Orzeczenie · 2025-07-17

II SA/Łd 310/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-07-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzenneprawo miejscowedostęp do drogi publicznejdrogi wewnętrznerozstrzygnięcie nadzorczeuchwałagminawojewodasąd administracyjny

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Wodzierady na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał, że plan został sporządzony z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ nie zapewniono dostępu do drogi publicznej dla wielu działek, zarówno bezpośredniego, jak i poprzez drogi wewnętrzne czy służebności. Gmina Wodzierady wniosła skargę, zarzucając Wojewodzie błędną wykładnię przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o samorządzie gminnym. Argumentowano, że plan miejscowy prawidłowo określa zasady modernizacji i budowy systemów komunikacji, a obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej nie musi być realizowany dla każdej pojedynczej działki w planie, zwłaszcza w gminie wiejskiej. Sąd administracyjny, analizując przepisy dotyczące planowania przestrzennego i dostępu do dróg publicznych, uznał, że ustalenia planu miejscowego w zakresie układu komunikacyjnego były wystarczające. Sąd podkreślił, że definicja działki budowlanej oraz przepisy dotyczące dostępu do drogi publicznej nie nakładają bezwzględnego obowiązku wyznaczenia dostępu do drogi publicznej dla każdej działki w planie miejscowym, a właściciele mogą we własnym zakresie zapewnić sobie dostęp poprzez drogi wewnętrzne, służebności lub inne prawne środki. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, dostępu do dróg publicznych w planach miejscowych oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad rozstrzygnięciami nadzorczymi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy plan miejscowy musi zapewnić bezpośredni dostęp do drogi publicznej dla każdej działki budowlanej, czy też dopuszczalne jest zapewnienie takiego dostępu w inny sposób (np. poprzez drogi wewnętrzne lub służebności) lub pozostawienie tej kwestii właścicielowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Plan miejscowy nie musi bezwzględnie w każdym przypadku wyznaczać dostępu do drogi publicznej dla każdej działki budowlanej, chociażby poprzez planowane drogi wewnętrzne. Właściciel nieruchomości musi we własnym zakresie podjąć starania o zapewnienie sobie dostępu do tej działki, korzystając z prawnie dopuszczalnych form, zarówno administracyjnoprawnych, jak i cywilnoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja działki budowlanej i przepisy dotyczące dostępu do drogi publicznej nie nakładają bezwzględnego obowiązku wyznaczenia dostępu do drogi publicznej dla każdej działki w planie miejscowym. Dostęp może być zapewniony poprzez drogi wewnętrzne, służebności, a w przypadku ich braku, właściciel musi we własnym zakresie podjąć działania prawne.

Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy w sprawie planu miejscowego jest zasadne, gdy zarzucane naruszenie prawa nie jest istotne lub gdy plan prawidłowo określa zasady komunikacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy jest zasadne tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa. W tej sprawie sąd uznał, że ustalenia planu miejscowego w zakresie układu komunikacyjnego były wystarczające i nie stanowiły istotnego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotne naruszenie prawa. W analizowanej sprawie sąd uznał, że plan miejscowy prawidłowo określił zasady komunikacji, a zarzuty Wojewody dotyczące braku dostępu do drogi publicznej dla każdej działki były nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego.

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1, 3, 4 i 5

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 2 § pkt 12 i 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 148

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 67 § ust. 3 pkt 1 i 4

k.c. art. 145

Kodeks cywilny

k.c. art. 285

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Plan miejscowy prawidłowo określa zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji. • Obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej nie musi być realizowany dla każdej działki indywidualnie w planie miejscowym. • Właściciele nieruchomości mogą we własnym zakresie zapewnić sobie dostęp do drogi publicznej poprzez drogi wewnętrzne, służebności lub inne prawne środki.

Odrzucone argumenty

Plan miejscowy został sporządzony z istotnym naruszeniem prawa poprzez brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla wielu działek.

Godne uwagi sformułowania

dostęp do drogi publicznej to nie tylko dostęp faktyczny ale i prawny, który winien wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego, zaś faktyczny musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej. • Dostęp ten nie może być tylko hipotetyczny, ale ma być realny. • istotne naruszenie prawa, czyli takie, którego skutki nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa.

Skład orzekający

Robert Adamczewski

przewodniczący

Marcin Olejniczak

sprawozdawca

Jarosław Czerw

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, dostępu do dróg publicznych w planach miejscowych oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad rozstrzygnięciami nadzorczymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – dostępu do dróg, co ma bezpośrednie przełożenie na wartość i użyteczność nieruchomości. Interpretacja sądu w tej kwestii jest istotna dla samorządów i właścicieli gruntów.

Plan miejscowy a dostęp do drogi: Czy gmina musi wyznaczyć dojazd do każdej działki?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst