II SA/Łd 292/25

II SA/Łd 292/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 19, art. 26, art. 156 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 142 ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2025 roku sprawy ze skargi A.A. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 4 kwietnia 2025 roku nr GN-III.7581.342.2024.DS w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 listopada 2024 roku, nr DM-DM-VIII.6821.37.2023. dc
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 4 kwietnia 2025 r. znak GN-III.7581.342.2024.DS Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia 29 listopada 2024 r., znak DM-DM-VIII.6821.37.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.
1. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 5 czerwca 2023 r. A.A., na podstawie art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm., dalej "u.g.n."), wystąpił do Prezydenta Miasta Łodzi o zwrot nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] i [...], ujawnionej w KW nr [...] i pozostającej we władaniu Gminy Miejskiej Ł.
2. Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie oraz wezwał go do przedłożenia postanowień spadkowych potwierdzających, że jest spadkobiercą właścicieli działki, wskazania sygnatur decyzji wywłaszczeniowych oraz wskazanie podstawy prawnej wniosku i sprecyzowania żądania czy chodzi o zwrot nieruchomości czy odszkodowanie.
3. W odpowiedzi na wezwanie A.A. złożył w dniu 19 lipca 2023 r. oryginały postanowień spadkowych oraz wskazał, że przedmiotowa nieruchomość przy ul. [...]/[...] została wywłaszczona na mocy dekretu z dnia 13 czerwca 1956 r. i żąda zwrotu tejże nieruchomości.
4. Pismem z dnia 4 października 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi wezwał wnioskodawcę do wykazania na mapie działek, które mają podlegać zwrotowi.
5. Pismem z dnia 31 października 2023 r. wnioskodawca odpowiedział na wezwanie, a na mapie oznaczył działki przy ul. [...], [...] i [...].
6. Decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r. znak DM-DM-VIII.6821.37.2023 Prezydent Miasta Łodzi umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że przedmiotowa nieruchomość miała zmieniany nr porządkowy - wcześniej była to ul. [...], a obecnie ul. [...] nr [...], przy czym A.A. już [...] kwietnia 2017 r. wystąpił o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] wywłaszczonej w 1968 r. orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Łodzi, obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] w obrębie [...]. W ocenie organu postępowanie w sprawie należało umorzyć, jako że toczy się wobec spornej nieruchomości postępowanie zwrotowe na podstawie wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r.
7. Nie zgadzając się z powyższą decyzją A.A. złożył w dniu 11 stycznia 2024 r. odwołanie do Wojewody Łódzkiego.
8. Decyzją z dnia 22 lutego 2024 r. znak GN-III.7581.8.2024.DS Wojewoda Łódzki uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
9. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta Łodzi wydał w dniu 29 listopada 2024 r. decyzję znak DM-DM-VIII.6821.37.2023, mocą której ponownie umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. [...].
10. Nie zgadzając się z powyższą decyzją A.A. złożył w dniu 17 grudnia 2024 r. odwołanie do Wojewody Łódzkiego. W odwołaniu zarzucił organowi pierwszej instancji ograniczenie zakresu rozpoznanej sprawy tylko do działki nr [...] położonej w Ł. przy ul. [...] oraz pominięcie kwestii własności nieruchomości przysługującej członkom jego rodziny w KW nr [...], nr [...] i KW nr [...].
11. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 4 kwietnia 2025 r. znak GN-III.7581.342.2024.DS Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję organu instancji.
1. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 214 ust. 1 u.g.n. poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wygasły, na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1 (tzn. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. z 1991 r. poz. 127 z późn. zm.), jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność. Powyższy art. 214 ust. 1 u.g.n. ma zastosowanie do tzw. "gruntów warszawskich", a więc nieruchomości przejętych na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279), tzw. "Dekretu Bieruta".
2. Organ wskazał, że nieruchomości położone na obszarze m. Łodzi nie mogły być wywłaszczane na podstawie przedmiotowego dekretu, a tym samym przepis ten nie może stanowić podstawy do wypłaty odszkodowania za grunty na terenie miasta Łodzi.
3. Odnosząc się do wniosku o zwrot nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] i [...] organ wyjaśnił, że jeżeli nie było wywłaszczenia w trybie administracyjnym, to przepisy o zwrocie nieruchomości określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie mają zastosowania.
4. Stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Natomiast w myśl art. 136 ust. 7 u.g.n. uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2 (tzn. zawiadomienia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz poinformowania go o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości albo części czy udziału w wywłaszczonej nieruchomości).
5. Zgodnie z opracowaniem geodezyjnym z dnia 29 października 2024 r. sporządzonym na zlecenie organu pierwszej instancji, przez uprawnionego geodetę J. M. - nieruchomość stanowiąca obecnie działki nr [...], [...], [...], nabyta aktem notarialnym nr [...] z dnia 29 marca 1929 r., położona przy ul. [...] w Ł., jest tożsama z nieruchomością położoną przy ul. [...], wykazaną w KW Rep hip [...] hip [...].
6. Nieruchomość przy ul. [...] w Ł. została wywłaszczona na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] i obecnie oznaczona jest w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] w obrębie [...]. Zgodnie z KW nr [...] przedmiotowa nieruchomość jest własnością Gminy Ł.
7. W stosunku do przedmiotowej nieruchomości położonej obecnie przy ul. [...] (określonej w akcie notarialnym z dnia [...] marca 1929 r. jako nieruchomość położona w Ł. przy ul. [...] pod nr policyjnym [...]), jest już prowadzone przez Starostę Zgierskiego postępowanie zwrotowe na podstawie wniosku A.A. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (sygn. akt GN.6821.57.2023.JD).
8. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2023 r. nr GN-II.7581.239.2023.PP Wojewoda Łódzki wyznaczył Starostę Zgierskiego organem właściwym do załatwienia niniejszej sprawy. Oznacza to, że postępowanie wszczęte na podstawie kolejnego wniosku strony o zwrot tej samej nieruchomości (tj. wniosku z dnia 1 czerwca 2023 r.) - stało się bezprzedmiotowe.
9. Z treści odwołania wynika, że A.A. domaga się zwrotu innych nieruchomości stanowiących własność jego poprzedników prawnych np. nieruchomości uregulowanej w KW nr [...]. Jednocześnie wskazuje, że wywłaszczona była tylko jedna działka. Jeśli zatem nie było wywłaszczenia danej nieruchomości, to nie ma podstaw do orzekania o jej zwrocie w postępowaniu administracyjnym. Ponieważ sprawa o zwrot tej samej nieruchomości jest już procedowana przed innym organem administracji (Starostą Zgierskim), to niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co też Prezydent Miasta Łodzi uczynił w zaskarżonej decyzji.
1. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A.A..
1. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 5 czerwca 2023 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Łodzi z wnioskiem o zwrot lub odszkodowanie za nieruchomość położoną w Łodzi przy ul. [...] i [...]. Do wniosku dołączył akty notarialne – Rep. [...], [...], [...].
2. Organy nie odniosły się do akt Rep. [...], [...]. Były to grunty orne, które były własnością M. W. [...] voto A. z domu M., A.A., K. W. i H. T. Nieruchomość ta – KW Rep. Hip. [...] została zabrana na rzecz Skarbu Państwa przymusowo po II wojnie światowej w 1945 r.
3. Skarżący podkreślił, że jest prawnym spadkobiercą, a wszystkie postanowienia sądowe przedłożył organowi. Zwrot nieruchomości jest niemożliwy, ponieważ jest prowadzona na tym terenie inwestycja (budowa torów kolejowych – tunel podziemny). [...] wybudowana jest na dawnej ul. [...] i została przypisana do ul. [...]. Działka nr [...] i [...] KW nr [...] przy ul. [...] też były przejęte przez Skarb Państwa bez wywłaszczenia, a wywłaszczona była tylko działka [...] z budynkiem, w którym mieszkał skarżący od urodzenia do 1975 r. Nieruchomość znajdująca się w Ł. przy ul. [...] jest uregulowana w KW nr [...] założona w dniu 2 lipca 1998 r. i jest w posiadaniu Gminy Ł. Skarżący podkreślił, że nieruchomość w Ł. przy ul. [...] i [...] była własnością jego przodków.
2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewoda podkreślił, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości położonej obecnie przy ul. [...] (określonej w akcie notarialnym z [...] marca 1929 r. jako nieruchomość położona w Ł. przy ul. [...]), jest już prowadzone przez Starostę Zgierskiego postępowanie zwrotowe na podstawie wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. Tym samym postępowanie wszczęte na podstawie kolejnego wniosku strony o zwrot tej samej nieruchomości stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
3. Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek na obecnym etapie postępowania nie z przyczyn podniesionych w jej treści.
1. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
2. Przeprowadzona przez sąd - we wskazanym zakresie i według wskazanych powyżej kryteriów - kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że podjęte w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co prowadzi do stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
3. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., nieważna jest decyzja, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Na podstawie tego przepisu stwierdza się nieważność decyzji z uwagi na naruszenie przez organ administracji każdego rodzaju właściwości, bez względu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia podjętego przez organ niewłaściwy. Bezwzględny obowiązek przestrzegania przez organy administracji swojej właściwości w postępowaniu administracyjnym wynika wprost z treści art. 19 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Obowiązek ten jest bezpośrednio związany z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP i sformułowaną na gruncie postępowania administracyjnego w art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to dla organów konieczność dokonywania kontroli i przestrzegania swojej właściwości na każdym etapie postępowania administracyjnego, zarówno w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym czy w postępowaniach nadzwyczajnych. Przystępując do rozpoznania sprawy każdy z organów jest więc zobligowany w pierwszej kolejności dokonać z urzędu oceny swojej właściwości do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w danym przedmiocie (właściwość rzeczowa), do rozstrzygania określonej kategorii spraw na danym obszarze kraju (właściwość miejscowa), a w przypadku rozpoznania środka zaskarżenia - do rozstrzygnięcia danej sprawy w trybie odwoławczym (właściwość instancyjna). Tylko bowiem pozytywna ocena dokonana w powyższym zakresie uprawnia organ do rozpoznania i rozstrzygnięcia określonej sprawy. W przeciwnym razie powinien przekazać sprawę organowi właściwemu, a w przypadku sporu co do właściwości - podjąć działania zmierzające do wszczęcia postępowania w sprawie jego rozstrzygnięcia. Wkroczenie bowiem w zakres właściwości innego organu i rozstrzygnięcie sprawy nienależącej do zakresu swej właściwości stanowi kwalifikowane naruszenie przez organ prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.
4. Warto także zaznaczyć, że obowiązek badania z urzędu decyzji administracyjnej w aspekcie występowania przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. powinien wyprzedzać badanie legalności decyzji w pozostałym zakresie. Inaczej rzecz ujmując, rozpoznając skargę na decyzję administracyjną sąd administracyjny zobowiązany jest najpierw ustalić, czy kontrolowane rozstrzygnięcie nie zawiera jednej z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Jeżeli wynik takiej kontroli wykaże, że zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, sąd zobligowany jest stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji i wówczas nie bada już, czy decyzja zawiera inne wady prawne, niemieszczące się w katalogu przyczyn stwierdzenia jej nieważności (por. wyrok WSA w Opolu z 3 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Op 536/18; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
5. Jak wynika z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wystąpił o zwrot nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], która została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] i obecnie oznaczona jest w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...]. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...] przedmiotowa nieruchomość jest własnością Gminy Ł. Do rozpatrzenia powyższego wniosku wyznaczony został Starosta Zgierski. Kolejnym wnioskiem z dnia 1 czerwca 2023 r. uzupełnionym pismem z dnia 19 lipca 2023 r., a następnie pismem z dnia 30 października 2023 r. A.A. wystąpił do Prezydenta Miasta Łodzi o zwrot nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...]. W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia 30 czerwca 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi wszczął postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości i decyzją z dnia 29 listopada 2024 r. orzekł o umorzeniu prowadzonego postępowania. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy zaskarżoną do tutejszego sądu decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia 4 kwietnia 2025 r.
6. W świetle powyższych okoliczności sprawy należy mieć na uwadze, że wedle art. 142 ust. 1 u.g.n., o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. Z kolei po myśli art. 142 ust. 2 u.g.n., w sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I k.p.a. Na gruncie przytoczonej regulacji nie można mieć wątpliwości, że przewidziane w nim wyłączenie dotyczy prowadzonych spraw o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które stanowią własność miasta na prawach powiatu (gminy). Natomiast prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcje starosty podlega wyłączeniu z rozpoznania ww. spraw, ponieważ reprezentowanej przez niego jednostce samorządu terytorialnego przysługuje status strony. Omawiany art. 142 ust. 2 u.g.n. został wprowadzony ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 173, poz. 1218 - art. 1 pkt 46), w następstwie podjęcia przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, w której stwierdzono, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. NSA wyjaśnił też, że w sytuacji złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność gminy lub powiatu, prezydent odpowiedniego miasta na prawach powiatu powinien wyłączyć się od rozpoznania sprawy i przekazać akta sprawy organowi wyższego stopnia nad prezydentem miasta, czyli wojewodzie, stosownie do art. 26 § 2 k.p.a.
7. W konsekwencji powyższego należało stwierdzić, że Prezydent Miasta Łodzi (prezydent miasta na prawach powiatu) sprawujący funkcję starosty podlegał wyłączeniu od udziału w niniejszej sprawie, stosownie do art. 142 ust. 2 u.g.n. Z powołanego przepisu wyraźnie bowiem wynika, iż w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w których stroną postępowania jest gmina - a właśnie z taką sprawą mamy do czynienia - prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I K.p.a. Na ocenę sądu w tym zakresie nie może natomiast wpłynąć to, czy w okolicznościach sprawy żądanie skarżących jest zasadne, czy też postępowanie to z jakichkolwiek przyczyn jest bezprzedmiotowe. Oceny tej materii winien dokonać bowiem w pierwszej instancji organ właściwy, którym jednak nie może być Prezydent Miasta Łodzi. Podano już wcześniej, że złożenie do prezydenta miasta na prawach powiatu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność gminy powinno skutkować wyłączeniem się tego organu i przekazaniem wniosku wojewodzie w trybie art. 26 k.p.a.
8. Z uwagi na powyższe okoliczności sprawy sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 142 ust. 2 u.g.n., ponieważ w przedmiotowej sprawie brał udział Prezydent Miasta Łodzi, który podlegał wyłączeniu. Przepis ten naruszył również Wojewoda Łódzki, który utrzymał w mocy wadliwą decyzję. W tym stanie rzeczy, w odniesieniu do obu wydanych w sprawie decyzji zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Dlatego sąd stwierdził ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a.
9. Zaznaczenia końcowo wymaga, że konieczność rozpoznania wniosku złożonego przez skarżącego przez właściwy organ czyni niecelową dalszą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a co za tym idzie także zarzutów podniesionych w skardze.
dc