II SA/Łd 262/05

II SA/Łd 262/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Grzegorz Szkudlarek
Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 15 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności gruntu -oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Łd 262/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 listopada 2004r., znak: [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz w oparciu o art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r., Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) i art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2003r., Nr 64, poz. 592) odmówił nieodpłatnego przejęcia prawa współwłasności 25/1000 gruntu położonego w Ł. przy ul. A 8, o powierzchni 565 m2, oznaczonej jako działka nr 152/12 w obrębie [...], posiadającego urządzoną księgę wieczystą [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z uprawnienia przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności korzystają osoby fizyczne pod warunkiem, iż w dniu 26 maja 1990r. były użytkownikami wieczystymi i pozostały nimi w dniu wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 24 października 2001r., i musi być przy tym zachowana tożsamość osób. Organ uznał, iż J. W. nie spełnia wymaganej przesłanki. Stwierdził również, że na nieruchomości ustanowione jest współużytkowanie wieczyste na rzecz innych właścicieli lokali mieszkalnych. W takim stanie prawnym nieruchomości, wydanie decyzji w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa współwłasności przez Z. W. byłoby naruszeniem praw osób trzecich i istoty prawa współużytkowania wieczystego gruntu.
Od powyższej decyzji Z. W., współużytkownik wieczysty przedmiotowego gruntu, wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Powyższej decyzji zarzuciła, iż została wydana z naruszeniem prawa. Ponadto jej zdaniem, jej syn J. W., spełnia przesłanki przewidziane w art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości osoby fizyczne. Jako spadkobierca W. W. zmarłego 12 grudnia 1991 r., jest kontynuatorem jego praw, w tym i praw związanych z sytuacją prawną zapoczątkowaną w dniu 26 maja 1990r.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 790, poz. 856 ze zm.), art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r., Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 25 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabyciu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości role ( Dz. U. Nr 205, poz. 1991) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości. W toku postępowania ustalono, że wieczystymi użytkownikami ułamkowej części działki nr 152/12 w obrębie [...], wpisanej do księgi wieczystej [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, byli na podstawie umowy sprzedaży odrębnej własności lokalu oznaczonego nr 6 przy ulicy A 8 zostali małżonkowie W. i Z. W.. W. W. zmarł w dniu 12 grudnia 1991r., a spadek po nim na podstawie testamentu nabył w całości syn. W związku z tym, że pierwotny współużytkownik zmarł po dniu 26 maja 1990 r. a przed dniem 24 października 2001 r. nie można więc uznać, iż w tym stanie prawnym spadkobierca był w wyżej wymienionych datach użytkownikiem wieczystym, choć niewątpliwie jest on użytkownikiem wieczystym od daty śmierci spadkodawcy. Ze względu na powyższe Kolegium uznało, że nie zostały spełnione przesłanki art. 1 ust. 1 powołanej powyżej ustawy.
Na powyższą decyzję Z. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi powtórzyła zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. Poza nie spełnieniem przez J. W. przesłanek art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości osoby fizyczne, Kolegium wskazało również na fakt , iż w przypadku gdy nieruchomość gruntowa stanowi własność Skarbu Państwa lub Gminy niemożliwe jest skuteczne prawnie oddanie takiej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, gdyż prowadziłoby to do naruszenia art. 232 § 1 kc. Oznacza to, że w przypadku uwzględnienia wniosku strona stałaby się wspólnie z Gminą Ł. współwłaścicielem części nieruchomości, obciążonej nadal prawem współużytkowania wieczystego przysługującego pozostałym właścicielom lokali mieszkalnych. Sytuacja taka jest niedopuszczalna, ponieważ osoba fizyczna nie może obciążać swoich gruntów tym prawem. Przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być tylko grunty, tj. fizycznie wydzielona nieruchomość ziemska stanowiąca odrębny przedmiot własności nie zaś prawo, którym jest udział we współwłasności nieruchomości gruntowej. Należy wyłączyć dopuszczalność takiego rozporządzania prawami do gruntu, w wyniku którego powstała by współwłasność i współużytkowanie na tym samym gruncie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a p.p.s.a,); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c). W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.)
W ocenie Sądu skargę należało oddalić.
Organy administracji obu instancji jako podstawę prawną wydanych przez siebie decyzji powołały cytowany już przepis art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zgodnie z jego treścią nabycie prawa własności nieruchomości przez osoby fizyczne, które dotychczas były użytkownikami wieczystymi tych nieruchomości jest możliwe po łącznym spełnieniu przesłanek podmiotowych i przedmiotowych w przepisie tym wymienionych.. Mianowicie osoba, składająca wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności musi być użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym w datach wymienionych w przepisie oraz nieruchomość ta musi być zabudowana na cele mieszkaniowe lub stanowić nieruchomość rolną. Prawo to dotyczy również następców prawnych osób spełniających ten warunek.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wywodząc swoje uprawienie jako współużytkownika wieczystego do nieodpłatnego nabycia prawa własności na podstawie wskazanej ustawy skoncentrowała się na wykazaniu spełnienia przez współużytkownika wieczystego J. W. przesłanki podmiotowej uprawniającej do nabycia prawa. Powołała się przy tym na ogólne zasady prawa cywilnego dotyczące następstwa prawnego w drodze sukcesji generalnej poprzez dziedziczenie jak również rozstrzygnięcie powyższych kwestii w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 stycznia 2004r. Nie kwestionując co do zasady podniesionej argumentacji stwierdzić jednak należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. słusznie wywiodło, że uwzględnienie wniosku prowadziłoby to do naruszenia art. 232 § 1 k.c. W takim przypadku osoba fizyczna stałaby się wspólnie z Gminą Ł. współwłaścicielem części nieruchomości, obciążonej nadal prawem współużytkowania wieczystego przysługującego pozostałym właścicielom lokali mieszkalnych. Sytuacja taka jest niedopuszczalna, ponieważ osoba fizyczna nie może obciążać swoich gruntów tym prawem, co jednoznacznie wynika z definicji prawa użytkowania wieczystego zawartej w art. 232 k.c. Przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być tylko grunty, tj. fizycznie wydzielona nieruchomość ziemska stanowiąca odrębny przedmiot własności nie zaś prawo, którym jest udział we współwłasności nieruchomości gruntowej. W przypadku gdy do nieruchomości ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego gruntu w formie niepodzielnych udziałów, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może nastąpić jedynie przy jednoczesnym przekształceniu wszystkich istniejących udziałów w użytkowaniu wieczystym danej nieruchomości ( vide: wyrok NSA z dnia 27 maja 1999r. ISA 2058/98, Lex nr 48510, decyzja SKO we Wrocławiu z dnia 22 września 1998r. SKO 4112/98, OSS 1999/1/3). Orzecznictwo jednoznacznie wypowiada się, iż nie do przyjęcia jest pogląd, że na gruncie będącym niepodzielna współwłasnością gminy i osób fizycznych może być ustanowione użytkowanie wieczyste ( vide: wyrok NSA z dnia 28 września 2000r. I SA 1398/99, Lex nr 57194). Tym samym rozstrzygnięcie odmawiające uwzględnienia wniosku skarżącej w okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należy za trafne i zgodne z prawem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.