II SA/Łd 340/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-02-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata adiacenckanieruchomościgospodarka nieruchomościamiplan zagospodarowania przestrzennegowartość nieruchomościinfrastruktura technicznasieć wodociągowaWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o opłacie adiacenckiej z powodu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej w związku z wybudowaniem sieci wodociągowej. Skarżąca kwestionowała wysokość opłaty i uciążliwość sąsiedztwa. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na brak prawidłowych ustaleń dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego, co naruszało zasadę prawdy obiektywnej.

J.B. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Zarządu Miasta B. o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości 1.529,00 zł. Opłata ta została naliczona w związku z wybudowaniem sieci wodociągowej w ulicy A. i zwiększeniem wartości nieruchomości skarżącej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące zawyżenia ceny nieruchomości oraz uciążliwości sąsiedztwa (kurnik), które miały wpływać na wartość jej działki. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, uznał ją za zasadną, choć nie tylko z powodu podniesionych przez skarżącą zarzutów. Kluczowym błędem organów było nieustalenie w sposób bezsporny treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym położona jest nieruchomość. Brak było wypisu z planu miejscowego, który jednoznacznie określałby przeznaczenie działki. Sąd podkreślił, że brak takich ustaleń narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i skutkuje uchyleniem decyzji obu instancji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, ponieważ w aktach sprawy brakowało jednoznacznych dokumentów potwierdzających treść obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz położenie nieruchomości w konkretnej jednostce urbanistycznej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że brak wypisu z planu miejscowego i innych dokumentów uniemożliwiał ustalenie przeznaczenia nieruchomości, co naruszało zasadę prawdy obiektywnej i skutkowało uchyleniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.g.n. art. 145 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepisy dotyczące opłat adiacenckich stosuje się do wszystkich nieruchomości, chyba że są przeznaczone na cele rolne lub leśne.

u.g.n. art. 146 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa sposób ustalania wysokości opłaty adiacenckiej przez rzeczoznawcę majątkowego.

u.g.n. art. 143 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Opłaty adiacenckie dotyczą sytuacji, gdy urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków publicznych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom dążenie do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 132

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.g.r.l. art. 2 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja gruntów rolnych, w tym gruntów pod budynkami mieszkalnymi w gospodarstwach rolnych.

Pomocnicze

u.g.n. art. 143 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wymienia rodzaje urządzeń infrastruktury technicznej, których budowa może generować opłatę adiacencką.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

u.n.s.a. art. 55 § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawidłowych ustaleń dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące zawyżenia ceny nieruchomości. Zarzuty dotyczące uciążliwości sąsiedztwa (kurnik) i wpływu na wartość nieruchomości. Zarzuty dotyczące zmiany stawki opłaty adiacenckiej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd 'rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną'. Załatwienie sprawy administracyjnej przez wydanie decyzji opartej na nieustalonym w sposób bezsporny (niepełnym) stanie faktycznym, jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący

Anna Stępień

członek

Ewa Markiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących opłat adiacenckich, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki ustalania opłat adiacenckich i wymagań proceduralnych w tym zakresie. Nie stanowi przełomu w szerszym rozumieniu prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są podstawowe zasady postępowania administracyjnego, takie jak prawda obiektywna, nawet w sprawach dotyczących opłat związanych z nieruchomościami.

Brak planu zagospodarowania przestrzennego to podstawa do uchylenia opłaty adiacenckiej.

Dane finansowe

WPS: 1529 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 340/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień
Ewa Markiewicz /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski, del. Sędziowie NSA : Anna Stępień, Ewa Markiewicz (spr.), Protokolant ref. staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Miasta B. z dnia[...], Nr[...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J. B. kwotę 61,20 (sześćdziesiąt jeden i 20/100) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
J. B. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia
[...] Nr[...] , utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Miasta B. z dnia [...], Nr [...](wydaną na podstawie art. 145 ust. l, art. 146 i art. 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), art. 104 k.p.a., uchwały Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej oraz uchwały Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej), w sprawie: ustalenia jednorazowej opłaty dla J. B., właścicielki nieruchomości położonej w B. przy ul. A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 2051/2 w wysokości 1.529,00 zł (jeden tysiąc pięćset dwadzieścia dziewięć złotych) oraz nakazania uiszczenia ustalonej opłaty po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, na konto PBG Ł. O/B. Nr [...] lub w kasie Urzędu Miasta.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że decyzją nr [...] z dnia [...] Zarząd Miasta B ustalił wysokość jednorazowej opłaty adiacenckiej w kwocie 1.529,00 zł z tytułu wybudowania w ulicy A. w B. sieci wodociągowej i zwiększenia wartości nieruchomości gruntowej, położonej przy ul. A, oznaczonej jako działka nr [...], której właścicielką jest J. B..
W odwołaniu z dnia 7 października 2000 r. J. B. zarzuciła organowi I instancji, że zawyżył cenę nieruchomości. Nieruchomość położona jest w odległości 3 metrów od kurnika, wybudowanego na sąsiedniej działce i dlatego nie może korzystać z gruntu do celów rolniczych. Trudno też ze względu na ten kurnik sprzedać nieruchomość. Z tych względów uważa, że powinna być powołana specjalna komisja, które oceniłaby legalność budowy kurnika i wartość jej nieruchomości.
W dniu 8 grudnia 1997 roku dokonano odbioru sieci wodociągowej wybudowanej z rur PCV Ø 110 i długości 554,50 mb w ul. A i nowoprojektowanej w B.
Rada Miejska w B. uchwałą Nr [...] z dnia [...] zmieniła uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej.
W § 1 uchwały z dnia 8.VI.1999 r. ustalono, że stawka procentowa opłaty adiacenckiej wynosić będzie 50 % różnicy między wartością nieruchomości położonych na terenie miasta B. przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej a wartością tych nieruchomości po ich wybudowaniu.
Rzeczoznawca majątkowy mgr inż. J. C. w operacie szacunkowym sporządzonym w sierpniu 2000 r. ustalił wartość działki nr 2051/2 na kwotę 61.179,00 zł przed wybudowaniem wodociągu, a po jego wybudowaniu na kwotę 64.238,00 zł.
Różnica wyniosła 3.058,00 zł, 50 % to kwota 1.529,00 zł opłaty adiacenckiej, którą powinna zapłacić właścicielka nieruchomości.
Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. nieruchomość J. B. położona jest na terenie jednostki D25 MRJ o powierzchni 2,9 ha przeznaczonej pod zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej nierolniczej oraz zakładów usługowych i produkcyjnych. Uciążliwość obiektów produkcyjnych, usługowych i produkcji rolniczej niewykraczające oddziaływaniem na istniejące i projektowane budynki mieszkalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania uznało, że brak podstaw prawnych do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, która została wydana zgodnie z przepisami art. 143-148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), które stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenie infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury (budowa drogi lub jej modernizacja, wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych - art.143 ust. 2) przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich.
W ocenie Kolegium, decyzję o ustaleniu wysokości opłaty adiacenckiej wydano w terminie, zakreślonym w art. 145 ust. 1 i w wysokości ustalonej w trybie art. 146 ust. 2 ustawy; po podjęciu uchwały przez Radę Miejską w B. i oszacowaniu wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego.
Kolegium stwierdziło, że J. B. zobowiązana jest wnieść opłatę adiacencką w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji SKO w Ł., natomiast "sprawę legalności budowy kurnika na sąsiedniej działce, skarżąca może wyjaśnić w nadzorze budowlanym Starostwa Powiatowego w Ł.".
W skardze wniesionej do Sądu administracyjnego na wymienioną decyzję organu drugiej instancji, J. B. zarzuciła, że bez jej wiedzy, została podjęta uchwała o podwyższeniu spornej opłaty z 30 % do 50 %. Skarżąca powtórzyła zarzuty z odwołania, dotyczące uciążliwego sąsiedztwa kurnika, co doprowadziło do całkowitej erozji gleby i uczyniło działkę skarżącej, nieużytkiem.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie i wywiodło, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie tylko w związku z zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. Nr 153, poz. 1270), bowiem Sąd "rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że (jak trafnie podniósł to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), przepisy rozdziału 7 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami (p.t. "Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej"), a zatem przepisy art. 144-148 regulujące tryb ustalania opłat adiacenckich, stosuje się do wszystkich nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 143 ust. 1 powołanej ustawy). Od tego obowiązku wyłączone są jedynie grunty, przeznaczone w planach miejscowych na cele rolne oraz na cele leśne.
Oznacza to, że obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, jest również dokonanie bezspornych ustaleń co do treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego na danym terenie położenia nieruchomości, której wartość wzrosła w wyniku budowy określonego urządzenia infrastruktury technicznej, w przedmiocie przeznaczenia danej nieruchomości. Do tych celów powinny zostać wykorzystane wypisy i wyrysy z miejscowego planu, dołączone każdorazowo do akt administracyjnych danej sprawy. W sprawie niniejszej, akta administracyjne zawierają, co prawda, dokument, zatytułowany "Ustalenia dotyczące obszarów realizacyjnych w jednostkach urbanistycznych", jednakże nic nie wskazuje na to, że są to "ustalenia" (wypis z części opisowej) planu, obowiązującego dla miasta B. w dacie wydania decyzji wydanych w tej sprawie. Co więcej, ani decyzja pierwszoinstancyjna, ani też decyzja odwoławcza, nie zawierają nawet jakiegokolwiek wskazania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie rozstrzygania w sprawie przedmiotowej.
W powołanym wcześniej, nieoznakowanym "wypisie" z planu miejscowego, zaznaczono tylko dwie jednostki urbanistyczne, o symbolach: D20RP, URp (0,2 ha) z przeznaczeniem pod "obiekty produkcji gospodarki rolnej" oraz D25MRj (2,9 ha), z przeznaczeniem na "zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej".
Z uwagi na brak w aktach sprawy, załącznika graficznego, nie sposób ustalić, w jakiej jednostce urbanistycznej, jest położona nieruchomość skarżącej. Nie wiadomo zatem, skąd została zaczerpnięta informacja, zawarta w dołączonym do akt sprawy, "Operacie szacunkowym" (str. 4-ta), że nieruchomość skarżącej położona jest w terenie, przeznaczonym w planie "pod budownictwo jednorodzinne o niskiej intensywności", jak również - informacja, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nieruchomość skarżącej "położona jest na terenie jednostki D25MRj". Wątpliwości tych nie wyjaśnia (nieoznakowany i niewiadomego pochodzenia) "wypis uproszczony z rejestru gruntów" z dnia 7 sierpnia 2000 roku (dołączony jako wydruk komputerowy do akt tej sprawy), niezawierający jakichkolwiek informacji o określeniu rodzaju i charakterze tego gruntu.
Dokonanie wskazanych ustaleń było tym bardziej niezbędne, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 ze zm.), gruntami rolnymi są nie tylko grunty "określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne" (pkt 1), ale i grunty pod budynkami mieszkalnymi w gospodarstwach rolnych (pkt 3), oraz grunty "pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny (pkt 4).
Załatwienie sprawy administracyjnej przez wydanie decyzji opartej na nieustalonym w sposób bezsporny (niepełnym) stanie faktycznym, jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej, naruszając w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego, przede wszystkim art. 7 kpa, ale także inne przepisy kpa, normujące sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.
Nieprawidłowe ustalenie podstawy faktycznej decyzji jest naruszeniem przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy, będzie więc skutkowało uchylenie decyzji organów obydwu instancji w sprawie niniejszej.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 135 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
ls/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI