Orzeczenie · 2024-03-06

II SA/Łd 31/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2024-03-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo miejscoweuchwałastatutinstytucja kulturymuzeumsamorząd gminnykontrolanaruszenie prawatryb powoływania dyrektora

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w Koluszkach z dnia 30 października 2023 roku nr LXVI/124/2023 w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury pod nazwą Muzeum Koluszek w Koluszkach i nadania jej statutu. Wojewoda zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym niejasność przepisu § 1 pkt 4 Statutu, otwarty katalog zakresu działalności Muzeum i zadań Dyrektora (poprzez użycie sformułowania "w szczególności"), a także brak wskazania konkretnego trybu wyboru Dyrektora Muzeum w § 12 ust. 2 Statutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną w części dotyczącej istotnych naruszeń prawa. Sąd stwierdził, że uchwała nie zawierała wszystkich wymaganych przez ustawę elementów statutu, w szczególności nie sprecyzowano trybu powoływania dyrektora muzeum, co stanowiło istotne naruszenie prawa i pominięcie prawodawcze. Choć sąd uznał, że § 1 pkt 4 Statutu był niejasny, nie uznał tego za samodzielną podstawę do stwierdzenia nieważności całej uchwały. Podobnie, zarzut dotyczący otwartego katalogu działalności i zadań, oparty na sformułowaniu "w szczególności", został odrzucony w oparciu o ugruntowane orzecznictwo NSA. Jednakże, brak wskazania konkretnego trybu powoływania dyrektora, w świetle przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (art. 13 ust. 2 pkt 3), został uznany za istotne naruszenie prawa. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, zasądzając jednocześnie od Rady Miejskiej na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia instytucji kultury, wymogów formalnych statutów, a w szczególności trybu powoływania dyrektorów instytucji kultury oraz kontroli uchwał samorządowych przez organy nadzoru.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia instytucji kultury (muzeum) przez jednostkę samorządu terytorialnego. Interpretacja przepisów o muzeach może być specyficzna.

Zagadnienia prawne (4)

Czy § 1 pkt 4 Statutu Muzeum Koluszek, który odnosi się do uchwały tworzącej Muzeum, jest wystarczająco jasny i zrozumiały dla adresatów, zgodnie z zasadami techniki prawodawczej?

Odpowiedź sądu

Nie, sposób sformułowania § 1 pkt 4 Statutu jest trudny do uznania za jasny i czytelny dla adresatów, co stanowi naruszenie zasad techniki prawodawczej. Jednakże, samo to uchybienie nie stanowi samodzielnej podstawy do stwierdzenia nieważności całej uchwały.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sposób sformułowania przepisu § 1 pkt 4 Statutu nie jest jasny i czytelny, co narusza zasady techniki prawodawczej. Niemniej jednak, ze względu na otwarty charakter katalogu aktów prawnych stanowiących podstawę działalności muzeum, samo to naruszenie nie uzasadnia stwierdzenia nieważności całej uchwały.

Czy użycie sformułowania "w szczególności" w § 8, § 9 i § 12 ust. 4 Statutu, określającego zakres działalności Muzeum i zadania Dyrektora, stanowi istotne naruszenie prawa poprzez ustalenie otwartego katalogu?

Odpowiedź sądu

Nie, użycie sformułowania "w szczególności" w tych paragrafach nie stanowi istotnego naruszenia prawa, zgodnie z wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd przychylił się do stanowiska NSA, że użycie zwrotu "w szczególności" w celu określenia zakresu działalności instytucji kultury jest dopuszczalne i nie stanowi naruszenia prawa, ponieważ nie zawsze możliwe jest objęcie wszystkich działań katalogiem zamkniętym.

Czy § 12 ust. 2 Statutu, który stanowi, że Dyrektora powołuje i odwołuje Burmistrz Koluszek w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, wypełnia delegację ustawową z art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała nie wypełnia delegacji ustawowej, ponieważ nie wskazuje konkretnego trybu powoływania dyrektora, co stanowi istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przewiduje kilka trybów powoływania dyrektora (np. na podstawie art. 15 ust. 1 lub w drodze konkursu na podstawie art. 16 ust. 1). Brak wskazania konkretnego trybu w statucie stanowi pominięcie prawodawcze i istotne naruszenie prawa.

Czy przepisy ustawy o muzeach (art. 6 ust. 2) mają zastosowanie do statutu muzeum w organizacji?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o muzeach nie mają zastosowania do statutu muzeum w organizacji, a jedynie do statutu muzeum po zakończeniu procesu organizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 6 ust. 3 ustawy o muzeach stanowi, iż pierwszy statut muzeum w organizacji zawiera postanowienia regulujące proces organizowania i obowiązuje do czasu jego zakończenia. Dopiero po zakończeniu organizacji nadaje się statut zgodnie z art. 6 ust. 2. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały w całości z powodu istotnych naruszeń prawa.

Przepisy (28)

Główne

u.o.p.d.k. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.p.d.k. art. 9 § 2

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.p.d.k. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.p.d.k. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.p.d.k. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.p.d.k. art. 15a § 1

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.p.d.k. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.m. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

u.o.m. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

u.o.m. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

u.o.m. art. 6 § 3

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminy

u.o.m. art. 4

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

Zasady techniki prawodawczej art. 143

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Zasady techniki prawodawczej art. 6

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wskazania konkretnego trybu powoływania dyrektora Muzeum w statucie, co stanowi istotne naruszenie prawa i pominięcie prawodawcze.

Odrzucone argumenty

Niejasność § 1 pkt 4 Statutu. • Użycie sformułowania "w szczególności" w § 8, § 9 i § 12 ust. 4 Statutu, określającego zakres działalności Muzeum i zadania Dyrektora.

Godne uwagi sformułowania

nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy • za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym • nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż przepis § 1 pkt 4 Statutu Muzeum w Koluszkach istotnie narusza przepisy art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 143 w zw. z § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" • nie można podzielić także zarzutu skarżącego, iż istotnie naruszają prawo [...] regulacje zawarte w § 8, § 9 i § 12 ust. 4 Statutu Muzeum Koluszek w Koluszkach (w organizacji), poprzez użycie słów: "w szczególności" i wskazanie katalogu otwartego zakresu działalności Muzeum oraz zadań Dyrektora Muzeum • nie można zgodzić się zatem z zarzutem skargi, iż § 12 ust. 2 Statutu Muzeum Koluszek w Koluszkach istotnie narusza art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach • nie wypełniła delegacji ustawowej, wynikającej z art. 13 ust. 2 pkt 3 u.o.p.d.k., gdyż nie wskazała sposobu powoływania organu zarządzającego muzeum (dyrektora), przez co uchwała nie zawiera wszystkich elementów statutu wskazanych w ustawie • w powyższym zakresie istnieje zatem pominięcie prawodawcze, co stanowi istotne naruszenie prawa

Skład orzekający

Piotr Mikołajczyk

przewodniczący

Jarosław Czerw

sprawozdawca

Tomasz Porczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia instytucji kultury, wymogów formalnych statutów, a w szczególności trybu powoływania dyrektorów instytucji kultury oraz kontroli uchwał samorządowych przez organy nadzoru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia instytucji kultury (muzeum) przez jednostkę samorządu terytorialnego. Interpretacja przepisów o muzeach może być specyficzna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu tworzenia instytucji kultury przez samorządy i kontroli ich legalności. Kluczowe jest ustalenie, czy brak precyzyjnego określenia trybu powoływania dyrektora w statucie jest istotnym naruszeniem prawa.

Samorząd stworzył muzeum, ale sąd uchylił uchwałę. Kluczowy błąd w statucie?

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst