II SA/Łd 334/23

II SA/Łd 334/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 81/24 - Wyrok NSA z 2025-01-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1967
art. 24
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
Sentencja
Dnia 17 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2023 roku sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2023 roku znak: SKO.4119.1535.2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 grudnia 2022 roku, znak: SOCII.537.122356.2022.267560.000001.2022.FA; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r., znak SKO.4119.1535.2022 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a.; art. 24 ust. 1, ust. 4, ust. 11, ust. 21, ust. 22 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn.: Dz.U., z 2022 r. poz. 1967 ze zm.) – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 grudnia 2022 r., znak SOCII.537.122356.2022.267560.000001.2022.FA o odmowie przyznania A.L. prawa do dodatku dla gospodarstw domowych.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego dodatku skarżący wystąpił w dniu 17 października 2022 r. Strona wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, w Łodzi przy ul. [...] nr 32a, którego główne źródło ogrzewania stanowi kocioł gazowy, zasilany skroplonym gazem LPG. Fakt wykorzystywania kotła gazowego na cele grzewcze potwierdza załączona do akt sprawy deklaracja CEEB z dnia 9 lutego 2022 r.
W toku postępowania, pismem z dnia 6 listopada 2022 r. wnioskodawca wezwany został do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej użytkowanie kotła gazowego zasilanego skroplonym gazem LPG. W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia 8 listopada 2022 r. wyjaśnił, że jego dom jest ogrzewany gazowym kotłem kondensacyjnym VETRIX firmy IMMERGAS, zasilanym gazem skroplonym LPG z dwóch butli 33 kg. Do pisma załączył skany karty gwarancyjnej oraz corocznych przeglądów technicznych.
Decyzją z dnia 2 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił stronie przyznania wnioskowanego dodatku argumentując powyższe, iż wsparcie finansowe, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach obejmuje wyłącznie gaz ze zbiornika gazu skroplonego LPG używanego do celów grzewczych. Nie obejmuje natomiast gazu ziemnego dystrybuowanego siecią gazową oraz gazu LPG z tzw. butli gazowej, którą jak wynika z akt sprawy wnioskodawca zasila wykorzystywany przez siebie kocioł gazowy.
Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie, w którym podnosił, że wykorzystywane przez niego źródło ciepła jest zasilane skroplonym gazem LPG, zmagazynowanym w dwóch butlach gazowych 33 kg, połączonych automatycznym przełącznikiem typu AUV-ND. Paliwo to jest dostarczane przez firmę GAZ CENTRUM, co potwierdza przedłożone wraz z odwołaniem zaświadczenie z dnia 6 grudnia 2022 r. Podkreślał nadto, że przyjęta przez organ argumentacja, co do braku możliwości przyznania dodatku dla gospodarstw wykorzystujących do ogrzewania skroplony gaz LPG w tzw. butlach gazowych nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji i o przyznanie wnioskowanego dodatku.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przywołując brzmienie art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku, gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo 2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo 3) kocioł olejowy
- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie z ustaleń dokonanych przez organ I instancji bezspornie wynika, że strona do ogrzewania swojego gospodarstwa domowego wykorzystuje gaz skroplony z butli LPG (33 kg), a nie ze zbiornika na gaz płynny. Tym samym zdaniem Kolegium, Prezydent Miasta Łodzi zasadnie uznał o braku podstaw do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia, gdyż przedmiotowy dodatek obejmuje wyłącznie gaz ze zbiornika gazu skroplonego LPG. Nie obejmuje natomiast gazu ziemnego dystrybuowanego siecią gazową oraz gazu LPG z tzw. butli gazowej. Jednocześnie strona nie wykorzystuje do ogrzewania swojego gospodarstwa domowego żadnego z pozostałych źródeł ciepła, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.L. podtrzymywał dotychczas prezentowaną argumentacja, co do braku podstaw prawnych stwierdzenia organu, iż wnioskowany przez niego dodatek nie przysługuje w sytuacji, gdy skroplony gaz LPG jest magazynowany w tzw. butlach gazowych. Skarżący ponownie wskazał na techniczne rozwiązanie magazynowania wykorzystywanego do ogrzewania skroplonego gazu LPG. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi I instancji ponowne rozpatrzenie jego wniosku, zarządzenie przeprowadzenia wizji lokalnej na okoliczność potwierdzenia stanu faktycznego zgłoszonego przez stronę, a nadto o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wnosiło nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2023 r. ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik skarżącego popierał wniesioną skargę oraz zawarte w niej wnioski. Wskazał na brak ustawowego unormowania, które uzasadniałoby wyłączenie z możliwości otrzymania przedmiotowego dodatku w sytuacji, gdy skroplony gaz LPG pochodzi z tzw. butli gazowej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego powołanie się przez procedujące w sprawie organy na powyższą przesłankę bez wskazania jej podstaw prawnych stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu uniemożliwiającym kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pełnomocnik skarżącego wnosił o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu oświadczając, że nie zostały one poniesione w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga A.L. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. (art. 120 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wnosiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, w treści udzielonej odpowiedzi na skargę. Strona skarżąca, poinformowana o treści zgłoszonego żądania, w przewidzianym prawie terminie nie żądała przeprowadzenia rozprawy.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przedmiotem skargi, jak już wcześniej wskazano A.L. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 grudnia 2022 r. o odmowie przyznania prawa do dodatku dla gospodarstw domowych, z tytułu ogrzewania gospodarstwa domowego kotłem gazowym zasilanym skroplonym gazem LPG.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn.: Dz.U., z 2022 r. poz. 1967 ze zm.) – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach; ustawa.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo 2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo 3) kocioł olejowy
- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Jak wynika z art. 24 ust. 2, ust. 3, ust. 10, ust. 11, ust. 12, ust. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach prawo do dodatku dla gospodarstw domowych ustala się na wniosek uprawnionych, wskazanych w ustawie podmiotów, prowadzących jedno lub wieloosobowe gospodarstwo domowe, składany w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wysokość dodatku jest ściśle określona kwotowo i jest zależna od rodzaju wykorzystywanego przez wnioskodawcę głównego źródła ciepła. W przypadku kotła gazowego zasilanego skroplonym gazem LPG kwota dodatku wynosi 500 zł (art. 24 ust. 11 pkt 3 ustawy).
Wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 24 ust. 15 ustawy). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 24 ust. 20 ustawy). Ponadto, jak wynika z art. 24 ust. 22-25 ustawy o szczególnych rozwiązaniach jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 22, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pomiędzy stronami pozostają zarówno te ustalenia, co do faktu prowadzenia przez skarżącego pod wskazanym we wniosku z dnia 17 października 2022 r. adresem jednoosobowego gospodarstwa domowego, którego głównym źródłem ogrzewania jest kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, jak i to, że w/w wniosek został złożony w przewidzianym prawem terminie, do właściwego miejscowo organu gminy, a nadto spełniał określone wymogi formalne. Poprawność dokonanych w powyższym zakresie ustaleń faktycznych nie budzi również jakichkolwiek wątpliwości Sądu.
Istotą sporu pozostaje natomiast kwestia zasadności odmowy przyznania stronie przedmiotowego dodatku, z uwagi na sposób magazynowania przez skarżącego skroplonego gazu LPG, który wykorzystuje do zasilania posiadanego pieca. Jak już bowiem wcześniej wskazano, skarżący w toku postępowania przed organami administracji wyjaśniał, że wykorzystywany przez niego do ogrzewania skroplony gaz LPG jest magazynowany w usytuowanych na zewnątrz domu dwóch 33 kg butlach, połączonych automatycznym przełącznikiem typu AUV-ND. Natomiast w ocenie procedujących w sprawie organów obu instancji, powyższa okoliczność wyłącza możliwość przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, gdyż dodatek ten obejmuje wyłącznie gaz ze zbiornika gazu skroplonego LPG. Nie obejmuje natomiast gazu ziemnego dystrybuowanego siecią gazową oraz gazu LPG z tzw. butli gazowej. Jednocześnie, poza przywołaniem brzmienia art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, jak i procedujący w pierwszej instancji Prezydent Miasta Łodzi nie wskazały na jakąkolwiek podstawę prawną prezentowanego wyżej stanowiska.
W tym zakresie wskazać należy, iż wywodzone przez organy administracji uzależnienie przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, których główne źródło ciepła stanowi kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG od faktu magazynowania tego paliwa, co należy podkreślić w bliżej nieokreślonym przez organy, zbiorniku gazu skroplonego LPG, a nie w tzw. butlach gazowych, nie znajduje uzasadnienia. Tego rodzaju zastrzeżenie nie wynika bowiem zarówno z treści powołanego wyżej art. 24 ustawy, jak i z jej pozostałych uregulowań wprost, czy też w drodze odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów innych aktów prawnych. Dla tej grupy podmiotów, możliwość uzyskania przedmiotowego dodatku, poza określonymi ustawowo warunkami, wspólnymi dla wszystkich uprawnionych podmiotów wykorzystujących źródła ciepła, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ustawodawca uzależnił jedynie od faktu wykorzystywania do ogrzewania gospodarstwa domowego gazu skroplonego LPG. Nie poddał natomiast jakiejkolwiek regulacji kwestii, co do sposobu przechowywania tego paliwa, w szczególności rodzaju, czy też pojemności butli zasilających kotły gazowe wykorzystywane przez występujących o przyznanie tego świadczenia. Przy czym co nie ulega wątpliwości, wykorzystywane w tym celu przez skarżącego 33 kg butle stanowią rodzaj zbiorników na wykorzystywany do ogrzewania skroplony gaz LPG. Poprawność tego rodzaju rozwiązania technicznego potwierdza chociażby przedłożona do akt sprawy dokumentacja eksploatacyjna urządzenia, a zarówno Sąd, jak i organy administracji, nie posiadając specjalistycznej wiedzy technicznej, nie są uprawnione do jego kwestionowania.
Reasumując Sąd stwierdza, iż wobec braku zakwestionowania przez procedujące w sprawie organy administracji spełnienia przez skarżącego ustawowych warunków nabycia prawa do przedmiotowego dodatku, w tym faktu wykorzystywania jako głównego źródła ogrzewania prowadzonego przez stronę jednoosobowego gospodarstwa domowego kotła gazowego zasilanego skroplonym gazem LPG, co potwierdza między innymi załączone do akt sprawy oświadczenie podmiotu realizującego dostawy wskazanego wyżej paliwa, oparcie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia jedynie o przesłankę nieznajdującą podstawy prawnej w obowiązujących przepisach, skutkuje koniecznością uznania objętych skargą decyzji organów obu instancji za podjęte z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego z dnia 17 października 2022 r. organy administracji zobowiązane będą do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 grudnia 2022 r. W przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 68).
IB