II SA/Łd 311/22

II SA/Łd 311/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 78, art. 80, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 151
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 stycznia 2022 r. nr 11/2022 znak WOP.7721.1214.2021.DB w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy dwóch balkonów oddala skargę.
Uzasadnienie
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, decyzją z 20 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 29 października 2021 r., którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie budowy dwóch balkonów - jednego balkonu znajdującego się na elewacji zachodniej (poddasze) i drugiego na elewacji północnej (I piętro) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...] , obręb [...] ).
Jak wynika z akt sprawy, pismem z 23 maja 2018 r. zwrócono się o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanych dwóch balkonów w budynku mieszkalnym w Ł. przy ul. [...].
W wyniku przeprowadzonych 13 lipca 2018 r. oględzin nieruchomości organ pierwszej instancji stwierdził, że na elewacji północnej nad wejściem znajduje się jeden balkon, od strony elewacji zachodniej jedne balkon, od strony elewacji południowej, tj. od strony ulicy [...] jeden balkon. Wyżej wymienione balkony zostały ujęte w zatwierdzonym decyzją Nr [...] z 30 listopada 1993 r. projekcie technicznym modernizacji budynku mieszkalnego, a decyzja ta obejmuje remont i modernizację budynku mieszkalnego. Ustalono także, że 24 listopada 1997r. wydano decyzje Nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę, obejmującą adaptację istniejącego poddasza na cele mieszkalne w przedmiotowym budynku. Do decyzji dołączono projekt budowlany zamienny. Balkony i ich miejsce usytuowania są zgodne z projektem budowalnym.
Następnie, postanowieniem z 21 kwietnia 2020 r., PINB w Łodzi odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z ww. wniosku z 23 maja 2018 r. w sprawie samowolnie wybudowanych dwóch balkonów w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Wskutek zażalenia M. G. ŁWINB postanowieniem z 29 lipca 2020 r. uchylił postanowienie z 21 kwietnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W dalszej kolejności PINB w Łodzi, decyzją z 20 października 2020 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie budowy dwóch balkonów w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na ww. nieruchomości. W efekcie odwołanie M.G. organ wojewódzki, decyzją z 11 stycznia 2021 r., uchylił w całości decyzję z 20 października 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż PINB powinien doprecyzować, których dwóch z trzech balkonów dotyczy przedmiotowe postępowanie administracyjne albo rozszerzyć w/w postępowanie na wszystkie balkony znajdujące się w obiekcie. Ponadto wskazano, iż wbrew temu co wynika z uzasadnienia decyzji, balkon znajdujący się od strony elewacji południowej nie powstał na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z 30 listopada 1993 r., ani na podstawie projektu zamiennego zatwierdzonego decyzją z 24 listopada 1997 r. Ów balkon musiał zatem powstać wcześniej, bowiem jak wynika z inwentaryzacji elewacji południowej obrazującej stan istniejący budynku przy ul. [...] w Ł., stanowiącej załącznik do decyzji z 30 listopada 1993 r., balkon już istniał.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, kolejną decyzją z 29 października 2021 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie budowy dwóch balkonów - jednego balkonu znajdującego się na elewacji zachodniej (poddasze) i drugiego na elewacji północnej (I piętro) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] , obręb [...] ).
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyjaśnił, że w owej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zajął stanowisko w przedmiocie budowy dwóch balkonów - jednego balkonu znajdującego się na elewacji zachodniej (poddasze) i drugiego na elewacji północnej (I piętro) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] . Organ dodał, że przedmiotowy budynek mieszkalny posiada jeden taras oparty na słupach zlokalizowany od strony północnej budynku oraz dwa balkony od strony elewacji południowej i zachodniej. Dokonując ponownej analizy zebranego materiału dowodowego ŁWINB stwierdził, iż po porównaniu projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 30 listopada 1993r., z projektem budowlanym zamiennym, stanowiącym załącznik do decyzji z 24 listopada 1997 r., tj. stanu istniejącego ze stanem docelowym taras znajdujący się od strony elewacji północnej oraz balkon znajdujący się od strony zachodniej są wykonane zgodnie z w/w decyzjami. W projekcie technicznym modernizacji budynku mieszkalnego z września 1993 r. na rysunku elewacji zachodniej przedstawiającym stan istniejący brak jest balkonu. Natomiast na rysunku elewacji zachodniej projektowanej balkon został narysowany. W opisie projektu dotyczącym zakresu prac modernizacyjnych wskazano, że prace modernizacyjne w obiekcie polegać będą na: "modernizacji pomieszczeń I piętra: nowa łazienka i jadalnia, taras" oraz "wprowadzeniu do budynku 2 balkonów na I piętrze i na strychu". Ponadto zawarty jest zapis "o wprowadzeniu tarasu na I piętrze od strony północnej, zaprojektowaniu 2 słupów 38 x 38 murowanych do podparcia belek tarasu". Natomiast projekt budowlany zamienny, stanowiący załącznik do decyzji z 24 listopada 1997 r. nie posiada rysunku elewacji zachodniej, jednak jest rysunek rzutu poddasza, na którym narysowany jest balkon. W opisie stanu istniejącego omawianego projektu budowlanego zamiennego znajduje się zapis, iż "na poddaszu zamontowano okna i drzwi balkonowe oraz pustaki szklane zgodnie z pierwotnym projektem".
Zdaniem organu z powyższego wynika, iż zarówno w decyzji z 30 listopada 1993 r., jak i decyzji z 24 listopada 1997 r. wskazano balkon od strony zachodniej oraz taras na słupach od strony północnej. Zatem w/w balkon i taras będące przedmiotem postępowania powstały na podstawie decyzji z 30 listopada 1993 r., udzielającej pozwolenia na remont i modernizację budynku mieszkalnego oraz decyzji z 24 listopada 1997 r., zatwierdzającej projekt budowlany zamienny na adaptację istniejącego poddasza na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym jednorodzinnym.
W tym zakresie organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego, skoro w/w balkon i taras zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z całym materiałem dowodowym stwierdził, iż przedmiotowy budynek posiada jeszcze jeden balkon od strony południowej, jednakże nie był on wskazany przez wnioskodawcę, a tym samym nie toczyło się w stosunku do niego postępowanie oraz nie został ujęty w badanej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu, że usytuowanie w/w balkonów narusza aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z 10 maja 2017 r., wyjaśniono, że niezgodność wcześniej uzyskanego ostatecznego pozwolenia na budowę z później uchwalonym planem miejscowym nie stanowi naruszenia prawa. Ustalenia planu miejscowego nie mają bowiem tego skutku, iż po stronie właściciela nieruchomości powstaje obowiązek dostosowania aktualnego sposobu zagospodarowania terenu, do sposobu zgodnego z ustaleniami planu miejscowego. Jeżeli właściciel uzyskał wcześniej dla swojej działki ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, to może to pozwolenie wykonać, mimo że plan dopuszcza na tej działce obecnie zupełnie inną zabudowę.
W skardze M. G. zarzuciła naruszenie:
- art. 7 i art. 77 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu skarżącej oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy;
- art. 8, art. 11, art. 107 § 2 i 3 k.p.a., polegającego na naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy;
- art. 78 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez skarżącą, pomimo, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia;
- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), w związku z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego polegające na wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, obejmującej remont i modernizację istniejącego poddasza na cele mieszkalne, mimo naruszenia uzasadnionych interesów skarżącej jako właścicielki nr [...];
- art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1a p.b., poprzez uznanie, że rozbudowa przedmiotowego obiektu budowlanego jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy projekt zagospodarowania narusza zapisy planu zagospodarowania przestrzennego co do zasad kształtowania zabudowy oraz lokalizacji obiektów i funkcji.
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1a p.b. skarżąca podniosła, iż wybudowanie przez inwestora dwóch balkonów na budynku mieszkalnym zostało dokonane w sposób sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym przez Radę Miejską w Łodzi w dniu 10 maja 2017 r. w sprawie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie [...] oraz ulic: [...], [...] , [...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz zasadami ochrony dziedzictwa kulturowego zabytków obowiązującymi w obszarze osiedla mieszkaniowego, m.in. na ulicy [...] wpisanego do gminnej ewidencji zabytków pod nazwą "[...]". W rozdziale 3 (§ 17 pkt. 3) ww. aktu, pt. "Ustalenia szczegółowe dla terenów" ustalone zostały zasady dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz wskazano zabytki wpisane do gminnej ewidencji zabytków oraz wprowadzono szczególny zakres zmian w tych zabytkach wskazując, że na [...] i ul. [...] obowiązuje zakaz prowadzenia na działce w miejscu zabytku, który uległ zniszczeniu, robót budowlanych innych niż budowa budynku posiadającego cechy historyczne zabytku. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej inwestor w sposób ewidentny wybudował na swoim budynku mieszkalnym dwa balkony w sposób sprzeczny z obowiązującymi zasadami i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wybudowane balkony przesądzają o utracie wartości zabytkowej budynku, a także o lokalnej wyjątkowości obiektu wpisywanego do rejestru zabytków. Przedmiotowy budynek posiada wartości artystyczne, które uzasadniały konieczność jego ochrony, a przez dobudowę dwóch balkonów niewątpliwie taką wartość utracił. Dodała, że zarówno "przebudowa", jak i "rozbudowa" oznaczają szerszy niż w przypadku remontu lub adaptacji, zakres ingerencji w budowlę. Taka ingerencja może polegać nie tylko na wymianie elementów konstrukcyjnych, ale także na pewnej zmianie granic budowli. Stąd też wykonanie elementu konstrukcyjnego w postaci balkonu nie kwalifikuje się jako remont i modernizacja, lecz już jako rozbudowa budynku. Taki stan oznacza, że konieczna jest rozbiórka przedmiotowych balkonów, tym bardziej, że ich usytuowanie powoduje, że skarżąca, będąca sąsiadką inwestora nie może swobodnie poruszać się po swoim mieszkaniu, albowiem inwestor wychodząc na ww. balkony widzi dokładnie, co dzieje się wewnątrz budynku skarżącej. W rozpoznawanej sprawie organ nie dokonał pełnej i rzetelnej oceny spełnienia wymagań określonych w art. ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Według skarżącej na skutek realizacji projektowanego obiektu znacznie pogorszyły się warunki użytkowe sąsiadującej działki należącej do skarżącej. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa art. 5 p.b., obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane, a wyliczenie zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 9 ma charakter jedynie przykładowy. Właściciel działki sąsiadującej z działką inwestora ma prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów wynikających z prawa do korzystania ze swojej własności. Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego organ powinien więc uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności, jak również przepis art. 144 Kodeksu cywilnego. Z tych też przyczyn, w ocenie skarżącej, organ ma obowiązek sprawdzenia, czy projekt zagospodarowania terenu przewidzianego pod inwestycję uwzględnia istniejące i projektowane zagospodarowanie działek znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, bo tylko wówczas możliwe będzie wyważenie interesów wszystkich uprawnionych stron, z zachowaniem konstytucyjnej równości wobec prawa. Organ nie skupił się na uwagach zgłoszonych przez skarżącą, nie wyjaśnił należycie, czy są one zasadne. Owszem, organ zbadał zgodność dokumentacji projektowej z decyzją ustalającą warunki zabudowy i uznał, że jest ona zgodna z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, ale zupełnie nie odniósł się do argumentów skarżącej. Organy naruszyły zatem przepisy postępowania, zwłaszcza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego, co z kolei spowodowało, że stanowisko organów administracji nie zostało w sposób należyty uzasadnione, co stanowi naruszenie także art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
W piśmie procesowym z 2 czerwca 2022 r. uczestnicy postępowania podzielili stanowisko zaprezentowane przez organy nadzoru budowlanego i wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 20 czerwca 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 23 maja 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnicy postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 20 czerwca 2022 r.
Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 23 maja 2022 r.).
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 9 ze zm. - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie budowy dwóch balkonów - jednego balkonu znajdującego się na elewacji zachodniej (poddasze) i drugiego na elewacji północnej (I piętro) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] .
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), który wskazuje, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Przepis art. 105 § 1 k.p.a. zezwala zatem organom administracji na wydanie decyzji o umorzeniu prowadzonego postępowania w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Podkreślenia wymaga, że decyzja umarzająca postępowanie ma charakter procesowy, gdyż nie załatwia sprawy merytorycznie. Badanie przez sąd zgodności z prawem takiej decyzji wymaga oceny, czy zasadne jest stanowisko organu, że w sprawie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o jakim mowa w powyższym przepisie, oznacza zatem brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Posłużenie się przez ustawodawcę w cytowanym przepisie sformułowaniem "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne w razie, stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Przedstawione uwagi znajdują swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela (por. np. wyroki WSA: w Gliwicach z 9 maja 2013 r., II SA/Gl 1474/12; w Krakowie z 4 kwietnia 2013 r., II SA/Kr 177/13; we Wrocławiu z 4 marca 2013 r., II SA/Wr 776/12; w Rzeszowie z 8 stycznia 2013 r., II SA/Rz 833/12; w Lublinie z 8 listopada 2012 r., II SA/Lu 725/12; w Warszawie z 18 października 2012 r., II SA/Wa 442/12 i inne-orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne to obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 77 § k.p.a. nakładający na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to niewątpliwie, iż organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku koniecznego do przekonującego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ administracji publicznej ocenia czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie składu orzekającego organy nadzoru budowlanego obu instancji sprostały tym obowiązkom i w konsekwencji nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co skutkować musiało umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Sąd rozważył całość materiału dowodowego, zważając na okoliczności i argumenty podniesione w skardze, jednak analiza ta doprowadziła do konkluzji, że owych postulatów nie można uwzględnić.
Zdaniem sądu – nawet jeśli dziś krytycznie oceniać sposób usytuowania spornych balkonów (tarasu) budynku przy ul. [...] – to nie można zlekceważyć faktu, że inwestor i obecni właściciele budynku korzystają z praw wynikających zarówno z pozwolenia na budowę z 30 listopada 1993 r., jak i z projektu budowlanego zamiennego, stanowiącego załącznik do decyzji z 24 listopada 1997 r. Sąd akceptuje ustalenia organu wojewódzkiego, iż w projekcie technicznym modernizacji budynku mieszkalnego z 1993 r. na rysunku elewacji zachodniej przedstawiającym stan istniejący brak jest balkonu. Natomiast na rysunku elewacji zachodniej projektowanej balkon został narysowany. W opisie projektu dotyczącym zakresu prac modernizacyjnych wskazano, że prace modernizacyjne w obiekcie polegać będą na: "modernizacji pomieszczeń I piętra: nowa łazienka i jadalnia, taras" oraz "wprowadzeniu do budynku 2 balkonów na I piętrze i na strychu". Ponadto znajduje się w nim zapis "o wprowadzeniu tarasu na I piętrze od strony północnej, zaprojektowaniu 2 słupów 38 x 38 murowanych do podparcia belek tarasu". Podobnie słuszne w ocenie sądu jest stanowisko organu, zgodnie z którym projekt budowlany zamienny, stanowiący załącznik do decyzji z 24 listopada 1997 r., a konkretnie rysunek rzutu poddasza, zawiera narysowany balkon. Dodatkowo w opisie stanu istniejącego omawianego projektu budowlanego zamiennego znajduje się zapis, iż "na poddaszu zamontowano okna i drzwi balkonowe oraz pustaki szklane zgodnie z pierwotnym projektem". Wobec tego z dokonanych przez organ ustaleń jednoznacznie wynika, iż zarówno w decyzji z 30 listopada 1993 r., jak i decyzji z 24 listopada 1997 r. wskazano balkon od strony zachodniej oraz taras na słupach od strony północnej. Zatem zarówno balkon jak i taras (drugi sporny balkon), będące przedmiotem postępowania powstały na podstawie decyzji z 30 listopada 1993 r., udzielającej pozwolenia na remont i modernizację budynku mieszkalnego oraz decyzji z 24 listopada 1997 r., zatwierdzającej projekt budowlany zamienny na adaptację istniejącego poddasza na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym jednorodzinnym.
Obie ww. decyzje konkretyzują stosunek administracyjny i przyznają inwestorowi prawo do realizacji zamierzenia zaprojektowanego w zatwierdzonym projekcie i jak wynika z przeprowadzonego postepowania wyjaśniającego sporne balkony zostały zrealizowane zgodnie z owymi decyzjami. Tym samym inwestor, jak i obecny właściciel budynku korzysta z ochrony prawnej jaką daje mu zasada trwałości decyzji ostatecznych.
O ile sąd jest w stanie zrozumieć powody, dla których skarżąca krytykuje sposób realizacji spornej inwestycji, to jednak podważyć istniejącego stanu nie może, gdyż jest on usankcjonowany ostateczną i pozostającą w obrocie prawnym decyzją o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego postępowanie w sprawie spornych balkonów podlegało umorzeniu. Nie było bowiem podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego, w sposób przewidziany prawem budowlanym w zastany stan rzeczy skoro sporne balkony zrealizowano zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym w ocenie sądu w niniejszej sprawie nie doszło do istotnego naruszenia przepisów z zakresu administracyjnego postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 8, art. 11 art. 77 § 1, art. 78 § art. 80 k.p.a.).
Także zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa budowlanego nie mógł odnieść zamierzonego skutku, bowiem odnosiły się one do zasadności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, która jako ostateczna pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania sądowego. Z podobnych przyczyn nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z 10 maja 2017 r., z którym w ocenie skarżącej niezgodna jest "rozbudowa przedmiotowego obiektu budowlanego".
Tym samym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.