II SA/Łd 281/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-07-07
NSAinneŚredniawsa
świadczenia rodzinnedodatek do zasiłkusamotne wychowywanie dzieckaalimentyosoba ucząca siękryterium dochodoweustawa o świadczeniach rodzinnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę studentki na decyzję odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, uznając, że nie spełniła ona warunku zasądzenia alimentów od obojga rodziców.

Skarżąca, studentka uczelni wyższej, ubiegała się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełnia kryterium wynikającego z art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ alimenty zostały zasądzone tylko od ojca, a matka, mimo że wywiązuje się z obowiązków, nie została objęta takim orzeczeniem. WSA podzielił stanowisko organów administracji, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi E. B.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżącą, będącą studentką, warunku określonego w art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który definiuje osobę uczącą się jako taką, która nie pozostaje na utrzymaniu rodziców w związku z zasądzeniem od nich alimentów. W przypadku skarżącej alimenty były zasądzone jedynie od ojca, podczas gdy matka dobrowolnie partycypowała w kosztach utrzymania córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, uznał, że skarżąca nie spełnia wszystkich niezbędnych przesłanek ustawowych do przyznania dodatku, w szczególności nie posiada orzeczenia zasądzającego alimenty od matki. Sąd podzielił argumentację organów administracji, że brak takiego orzeczenia wyklucza uznanie skarżącej za osobę uczącą się w rozumieniu ustawy, nawet jeśli matka dobrowolnie wywiązuje się z obowiązków rodzicielskich. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie spełnia definicji osoby uczącej się w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli nie ma zasądzonych alimentów od obojga rodziców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja osoby uczącej się w ustawie o świadczeniach rodzinnych wymaga zasądzenia alimentów od rodziców, a nie tylko od jednego z nich, nawet jeśli drugi rodzic dobrowolnie partycypuje w kosztach utrzymania. Brak orzeczenia zasądzającego alimenty od matki wyklucza przyznanie dodatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.ś.r. art. 70a § ust. 2 i 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Warunkiem przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest spełnienie kryterium dochodowego oraz pozostałych warunków określonych w ustawie, w tym definicji osoby uczącej się.

u.ś.r. art. 3 § ust. 13

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Osoba ucząca się to osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 6 § ust. 1a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub szkole wyższej, nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia.

u.ś.r. art. 12 § ust. 1-4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce, ojcu, opiekunowi lub osobie uczącej się. Wysokość dodatku zależy od orzeczenia o niepełnosprawności dziecka.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę, uchylając decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą definicji osoby uczącej się w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na brak zasądzonych alimentów od matki.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 70a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 6-10, art. 77, art. 81 i art. 107 kpa przez organ I instancji. Zarzut rozszerzającej i dowolnej interpretacji art. 70a ust. 2 ustawy przez organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie posiada uprawnień do niego ze względu na to, iż nie ma zasądzonych alimentów od matki, która dobrowolnie wywiązuje się z obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania uczącej się córki. nie można jej uznać za osobę uczącą się w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż nie spełnia tym samym "pozostałych warunków określonych w ustawie", o których mowa w art. 70a ust. 2 ustawy.

Skład orzekający

Jolanta Rosińska

przewodniczący

Anna Stępień

sprawozdawca

Barbara Rymaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji 'osoby uczącej się' w kontekście świadczeń rodzinnych i obowiązku alimentacyjnego od obojga rodziców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych z 2003 roku i jej interpretacją w kontekście zasądzonych alimentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń rodzinnych i alimentów, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie rodzinnym i socjalnym.

Czy dobrowolne wsparcie finansowe matki wystarczy do otrzymania dodatku rodzinnego? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 281/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /sprawozdawca/
Barbara Rymaszewska
Jolanta Rosińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Sygn. powiązane
I OSK 1808/06 - Wyrok NSA z 2007-08-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 7 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 roku sprawy ze skargi E. B.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 3 w zw. z art. 70a ust. 2 i 3 oraz art. 3 ust. 13 i art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania E. B.-B. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, tj. dodatku na skarżącą.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż warunkiem przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę oraz spełnienie pozostałych warunków określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że E. B.-B. urodzona [...], ukończyła 21 rok życia, uczy się w szkole wyższej, lecz nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Nie spełnia ponadto dyspozycji art. 3 ust. 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż alimenty na jej rzecz są zasądzone tylko od ojca, w związku z czym nie przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
W odwołaniu od decyzji E. B.-B. wnioskowała o jej uchylenie i przyznanie dodatku. Zarzuciła naruszenie art. 70a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 6 -10 i 107 kodeksu postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 70a ust. 2 i 3, art. 6 ust. 1a, art. 3 pkt 13 i pkt 19 wskazanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż E. B.-B., ur.[...], jest panną i dochód rodziny w przeliczeniu na osobę za 2002r. nie przekroczył określonego w przepisach kryterium dochodowego, tj. kwoty 612 zł, do uzyskania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Z załączonych dokumentów wynika, że do kwietnia 2004r. włącznie skarżąca pobierała świadczenie z funduszu alimentacyjnego na swoją rzecz w kwocie 500 zł miesięcznie. Jest studentką Uniwersytetu [...] - V roku studiów dziennych magisterskich. Wyrok Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 27 kwietnia 1993r. sygn. [...] wskazuje, że małżeństwo między rodzicami skarżącej zostało rozwiązane przez rozwód, a sąd zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania małoletniej wówczas skarżącej i z tego tytułu zasądził od E. B.-B. na rzecz córki alimenty płatne do rąk matki – H. B.-B. Ze sporządzonej przez organ I instancji notatki służbowej na podstawie oświadczenia skarżącej wynika, że skarżąca nie ma zasądzonych alimentów od matki, ponieważ wywiązuje się ona ze swoich obowiązków.
W oparciu o tak poczynione ustalenia organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, a Kolegium uznało, iż nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania.
Powołano się na art. 70a ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 grudnia 2004r., na wniosek, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70% świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004r., jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Dodatek nie może być wyższy niż 300 zł na dziecko.
W myśl art. 6 ust. 1a powyższej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia.
Stosownie do treści art. 3 pkt 13 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o osobie uczącej się – oznacza to osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostajacą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów.
Zgodnie z art. 3 pkt 19 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o szkole wyższej – oznacza to szkołę wyższą w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, przepisów o wyższych szkołach zawodowych oraz o wyższym szkolnictwie wojskowym.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie bezsporne jest, iż do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych E. B.-B. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na swoją rzecz w kwocie 500 zł miesięcznie. Ma ona zasądzone alimenty od ojca, ale nie ma ich zasądzonych od matki, która wywiązuje się ze swoich obowiązków związanych z utrzymaniem córki.
W tej sytuacji organ stwierdził, iż skarżąca nie wypełnia dyspozycji art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Kolegium organ I instancji przeprowadził bardzo szczegółowo postępowanie wyjaśniające. Ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczeń rodzinnych oraz zasady ich wypłaty, a ponieważ E. B.-B. nie spełnia wszystkich przesłanek, decyzja organu I instancji jest prawidłowa i dlatego orzeczono, jak wyżej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. B.-B. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając rażące naruszenie art. 70a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 6-10, art. 77, art. 81 i art. 107 kpa, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W ocenie skarżącej organ I instancji nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy stwierdzając, iż nie legitymuje się ona orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, przez co dokonano rozszerzającej i dowolnej interpretacji art. 70a ust. 2 ustawy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, odwołując się do argumentów podniesionych w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 wymienionej ustawy ).
Podobne unormowanie zawiera ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), powoływana dalej w skrócie jako p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując przewidziane ustawą środki.
Artykuł 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ).
Stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa wchodzi z kolei w rachubę, o ile zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia kwestionowanego aktu, sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu i w sposób określony w cytowanym przepisie, a jednocześnie sąd podziela argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu tejże decyzji.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm. ).
Sąd, przyjmując poczynione przez organ ustalenia za dostateczne do wydania decyzji, uznał, iż skarżąca nie spełnia wszystkich niezbędnych ustawowych przesłanek pozwalających na przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, o którym mowa w art. 70a ust. 2 wskazanej ustawy. Treść powyższego unormowania została przytoczona wyżej i wynika z niego, iż poza przesłankami, które wynikają wprost z tego przepisu, osoba ubiegająca się o powyższe świadczenie winna spełnić pozostałe warunki określone w ustawie.
W myśl art. 12 ust. 1 – dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek przysługuje również osobie uczącej się ( art. 12 ust. 2 ).
Dodatek przysługuje w wysokości 170 zł na dziecko, przy czym w przypadku samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności dodatek przysługuje w wysokości 250 zł ( art. 12 ust. 3 i 4 ustawy). Orzeczenie o niepełnosprawności ma więc wpływ na wysokość świadczenia, a nie na samo jego przyznanie.
Zdaniem Sądu, skarżąca, pomimo spełnienia wszystkich innych ustawowych przesłanek niezbędnych do przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, które zostały wskazane przez organ, nie posiada uprawnień do niego ze względu na to, iż nie ma zasądzonych alimentów od matki, która dobrowolnie wywiązuje się z obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania uczącej się córki.
Wprawdzie wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 27 kwietnia 1993r. wydanym w sprawie [...] matka skarżącej zobowiązana została wraz z jej ojcem do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania małoletniej wówczas E. B.-B., ale alimenty zostały zasądzone jedynie od jej ojca, które następnie podwyższono wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 15 kwietnia 1998r. w sprawie sygn. [...].
Ustalona wówczas kwota 500 zł była wypłacana z funduszu alimentacyjnego, co potwierdzone jest zaświadczeniem z ZUS z dnia 22 października 2004r., załączonym do akt administracyjnych.
W tej sytuacji niekwestionowana okoliczność, iż skarżąca nie legitymuje się wyrokiem zasądzającym alimenty od matki, powoduje, iż - w ocenie Sądu - nie można jej uznać za osobę uczącą się w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż nie spełnia tym samym "pozostałych warunków określonych w ustawie", o których mowa w art. 70a ust. 2 ustawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż naruszenie wskazanych przez E. B.-B. przepisów nie miało charakteru, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) i dlatego też Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.