II SA/Łd 294/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-09-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkadecyzja administracyjnakontrola sądowaWSAnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W.W. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego i tarasu, uznając, że trudna sytuacja materialna nie usprawiedliwia naruszenia prawa budowlanego.

Skarżący W.W. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki budynku gospodarczego i tarasu wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Skarżący argumentował trudną sytuacją finansową i potrzebą ogrzewania domu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że samowola budowlana jest niezgodna z prawem, a okoliczności osobiste nie mogą usprawiedliwiać naruszenia przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi W.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego i tarasu. Inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, a mimo nałożonych obowiązków przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, nie wywiązał się z nich, powołując się na trudną sytuację finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podkreślając, że budowa bez wymaganego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, a przepisy Prawa budowlanego jednoznacznie regulują tryb postępowania w takich przypadkach. Sąd uznał, że sytuacja osobista, rodzinna i materialna skarżącego, choć trudna, nie może usprawiedliwiać działań niezgodnych z porządkiem prawnym i nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji o rozbiórce. Sąd nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania spadkowego, uznając, że jego wynik nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja osobista, rodzinna i materialna nie może usprawiedliwiać działań niezgodnych z porządkiem prawnym i nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji o rozbiórce samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA (sygn. akt IV SA 987/96), zgodnie z którym okoliczności osobiste nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z prawem. Przepisy Prawa budowlanego jasno regulują tryb postępowania w sprawach samowoli budowlanej, a w przypadku niespełnienia obowiązków legalizacyjnych, organ ma obowiązek wydać decyzję o rozbiórce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

pr. bud. art. 48 § ust. 1

Prawo budowlane

Organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pr. bud. art. 48 § ust. 2

Prawo budowlane

Określa warunki, przy których organ wstrzymuje roboty budowlane i nakłada obowiązki legalizacyjne.

pr. bud. art. 48 § ust. 3

Prawo budowlane

Określa obowiązki inwestora w przypadku wstrzymania robót budowlanych.

pr. bud. art. 48 § ust. 4

Prawo budowlane

Stanowi, że w przypadku niespełnienia obowiązków z ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (nakaz rozbiórki).

pr. bud. art. 28 § ust. 1

Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądu administracyjnego sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, stwierdza nieważność lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi i bada legalność zaskarżonej decyzji z urzędu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowola budowlana bez pozwolenia na budowę jest niezgodna z prawem. Trudna sytuacja materialna i rodzinna inwestora nie może usprawiedliwiać naruszenia przepisów prawa budowlanego. Niespełnienie obowiązków legalizacyjnych skutkuje nakazem rozbiórki.

Odrzucone argumenty

Budynek gospodarczy stanowił kotłownię, a jego rozbiórka pozbawiłaby rodzinę centralnego ogrzewania. Na miejscu szop pozostawiono ściany z bloczków szlakowych, co nie stanowi samowoli budowlanej. Trudna sytuacja finansowa uniemożliwia wykonanie nałożonych obowiązków. Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania spadkowego.

Godne uwagi sformułowania

sytuacja osobista, rodzinna i materialna, która spowodowała dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mogły sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że okoliczności osobiste inwestora nie mogą usprawiedliwiać samowoli budowlanej i nie stanowią podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę i nie wywiązał się z obowiązków legalizacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami życiowymi obywatela a rygorystycznymi przepisami prawa budowlanego, pokazując, że prawo jest bezwzględne wobec samowoli budowlanej.

Samowola budowlana i trudna sytuacja życiowa – czy prawo bierze to pod uwagę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 294/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 62/06 - Wyrok NSA z 2006-12-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...][..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. działając na podstawie art. 138 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm. ) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] Nr [...] W sprawie ustalono, że w dniu 27 maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania budynku gospodarczego i tarasu w miejscowości A nr 65. W wyniku wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9 czerwca 2004r. stwierdzono, że na terenie posesji znajduje się budynek kotłowni ze składem opału, o wymiarach 7.43x5.20 m., dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego w sierpniu 2002r., oraz taras o wymiarach 3.00x5.00m., którego budowę rozpoczęto w sierpniu 2003 r., usytuowany w szczycie budynku mieszkalnego. Z protokołu oględzin wynika, że inwestor nie posiada pozwolenia na budowę powyższych obiektów.
W dniu [...] decyzją nr [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w oparciu o dyspozycję art. 48 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. nr 106 poz. 1126 z 2000 r. ) nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku gospodarczego i tarasu wybudowanych bez pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. W.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że na miejsce rozwalających się drewnianych szop pozostawił ściany z bloczków szlakowych , zatem w jego przekonaniu nie zaistniała samowola budowlana. Ponadto odwołujący się stwierdził, że budynek gospodarczy spełnia rolę kotłowni, zatem wskutek jego rozbiórki zostałby pozbawiony wraz z rodziną centralnego ogrzewania.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nie odniósł się należycie do treści podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane, a mianowicie nie rozważył zastrzeżenia zawartego w ust. 2 tego artykułu, czyli możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej.
W toku ponownie prowadzonego postępowania - postanowieniem z dnia [..] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wstrzymał roboty budowlane przy dobudowie budynku gospodarczego oraz tarasu i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia do dnia 30 listopada 2004 roku:
- zaświadczenia właściwego organu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu 25 maja 2004 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego;
- oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z uwagi na to, że inwestor nie wywiązał się z wyżej wymienionych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 48 ust 1 ustawy prawo budowlane nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego i tarasu wybudowanego bez pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. złożył W. W.
W uzasadnieniu wniósł o wstrzymanie decyzji o rozbiórce budynku gospodarczego lub przedłużenie terminu legalizacji na okres dwóch lat. Odwołujący wyjaśnił, że ze względu na trudną sytuację finansową nie jest w stanie wykonać obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] Nr[..]. Ponadto W. W. wskazał, że rozbiórka budynku gospodarczego, w którym znajduje się piec C.O. pozbawiłaby jego i jego rodzinę centralnego ogrzewania.
Decyzją z dnia [..] Nr [..] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści przepisu art. 48 ust. 4 ustawy prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Słusznie zatem w ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [..] nr [...] wydaną w oparciu o art. 48 ust. l nakazał W. W. rozbiórkę budynku gospodarczego i tarasu wybudowanego bez pozwolenia na budowę, w miejscowości A nr 65. Natomiast odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącego, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa budowlanego jednoznacznie regulują tryb postępowania w sprawach samowoli budowlanej i nie pozwalają na uwzględnienie okoliczności wskazanych w odwołaniu.
W dniu 10 marca 2005 roku W. W. wniósł skargę na powyższą decyzję.
W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 września 2005 roku pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania spadkowego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Przepis art. 145 § 1 wymienionej ustawy wskazuje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
administracyjnego
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części,
jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania
administracyjnego lub innych przepisach
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, to znaczy, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym nie jest związany granicami skargi. Co oznacza, iż każde naruszenie prawa ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, niezależnie od tego, czy było objęte skargą ( art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
W rozpoznawanej sprawie skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nie można postawić zarzutu naruszenia prawa tak procesowego jak i materialnego .
W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm. ) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżący wybudował budynek gospodarczy oraz przystąpił do budowy tarasu bez wymaganego powyższym przepisem pozwolenia na budowę, co nie jest sporne.
Zgodnie z treścią art. 48 powołanej ustawy prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę ( ust.1 )
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie
uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego
części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust.2)
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o
zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia
postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania
przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust.3;
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 ( ust 4).
Organ I instancji, stosując powyższą regulację, prawidłowo nałożył na skarżącego obowiązki o których mowa w przepisie art. 48 ust. 3.
Skarżący nie wywiązał się z tych obowiązków wskazując na trudną sytuacją materialną swoją i swoich najbliższych, z którymi zamieszkuje oraz trwające postępowanie spadkowe po rodzicach.
Okoliczności te nie mogły mieć jednak znaczenia w sprawie podjęcia decyzji o rozbiórce budynku gospodarczego i tarasu. A organ działając zgodnie z przepisami ust. 4 i ust. 1 art. 48 prawa budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę. Bowiem sytuacja osobista, rodzinna i materialna, która spowodowała dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mogły sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 987/96). Podniesione więc w skardze i odwołaniu zarzuty nie mogły odnieść skutku. Brak jest również podstaw prawnych do stwierdzenia naruszenia prawa, które z urzędu należało wziąć pod uwagę.
Sąd nie znalazł także podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania spadkowego, gdyż wynik postępowania spadkowego nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI