II SA/PO 519/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, uznając, że organy nieprawidłowo oceniły kwestię ochrony gruntów rolnych.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 30 MW. Sąd uchylił decyzje organów I i II instancji, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych. Kluczową kwestią była interpretacja art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którą teren inwestycji obejmuje całość działek ewidencyjnych, a nie tylko ich część, co miało istotne znaczenie dla ochrony gruntów rolnych klas I-III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. o ustaleniu warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 30 MW. Sąd uchylił obie decyzje, uznając je za wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania. Kluczowym zagadnieniem była wykładnia art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), dotyczącego instalacji odnawialnych źródeł energii, która została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny na korzyść inwestora. Jednakże, Sąd I instancji dostrzegł inne istotne naruszenie, dotyczące art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w związku z ochroną gruntów rolnych. Sąd podkreślił, że teren inwestycji obejmuje całość działek ewidencyjnych, a nie tylko ich część wskazaną przez inwestora, co ma znaczenie dla ochrony gruntów rolnych klas I-III. Organy administracji nieprawidłowo oceniły, że teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych, ignorując fakt, że część działek stanowiły grunty rolne klasy III. Sąd wskazał, że dopuszczenie zabudowy na części działki, która obejmuje również grunty rolne klas I-III, może prowadzić do obejścia prawa i postępującego wyłączania tych gruntów spod ochrony. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, instalacja fotowoltaiczna o mocy do 30 MW jest instalacją odnawialnego źródła energii, do której stosuje się art. 61 ust. 3 u.p.z.p., co oznacza, że nie stosuje się do niej wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. (zasada dobrego sąsiedztwa i dostęp do drogi publicznej).
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 maja 2025 r. (sygn. akt II OSK 2653/22) jednoznacznie stwierdził, że wykładnia językowa, celowościowa i systemowa art. 61 ust. 3 u.p.z.p. prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było ułatwienie realizacji inwestycji OZE, bez różnicowania ze względu na moc.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu warunków dotyczących dobrego sąsiedztwa, dostępu do drogi publicznej, uzbrojenia terenu, braku konieczności zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych oraz zgodności z przepisami odrębnymi.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.
u.o.z.e. art. 2 § 13
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.
u.o.g.r.l. art. 7 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 7 § 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 7 § 2a
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyjątek od konieczności uzyskania zgody ministra na przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze, dotyczący obszaru zwartej zabudowy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji w niedostatecznym stopniu rozważyły spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. (ochrona gruntów rolnych), błędnie interpretując, że teren inwestycji obejmuje tylko część działek ewidencyjnych, a nie całość. Dopuszczenie zabudowy na części działki obejmującej grunty rolne klas I-III może prowadzić do obejścia prawa i wyłączenia tych gruntów spod ochrony.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. (dotyczące stosowania przepisu do instalacji OZE) zostały uznane za niezasadne w świetle orzecznictwa NSA. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. zostały uznane za niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
kluczową kwestią w sprawie jest wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie ma podstaw do różnicowania inwestycji dotyczących odnawialnych źródeł energii organy w niedostatecznym stopniu rozważyły spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Terenem w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. jest obszar składający się z jednej lub kilku działek ewidencyjnych, a ustalenie warunków zabudowy odnosi się zasadniczo do całych działek objętych wnioskiem.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący sprawozdawca
Marek Sachajko
sędzia
Robert Talaga
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w kontekście ochrony gruntów rolnych klas I-III oraz zasada, że teren inwestycji obejmuje całość działki ewidencyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie inwestycja OZE jest planowana na terenach rolnych, a interpretacja przepisów o ochronie gruntów rolnych jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony gruntów rolnych w kontekście rozwoju OZE, co jest aktualnym tematem społecznym i prawnym.
“Farma fotowoltaiczna kontra grunty rolne: Sąd wyjaśnia, gdzie kończy się inwestycja, a zaczyna ochrona przyrody.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 519/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-09-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Marek Sachajko Robert Talaga Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 5 sierpnia 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 1494 zł (jeden tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: "Kolegium", "SKO") decyzją z 24 listopada 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołań M. K. i T. K. oraz J. Ł. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z 5 sierpnia 2021 r., nr [...], o ustaleniu warunków zabudowy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wydane została w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z 2 grudnia 2020 r. spółka C. G. E. SA z siedzibą w P. (dalej: "spółka", "CGE") wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy W. o ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia obejmującego budowę farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 30 MW, składającej się z wolnostojących paneli fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz opcjonalną stacją elektroenergetyczną SN/WN, przewidzianej do realizacji na części działek nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz na działkach nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], obręb O., gmina W. . Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z 5 sierpnia 2021 r., nr [...], m.in. na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 59 ust. 1 i ust. 2, art. 60 ust. 1, art. 61 i art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej: "u.p.z.p."), ustalił warunki zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem. Kolegium, wydając decyzję wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia, podniosło, że organ I instancji przeprowadził postępowanie bez naruszenia norm prawa procesowego i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, co sprawiło, że rozstrzygnięcie sprawy jest prawidłowe i brak podstaw do uchylenia decyzji I instancji. W dalszej kolejności organ II instancji zauważył, że dla obszaru objętego wnioskiem nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zmiana zagospodarowania przestrzennego wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia ujętych tam warunków. Jak podniosło SKO farma fotowoltaiczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej. Na dodatek zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się także do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 610 ze zm., dalej: "u.o.z.e."). W sprawie należało zastosować art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jako podstawę orzekania. Ponadto, organ odwoławczy podniósł, że skoro akta zawierają decyzję środowiskową nie da się skutecznie podnieść zarzutów co do potencjalnego oddziaływania zamierzenia na terenu sąsiednie, bowiem zostały one już rozpatrzone w decyzji środowiskowej, a finalnie mogą być badane w toku następnego postępowania, przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. Tam będzie mógł być badany ewentualny wpływ na tereny sąsiednie w zakresie hipotetycznego pola elektromagnetycznego, hałasu, czy odbicia światła. Sam brak zgody właścicieli gruntu sąsiedniego z uwagi na subiektywne poczucie zaburzenia krajobrazu nie może powodować wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Przetwarzanie energii słonecznej na energię elektryczną dokonuje się bez udziału innych sił i maszyn. Farmy fotowoltaiczne nie blokują prowadzonej działalności rolniczej na gruntach sąsiednich i nie wpływają na możliwość zainwestowania w budynki gospodarcze inwentarskie. Panele fotowoltaiczne działają na zasadzie pochłaniania promieniowania słonecznego i przetwarzania go w prąd, a nie odbijania go jak lustro. Farmy te są bezpieczne dla ludzi i zwierząt, są bowiem instalowane od wielu lat na całym świecie, także na dachach budynków mieszkalnych ludzi. W skierowanej do tut. Sądu skardze J. Ł., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zarzucił naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez jego zastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, gdy istniały podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., tj. uchylenia decyzji I instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia; 2. art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. przez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że do wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii bez względu na ich moc produkcyjną ma zastosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., podczas gdy prawidłowa wykładnia tych norm prawnych prowadzi do wniosku, że art. 61 ust. 3 u.p.z.p., jako odstępstwo od zasady stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1-2 u.p.z.p., powinien mieć zastosowanie wyłącznie do małych instalacji fotowoltaicznych poniżej 100 kW, a co do pozostałych – w szczególności do systemu urządzeń infrastruktury przemysłowej – powinna zostać przeprowadzona pełna analiza spełnienia warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.; 3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nieustalenie, że wnioskowane przedsięwzięcie o przedstawionych parametrach należy do systemu urządzeń infrastruktury przemysłowej, a także nieprawidłową i wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego, co w doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję I instancji ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia obejmującego budowę farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 30MW; 4. art. 107 § 3 K.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, przejawiające się w tym, że organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, które fakty uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł decyzję i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczących m.in. zmiany przeznaczenia nieruchomości pod inwestycję, ograniczenia sposobu wykorzystania nieruchomości sąsiednich. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko, a także odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów. W piśmie z 28 marca 2022 r. skarżący uzupełniając stanowisko podniósł, że pogląd organu, zgodnie z którym jako podstawę orzekania należało zastosować art. 61 ust. 3 u.p.z.p., jest błędny. Wskazał przy tym, że w studium Miasta i Gminy W. nie przewiduje się możliwości lokalizacji i rozmieszczenia na spornym obszarze urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu. Co więcej, ze względu na planowane wprowadzenie na terenie użytkowanym rolniczo nowej funkcji zabudowy i zagospodarowania w postaci zabudowy przemysłowej zdaniem skarżącego lokalizacja tego przedsięwzięcia w ogóle nie mogła być ustalona w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym, skarżący odwołał się do wymogu odległości, jaka zachowana być powinna między elektrownią wiatrową a budynkiem mieszkalnym. Spółka CGE w piśmie z 22 kwietnia 2022 r. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazała, że studium nie może stanowić podstawy wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Ponadto, powołała się na stanowiska, z których wynika prawidłowość zastosowania w sprawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Z kolei, w piśmie z 22 czerwca 2022 r. spółka powołała się na dalsze orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym odniosła się do stanowiska wyrażonego przez skarżącego w piśmie z 28 marca 2022 r. Wyrokiem z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 155/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z 5 sierpnia 2021 r., nr [...] Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, ujętą w piśmie z 1 września 2022 r., wywiodła reprezentowana przez adwokata spółka CGE. Spółka zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. w zw. z art. 10 ust. 2a i w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż art. 61 ust. 3 u.p.z.p. stosuje się jedynie do urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy do 500 kW i 1.000 kW (wolnostojące instalacje fotowoltaiczne), podczas gdy ww. przepisy nie uprawniają do takiego rozróżnienia i powinny być stosowane do wszystkich urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj.: 1. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niedostateczne określenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie – w zakresie przyjęcia jako podstawy wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, ponieważ kwestia ta nie została przez sąd I instancji omówiona, a jedynie przywołano ją w jednym akapicie uzasadnienia, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia istoty naruszenia, a tym bardziej jego wpływu na treść uchylonych zaskarżonym wyrokiem decyzji, b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. przez uchylenie decyzji II i decyzji I w związku z przepisami powołanymi w pkt 1 podstaw kasacyjnych, mimo że brak było podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia ww. decyzji. Kolegium w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej uwzględnienie jako uzasadnionej. Natomiast, skarżący J. Ł. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. W piśmie z 20 marca 2023 r. skarżąca kasacyjnie spółka CGE powołała się na poglądy prezentowane w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych na poparcie zaprezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska. W piśmie z 16 maja 2025 r. skarżący J. Ł., reprezentowany przez adwokata, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko. Niezależnie od tego, w ocenie skarżącego przyjęcie wykładni zakładającej, iż określony liniami rozgraniczającymi teren inwestycji może obejmować jedynie fragment działki ewidencyjnej i jedynie dla tak ustalonego obszaru inwestycji należy określić warunku zabudowy, prowadziłoby nie tylko do obejścia przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, lecz także mogłoby skutkować obchodzeniem innych prawnych ograniczeń, w tym ograniczeń w intensyfikacji zabudowy działek. Koniecznym jest przyjęcie wykładni, zgodnie z którą przez teren, którego dotyczy zmiana zagospodarowania, rozumieć należy jedną bądź więcej działek ewidencyjnych objętych wnioskiem inwestora. Skarżący wskazał także na brak pozwolenia właścicieli sąsiednich nieruchomości dla ustalenia warunków zabudowy dla spornego przedsięwzięcia, a także na plany inwestycyjne polegające na budowie południowej obwodnicy W., które dotyczą obszaru objętego wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2653/22, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. W uzasadnieniu wyroku sąd II instancji przywołując art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p. stwierdził, że kluczową kwestią w sprawie jest wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który stanowi, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., zatem dotyczących zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu inwestycji do drogi publicznej, nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rezultaty wykładni językowej i celowościowej art. 61 ust. 3 u.p.z.p. prowadzą do jednoznacznego wniosku, że intencją ustawodawcy było ułatwienie realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Nie sprzeciwia się temu wnioskowi również rezultat wykładni systemowej, ponieważ przepisy u.p.z.p. w zakresie, w jakim są skierowane do lokalnego prawodawcy i dotyczą lokalnego porządku planistycznego nie mogą służyć do ustalenia treści normy dotyczącej wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Przepisy te, chociaż znajdują się w jednej ustawie, dotyczą dwóch odrębnych porządków – objęcia prawem miejscowym zagospodarowania przestrzennego oraz postępowania w przypadku braku takich przepisów. W orzecznictwie NSA aktualnie zdecydowanie dominuje stanowisko, zgodnie z którym jednoznaczna treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie pozwala na różnicowanie inwestycji odnawialnych źródeł energii w zależności od ich mocy (por. m. in. wyroki: z 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22, z 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, z 17 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 2706/22, z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 964/23, z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2619/22, z 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 159/23). W powołanych powyżej wyrokach trafnie i wyczerpująco wskazuje się, że nie ma dostatecznych podstaw, aby przyjmować różną kwalifikację prawną w odniesieniu do projektowanych instalacji odnawialnych źródeł energii z uwagi na treść art. 10 ust. 2a u.p.z.p. czy art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Reasumując powyższe rozważania sąd kasacyjny podkreślił, że nie ma podstaw do różnicowania inwestycji dotyczących odnawialnych źródeł energii, jako instalacji w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. lub zabudowy przemysłowej, której nie dotyczy ten przepis. W związku z powyższym sąd II instancji stwierdził, że zarzut skargi kasacyjnej wyrażony w punkcie pierwszym zasługuje na uwzględnienie. Końcowo NSA podkreślił, że sąd I instancji wykluczył możliwość ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji na podstawie art. 59-64 u.p.z.p. Uznał, że niedopuszczalne jest nie tylko zastosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., ale także w ogóle ten tryb ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, co nie zostało zakwestionowane przez skarżącą spółkę. Jednakże przesądzenie, że w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. prowadzi do oczywistej konkluzji, że możliwe jest wydanie decyzji w przedmiocie warunków zagospodarowania przestrzennego, co prowadzi do zanegowania stanowiska sądu I instancji również w tym zakresie. Rozpoznając ponownie sprawę tut. Sąd zobowiązany został do dokonania oceny zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wskazanej w wyroku sądu II instancji. Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 18 września 2025 r., pełnomocnik uczestnika postępowania – spółki CGE wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę oraz na pisma składane w toku postępowania przed NSA. Podkreślił, że podziela stanowisko organu II instancji, że podnoszone w skardze argumenty dotyczące oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie zostały rozstrzygnięte w dołączonej do wniosku ostatecznej decyzji środowiskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Wyjaśniając przesłanki podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przypomnieć trzeba, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, co wynika z faktu, że sąd administracyjny nie jest organem kolejnej instancji rozpoznającym merytorycznie sprawę administracyjną, a jedynie kontroluje zgodności z prawem działania takich organów. Poczynienie tego zastrzeżenia jest istotne ze względu na upływ czasu i znaczne zmiany stanu prawnego pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji a rozpoznaniem niniejszej sprawy przez Sąd. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.")w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą. Taka sytuacja zasadniczo miała miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 24 listopada 2021 r., [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z 5 października 2021 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. oznacza konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu uczyniono decyzję w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 30 MW składającej się z wolnostojących paneli fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz opcjonalną stacją elektroenergetyczną SN/WN, przewidzianej do realizacji na części działek nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz na działkach nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], obręb O., gmina W. . Materialnoprawną podstawę tejże decyzji stanowią przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień wystąpienia przez spółkę CGE z wnioskiem (por. m.in. art. 9 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej, Dz. U. z 2021 r., poz. 922), wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zasadniczy problem prawny, jaki legł u podstaw sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowego, sprowadzający się – ogólnie rzecz ujmując – do kwestii dopuszczalności zastosowania w kontrolowanej sprawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., został w sposób wiążący rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2653/22. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dla przypomnienia w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. prawodawca przewidział, iż przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. NSA w wyroku z 27 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2653/22, przesądził, że nie ma podstaw do różnicowania inwestycji dotyczących odnawialnych źródeł energii, jako instalacji w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. lub zabudowy przemysłowej, której nie dotyczy ten przepis. Jednocześnie wskazał na możliwość ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji na podstawie art. 59-64 u.p.z.p. Konieczność uwzględnienia stanowiska sądu kasacyjnego czyni niezasadnymi zarzuty, jakie podniesione zostały w skierowanej do tut. Sądu skardze. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącym w tym, że w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Wykładnia tych regulacji z odwołaniem się do treści art. 10 ust. 2a, czy art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie znajduje dostatecznych podstaw. Jednocześnie nie jest uprawnione twierdzenie, iż objęta wnioskiem spółki CGE inwestycja nie stanowi instalacji odnawialnego źródła energii, a zabudowę przemysłową (jak tłumaczy to skarżący – system urządzeń infrastruktury przemysłowej), do której przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie miałby znajdować zastosowania. Bez znaczenia pozostaje i to, czy w studium Miasta i Gminy W. taka inwestycja, jak ta ujęta we wniosku spółki CGE, została przewidziana. W konsekwencji, za w pełni prawidłowe należy uznać sięgnięcie przez organy administracji po rozwiązanie wynikające z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., co oznacza, że w sprawie nie znalazł zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p., a więc przewidziana w tych przepisach zasada tzw. "dobrego sąsiedztwa" i konieczność dostępu terenu do drogi publicznej. Sąd nie będąc związanym granicami wspomnianej skargi i podniesionymi w niej zarzutami, co wprost wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., doszukał się jednak w kontrolowanej sprawie takiego uchybienia prawu materialnemu i przepisom prawa procesowego, które wymagało uwzględnienia skargi. Organy administracji w niedostatecznym stopniu rozważyły spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Przede wszystkim organy te ograniczyły się w czynionych tak ustaleniach faktycznych do uznania, że: "w rejestrze gruntów wnioskowane części działek nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz działki nr geod. [...], [...], [...], [...], [...] oznaczone są jako grunty orne RIVa, RIVb, RV, RVI, RV, łąki trwałe ŁIV, grunty pod rowami W oraz drogi Dr". Na tej podstawie – działając w istocie za spółką CGE, przedstawionym we wniosku stanowiskiem tym spółki – organy doszły do przekonania, iż teren ten nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Jak się wydaje organy kierowały się w tym zakresie milczącą zgodą Starosty W. , który nie zajął stanowiska w odpowiedzi na skierowany do niego w dniu 10 marca 2021 r. wniosek o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla projektowanej farmy fotowoltaicznej na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. (k. 177-178 akt organu I instancji). Organy pominęły przy tym wynikająca wprost z akt administracyjnych okoliczność, iż pozostała część działek nr geod. [...], [...], [...], [...], [...] stanowi ma m.in. grunty orne RIIIa lub RIIIb, czy łąki trwałe ŁIII. Na kwestię tę prawidłowo zwrócił uwagę skarżący w piśmie procesowym z 16 maja 2025 r. złożonym na etapie postępowania przed sądem II instancji, lecz po raz pierwszy została ona poniekąd przez niego dostrzeżona jeszcze na etapie odwołania, do czego Kolegium w zaskarżonej decyzji w ogóle się nie ustosunkowało. Już powyższe braki w postępowaniu wyjaśniającym są dostateczną podstawą do uznania, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., a więc takiego naruszenia tych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu dokonanie w tym względzie kompletnych ustaleń faktycznych wymaga jednak przyjęcia prawidłowej wykładni art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., stąd organom administracji zarzucić trzeba także i naruszenie tego przepisu, polegającą na jego błędnej wykładni. Podzielić w tym miejscu należy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym oceniając przesłankę z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. trzeba wziąć pod uwagę całość działek ewidencyjnych, na których planowana jest inwestycja objęta wnioskiem, nie zaś ich część, jaką w złożonym wniosku – co do wymienionych ostatnio działek – stara się wyznaczyć spółka CGE, pomijając w ten sposób użytki rolne klasy III. Terenem w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. jest obszar składający się z jednej lub kilku działek ewidencyjnych, a ustalenie warunków zabudowy odnosi się zasadniczo do całych działek objętych wnioskiem (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1826/06, z 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1086/11, z 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2363/12, z 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1168/14, z 3 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1626/14, z 24 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1837/14, z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2066/14, z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2942/15, z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 743/17, z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2758/16, z 14 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1135/17, z 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2561/17, z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 260/18, z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3439/18, dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak podnosi się w przywołanym orzecznictwie zmiana przeznaczenia gruntu obejmuje cały obszar wyznaczony jako działka bądź działki ewidencyjne, a nie wyłącznie powierzchnię faktycznie zajętą pod lokalizowaną inwestycję. Ustalenie warunków zabudowy odnosi się konsekwentnie do działki objętej wnioskiem jako całości, co wynika z treści art. 59 ust. 1, a także art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Decyzja ustalająca warunki zabudowy przesądza jedynie, co do zasady, że na konkretnej działce wskazanej we wniosku jest możliwość realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia (z określonymi parametrami), nie określa zaś jego dokładnego położenia na działce. Na tym etapie nie rozstrzyga się także tego, która część działki przeznaczona będzie na cele nierolnicze lub nieleśne. Jednocześnie podkreśla się, w powołaniu na art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1326, dalej: "u.o.g.r.l.") – z którym art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. pozostaje w związku – że działka ewidencyjna jest jedynym kryterium obszarowym, do którego przepis ten można odnieść, a którego stosowanie nie pozwala na jego obejście. Objęcie decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej w świetle art. 59 ust. 1 u.p.z.p. jest dopuszczalne wyjątkowo i musi wynikać ze szczególnych uwarunkowań, np. gdy cześć działki objęta jest ustaleniami planu miejscowego. W takim przypadku przyjmuje się, że dla pozostałej części działki, która nie została objęta planem miejscowym, może być wydana decyzja o warunkach zabudowy (zob. m.in. wyrok NSA z 9 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 491/14, z 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1351/21, CBOSA). Organy administracji nie wykazały, by w okolicznościach kontrolowanej sprawy zachodziły takie szczególne uwarunkowania, które pozwalałyby ograniczyć teren, o którym stanowi art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., do części działek ewidencyjnych, jak chce to uczynić spółka CGE. Działania tej spółki w istocie prowadzą do sztucznego podziału rzeczonych działek, co następuje w drodze pozaprawnej, z pominięciem przewidzianych w tym względzie procedur. Działki ewidencyjne nr geod. [...], [...], [...], [...], [...] poza granicą terenu inwestycji wyznaczoną przez spółkę CGE we wniosku stanowią użytki rolne klasy III. W konsekwencji, mimo, że inwestor wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla terenu obejmującego jedynie części działek ewidencyjnych o nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], to dla oceny przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. konieczne jest przyjęcie, iż planowana inwestycja ma być zlokalizowana na gruntach klasy III. Przyjęcie odmiennego zapatrywania prowadziłoby do możliwości obejścia prawa i w żaden sposób nie zasługuje na ochronę. W tym miejscu wskazać trzeba dodatkowo, że ochrona przewidziana w przepisach u.o.g.r.l. odnosi się do gruntów rolnych każdej klasy, choć różny jest jej poziom sformalizowania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczyć przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Wspomniane wyżej milczące uzgodnienie projektu decyzji przez Starostę W. przesądza jedynie o tym, iż jako organ właściwy w sprawach ochrony gruntów rolnych nie znalazł on podstaw do odmowy uzgodnienia przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów niższych klas wskazanych w projekcie decyzji jako części wykorzystywanych rolniczo działek, na których dojść ma do realizacji przedmiotowej farmy fotowoltaicznej, nie ma natomiast znaczenia w kontekście ochrony gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III. W odniesieniu do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III przewidziano bowiem w art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. konieczność uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, zaś w ust. 1 tego artykułu zastrzeżono, że ich przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyjątek w tym ostatnim zakresie wprowadzono do art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., który w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji odnosił się jednak jedynie do gruntów zawierających się w obszarze zwartej zabudowy. W ocenie Sądu w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy w ramach działki ewidencyjnej występują grunty rolne o różnej klasie, przy czym część z nich stanowią grunty rolne będące użytkami rolnymi klas I-III, ograniczenie terenu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. jedynie do gruntów o niższych klasach, na których planowana jest realizacja zabudowy, stanowiłoby obejście prawa i w dalszej perspektywie mogłoby doprowadzić do wyłączenia gruntów klas I-III spod ochrony prawnej przewidzianej w art. 7 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. z uwagi na ich objęcie obszarem zwartej zabudowy, do którego odwoływał się art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w ówczesnym brzmieniu (tak też zob. wyrok WSA w Poznaniu z 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Po 658/22, CBOSA). Wyjaśniając na czym polega niebezpieczeństwo obejścia przepisów służących ochronie gruntów rolnych w przypadku dopuszczenia wykładni art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. polegającej na przyjęciu, iż wskazany w tym przepisie teren może być ograniczony jedynie do części działki, obejmującej poza nim także grunty rolne klas I-III, przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w ówczesnym brzmieniu nie wymagało uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.); 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.); 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części. Dla właściwego zrozumienia warunku z art. 7 ust. 2a pkt 1 u.o.g.r.l. konieczne jest nadto sięgnięcie do definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 30 tej samej ustawy w jej ówczesnym brzmieniu, zgodnie z którą ilekroć mowa jest o "obszarze zwartej zabudowy" – rozumie się przez to obszar wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m. W świetle powyższej definicji rozróżnić trzeba dwie sytuacje. Pierwsza zachodzi wówczas, gdy odległość od granicy działki skrajnego budynku mieszczącego się w zwartej zabudowie jest większa niż 50 m. Druga ma natomiast miejsce, gdy odległość ta jest mniejsza niż 50 m. W tej pierwszej sytuacji obwiednię wyznacza się z wykorzystaniem odległości 50 m liczonych od zewnętrznej krawędzi budynku, zaś w drugiej sytuacji, obwiednię wyznacza się po zewnętrznych granicach działki. Dopuszczenie zabudowy na części działki obejmującej poza obszarem gruntów niższych klas przeznaczonych pod inwestycję, także grunty rolne klas I-III sąsiadujące z tym obszarem mogłoby zatem prowadzić do sytuacji, w której po zrealizowaniu zabudowy gruntów niższych klas bonitacyjnych budynkami zlokalizowanymi względem siebie w odległości o jakiej mowa w powyżej powołanych przepisach, następnie w oparciu o wyznaczenie wewnątrz działki obwiedni nowo powstałego obszaru zwartej zabudowy umożliwiona zostałaby bez zgody właściwego ministra także zabudowa gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III znajdujących się na tej działce. Zabieg ten mógłby być powtarzany, co skutkowałoby postępującym "rozlewaniem się" nowej zabudowy na prawnie chronione grunty rolne wysokich klas bonitacyjnych prowadząc nawet do całkowitego zabudowania podlegającego ochronie obszaru gruntów rolnych klas I-III. Powyższe niebezpieczeństwo jest szczególnie wyraźnie widoczne na gruncie kontrolowanej sprawy, gdzie kwestionowana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy obejmuje nie tylno wpienienie instalacji w postaci paneli fotowoltaicznych, ale także lokalizację do 30 budynków kontenerowych stacji transformatorowych o wymiarach maksymalnych 5m x 10 m i wysokości do 4 m oraz dachem płaskim jedno lub dwu spadowym oraz jednej stacji elektroenergetycznej wyposażonej w sanitariat wymiarach maksymalnie 4 m na 25 m i wysokości 4 m z analogicznym dachem. Wskazane powyżej niebezpieczeństwo obejścia przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji mogłoby być wyeliminowane bez nadmiernego ograniczania prawa własności gruntu, przez formalne wydzielenie z terenu działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym działki ewidencyjnej obejmującej grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III. W takiej bowiem sytuacji nawet realizacja inwestycji na działce obejmującej jedynie grunty niższych klas bonitacyjnych, względnie grunty inne niż rolne i leśne, nie miałaby wpływu na możliwość zagospodarowania wydzielonej działki ewidencyjnej obejmującej grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III, albowiem ewentualna obwiednia byłaby wyznaczana po zewnętrznych granicach działki zabudowanej i co za tym idzie nie obejmowałby działek ewidencyjnych jedynie sąsiadujących z działką dla której mają być ustalone warunki zabudowy. Odmienna wykładnia, która w swej istocie mogłaby prowadzić do niekontrolowanego rozszerzenia zwartej zabudowy, przez wyłączanie spod rolniczego przeznaczenia kolejnych, sąsiadujących ze sobą użytków rolnych wysokich klas bonitacyjnych stoi zatem w sprzeczności z oczywistymi celami regulacji dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych. Dlatego też z całą stanowczością podzielić trzeba te zapatrywania wyrażane w judykaturze, w których w przyjęciu odmiennej wykładni art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. poczytuje się zagrożenie dla ochrony gruntów rolnych i leśnych. W tym też Sąd dostrzega przyjęcie przez organy administracji błędnej wykładni art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a co za tym idzie naruszenie i tego przepisu prawa materialnego. Podkreślić trzeba, iż również w aktualnie obowiązujących przepisach u.o.g.r.l. takie niebezpieczeństwo "rozlewania się" nowej zabudowy na prawnie chronione grunty rolne wysokich klas bonitacyjnych w dalszym ciągu istnieje, albowiem art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu obowiązującym od 24 września 2023 r. nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odpowiednie przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym w szczególności regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 maja 2024 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy wskazują między innymi w § 1 ust. 1, że w celu wyznaczenia granic obszarów uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy: 1) określa się zgrupowania nie mniej niż 5 budynków, w których obrys każdego z budynków w zgrupowaniu znajduje się w odległości nie większej niż 100 m od obrysu co najmniej jednego innego budynku w zgrupowaniu, przy czym uwzględnia się następujące rodzaje budynków według Klasyfikacji Środków Trwałych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773): a) budynki przemysłowe o symbolu 101, b) budynki handlowo-usługowe o symbolu 103, c) budynki biurowe o symbolu 105, d) budynki szpitali i inne budynki opieki zdrowotnej o symbolu 106, e) budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe o symbolu 107, f) pozostałe budynki niemieszkalne o symbolu 109, g) budynki mieszkalne o symbolu 110; 2) wyznacza się obszary ograniczone krzywą poprowadzoną w odległości 50 m od obrysu budynków położonych w zgrupowaniach, o których mowa w pkt 1; 3) do obszarów wyznaczonych w wyniku wykonania czynności określonej w pkt 2 dodaje się obszary o jednostkowej powierzchni nie większej niż 5000 m2, ograniczone z każdej strony krzywą, o której mowa w pkt 2; 4) wewnątrz obszarów, które powstały w wyniku wykonania czynności, o których mowa w pkt 2 i 3, wyznacza się krzywą poprowadzoną w odległości 40 m od granicy tych obszarów; 5) od obszarów, które powstały w wyniku wykonania czynności, o których mowa w pkt 2 i 3, odejmuje się obszary znajdujące się między krzywą będącą granicą tych obszarów a krzywą, o której mowa w pkt 4. Dalej w ust. 5 § 1 rozporządzenia dopuszcza się rozszerzenie granic obszarów uzupełnienia zabudowy wyznaczonych w sposób, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając lokalne uwarunkowania oraz politykę przestrzenną gminy, jednak nie więcej niż o obszar o łącznej powierzchni obliczonej zgodnie z zawartym w rozporządzeniu wzorem, ograniczając w ust. 6 tylko dopuszczalność rozszerzania granic obszaru uzupełnienia zabudowy w przypadku użytków rolnych klas I-III położonych poza granicami administracyjnymi miast do gruntów położonych w odległości nie większej niż 50 m od granicy pasa drogowego drogi publicznej określonych kategorii. Także na gruncie tej regulacji wzniesienie na gruntach rolnych niskich klas bonitacyjnych położonych w bezpośrednim sąsiedztwie gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, zabudowy spełniającej kryteria wskazane w § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 maja 2024 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy, prowadzić zatem może do objęcia tychże użytków rolnych klas I-III obszarem uzupełnienia zabudowy i co ta tym idzie wyłączenia ochrony tychże gruntów. Sąd nie zgadza się natomiast z tym, by w kontrolowanej sprawie nie zostało dostatecznie wyjaśnione także spełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Skarżący przede wszystkim nie wyjaśnił, jaki odrębny przepis, do którego odwoływać się ma ten warunek, miał zostać naruszony przez planowane przedsięwzięcie. W sprawie nie może znaleźć przecież zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 724), który stanowi o odległości, w jakiej mogą być lokalizowane i budowane elektrownie wiatrowe względem budynku mieszkalnego, na co słusznie zresztą zwróciła uwagę spółka CGE. Skarżący nie wykazał także w dostatecznym stopniu na czym miałoby polegać – w obecnie omawianym względzie, to jest z perspektywy art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. – naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W petitum skargi przy okazji zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. skarżący podniósł, iż nie zostały w sprawie wyjaśnione wszystkie wątpliwości dotyczące zmiany przeznaczenia nieruchomości pod inwestycję i ograniczenia sposobu wykorzystania nieruchomości sąsiednich. Żadna z tych kwestii nie została przez skarżącego rozwinięta. Sąd nie dopatruje się w tym względzie ani naruszenia przepisów postępowania, ani przepisów odrębnych, które powinny być brane pod uwagę przy okazji zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Przede wszystkim na obecnym etapie realizacji inwestycji, uwzględniwszy także to, że dla planowanego przedsięwzięcia uzyskano uprzednio decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w sposób dostateczny została wyjaśniona problematyka wpływu tejże inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącego kwestia kolizji z planowaną dopiero budową obwodnicy W., która została zresztą uwzględniona na etapie postępowania przed organem I instancji, choć spółka CGE słusznie podnosiła, iż uzgodnienie z art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. odnosi się do obszarów przyległych do pasa drogowego, a więc dotyczyć może istniejących już dróg publicznych. Równie nieistotnym dla ustalenia warunków zabudowy jest wyrażany przez właścicieli nieruchomości sąsiednich brak zgody na realizację inwestycji objętej wnioskiem spółki CGE, czy prawo tejże spółki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z art. 63 ust. 2 zd. 1 u.p.z.p. wprost wynika, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w pkt II. sentencji wyroku w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając okoliczność, iż w sprawie odbyły się dwie rozprawy przed sądem I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Miasta i Gminy W. uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania co do dalszego postępowania. Przede wszystkim organ ten przyjmie przedstawioną powyżej wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. i dokona ponownej weryfikacji spełnienia wynikającej z tego przepisu przesłanki, przy uwzględnieniu tego, iż terenem – w rozumieniu rzeczonego przepisu – jest w sprawie całość działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, a nie jedynie części tych działek, dla których inwestor wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI