II SA/Łd 246/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że budowa gazociągu na części nieruchomości drogowej jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli zapewniono tytuł prawny.
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody Łódzkiego, która uchyliła decyzję Starosty zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości w celu budowy gazociągu. Wojewoda uznał, że inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ gazociąg miał być poprowadzony przez teren przeznaczony głównie pod zabudowę mieszkaniową, a tylko w niewielkim stopniu pod drogę. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że plan dopuszcza realizację infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi dróg pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego, co w tym przypadku zostało spełnione poprzez decyzję z art. 124 u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 18 stycznia 2024 r., która uchyliła decyzję Starosty Pabianickiego z dnia 27 czerwca 2023 r. Starosta zezwolił na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości (działka nr [...] w obrębie J.) poprzez udzielenie P. spółce z o.o. zezwolenia na wybudowanie gazociągu średniego ciśnienia. Wojewoda Łódzki, rozpatrując odwołanie części współwłaścicieli, uchylił decyzję Starosty, uznając, że planowana inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.). Głównym zarzutem Wojewody było to, że plan przewiduje lokalizację gazociągu głównie w liniach rozgraniczających drogi, a przedmiotowa działka jest drogą tylko w niewielkim stopniu. Sąd administracyjny uznał skargi za zasadne. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wymaga zgodności z planem miejscowym. Sąd podkreślił, że plan dopuszcza realizację infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi drogi, pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego na cele budowlane (§ 20 m.p.z.p.). Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. sama w sobie stanowi taki tytuł prawny. Sąd uznał, że Wojewoda błędnie zinterpretował postanowienia planu, a decyzja Starosty była zgodna z prawem. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody. Rozstrzygnięto również kwestię odmowy dopuszczenia pełnomocnika, wskazując, że teściowa nie może być pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym administracyjnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa gazociągu może być realizowana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., ponieważ decyzja wydana na tej podstawie stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest zgodne z postanowieniami planu miejscowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza realizację infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi drogi pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. sama w sobie stanowi taki tytuł prawny, co czyni inwestycję zgodną z planem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
u.g.n. art. 6 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja celu publicznego, obejmująca budowę i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 35 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja pełnomocnika strony.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.g.n. art. 116 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 114 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 114 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 115
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 111 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Plan miejscowy dopuszcza realizację infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi drogi pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego, a decyzja z art. 124 u.g.n. stanowi taki tytuł. Budowa gazociągu dla kilku rodzin może być uznana za inwestycję celu publicznego.
Odrzucone argumenty
Decyzja Starosty naruszała zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ gazociąg nie był przewidziany na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, a jedynie w niewielkim stopniu pod drogę.
Godne uwagi sformułowania
Plan dopuszcza realizację elementów sieci infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi dróg pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego na cele budowlane. Decyzja taka służy temu, by bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw, uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane.
Skład orzekający
Marcin Olejniczak
sprawozdawca
Michał Zbrojewski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zgodności inwestycji celu publicznego z planem zagospodarowania przestrzennego w kontekście art. 124 u.g.n., zwłaszcza gdy plan dopuszcza realizację infrastruktury technicznej poza liniami dróg pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zastosowania art. 124 u.g.n. w kontekście zapewnienia tytułu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a realizacją inwestycji celu publicznego, a także precyzyjną interpretację przepisów planistycznych i administracyjnych.
“Gazociąg na drodze dojazdowej? Sąd wyjaśnia, kiedy zgoda sąsiada nie jest potrzebna.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 246/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-08-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-03-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Marcin Olejniczak /sprawozdawca/ Michał Zbrojewski /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 29 sierpnia 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 roku sprawy ze skarg M.P., T.P., B. R., D. R. , A. S., T. Z. i M.Z. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 18 stycznia 2024 r. znak: GN-III.7581.279.2023.KR w przedmiocie odmowy ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz: a) skarżących M.P. i T.P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; b) skarżących B.R. i D.R. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; c) skarżącej A.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; d) skarżących T. Z. i M. Z. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Starosta Pabianicki, decyzją z 27 czerwca 2023 r., działając na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344), po rozpatrzeniu wniosku P. spółki z o.o. z siedzibą w T.: 1) orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości o pow. [...] m2, położonej w gminie P., w obrębie [...] J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. całkowitej 0,2858 ha, stanowiącej współwłasność T.P., D.P., R.J., M.S., A.S., B.K., R.K., S.M., A.M., B. R., D. R., M. S., E.S., T.Z. oraz M.Z., poprzez udzielenie P. spółce. z o.o. z siedzibą w T. zezwolenia na wybudowanie gazociągu średniego ciśnienia DN40mm na ww. części nieruchomości, zgodnie z przebiegiem oznaczonym na załączniku graficznym do niniejszej decyzji w skali 1:500. Ograniczenie sposobu korzystania z ww. części nieruchomości polega na obowiązku jej udostępnienia inwestorowi na czas przeprowadzenia wyżej opisanej inwestycji oraz na czas wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii gazociągu; 2) zobowiązał inwestora do zapewnienia właścicielom dojścia i dojazdu do pozostałej części nieruchomości nie objętej ww. robotami, zabezpieczenia pozostałej części nieruchomości przed zniszczeniem w trakcie trwania robót, dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się w pasie zajęcia przed przystąpieniem do prac na nieruchomości, sporządzenia protokołu zniszczeń i strat po zakończeniu prowadzenia robót, celem ustalenia i wypłacenia odszkodowania oraz przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac; 3) orzekł, że decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że działka nr [...] wykorzystywana jest jako droga dojazdowa do przyległych do niej nieruchomości. Spółka realizuje na terenie gminy P. przedsięwzięcie polegające na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia m.in. w miejscowościach P.,K.,Ż.,W. i J. w celu zasilenia budynków mieszkalnych w gaz ziemny. Przedsięwzięcie to można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym (gminnym), a planowana w przedmiotowej sprawie inwestycja stanowi część tego przedsięwzięcia. W przyszłości natomiast sieć będzie rozbudowywana co przyczyni się do zasilenia w gaz ziemny odbiorców z gmin sąsiednich, a wtedy przedsięwzięcie stanie się działaniem o znaczeniu ponadlokalnym (powiatowym). Wobec tego, w ocenie organu inwestycja stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nieruchomość w obszarze przebiegu planowanego gazociągu objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy P. nr XX/134/2004 z dnia 28 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. Województwa łódzkiego nr 193 z 9 lipca 2004 r. poz. 1734). Zgodnie z planem działka nr [...] obręb J. częściowo przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową, zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, usługi oznaczone na rysunku planu symbolem 16 MR,MN,U oraz częściowo pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę letniskową oznaczoną na rysunku planu symbolem 3ML.MN wraz z rezerwą terenu na poszerzenie drogi oznaczonej na rysunku planu symbolem 15KZ. Plan zapewnia możliwość realizacji inwestycji celu publicznego. W całym obszarze plan ustala obowiązek docelowo - ogrzewania lokalnego budynków ze źródeł ekologicznie czystych (energia elektryczna, gaz przewodowy lub z butli, olej opałowy niskosiarkowy do 0.3% oraz inne ekologiczne nośniki energii). Plan dopuszcza zastosowanie tradycyjnych źródeł energii. Plan ustala następujące warunki w zakresie zaopatrzenia w gaz: 1) źródło zasilania z istniejących sieci, rozbudowę sieci średniego ciśnienia prowadzoną w uzgodnieniu i na warunkach określonych przez właściwy zakład gazowniczy, dostawę gazu ziemnego dla nowych odbiorców po spełnieniu kryteriów ekonomicznych oraz zawarciu odpowiednich porozumień z odbiorcami! lokalizację szafek gazowych (otwieranych na zewnątrz od strony ulicy) na terenach zabudowy jednorodzinnej, w granicy ogrodzeń, linia ogrodzeń powinna przebiegać minimum 0.5 m od gazociągu; 2) zasady lokalizacji gazociągów w liniach rozgraniczających dróg (ulic), zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami odrębnymi; 3) dla gazociągu wysokiego ciśnienia obowiązują normatywne odległości od obrysów obiektów terenowych (strefy ochronne), zgodnie z przepisami odrębnymi. Plan dopuszcza realizację elementów sieci infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi dróg pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego na cele budowlane. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem organu pierwszej instancji, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza lokalizacje gazociągu średniego ciśnienia na przedmiotowej działce. Organ dodał, że do wniosku spółka załączyła niezbędne dokumenty zgodnie z art. 116 ust. 2 u.g.n. Celem uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości w postaci zgody współwłaścicieli na przeprowadzenie wskazanej we wniosku inwestycji spółka, podjęła próby przeprowadzenia rokowań ze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Ostatecznie rokowania nie przyniosły pozytywnego rezultatu i między stronami nie doszło do porozumienia w sprawie budowy przedmiotowego gazociągu, o czym świadczy treść znajdujących się w aktach sprawy dokumentów załączonych do wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej części nieruchomości. Podjęte przez spółkę próby rokowań ze współwłaścicielami działki nr [...] nie doprowadziły do uzyskania zgody współwłaścicieli na wejście na teren przedmiotowej nieruchomości. Przedstawione okoliczności, w ocenie organu stanowiły podstawę do ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Wojewoda Łódzki, decyzją z 18 stycznia 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania R.J. i D.P. uchylił ww. decyzję Starosty Pabianickiego w całości i orzekł o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości o pow. [...] nr, położonej w gminie P., w obrębie [...] J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. całkowitej 0,2858 ha, poprzez udzielenie P. Spółce z o.o. z siedzibą w T., zezwolenia na wybudowanie gazociągu średniego ciśnienia DN40mm na ww. części nieruchomości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że główny zarzut odwołania dotyczy spełnienia, wyrażonej w ostatnim zdaniu art. 124 ust. 1 u.g.n., przesłanki wydania decyzji o zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z dokumentem planistycznym. Wojewoda Łódzki, po analizie regulacji zawartych w m.p.z.p. obejmującym teren przedmiotowej działki podzielił stanowisko odwołujących, że w sprawie nie została spełniona przesłanka zgodności ograniczenia z dokumentem planistycznym. Organ stwierdził, że m.p.z.p., co do zasady przewiduje lokalizację gazociągu w liniach rozgraniczających dróg i ulic, zaś zgodnie z załącznikiem graficznym planu tylko niewielka część przedmiotowej nieruchomości jest przeznaczona pod drogę (wg SIP - 0,5 % nieruchomości, tj. ok 13 m2). Z załączonego do akt sprawy wypisu i wyrysu z dokumentu planistycznego nie wynika, aby plan przewidywał budowę gazociągu na terenach przeznaczonych pod zabudowę zagrodową, zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, usługi, czy zabudowę letniskową. Przebieg rzeczonej inwestycji nie wynika również z załącznika graficznego do planu. W konsekwencji spełnienia rzeczonej przesłanki nie można, zdaniem organu odwoławczego upatrywać również w ogólnikowych stwierdzeniach przytoczonych przez Starostę, że w całym obszarze plan ustala obowiązek docelowo - ogrzewania lokalnego budynków ze źródeł ekologicznie czystych (energia elektryczna, gaz przewodowy lub z butli, olej opałowy niskosiarkowy do 0.3% oraz inne ekologiczne nośniki energii) oraz, iż plan dopuszcza realizację elementów sieci infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi dróg pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego na cele budowlane. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że ogólność planu nie może być posunięta aż tak daleko, aby plan w ogóle nie wskazywał przebiegu inwestycji, dopuszczając realizację inwestycji na całym obszarze planu. W analizowanym planie nie wskazano precyzyjnie przedmiotowej nieruchomości jako przeznaczonej pod realizację gazociągu średniego napięcia. Co więcej z planu wynika, że sieć gazownicza może przebiegać co do zasady przez nieruchomości przeznaczone w planie pod drogi, a przedmiotowa nieruchomość jedynie w bardzo niewielkim fragmencie przeznaczona jest pod drogę (wg SIP - 0,5 % nieruchomości). Reasumując, wydanie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, wymagało wykazania że spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n. W okolicznościach badanej sprawy, w ocenie organu drugiej instancji nie zostały spełnione przesłanki zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tym samym uzasadnionym stało się zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wydanie decyzji odmownej. Jednobrzmiące skargi na powyższą decyzje wnieśli M. P. i T.P., B.R. i D.R., A. S., T. Z. i M.Z., w ich treści wyjaśniając, że w realizacji ważnego celu publicznego, jakim niewątpliwie jest doprowadzenie gazociągu dla ośmiu rodzin, poprzez drogę stanowiącą ich wspólną własność, nie powinno być brane pod uwagę brak zgody jednej z rodzin. W ocenie skarżących decyzja Starosty Pabianickiego jest prawidłowa, w przeciwieństwie do decyzji Wojewody Łódzkiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Na rozprawie sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – p.p.s.a.) połączyć niniejszą sprawę II SA/Łd 246/24 ze sprawami II SA/Łd 247/24, II SA/Łd 248/24 i II SA/Łd 251/24 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Jednocześnie odmówić dopuszczenia M.Z. do udziały w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącej M.Z.. Skarżący oraz pełnomocnik skarżącego T.Z. poparli skargi i wnieśli o zwrot kosztów postępowania. Uczestnik postępowania S.M. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko Wojewody Łódzkiego zawarte w decyzji. Pełnomocnik uczestników postępowania D.P. i R.J. wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Łódzkiego uchylająca decyzję Starosty Pabianickiego i orzekająca o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] celem wybudowania gazociągu średniego ciśnienia na ww. części nieruchomości. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze - u.g.n.), stosownie do treści którego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio (z art. 124 ust. 3 u.g.n.). Nie ulega wątpliwości, że realizacja spornej inwestycji podlega normie art. 124 ust. 1 u.g.n., skoro korzystanie z nieruchomości ma zostać ograniczone w celu realizacji odcinka gazociągu. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepis art. 6 pkt 2 u.g.n. nie uzależnia istnienia celu publicznego od liczby odbiorców danej infrastruktury. Nie można zatem wykluczyć, że realizowanie infrastruktury tylko dla konkretnego terenu stanowi realizację inwestycji celu publicznego, i że bez znaczenia dla takiej kwalifikacji musi pozostawać kwestia liczby działek, które mają być przez taką linię obsługiwane (por. wyrok NSA z 12 października 2022 r., II OSK 3777/19; wyrok WSA w Olsztynie z 28 lutego 2022 r., II SA/Ol 111/22). Argumentację tę wzmacnia niekwestionowana w sprawie okoliczność, że przedmiotowa inwestycja stanowi część realizowanego przez spółkę na terenie gminy P. przedsięwzięcia, polegającego na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia m.in. w miejscowościach P.,K.,Ż.,W. i J. w celu zasilenia budynków mieszkalnych w gaz ziemny. Bezsporne jest zatem, że planowane przedsięwzięcie stanowi realizację inwestycji celu publicznego. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do zgodności decyzji Starosty Pabianickiego z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy P. nr XX/134/2004 z dnia 28 kwietnia 2004 r., obejmującym teren działki inwestycyjnej. Tytułem uwag ogólnych wskazać należy, że w orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie zapisów wprawdzie przewidujących infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie rodzaju inwestycji, a nawet jej przebiegu, podkreślając jednocześnie, że im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. (por. G. Matusik (w:) G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 719; wyroki NSA z 23 października 2014 r., I OSK 537/13; z 17 stycznia 2018 r., I OSK 1683/17; z 7 czerwca 2022 r., I OSK 831/19). Nie jest także wymagane precyzyjne oznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu. Logicznym jest bowiem, że w momencie uchwalania planu organ nie dysponuje wiedzą o szczegółach technicznych przyszłej inwestycji. Dopiero decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna ściśle określać ograniczenia praw do nieruchomości mając na uwadze szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji i związane z tym potrzeby inwestora. Wówczas dokonuje się konkretyzacja obszaru ograniczenia praw do nieruchomości w granicach, w tym także przestrzennych, w których akty planistyczne przewidziały możliwość realizacji inwestycji celu publicznego. W tym zawiera się wypełnienie normy prawnej art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n. wymagającej zgodności ograniczenia prawa do nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki NSA z 26 stycznia 2022 r. I OSK 920/21; z 26 stycznia 2024 r. I OSK 1082/21). W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej (gazowej) czy też jej konkretną lokalizację jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, ażeby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki NSA z: 23 października 2014 r., I OSK 537/13; 8 marca 2017, I OSK 1337/15; 17 stycznia 2018 r., I OSK 1683/17; 7 listopada 2019 r., I OSK 452/18; 23 listopada 2021 r., I OSK 754/21). Powyższe poglądy orzecznictwa sąd w pełni podziela. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że nie jest kwestionowane w sprawie, że działka nr [...] obręb J. częściowo przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową, zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, usługi oznaczone na rysunku planu symbolem 16MR,MN,U oraz częściowo pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę letniskową oznaczoną na rysunku planu symbolem 3ML.MN wraz z rezerwą terenu na poszerzenie drogi oznaczonej na rysunku planu symbolem 15KZ. Przepis § 8 ust. 4 pkt 1 m.p.z.p. w całym obszarze plan ustala docelowo obowiązek ogrzewania lokalnego budynków ze źródeł ekologicznie czystych (energia elektryczna, gaz przewodowy lub z butli, olej opałowy niskosiarkowy do 0,3% oraz inne ekologiczne nośniki energii); plan dopuszcza zastosowanie tradycyjnych źródeł energii. Z kolei w § 18 pkt 2 plan ustala warunki w zakresie zaopatrzenia w gaz poprzez rozbudowę sieci średniego ciśnienia prowadzoną w uzgodnieniu i na warunkach określonych przez właściwy zakład gazowniczy, przy czym ustala jednocześnie zasady lokalizacji gazociągów w liniach rozgraniczających dróg (ulic), zgodne z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Gospodarki, określającym warunki techniczne jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (§ 18 pkt 3). W konsekwencji powyższego pomimo, że działka na której ma zostać zrealizowana inwestycja stanowi drogę dojazdową do przyległych do niej nieruchomości, to sytuacja, w której droga ta nie znalazła odzwierciedlenia w regulacjach planistycznych powoduje, że nie ma do tejże drogi zastosowania przepis § 18 pkt 2 planu. Wskazać jednak należy, że jednocześnie w § 20 plan dopuszcza realizację elementów sieci infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi dróg pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego na cele budowlane. Wszystkie wskazane regulacje zawarte zostały w Rozdział II planu ustalającym przepisy ogólne dla całego obszaru objętego planem. Regulacje ustalają ogólną zasadę lokalizacji gazociągów w liniach rozgraniczających dróg (ulic), jednocześnie dopuszczając realizacje elementów sieci infrastruktury technicznej (zatem także gazociągów) poza liniami rozgraniczającymi dróg pod warunkiem zapewnienia tytułu prawnego na cele budowlane. Przepisy planu nie definiują przy tym pojęcia "zapewnienia tytułu prawnego na cele budowlane", nie wskazują także żadnych ograniczeń co do rodzaju takiego "tytułu prawnego". Przyjąć zatem należy, że plan dopuszcza zapewnienie tytułu prawnego pozwalającego dysponować nieruchomością na cele budowlane, w każdy sposób przewidziany przepisami prawa. Podkreślić w tym miejscu należy, że podstawowym celem decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest właśnie zapewnienie inwestorowi tytułu prawnego do nieruchomości, potrzebnego do uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy właściciel (współwłaściciele, użytkownik wieczysty) nieruchomości nie wyraża zgody na realizację takiego przedsięwzięcia na swojej nieruchomości. Wzmiankowana decyzja stanowi zatem przymusowy tytuł administracyjnoprawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 prawa budowlanego. Decyzja taka służy temu, by bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw, uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej (zob. przykładowo wyrok WSA w Krakowie z 21 października 2021 r., II SA/Kr 532/21). Z wymienionych wyżej powodów w ocenie sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody Łódzkiego, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że decyzja organu pierwszej instancji narusza art. 124 ust. 1 u.g.n. ze względu na to że planowana przez spółkę inwestycja nie spełnia wymogu zgodności z m.p.z.p. W ocenie sądu decyzja Starosty Pabianickiego spełnia kryterium zgodności z obwiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, skoro inwestor w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. uzyskał tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w § 20 m.p.z.p. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną wyrażona w niniejszym uzasadnieniu. Odnośnie odmowy dopuszczenia M.Z. do udziały w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącej M.Z. wskazać należy, że w myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Z regulacji tej jasno wynika, że M. będąca teściową skarżącej M.Z., nie może reprezentować jej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Teściowie nie zostali bowiem ujęci w katalogu osób wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit.a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI