II SA/Łd 283/04

II SA/Łd 283/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 4 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Cz. Sz. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...] (znak: ) i z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie "art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4" ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.), "po rozpatrzeniu zgodności usytuowania budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 19a z warunkami technicznymi" zobowiązał właściciela tejże nieruchomości – Cz. Sz. do wykonania "inwentaryzacji geodezyjnej budynku mieszkalnego w stosunku do granic nieruchomości, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, orzeczenia o stanie technicznym ze szczególnym uwzględnieniem zbliżenia ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi do południowej granicy nieruchomości, projektu robót budowlanych, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem tegoż budynku" w terminie do dnia 30.czerwca 2003r. Opracowanie winno zawierać również instalacje, w które budynek jest wyposażony.
W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż na wniosek właściciela sąsiedniej nieruchomości, R. Z., wszczęte zostało postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 19a. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 31.maja 2001r. oraz na podstawie zebranych w trakcie postępowania opinii i dokumentów ustalono, że w południowej ścianie budynku, zbliżonej do granicy z sąsiednią nieruchomością znajdują się otwory okienne i drzwi wejściowe. Stan taki jest sprzeczny zarówno z przepisami obowiązującymi w czasie budowy budynku jak i obecnymi.
Budynek mieszkalny wybudowany został w oparciu o "decyzję pozwolenia na budowę" z dnia [...] Budowa została zakończona a Cz. Sz. zawiadomił właściwy organ o oddaniu budynku do użytku.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] Nr [...], wydanej w przedmiocie udzielenia Cz. Sz. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, na działce przy ul. A 19a w P.. Organ administracji publicznej, badający w trybie nadzwyczajnym na wniosek R. Z. w/w decyzję o pozwoleniu na budowę, stwierdził bowiem, że wydana została ona z naruszeniem obowiązującego w dacie jej wydania przepisu § 20 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. Bud. z 1966 r. Nr 10 poz. 44 z późn. zm.). Przepis ten stanowił zaś, że odległość ścian budynku z otworami okiennymi, szklonymi szkłem zwykłym o powierzchni obejmującej 35 - 70% powierzchni ściany, winna wynosić co najmniej 3,0 m od granicy sąsiada. Natomiast pozwolenie wydane Cz. Sz. przewidywało usytuowanie budynku w odległości 2,25 m od granicy z posesją R. Z.. W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez Cz. Sz., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję ostateczną z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...].
Z uwagi zatem na stwierdzenie nieważności "decyzji pozwolenia na budowę" wydanej w 1980 roku, przyjąć należało, zdaniem organu, iż budynek wybudowano niezgodnie z prawem.
Nie budzi, zdaniem organu nadzoru budowlanego, wątpliwości, że budynek wybudowany został niezgodnie z wymogami określonymi w powołanym wyżej zarządzeniu jak i przepisami rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), obowiązującego w trakcie budowy. Obecnie obowiązujące w tym zakresie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, również nie dopuszczają usytuowania ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości bliższej niż 4 m od granicy nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...], wydaną "w trybie art. 40 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974 r." nakazał właścicielowi nieruchomości, zamurowanie okien w ścianie południowej budynku i zmianę lokalizacji drzwi wejściowych. Od decyzji tej odwołał się Cz. Sz.. Organ odwoławczy uchylił przedmiotową decyzję, argumentując w uzasadnieniu swego stanowiska, iż nie została w sposób dostateczny wyjaśniona sprawa odległości między budynkami przy ul. A 19 A i A 21. Według przedstawionego przez inwestora orzeczenia technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odległość między budynkami wynosi około 8 m, podczas, gdy według pomiaru geodezyjnego odległość ta wynosi 6,5 m. Sprawa wzajemnej odległości budynków ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał powtórnych oględzin nieruchomości, w trakcie których dokonano pomiaru odległości między budynkami zlokalizowanymi na wyżej opisanych działkach. Wyniki pomiarów zostały zapisane w protokóle kontroli i przedstawione stronom. Żadna ze stron ich nie zakwestionowała. Ustalono więc, iż odległość między budynkami mieszkalnymi wynosi 640 cm, zaś między narożnikami budynku mieszkalnego (A 19A), a budynku gospodarczego (A 21) wynosi 224 cm. Budynek mieszkalny usytuowany na nieruchomości przy ul. A 21 jest oddalony od ogrodzenia o 378 cm i w ścianie zwróconej w stronę posesji Cz. Sz. znajdują się dwa otwory doświetlające schody wejściowe i wiatrołap. Obydwa otwory wypełnione są pustakami szklanymi (luksfery). Budynek Cz. Sz. oddalony jest od ogrodzenia o 257 cm (ogrodzenie z płyt betonowych o grubości płyt 5 cm).
Biorąc zatem pod uwagę brzmienie przepisu "art. 103 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r." i fakt, iż w momencie realizacji budynku funkcjonowała w obiegu prawnym "decyzja pozwolenia na budowę" brak jest, zdaniem organu I instancji, podstaw do prowadzenia postępowania w trybie przewidzianym dla samowoli budowlanych. Właściwym zatem jest stosowanie w sprawie przepisów "ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku". Wykonanie wskazanych w sentencji decyzji opracowań stanowić będzie, w ocenie organu, podstawę nakazania realizacji określonych robót budowlanych i w końcowym efekcie pozwoli na wydanie stosownej decyzji pozwolenia na użytkowanie.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył Cz. Sz., wskazując na niekompetencje i niewiedzę urzędników, usiłujących podważać decyzję o pozwoleniu na budowę. Podniósł, iż budynek mieszkalny, który zajmuje ma charakter bliźniaczy. Zamurowanie drzwi i okien będzie równoznaczne z koniecznością postawienia budynku w innym miejscu "na koszt Starostwa, PINB, WINB itp."
Decyzją Nr [...] z dnia [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ("tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071") oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), oraz w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o zmienia ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję "w części merytorycznej", uchylając ją w części, dotyczącej terminu wykonania decyzji i orzekając o nowym terminie wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30.listopada 2003r.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzenie nieważności wydanej w 1980 r. decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, z powodu naruszenia przepisów budowlanych oznacza, iż obiekt wzniesiony został niezgodnie z prawem. W tej sytuacji obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Takie właśnie postępowanie prowadzone jest przez organy nadzoru budowlanego. W przypadku wybudowania obiektu budowlanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej pod rządami ustawy z dnia 24.października1974 r. - Prawo budowlane oraz dopełnieniu przez inwestora obowiązku określonego w § 54 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U .Nr 8, poz.48), tj. zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania obiektu nie podlegającego obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a następnie stwierdzeniu na podstawie art.156 § l pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tego obiektu, z powodu braku zachowania odległości od granicy działki ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi, a także braku wymaganej odległości pomiędzy budynkami na sąsiednich działkach - organy nadzoru budowlanego, zobowiązane są obecnie przeprowadzić postępowanie administracyjne w oparciu o art. 51 ust. l pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7.lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm.). W rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 50 w/w ustawy, gdyż budowa przedmiotowego budynku jest zakończona.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została prawidłowo. Uznał jednak za zasadne uchylenie terminu określonego w/w decyzją i wyznaczenie nowego terminu wykonania nałożonego obowiązku, podnosząc, iż w czasie toczącego się postępowania odwoławczego, termin ten uległ wyczerpaniu.
Jednocześnie w związku z wejściem w życie z dniem 11. lipca 2003 r. ustawy z dnia 27. marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80 poz. 718), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. l tej ustawy, do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane, "po rozpatrzeniu sprawy zgodności usytuowania budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 19a z warunkami techniczno-budowlanymi" zobowiązał Cz. Sz., jako właściciela opisanej wyżej nieruchomości, do zamurowania otworów okiennych i drzwiowych w południowej ścianie budynku mieszkalnego, usytuowanego na w/w nieruchomości, "zbliżonej do granicy z działką nr 392 na odległość 2,57" oraz wykonania otworu drzwiowego w sposób wypełniający warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15, poz. 690) w terminie do dnia 30.maja 2004r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji ponownie szczegółowo opisał przebieg postępowań administracyjnych, skutkujących wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, wzniesionego przez Cz. Sz. oraz czynności podjętych celem doprowadzenia wspomnianego obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Wskazał także, iż decyzja tegoż organu z dnia [...], nakazująca właścicielowi obiektu przedłożenie wskazanych w niej dokumentów nie została przez zobowiązanego wykonana. To zaś spowodowało nałożenie nań obowiązku "usunięcia stanu niezgodnego z przepisami, poprzez nakazanie wykonania zawartych w sentencji decyzji robót".
W dniu 31.grudnia 2004r. R. Z. złożył pismo, w którym odniósł się do zawartych w decyzji wywodów organu wskazując, iż budynek sąsiada położony jest w odległości bliższej od granicy, niż to wynika z ustaleń organów. Wskazał także, iż "w trakcie niniejszego postępowania sąsiad winien usunąć wszystkie samowole w budynku, mogące wpływać na bezpieczeństwo p.poż.(...)". Na terenie posesji samowolnie wymieniono bowiem stolarkę okienną oraz zmieniono sposób użytkowania niektórych pomieszczeń (z gospodarczego na mieszkalny).
W dniu 7.stycznia 2004r. odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] złożył Cz. Sz., ponownie wskazując, iż zamurowanie okien i drzwi spowoduje "zrobienie z budynku mieszkalnego stajni, obory itp., co byłoby sprzeczne z planem zagospodarowania, który został zatwierdzony, wykonany i odebrany w roku 1980"
Decyzją Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania Cz. Sz., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał Cz. Sz. zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w południowej ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. A 19a w P., ścianą z cegły grubości min. 12 cm lub luksferami, z wyjątkiem otworu drzwiowego wejściowego do budynku oraz wymianę istniejących drzwi drewnianych wejściowych do budynku na drzwi o odporności ogniowej El 30, wyposażone w samozamykacz, w celu wypełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ("Dz.U. Nr 15 poz. 690"), w terminie do dnia 31.sierpnia 2004 r. oraz zobowiązał Cz. Sz. do prowadzenia robót pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, prowadzenia dziennika budowy, wykonywania robót w sposób bezpieczny oraz chroniący uzasadnione interesy osób trzecich, powiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o planowanym terminie rozpoczęcia robót na 7 dni przed rozpoczęciem robót, powiadomienia tegoż organu o zakończeniu robót niezwłocznie po tym fakcie oraz uzyskania po zakończeniu budowy, pozwolenia właściwego organu na użytkowanie przedmiotowego obiektu.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podniósł, iż Cz. Sz. nie wywiązał się z obowiązku nałożonego wcześniejszą decyzją, tj. nie przedłożył wymaganych dokumentów, w szczególności projektu robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem, który to projekt byłby zgodny zarówno z przepisami, jak i z wymaganiami inwestora. W tej sytuacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, zobowiązany był do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis wspomniany stanowi, iż w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w art.51 ust. l pkt 2 ustawy, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.
W rozpatrywanej sprawie żadne roboty budowlane nie są prowadzone, a zatem nie mógł mieć zastosowania nakaz zaniechania robót, natomiast rozbiórka obiektu lub jego części, w sytuacji, gdy obiekt wzniesiony został na podstawie pozwolenia na budowę, którego nieważność stwierdzono, byłaby środkiem zbyt dolegliwym dla inwestora.
Organ nadzoru budowlanego nakazał zatem wykonanie w przedmiotowym budynku robót, mających na celu w sposób najprostszy doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami w celu wypełnienia warunków, określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia
12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, traktując ten obowiązek jako "sankcję z powodu niewykonania obowiązku, określonego w decyzji organu I instancji z dnia
[...] Nr [...] oraz decyzji organu II instancji z dnia [...] Nr [...].
W istniejącym stanie faktycznym, tj. w przypadku, gdy w ścianie budynku Cz. Sz., oddalonej od betonowego ogrodzenia między działkami o 2,57 m (według protokółu oględzin z dnia 25.07.2002 r.), oraz w odległości około 2,27 m od granicy z działką R. Z. (według pisma R. Z. z dnia 31.12.2003 r.), na I kondygnacji znajdują się dwa okna o wymiarach 1,37 m x 1,37 m, które wg oświadczenia właściciela, doświetlają pomieszczenia gospodarcze; we wnęce o głębokości 1,25 cm znajdują się drewniane drzwi wejściowe do budynku oraz siedem otworów doświetlających, wypełnionych luksferami, o wymiarach 0,19 m x 1,77 m, a na II kondygnacji budynku w ścianie oddalonej 2,57 m od ogrodzenia znajduje się jedno okno o wymiarach 1,37 m x 1,37 m od pokoju; nad drzwiami wejściowymi w wykuszu wysuniętym 0,70 m w kierunku południowym znajduje się okno oraz drzwi balkonowe. Inwestor winien wykonać roboty budowlane, które mają spowodować, że przedmiotowy budynek będzie zwrócony ścianą przeciwpożarową do oddalonego o 6,50 m (według pomiaru geodety uprawnionego) budynku sąsiedniego, stanowiącego własność R. Z.. Roboty te, winny polegać na zamurowaniu otworów okiennych i drzwiowych w południowej ścianie budynku, cegłą pełną grub. min. 12 cm lub luksferami, w celu wypełnienia wymogów przepisów § 12 ust.7 oraz § 216 ust. l w/w rozporządzenia, który dla ścian zewnętrznych budynku mieszkalnego, zaliczonego do kategorii ZLIV przewiduje klasę odporności ogniowej El 30.
Natomiast, zdaniem organu odwoławczego, zamurowanie otworu drzwiowego wejściowego do budynku i wykonanie go w innym miejscu jest niemożliwe bez uprzedniego wykonania projektu przebudowy obiektu. Z tego też względu oraz mając na względzie fakt, iż w/w otwór znajduje się we wnęce o głębokości 1,25 cm, organ uznał za uzasadnione, pozostawienie tego otworu w dotychczasowym miejscu, z koniecznością wymiany drzwi wejściowych na drzwi spełniające warunek odporności ogniowej El 30, wyposażone w samozamykacz, zgodnie z przepisem § 232 ust.4 w/w rozporządzenia.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył Cz. Sz., wnosząc "o rozstrzygnięcie i zakończenie sprawy, która trwa już 8 lat". Podnosząc ponownie argumenty o posiadanym pozwoleniu na budowę oraz konsekwencjach "zamurowania okien i drzwi" w budynku bliźniaczym, wskazał iż poczynania organów nadzoru budowlanego są li tylko wynikiem niechęci, jaką żywi doń sąsiad – R. Z..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji merytorycznej, zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2.czerwca 2004r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10.marca 2005r. oddalono natomiast wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uczestniczka A. B. przyłączyła się do skargi, natomiast uczestnik R. Z. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z powodów innych, niż wskazane w jej treści.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych, wskazać należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz normy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Przede wszystkim rozważenia wymaga kwestia zastosowania przepisów ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) w zw. z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, dokonaną wskazaną wyżej ustawą.
Faktem jest bowiem, że po myśli art.103 ust.1 ustawy Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z tym zastrzeżeniem, iż normy art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2).
Zgodnie wszakże z utrwalonym orzecznictwem, roboty budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną, w rozumieniu art. 48 cytowanej ustawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.października 2000r., w sprawie o sygn.akt IV SA 1814/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 53393, z dnia 23.grudnia 1999r., w sprawie o sygn.akt IV SA 2144/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 48710). Oznacza to, brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 24.października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 39, poz. 229 ze zm.), z powołaniem się na przepis przejściowy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego, w rezultacie, sięgnęły do przepisów art. 51 aktualnego Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, dokonaną ustawą z dnia 27.marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), wobec tego, iż postępowanie w badanej sprawie wszczęte zostało przed datą jej wejścia w życie (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej). Nieprawidłowo jednakże przepisy tejże ustawy zastosowały.
Po pierwsze wskazać bowiem należy, iż postanowieniem dowodowym z dnia [...], wydanym na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24.października 1974r. Prawo budowlane, zobowiązano Cz. Sz. do wykonania geodezyjnego pomiaru odległości między budynkami mieszkalnymi, usytuowanymi na nieruchomości, przy ul. A 19a i A 21, opracowania i przedłożenia orzeczenia o stanie technicznym wraz z projektem robót budowlanych, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia w/w budynku do stanu zgodnego z przepisami, ze szczególnym uwzględnieniem niewłaściwej odległości budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej (ściany, w której znajdują się otwory okienne w kontekście wymagań ochrony przeciwpożarowej) w terminie do dnia 15.kwietnia 2002r. Postanowienie to nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, zaś skarżący wskazane w nim dokumenty przedłożył. Organ zaś, zamiast prawidłowej ich oceny, nałożył na inwestora, decyzją Nr [...] z dnia [...], w oparciu o "art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4" ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane tenże obowiązek ponownie, abstrahując od wydanego w sprawie uprzednio własnego orzeczenia. Faktem jest, iż postanowienie, wydane w dniu [...], oparte zostało na niewłaściwej podstawie prawnej. Skoro jednak funkcjonuje w obrocie prawnym, za nieprawidłowe uznać należy powielanie tego samego obowiązku i nakładanie na skarżącego powinności przedłożenia dokumentacji, faktycznie dostępnej już organowi.
Opinia biegłego (np. orzeczenie techniczne) nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ - nie zaś biegły - rozstrzyga sprawę. Organ administracji w żadnym razie nie może oczekiwać dostarczenia konkurencyjnej opinii, lecz sam powinien przeprowadzić, albo dowód z opinii innego biegłego, albo rozprawę z udziałem dotychczasowego biegłego, gdyż opinia nie jest niepodważalna. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.marca 2002r., w sprawie o sygn.akt I SA 1978/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 81669)
Jeżeli natomiast chodzi o nałożenie na skarżącego obowiązków, określonych w zaskarżonej decyzji, to podnieść należy, iż brak jest podstaw do uznania ich za prawidłowe. Organy przyjęły bowiem, iż swoistą "sankcją" za niewykonanie przez skarżącego decyzji Nr [...] z dnia [...] (nieprawidłowej, jak wyżej wskazano), jest nakazanie mu zamurowania otworów okiennych oraz wymiany drzwi wejściowych do budynku, na spełniające warunki odporności ogniowej EI 30, wyposażone w samozamykacz. Tymczasem przepis art. 51 ust. 2 (przywołany przez organy jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia), nawet stosowany odpowiednio, nie legitymuje do takiego rozstrzygnięcia.
Ponadto orzeczenie odnosi się jedynie do południowej ściany obiektu mieszkalnego, który jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego ma charakter bliźniaczy. W aktach sprawy znajduje się zaledwie wypis z rejestru gruntów, z treści którego wynika, że nieruchomość na terenie której położony jest sporny obiekt, stanowi współwłasność skarżącego i A. B. po ½ części. Obowiązki nakładane na skarżącego, dotyczą go jako "właściciela nieruchomości". Brak jest wystarczających danych by przesądzić o prawidłowości lub nie takiego określania adresata decyzji. Stwierdzono bowiem nieważność pozwoleń na budowę udzielonych odrębnie skarżącemu i A. B., co oznacza, że oboje byli niezależnymi inwestorami, lecz obowiązki nakładane są na skarżącego, jako "właściciela nieruchomości", nie zaś inwestora. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia i prawidłowego ustalenia podmiotu zobowiązanego, w oparciu o treść art. 52 ustawy Prawo budowlane.
Podkreślić też należy, iż organy w toku postępowania w sposób nienależyty zgromadziły materiał dowodowy, nie odnosząc się w żadnej mierze do zarzutów uczestnika postępowania – R. Z., co do odstępstw od projektu budowlanego, jakich dopuścił się inwestor w procesie budowlanym (zbliżenie ściany południowej do granicy nieruchomości, zmiana przeznaczenia niektórych pomieszczeń w budynku z gospodarczych na mieszkalne, nieprawidłowe usytuowanie kotłów grzewczych c.o., co może mieć wpływ na bezpieczeństwo przeciwpożarowe obiektu, nieprawidłowe odprowadzenie wód opadowych itp.), czym naruszyły przepisy art. 7 i 77§ 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). Skoro zaś konsekwencją wykonania, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu (do czego organy zobowiązały zresztą Cz. Sz. zaskarżoną decyzją), konieczne jest objęcie postępowaniem całego obiektu nie zaś wyłącznie jednej z jego ścian.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji z dnia [...], [...] i [...], celem wyeliminowania naruszenia prawa, którego dopuściły się organy w badanej sprawie, uznając, iż jest to konieczne dla końcowego jej załatwienia.
Po myśli art.152 p.s.a. rozstrzygnięto natomiast w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, do dnia uprawomocnienia się wyroku.