, wedle której także na gruncie tegoż rozporządzenia usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi są nadal usługami specjalistycznymi. Także zakres pomocy, jakiej wymaga E. K., wskazany przez pracownika socjalnego w powołanych wyżej wywiadach środowiskowych mieści się w treści § 2 pkt 1 lit. a tegoż rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem ustala się następujące rodzaje specjalistycznych usług dostosowanych do szczególnych potrzeb osób wymagających pomocy w formie specjalistycznych usług, wynikających z rodzaju ich schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym: uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza: kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak: samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu, dbałość o higienę i wygląd, utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną, wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego, korzystanie z usług różnych instytucji.
Organy obu instancji, podejmując decyzję w przedmiotowej sprawie, nie powinny, w ocenie Sądu, pomijać także sformułowanego w zaświadczeniu lekarskim z dnia 18 stycznia 2006r. wniosku lekarza o przyznanie skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych właśnie z uwagi na zaburzenia psychiczne.
Ale gdyby nawet organy obu instancji, zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., w sposób wszechstronny i wyczerpujący zebrały w sprawie materiał dowodowy, a z materiału tegoż jednoznacznie wynikałoby, iż skarżąca spełnia wyłącznie warunki do przyznania jej usług opiekuńczych zwykłych, to i tak zaskarżona przez E. K. decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] nie mogłaby ostać się w obrocie prawnym. W aktach administracyjnych brak jest bowiem dokumentu poświadczającego wysokość odpłatności za jedną godzinę usługi świadczonej przez odpowiednią instytucję, która to odpłatność stosownie do § 1 załącznika Nr 2 do zastosowanej w sprawie przez organy Uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia 19 maja 2004r., Nr XXX/481/04 w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatnosci za usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. Nr 155, poz. 1412), jest corocznie negocjowana z realizatorami usług, z którymi zawarte zostały umowy na ich wykonanie. Ten brak z kolei uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli prawidłowości wyliczonej dla E. K. odpłatności za usługi zwykłe.
Nadto organ drugiej instancji ustalając odpłatność za wskazane usługi nie wziął pod uwagę wskazanej przez skarżącą w odwołaniu z dnia 28 stycznia 2006r. wysokości faktycznie ponoszonych przez jej rodzinę kosztów leczenia członków tej rodziny (po 400 zł na osobę), kosztów, które niewątpliwie obniżają realne dochody rodziny i pogorszają jej sytuację materialną; trudnej sytuacji osobistej skarżącej oraz jej wniosku o zwolnienie z odpłatności wyrażonego sformułowaniem: "a także uwzględnienie przepisu § 6 pkt 3 i 4 rozporządznia Ministra Polityki Społecznej z 22 września 2005r.". Okoliczność ta ma, w ocenie Sądu, istotne znaczenie dla ustalenia odpłatności za usługi, jak bowiem wynika z przepisu § 7 załącznika Nr 1 do wskazanej Uchwały Rady Miejskiej w Ł. osobom znajdujacym się w szczególnie trudnej sytuacji osobistej, zdrowotnej lub majątkowej, których dochód przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza jeżeli obciążenie odpłatnością niweczyłoby skutki udzielonej pomocy, można przyznać usługi opiekuńcze nieodpłatnie lub określić odpłatność za usługi opiekuńcze w wysokości niższej niż wynikająca z zasad określonych w załączniku Nr 2.
Dodatkowo zauważyć należy, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów odwołania, a analiza jego treści pozwala stwierdzić, iż ogranicza się ono jedynie do krótkiego przedstawienia stanu faktycznego sprawy, obszernego przytoczenia treści przepisów prawnych oraz lakonicznego stwierdzenia, iż aktualna wysokość dochodu na osobę w rodzinie E. K. pozwala za prawidłowe uznać naliczony przez organ pierwszej instancji koszt usługi za jedną godzinę w wysokości 6,21 zł. W decyzji brak nadto uzasadnienia prawnego odpowiadającego treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. oraz, co słusznie stwierdza skarżąca, odniesienia aktualnie obowiązujących przepisów prawnych do stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś ustosunkowania się do przyznania usług zwykłych zamiast wnioskowanych w odwołaniu usług specjalistycznych, jak i oceny sytuacji osobistej i materialnej skarżącej.
Na marginesie zauważyć należy, iż sytuacja zarówno zdrowotnia, jak i rodzinna skarżącej jest tak trudna, iż skarżąca winna rozważyć ewentualną możliwość ubiegania się także o inne formy pomocy społecznej, tj. np. zasiłek celowy chociażby na pokrycie kosztów zakupu tak kosztownych leków.
Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. z dnia [...] nr [...] są niezgodne z przepisami prawa, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę uwzględnił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI