II SA/Łd 33/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-11-17
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanaodstępstwa od projektudecyzja ostatecznapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjibłędy proceduralneprawo materialneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, wskazując na błędy proceduralne i brak właściwego zastosowania prawa materialnego przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła skargi Państwa Z. na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, który został wybudowany z odstępstwami od projektu. Organy administracji obu instancji nakazały rozbiórkę, powołując się na przepisy Prawa budowlanego z 1994 roku. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie ustaliły prawidłowo daty zakończenia budowy, co mogło skutkować zastosowaniem niewłaściwego prawa materialnego (ustawy z 1974 r. zamiast z 1994 r.). Dodatkowo, sąd wskazał na brak rozważenia mniej uciążliwych środków niż rozbiórka oraz nieprecyzyjne ustalenia faktyczne dotyczące stanu obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Państwa A. i M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego przy ul. A 47 w Łodzi. Garaż został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Organy administracji nałożyły na skarżących obowiązek przedłożenia dokumentów mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a następnie, w związku z niewykonaniem tych obowiązków, nakazały rozbiórkę garażu. Skarżący zarzucili organom naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku, twierdząc, że budowa została ukończona przed wejściem w życie ustawy z 1994 roku. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując na brak ustaleń organów co do faktycznej daty zakończenia budowy, co mogło skutkować zastosowaniem niewłaściwej ustawy. Sąd podkreślił również, że organy nie rozważyły możliwości zastosowania środków mniej uciążliwych niż nakaz rozbiórki oraz nieprecyzyjnie ustaliły stan faktyczny dotyczący garażu, który był integralną częścią projektu segmentu i wspierał schody prowadzące do głównego wejścia. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził koszty postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie ustaliły prawidłowo daty zakończenia budowy, co mogło skutkować zastosowaniem niewłaściwego prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak ustaleń organów co do faktycznej daty zakończenia budowy, co jest kluczowe dla zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub 1994 r. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego stanowiło istotne naruszenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Pomocnicze

Pr. bud. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Nakładanie obowiązku przedłożenia dokumentów w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Pr. bud. art. 51 § ust. 2

Prawo budowlane

Nakazanie zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części w przypadku niewykonania obowiązków z ust. 1 pkt 2.

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Przepisy wprow. u.PSA i p.p.s.a. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Pr. bud. art. 103 § ust. 2

Prawo budowlane

Stosowanie przepisów dotychczasowych do obiektów budowlanych wybudowanych do dnia wejścia w życie nowej ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego (ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zamiast z 1974 r.) z uwagi na nieustalenie daty zakończenia budowy. Brak rozważenia przez organy mniej uciążliwych środków niż nakaz rozbiórki. Nieprecyzyjne ustalenia faktyczne dotyczące stanu garażu i jego związku z budynkiem mieszkalnym. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane powinno być traktowane jako rozwiązanie ostateczne. Organy przyjęły, że nastąpiło to po 1 stycznia 1995 roku, chyba tylko z uwagi na datę zgłoszenia obiektu celem uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Zaskarżona decyzja pozostaje w rażącej sprzeczności z wcześniejszymi decyzjami tych samych organów, zaś ustalenia co do stanu budowli zrealizowanej w Ł. przy ulicy A 47 są dalece nieprecyzyjne i dowolne.

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący

Joanna Sekunda-Lenczewska

członek

Sławomir Wojciechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niewłaściwe stosowanie przepisów Prawa budowlanego w zależności od daty zakończenia budowy, obowiązek rozważenia mniej uciążliwych środków niż rozbiórka, wymogi dotyczące precyzyjnych ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu z odstępstwami i zastosowania przepisów Prawa budowlanego z lat 1974 i 1994.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i prawne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę, podkreślając znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania właściwego prawa.

Błędy urzędników doprowadziły do uchylenia nakazu rozbiórki garażu – sąd wskazuje na kluczowe zaniedbania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 33/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Sekunda-Lenczewska
Małgorzata Stahl /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 17 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. Z. i M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] i zmieniającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza solidarnie na rzecz A. Z. i M. Z. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego i kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Łd 33/03
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] nałożył na inwestorów (właścicieli nieruchomości) - Państwa A. i M. Z. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 maja 2001 roku następujących dokumentów dla garażu zlokalizowanego w budynku mieszkalnym na posesji przy ul. A 47:
- aktualnego dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- inwentaryzacji budowlanej wraz z orzeczeniem technicznym uwzględniającym możliwości użytkowania garażu oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- protokóły badań i sprawdzeń instalacji wewnętrznych,
- protokół z przeglądu przewodów wentylacyjnych,
- projektu budowlanego zmian i przeróbek doprowadzających garaż do stanu zgodnego z przepisami wykonanego na podstawie zaleceń orzeczenia.
Rozstrzygnięcie swoje organ I instancji wydał po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu zlokalizowanego na posesji przy ul. A 47 w Ł., wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] Nr [...]. W toku postępowania ustalono, że garaż został wysunięty - przedłużony o 0, 25 m do przodu, co spowodowało jego wejście w pas ulicy – chodnika, wyniesiony o około 0, 6 m i podpiwniczony, co powoduje konieczność wybudowania wjazdu do garażu ze spadem w stronę chodnika i utrudnia korzystanie z chodnika, a nadto poszerzony o około 0, 9 m .
Decyzja ta wobec nie wniesienia przez strony odwołania stała się ostateczna, a obowiązek wymagalny.
Następnie na wniosek Państwa A. i M. małżonków Z. organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] znak [...] zmienił w trybie art.155 Kpa w / w decyzję ostateczną nakładającą na Państwa Z. obowiązki i ustalił nowy termin ich wykonania na dzień 30 grudnia 2001 roku.
W wyznaczonym nowym terminie skarżący nie wykonali nałożonych obowiązków i z tego względu organ I instancji skierował do nich pismo z dnia 24 czerwca 2002 roku znak PINB.7325/2030/02/PBR informujące, że w przypadku nie przedłożenia wymaganych dokumentów zostanie wydana decyzja administracyjna w oparciu o art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku.
Po otrzymaniu powyższego pisma Państwo A. i M. Z. ponownie zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania obowiązków o co najmniej dwa lata. Wniosek ten został jednak załatwiony negatywnie, ponieważ złożono go po upływie terminu wyznaczonego w decyzji, o czym poinformowano zainteresowanych pismem z dnia 16 września 2002 roku znak PINB.7325/2868/02/PBR. W piśmie tym przypomniano o sankcjach grożących w przypadku nie wykonania nałożonych obowiązków, w postaci nakazu rozbiórki garażu. Pismo to nie odniosło skutku.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] organ I instancji nakazał Państwu A. i M. Z. rozbiórkę garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. A 47 w Ł. wybudowanego z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu po wykonanych robotach rozbiórkowych.
Od decyzji tej Państwo A. i M. Z. złożyli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odwołanie, w którym podnoszą, że żaden z wpisów do dziennika budowy dokonanych przez kierownika budowy nie stwierdzał odstępstw od projektu. Załączają też kserokopię dziennika budowy realizowanej na działce sąsiedniej, gdzie wybudowany został taki sam garaż i również żaden z wpisów do dziennika budowy nie stwierdzał odstępstw od projektu. Stwierdzają również, że rozebranie garażu pociągnęłoby za sobą również rozbiórkę schodów dobudowanych do ściany garażu, a wiodących na pierwsze piętro części mieszkalnej. Ponadto skarżący wnoszą o wyrażenie zgody przez organ nadzoru budowlanego na zmianę przeznaczenia garażu na pomieszczenie gospodarcze budynku mieszkalnego zgodnie z projektem złożonym w organie administracji architektonicznobudowlanej, który został przesłany do organu nadzoru budowlanego stopnia podstawowego przy piśmie z dnia 20 listopada 2000 roku.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wywodził, iż przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest sprawa wywiązania się Państwa A. i M. Z. z obowiązków nałożonych prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, tj. przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów mających na celu doprowadzenie obiektu wybudowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, do stanu zgodnego z prawem, która została zmieniona w zakresie terminu wykonania obowiązków na podstawie art. 155 Kpa decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] Nr [...].
W związku z bezskutecznością w/w decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. dwukrotnie wzywał do jej wykonania, informując jednocześnie osoby zobowiązane, że w przypadku braku działań z ich strony, mających na celu wykonanie nałożonych obowiązków, zostanie podjęte dalsze postępowanie zgodnie z treścią art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( Dz U. Nr 89 poz. 414 z późn. zm. ).
Pisma te nie spowodowały przedłożenia wymaganych dokumentów, gdyż jak wynika z akt sprawy, Państwo A. i M. Z. nie wykonali w/w obowiązków.
W związku z powyższym na podstawie art. 51 ust. 2 w/w ustawy prawo budowlane z 1994 roku, właściwy organ, w przypadku nie wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nakazuje zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.
Słusznie zatem, zdaniem organu odwoławczego, w następstwie wyżej wskazanych faktów, organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] nakazał Państwu A. i M. Z. wykonanie rozbiórki garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. A 47 w Ł.
Z uwagi na powyższe okoliczności bez wpływu na stanowisko organu nadzoru budowlanego II instancji pozostają argumenty skarżących podnoszone w odwołaniu, które w istocie kwestionują prawidłowość decyzji z dnia [..] Nr [...] nie będącej przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego.
Nie można też przychylić się do prośby skarżących o zmianę decyzji i wyrażenie przez organ odwoławczy zgody na zmianę przeznaczenia użytkowania garażu na pomieszczenie gospodarcze, bowiem w sprawie tego garażu zapadła już prawomocna decyzja i nie można orzekać ponownie w sprawie już rozstrzygniętej. Projekt zaś, o którym mowa w odwołaniu, złożony w Delegaturze Ł.-P. UMŁ, a przekazany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. przy piśmie z dnia 20 listopada 2000 roku był niekompletny i z tego względu organ nadzoru budowlanego przekazał go skarżącym do uzupełnienia w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 10 stycznia 2001 roku (zapis w protokóle z wizji lokalnej) , tj. przed wydaniem decyzji Nr [...] z dnia [...] Również sytuacja materialna Państwa A. i M. Z., zdaniem organu II instancji nie może być wzięta pod uwagę, ponieważ przepis art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku, będący podstawą zaskarżonej decyzji nie daje organowi żadnej delegacji do uwzględnienia innych okoliczności warunkujących wydanie określonej w nim decyzji, niż stwierdzenie niewykonania obowiązku, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi złożyli A. i M. małżonokowie Z. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Jako jedyny zarzut skargi skarżący podnieśli naruszenie prawa materialnego przez nie zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w sytuacji gdy budowa garażu została ukończona przed 1994 rokiem, a obiekt ten nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju, ani nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia.
Organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na wcześniejśzą argumentację oraz uznał, że skarga nie zawiera zarzutów do decyzji WINB z [...] nakazujacej rozbiórkę.
Postępowanie administracyjne opisane wyżej ( do czasu złożenia skargi do Sądu ) zostało zapoczątkowane przez A. i M. małżonków Z. wnioskiem z dnia 30 stycznia 1996 roku, w którym wnosili oni o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego – segmentu położonego w Ł. przy ulicy A 47.
Decyzją Nr [..] z dnia [...] znak [...] Urząd Miasta Ł. Delegatura Ł.- P. Referat Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego odmówił małżonkom Z. wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego z garażem - segmentu położonego w Ł. przy ulicy A 47.
Zainteresowani – małżonkowie Z. dalej podejmowali czynności zmierzające do otrzymania pozwolenia na użytkowanie segmentu, co też częściowo uzyskali na podstawie decyzji Urzędu Miasta Ł. Delegatury Ł- P. Referat Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] i znak [...], w zakresie pozwolenia na użytkowanie części mieszkalnej budynku bez garażu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi natomiast na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Skarga jest zasadna.
Organy administracji wydając decyzję, zarówno tą z [...]Nr[...] , nakładającą określone obowiązki na małżonków Z., zmienioną następnie decyzją z dnia [...] Nr [...] w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków jak i kolejne decyzje będące następstwem niewykonania poprzedniej, z dat [...] Nr [...] PINB-u nakazującej rozbiórkę "dobudowanego do budynku mieszkalnego garażu" zlokalizowanego w Ł. przy ulicy A 47 i utrzymującą ją w mocy decyzję z dnia [...] Nr[...] – WINB-u , jako podstawy materialnoprawne swego rozstrzygnięcia wskazywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane.
Również wcześniejsze decyzje, które zapoczątkowały proces uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego – mieszkalnego skarżących, ta z dnia [...] Nr [..] Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł- P. Referat Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego, którą odmówiono małżonkom Z. wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego z garażem - segmentu położonego w Ł. przy ulicy A 47 i ta z dnia [...] Nr [...] w zakresie pozwolenia na użytkowanie budynku bez garażu, opierały swe rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1994 roku.
Nigdzie w aktach administracyjnych przesłanych do Sądu, począwszy od protokołu z dnia 08 lutego 1996 roku , który stał się między innymi podstawą wydania decyzji Nr [...] z tej samej daty, a skończywszy na dokumentach zgromadzonych do daty wydania decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki garażu, a więc decyzji zaskarżonej do Sądu nie ma ustaleń organu co do faktycznej daty zakończenia budowy segmentu. W tym zakresie nie ma żadnych ustaleń.
Organy przyjęły, że nastąpiło to po 1 stycznia 1995 roku, chyba tylko z uwagi na datę zgłoszenia obiektu celem uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.
Powyższe ustalenie Sądu nabierają szczególnego znaczenia w kontekście podniesionego zarzutu w skardze małżonków Z., a mianowicie, że garaż jak i cały budynek mieszkalny został wybudowany do końca 1994 roku zaś organy administracji nie zastosowały właściwego prawa materialnego to znaczy art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 roku nakazującego stosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych do dnia wejścia w życie nowej ustawy przepisów dotychczasowych – czyli ustawy prawo budowlane z 1974 roku.
Ma to o tyle istotne znaczenie, że nie jest możliwym nakazanie obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2, a następnie nakazanie rozbiórki wobec ich niewykonania w zakreślonym terminie w stosunku do obiektu budowlanego wybudowanego przed 1 stycznia 1995 roku, na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 roku przy dacie wejścia w życie tej ustawy 1 stycznia 1995 roku.
Z oświadczeń skarżących złożonych w toku rozprawy wynika jednoznacznie, iż zamieszkali oni w swej nieruchomości już w 1994 roku, co tylko potwierdza ich zarzuty wobec organów prowadzących postępowanie, że nie została ustalona data wybudowania obiektu budowlanego i zastosowano niewłaściwe prawo.
Ustalenie powyższych okolicności może skutkować powołaniem innej podstawy prawnej decyzji, opartej na przepisach prawa budowlanego np. z 1974 roku, które to przepisy zawierały względniejsze dla skarżących zapisy.
Również nie potwierdzone w materiale dowodowym są twierdzenia organu, że garaż znajduje się w pewnej cześci ( około 0,25 m) na działce nie stanowiącej własności inwestorów, a nadto zajmuje cześć pasa drogowego.
Orzekając nakaz rozbiórki garażu organy obu instancji nie rozważyły również możliwości zastosowania innych środków dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem, to znaczy nakazania rozbiórki jedynie części obiektu zrealizowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę, czemu daje wyraz ust. 2 art. 51 prawa budowlanego, a to z uwagi na zasadę stosowania środków najmniej uciążliwych dla strony postępowania administracyjnego w celu osiągnięcia pożądanego rezultatu.
Powyższy pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2003 roku w sprawie syn. akt II SA / Lu 1770 / 01 gdzie w tezie orzeczenia czytamy: " Nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego cześci na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane / t.j. Dz. U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm. /powinno być traktowane jako rozwiązanie ostateczne" .
Zaskarżona decyzja pozostaje w rażącej sprzeczności z wcześniejszymi decyzjami tych samych organów, zaś ustalenia co do stanu budowli zrealizowanej w Ł. przy ulicy A 47 są dalece nieprecyzyjne i dowolne.
Nie wiadomo na jakiej podstawie organy administracji twierdzą, że garaż w omawianym obiekcie budowlanym jest pomieszczeniem dobudowanym do części mieszkalnej i nakazują w swej decyzji rozbiórkę obiektu – "garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego".
Z załączonych planów segmentu wynika jednoznacznie, że od samego początku projekt segmentu przewidywał pomieszczenie na garaż i to połączone z częścią mieszkalną, również wewnętrznymi schodami. Zgodnie ze sztuką budowlaną, wylanie ław fundamentowych pod segment powinno obejmować jednocześnie część mieszkalną i garażową co ma szczególne znaczenie przy zabudowie szeregowej. Skarżący potwierdzili w toku rozprawy, że fundamenty były wylewane pod cały obiekt jednocześnie, zaś jego fizyczne postawienie nastąpiło również w jednym czasie z częścią mieszkalną przed 1 stycznia 1995 roku, gdyż na części garażowej są wsparte schody prowadzące do wejścia głównego do segmentu.
Nakazanie rozbiórki obiektu – "garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego" w zaskarżonej decyzji, wobec decyzji wcześniejszej Urzędu Miasta Ł. Delegatury Ł.- P. Referat Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] i znak [...] udzielajacej pozwolenia na użytkowanie części mieszkalnej budynku, nastąpiło w ocenie Sądu bez przeanalizowania całokształtu materiału dowodowego i stanu fizycznego budowli na samej nieruchomości, której nakaz dotyczył.
Organ nakazał w istocie robiórkę czegoś co w części już zalegalizował, a dotyczyło to schodów prowadzących do głównego wejścia do segmentu wspartych na ścianie wspólnej w części garażowej budowli. Przy wyburzeniu części garażowej zachodziłaby konieczność przebudowy schodów, co w konsekwencji prawdopodobnie wiązałoby się z kolejną legalizacją części mieszkalnej. W tym zakresie organy obu instancji nie uzasadniły swych rozstrzygnięć nie poruszając w ogóle powyższych aspektów w uzasadnieniach swych decyzji.
Również organy administracji nie rozważyły i nie uzasadniły swej decyzji pod względem skutków jakie wywrze nakaz rozbiórki garażu wobec segmentu bliźniaczego, przy twierdzeniach skarżących, iż cały ciąg dziesięciu segmnetów jest postawiony w jednej lini zabudowy w sposób taki jak ich segment, a nadto droga przed segmentami nie jest ani wytyczona ani utwardzona. Sprawa obiektu budowlanego jako ciągu segmentów, połączonych z soba wspólnymi ścianami, w kontekście nakazanej rozbiórki pozostawała poza sferą uwagi i rozważań organów administracji.
Tak więc zostały naruszone zasady postępowania wyrażone art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przez nie wyjaśnienie powyższych okoliczności oraz nie rozważenie całokształtu materiału dowodowego, co będzie obowiązkiem organów administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Powyższe uchybienia procesowe stanowią takie naruszenie przepisów o postępowaniu, które miało również istotny wpływ ma wynik sprawy.
Poczynione wyżej rozważania na gruncie przedstawionego stanu faktycznego uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie na podstawie powołanego przepisu idzie znacznie dalej, gdyż Sąd wobec nie wyjaśnienia przez organy administracji podstaw materialnoprawnych swych decyzji wcześniejszych zawierających określone nakazy, z których czerpały moc decyzje nakazujące rozbiórkę, ze względu na ekonomikę postępowania orzekł w tym zakresie jak w pkt 1 wyroku. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie było konieczne, przy uwzględnieniu skargi dla końcowego jej załatwienia.
Wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a.
Mając na uwadze uchybienia wskazane w treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), jak w pkt 2 wyroku.