II SA/Łd 233/20

II SA/Łd 233/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /sprawozdawca/
Robert Adamczewski
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Sygn. powiązane
I OSK 503/21 - Wyrok NSA z 2024-05-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 122
art. 6 ust. 2 pkt 10, art. 6 ust. 2 pkt 12, art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierzęcia uchyla zaskarżoną decyzję. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", i art. 4 pkt 2 i pkt 11, art. 5, art. 6 ust. 2 oraz art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 122 ze zm.), dalej jako: "u.o.z.", uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie czasowego odebrania zwierzęcia i odmówiło czasowego odebrania K.P. psa rasy wyżeł, maści brązowo-białej nakrapianej, w wieku lat 2, o imieniu A.
Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o czasowym odebraniu K.P. psa rasy wyżeł, maści brązowo-białej nakrapianej, w wieku lat 2 o imieniu A i przekazał odebranego psa pod opiekę A z siedzibą w B. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 7 ust. 1c i ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 11 i art. 9 ust. 1 u.o.z. oraz art. 104 i art. 107 k.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji K.P., obszernie motywując swoje stanowisko w sprawie, wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7a i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i rzetelnego zbadania zgromadzonego materiału dowodowego, czego konsekwencją było błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że w dacie odebrania psa, ten znajdował się w stanie zdrowia, który zagrażał jego życiu i zdrowiu lub w warunkach bytowych, które zagrażały jego życiu lub zdrowiu. W tej sytuacji odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu powyższego odwołania, uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło o odmowie odebrania K.P. ww. psa. W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, że w dniu 4 sierpnia 2018 r. inspektorzy A z siedzibą w B. odebrali psa rasy wyżeł z terenu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B nr 32, co potwierdza protokół odebrania zwierzęcia i protokół z kontroli warunków bytowych zwierzęcia. Stowarzyszenie pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r. wniosło o wydanie decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z., załączając dokumentację zdjęciową, opis weterynaryjny i opinię behawiorysty. Wniosek zawierał także żądanie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Z kolei K.P. pismem z dnia 13 sierpnia 2018 r. wniósł o wydanie decyzji odmawiającej odebrania zwierzęcia, podkreślając, że psa odebrano mu podczas jego nieobecności. Wcześniej, bo w maju 2018 r., inspektorzy Stowarzyszenia dokonali wizytacji nieruchomości, co potwierdza załączony do pisma protokół potwierdzający tę czynność. Dodatkowo właściciel psa złożył kopię książeczki zdrowia, zaświadczenie lekarza weterynarii z dnia 8 sierpnia 2018 r., dokumentację zdjęciową miejsca pobytu psa oraz oświadczenia w związku z ustaleniami dokonanymi w dniu 19 maja 2018 r. Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 27 sierpnia 2018 r. zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu. W dniu 19 września 2018 r. organ przeprowadził oględziny, w których uczestniczył pracownik organu, K.P. i jego żona. Po przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] r. wydał decyzję o czasowym odebraniu zwierzęcia.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium, odwołując się uprzednio do treści art.6 ust. 1a, art. 6 ust. 2, art. 4 pkt 2, jak i art. 7 ust. 1 i ust. 3 u.o.z., wskazało, iż przepisy te określają przesłanki odebrania zwierzęcia. W sprawie nie ulega wątpliwości, iż przedstawiciele Stowarzyszenia odebrali psa K.P., a zatem w sprawie ma zastosowanie art. 7 ust. 3 u.o.z. Istota postępowania w tym przypadku sprowadza się do ustalenia, czy miał miejsce stan niecierpiącej zwłoki, a zatem czy zasadnie odebrano zwierzę, czy istniało zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia w związku z naruszeniem obowiązków w zakresie należytego utrzymania zwierzęcia.
W ocenie Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że zasadnie odebrano psa, a w konsekwencji decyzja organu I instancji jako wadliwa nie mogła się ostać w obrocie prawnym. Odebranie zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. stanowi o konieczności ustalenia, czy zaistniały w dniu odebrania zwierzęcia ekstremalne, czy też skrajne wręcz, okoliczności. W sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, co potwierdza zebrany materiał fotograficzny, wyniki badań oraz opinia lekarza weterynarii. Lekarz weterynarii w swej opinii (historia wizyt) z dnia 4 sierpnia 2018 r. nie zawarł żadnego stwierdzenia, iż stan zdrowia odebranego psa był krańcowo zły, jak również nie stwierdził, że stan, w którym znajdował się badany pies, zagrażał jego życiu. Przeciwnie stwierdził, że praca serca psa była miarowa, tony serca czyste, perystaltyka w normie, sierść matowa, dostępne do badania węzły chłonne niepowiększone, z wyjątkiem dwóch parametrów wyniki badania krwi w normie. Lekarz weterynarii stwierdził, że pies był wychudzony, sierść miał ubrudzoną, przebywał notorycznie na dużym nasłonecznieniu w kojcu, żebra łatwo wyczuwalne, a skala BCS około 2,5/5. Jednak, jako podkreśliło Kolegium, w opinii nie ma żadnych stwierdzeń wskazujących, że pies jest skrajnie wychudzony, bez tkanki tłuszczowej, odwodniony, nie porusza się o własnych siłach, skrajnie zaniedbany, chory, a choroba nieleczona co najmniej przez okres kilku tygodni, miesiąca. Lekarz nie stwierdził stanu zagrożenia życia, że stan psa był mierny, warunki utrzymania nieodpowiednie, czy że tkanka mięśniowa w zaniku. Takich stwierdzeń w opinii lekarza weterynarii nie ma, a tylko w takim przypadku, zdaniem Kolegium, zachodziłaby podstawa do zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z. Również materiał zdjęciowy dołączony do akt sprawy przez samo Stowarzyszenie nie wskazuje, aby stan, w którym znajdował się pies, uzasadniał jego odebranie w dniu 4 sierpnia 2018 r. Odnosząc się do zdjęcia, na którym widać garnek z wodą i muchami, Kolegium wyjaśniło, że na tych zdjęciach nie ma zwierzęcia w złej kondycji fizycznej i zwierzęcia przetrzymywanego w warunkach skrajnego zaniedbania lub niechlujstwa. Kondycja zwierzęcia nie jest idealna, ale twierdzenie o złym stanie zwierzęcia, czy jego złej kondycji, nie znajduje potwierdzenia. W przypadku stosowania następczego czasowego odebrania zwierzęcia jego stan jest widoczny dla każdego, a nadto w opinii lekarza weterynarii zawarte są jasne stwierdzenia, że stan zagrożenia niezależnie, w której postaci, ma faktycznie miejsce. W tym przypadku taka sytuacja nie ma miejsca.
Zdaniem Kolegium, nie znajduje zatem potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym pogląd Stowarzyszenia, iż stan, w którym znajdował się pies w dniu 4 sierpnia 2018 r., uzasadniał natychmiastowe jego odebranie, a następnie wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. W sprawie nie miało miejsce ani przebywanie psa bez dostępu do światła dziennego, bez opieki weterynaryjnej, bez dostępu do wody, bez dostępu do pożywienia, bez możliwości swobodnego poruszania się, w pomieszczeniu, w którym były śmieci, odpadki, ostre elementy mogące powodować kontuzje lub zranienia. Nawet stan kojca, który choć nie jest idealny (z uwagi na niewielką ilość zacienienia) nie uzasadniał twierdzenia, że w sprawie miało miejsce drastyczne naruszenie norm zawartych w u.o.z.
Istnieje, w ocenie Kolegium, zasadnicza różnica między możliwością zastosowania art. 7 ust. 1 u.o.z., a możliwością zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z., która sprowadza się do stwierdzenia, iż zwierzę znajduje się w takim stanie, że dalsze jego przebywanie u właściciela lub opiekuna stanowi o zagrożeniu jego życia lub zdrowia i stan taki musi być drastyczny. W sprawie nie ma to miejsca. Nie zmienia powyższego także opinia zoopsychologa i behawiorysty, z której wynika tylko, że pies ma ogromne braki socjalizacyjne, ale nie wynika, że znajdował się on w stanie zagrożenia życia czy też zdrowia. Także z protokołu sporządzonego przez inspektorów Stowarzyszenia z dnia 19 maja 2018 r. wynikają jedynie zastrzeżenia co do schronienia przed warunkami atmosferycznymi. Jedyne uchybienia to: brak zadaszenia w kojcu i brak aktualnych szczepień, podczas gdy stan psa określono na dobry, a kojec czysty.
Zdaniem Kolegium, wskazane ustalenia pozostają w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi w dniu 4 sierpnia 2018 r. w sytuacji, gdy stan kojca nie uległ zasadniczej zmianie. Tymczasem Stowarzyszenie w dniu 4 sierpnia 2018 r. oceniło, że stan techniczny pomieszczenia, w którym przebywa pies, jest nieprawidłowy, występują rażące zaniedbania lub niechlujstwo, używa się urządzenia zmuszające do utrzymania nienaturalnej pozycji lub zadaje się zbędny ból, cierpienie lub śmieć, warunki utrzymania zagrażają zdrowiu lub życiu, zwierzę nie ma ochrony przed warunkami atmosferycznymi, brak dostępu do wody. Zdaniem Kolegium, niewątpliwie należało lepiej zadaszyć kojec i wymienić garnek z wodą, ale nie podstaw do twierdzenia, że między majem i sierpniem 2018 r. stan kojca i zachowanie jego właściciela uległo takiej zmianie, że należy stwierdzić stan zagrożenia życia lub zdrowia, bowiem stan psa uwidoczniony na zdjęciach Stowarzyszenia na to nie wskazuje. Nie miał więc miejsca, zdaniem Kolegium, stan określony w art. 7 ust. 3 u.o.z., co najwyżej można byłoby twierdzić, iż w dniu 4 sierpnia 2018 r. zaistniał stan określony w art. 7 ust. 1 u.o.z., ale przedmiot postępowania jest jasno określony i tej normy nie można w sprawie zastosować.
Kolegium podkreśliło przy tym, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób prawidłowy, a istota sprowadza się do jego oceny, która to, zdaniem Kolegium, w wydanej przez organ I instancji decyzji była zbyt daleko idąca i sprowadzała się do bezkrytycznego powielenia poglądu wyrażonego przez Stowarzyszenie, a w konsekwencji do bezzasadnego zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z.
Zarzuty zawarte w odwołaniu K.P., zdaniem Kolegium, należało w części więc uznać za uzasadnione, bowiem w sprawie art. 7 ust. 3 u.o.z. nie mógł mieć zastosowania.
W konkluzji Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta Ł. prawidłowo wszczął w sprawie postępowanie, ale zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do skutecznego twierdzenia, że w dniu 4 sierpnia 2018 r. miał miejsce stan niecierpiącej zwłoki. K.P. w odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji I instancji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Jednak, w ocenie Kolegium, nie było podstaw do uwzględnienia tego wniosku, bowiem w sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 105 k.p.a. nie wystąpiła, a zachodziła konieczność wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Zdaniem Kolegium, w sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, iż organ I instancji wydał swą decyzję z naruszeniem art. 7a, bowiem w stanie faktycznym i prawnym norma ta nie miała zastosowania, a nadto nie było wątpliwości co do treści normy prawnej.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższą decyzję A z siedzibą w B. wskazało na naruszenie przepisów prawa, tj. art.4 pkt 2 i pkt 11, art. 5, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 3 u.o.z. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię skutkującą chybionym uznaniem, iż postępowanie K.P. wobec psa nie nosiło znamion znęcania się nad tym zwierzęciem, a wobec tego brak było przesłanek do czasowego odebrania mu psa, w sytuacji braku wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności związanych ze sprawą, w tym przede wszystkim nieuwzględnienia, iż sprawa w dalszym ciągu objęta jest postępowaniem przygotowawczym w sprawie karnej, w toku której w dniu [...] r. Sąd Rejonowy dla Ł.W. w Ł. wydał postanowienie (sygn. [...]) uchylające postanowienie Prokuratury Rejonowej Ł. – G. w Ł. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania i zobowiązujące ją do dalszego jego prowadzenia, wskazując, iż K. P. nie zawsze wywiązywał się z obowiązku opieki nad psem w sposób wystarczająco sumienny, a co stoi w sprzeczności z ustaleniami poczynionymi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w sprawie, niezrozumiałymi dla strony skarżącej, gdyż niemającymi oparcia w zebranym w postępowaniu materiale dowodowym, dodatkowo przy nieprawidłowej interpretacji przepisów, skutkiem czego stało się co najmniej przedwczesne uznanie, iż zwierzę nie było przetrzymywane w nieodpowiednich warunkach bytowych, nie pozbawiono go wody zdatnej do picia oraz zapewniono mu wymagane szczepienia, zaś stan jego zdrowia nie budził zastrzeżeń.
Z tych powodów Stowarzyszenie wniosło o:
1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci:
a) akt sprawy [...] Sądu Rejonowego dla Ł.W. w Ł.,
b) akt sprawy [...] Prokuratury Rejonowej Ł. – G. w Ł.,
c) fotokopii postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.- W. w Ł. z dnia [...] r., sygn. [...],
d) uzupełnionego opisu badania psa z dnia 4 sierpnia 2018 r. w Klinice Weterynaryjnej C w K., będącego uszczegółowieniem wcześniejszej dokumentacji medycznej psa z ww. daty, zwłaszcza w kontekście argumentacji K.P. oraz wskazanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.;
2. uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji w trybie autokontroli;
3. aternatywnie - uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji w całości;
4. wstrzymanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykonania zaskarżonej decyzji w całości,
5. alternatywnie - wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykonania zaskarżonej decyzji w całości.
W ocenie strony skarżącej, zaskarżona decyzja nie uwzględnia protokołów czynności dotyczących psa sporządzonych przez pracowników Stowarzyszenia wskazujących na skrajne wyczerpanie psa w związku z panującymi w dacie jego odebrania wysokimi temperaturami, a co było bezpośrednim skutkiem braku zapewnienia ze strony właściciela (pomimo wcześniejszych sygnalizacji w tym zakresie ze strony Stowarzyszenia poprzedzających odebranie psa) właściwych warunków bytowych, w tym pozbawienia zwierzęcia wody zdatnej do picia, ale też wybiórczej analizy dokumentacji medycznej dotyczącej psa, a nadto w sytuacji braku ustalenia obecnego stanu prowadzonego postępowania karnego przygotowawczego, w toku którego w dniu [...] r. Sąd Rejonowy dla Ł.W. w Ł. uchylił postanowienie Prokuratury Rejonowej Ł. – G. w Ł. o umorzeniu sprawy.
Nie może – w ocenie strony skarżącej – budzić wątpliwości, iż wobec psa doszło ze strony jego właściciela do znęcania się polegającego na przetrzymywaniu zwierzęcia w nieodpowiednich warunkach bytowych, pozbawieniu go wody zdatnej do picia oraz braku zapewnienia mu wymaganych szczepień, a co stanowi o popełnieniu przez niego przestępstwa z art. 35 ust. 1a u.o.z., a co potwierdza już dotąd zebrany w sprawie materiał dowodowy, który nie został jednak przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniony w całości. Zaskarżona decyzja w istocie opiera się jedynie na argumentacji powołanej w odwołaniu. Pies nie został przez pracowników Stowarzyszenia odebrany natychmiast w związku ze stwierdzonymi w opiece nad nim nieprawidłowościami, ale stało się to w terminie późniejszym, tj. 4 sierpnia 2018 r., wobec braku zastosowania się właściciela do zaleceń inspektorów Stowarzyszenia z wcześniejszych interwencji, a nadto wobec dalszego, niepokojącego pogorszenia się stanu psa, kiedy to niezwłocznie po odebraniu trafił on do lekarza weterynarii, który stwierdził dodatkowo jego wychudzenie oraz gorączkę i udzielił mu niezbędnej pomocy medycznej. Powoływanie się w tym zakresie jedynie na wyniki badań krwi zwierzęcia, które – w przeciwieństwie do stanowiska Kolegium oraz K. P. – wskazywać mogą na pewne zaniedbania w opiece nad psem sprzed daty jego odebrania, bez uwzględnienia dodatkowych, istotnych aspektów z nim związanych, należy ocenić jako co najmniej niepełne. Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia [...] r. zwrócił uwagę m.in. na konieczność przesłuchania w charakterze świadka lekarza weterynarii T.S. na okoliczności związane z kondycją psa w dacie jego odebrania.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutu Kolegium, iż pomimo niezmieniających się warunków bytowych inspektorzy Stowarzyszenia nie zabrali psa wcześniej, i na tej podstawie wywodzenie, że nie miało miejsca zagrożenie zdrowia lub życia zwierzęcia, strona skarżąca wskazała, iż pierwsza interwencja miała miejsce w dniu 19 maja 2018r., kiedy to najwyższa temperatura w Ł. wynosiła 18°C, zatem inspektorzy Stowarzyszenia, analizując czynniki środowiskowe i aktualny stan zwierzęcia, uznali wówczas, że sama poprawa warunków będzie wystarczająca, aby uchronić zwierzę. Wówczas nie było potrzeby odebrania psa. Druga kontrola odbyła się w dniu 16 lipca 2018 r., kiedy to najwyższa temperatura w Ł. wyniosła 22°C, stąd inspektorzy postanowili wówczas ostatni raz pouczyć właściciela psa i dać możliwość poprawy warunków bytowych psa, informując jednocześnie i uczulając na rosnące temperatury powietrza. Właściciele psa wyrazili zrozumienie i zobowiązali się poprawić warunki bytowe psa. W dniu ostatniej kontroli zakończonej odebraniem psa, tj. 4 sierpnia 2018r., temperatura w Ł. wynosiła 29°C, dzień był bardzo słoneczny. Tymczasem właściciele psa, pomimo licznych próśb ze strony inspektorów, od dnia 19 maja do dnia 4 sierpnia 2018 r. nie zrobili absolutnie nic, aby zabezpieczyć zwierzę przed trudnymi warunkami atmosferycznymi, pomimo tego że byli przez inspektorów regularnie i czytelnie edukowani w tej kwestii. W dniu odebrania zwierzę było ewidentnie przegrzane, miało problemy z oddychaniem, drżało, a ten stan potwierdzili również wezwani na miejsce funkcjonariusze Policji.
Strona skarżąca podkreśliła, że w dniu 4 sierpnia 2018 r. pies wykazywał ewidentne objawy wymagające zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z., tj. znajdował się w stanie zagrożenia zdrowia i życia, a dalsze pozostawanie go u dotychczasowego właściciela mogło mu bezpośrednio zaszkodzić. Opiekunowie psa nie wykazali chęci zmiany jego sytuacji bytowej w jakimkolwiek zakresie, przyczyniając się w ten sposób do utrzymywania zwierzęcia w warunkach niezaspokajających jego potrzeb, co samo w sobie świadczy o zaniedbaniu psa i stanowi zagrożenie dla zdrowia zwierzęcia, zwłaszcza gdy jest to młody, rosnący pies dużej rasy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 20 maja
2020 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania K.P. w piśmie z dnia 28 lipca 2020 r. wskazał, że toczące się przeciwko niemu przed Prokuraturą Rejonową Ł. – G. postępowanie karne (sygn. [...]) w przedmiocie znęcania się nad psem zostało zakończone. W dniu [...] Prokuratur ponownie wydał postanowienie o umorzeniu ww. postępowania z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Jak wynika z uzasadnienie ww. postanowienia, w toku sprawy został dopuszczony dowód z opinii biegłego prof. J.S., który stwierdził, iż pies był utrzymywany w warunkach i w sposób, który nie zagrażał jego życiu lub zdrowiu. Pies, jak wskazał uczestnik postępowania, został odebrany w dniu 4 sierpnia 2018 r., zatem niedługo miną 2 lata od momentu, kiedy stracił on wiernego przyjaciela. Przez ten czas nie mógł zobaczyć psa, bo osoby ze Stowarzyszenia nie chcą udzielić informacji, gdzie przebywa pies. Co więcej, nawet gmina, która powinna przez cały czas sprawować kontrolę nad psem, nie ma wiedzy, gdzie on aktualne przebywa. Informacja o miejscu pobytu psa jest ściśle tajna, zatem nie ma żadnej możliwości zweryfikowania twierdzeń strony skarżącej, iż pies ma się świetnie. Nie są zrozumiałe twierdzenia zawarte w skardze, że oddanie psa jest przedwczesne i mogłoby doprowadzić do zaprzepaszczenia już osiągniętych wyników leczenia i behawioralnych, podczas gdy – jak zauważył uczestnik – pies w dniu 4 sierpnia 2020 r. (powinno być: 2018 r.) był zdrowym psem i takiego leczenia nie wymagał. Nadto nie wskazano w skardze, jakie to postępy poczynił pies od momentu zabrania, które mogą zostać zaprzepaszczone. Okoliczność, czy aktualny stan zdrowia i rozwój psa jest prawidłowy w stosunku do wieku, może zostać ocenione tylko przez niezależnego specjalistę. W konkluzji uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że w związku z ogłoszeniem siedziby sądu (miasta Łódź) czerwoną strefą zagrożenia epidemiologicznego wynikającego z wirusa SARS-CoV-2 zarządzeniem z dnia 25 listopada 2020 r. niniejsza sprawa została skierowana na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W niniejszej sprawie w związku z ogłoszeniem siedziby sądu (miasta Łódź) czerwoną strefą zagrożenia epidemiologicznego wynikającego z wirusa SARS-CoV-2 kwestia nadmiernego zagrożenia życia i zdrowia osób uczestniczących w rozprawie jest bezdyskusyjna. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału, biorąc pod uwagę prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z związku z wpływem skargi do Sądu w dniu 11 marca 2020 r., uznał za konieczne rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Biorąc od uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 122 ze zm.), dalej jako: "u.o.z". Celem tej ustawy jest zapewnienie ochrony zwierzętom jako istotom żyjącym, zdolnym do odczuwania cierpienia, którym człowiek jest winien poszanowanie, ochronę i opiekę (art. 1 ust. 1 ustawy). Przedmiotowa ustawa stanowi, że każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania, przez które należy rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2 u.o.z.). Oznacza to, że wszelkie działania, podejmowane w stosunku do zwierząt powinny mieć na względzie ich dobro. Ustawa wprowadza szereg rozwiązań służących realizacji jej podstawowego celu. Jednym z takich rozwiązań jest możliwość niezwłocznego, czasowego odebrania zwierzęcia, ustanowiona w art. 7 ust. 3 u.o.z., zezwalająca na podjęcie szybkich i sprawnych działań w razie stwierdzenia, że dalsze przebywanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Wskazać przy tym należy, że decyzja o odebraniu zwierzęcia podejmowana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., w przeciwieństwie do decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy, wydawana jest wówczas, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane właścicielowi lub opiekunowi. W tym przypadku fizyczne odebranie zwierzęcia jest działaniem poprzedzającym podjęcie decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. W rezultacie postępowanie organu wydającego taką decyzję nie może ograniczać się wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu upoważnionego do wcześniejszego odebrania zwierzęcia, lecz powinno polegać na wnikliwym, następczym zbadaniu dokonanego już odebrania zwierzęcia. Ponadto postępowanie to powinno być prowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (vide wyroki NSA: z dnia 11 czerwca 2013 r. w sprawie II OSK 2417/12, z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie II OSK 263/10, wyroki WSA: w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie IV SA/Wa 2877/13, w Opolu z dnia 24 października 2014 r. w sprawie II SA/Op 348/13, w Łodzi z dnia 21 stycznia 2016 r. w sprawie II SA/Łd 641/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie wyjaśnić należy, że wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. uzależnione jest od ustalenia, iż miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 tej ustawy, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Przepis ten wprowadza dodatkowe przesłanki orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt w stosunku do przesłanki decyzji wydawanej w oparciu o art. 7 ust. 1 u.o.z., w sytuacji gdy faktyczne odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji w tym przedmiocie. Ponadto wyjaśnić należy, że przez znęcanie się nad zwierzętami, stanowiące konieczną przesłankę każdego orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, w myśl art. 6 ust. 2 u.o.z., należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.), a także stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt (art. 6 ust. 2 pkt 12 u.o.z.).
Organy orzekające w niniejszej sprawie obowiązane były zatem przeprowadzić szczegółowe i rzetelne postępowanie, które wyjaśniłoby, czy spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o czasowym odebraniu psa rasy wyżeł o imieniu A ich właścicielowi w świetle art. 7 ust. 3 u.o.z. Niewątpliwie z obowiązku tego wywiązał się jedynie organ I instancji, dokonując, zdaniem Sądu, prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Natomiast ocena tego materiału zaprezentowana przez Kolegium w zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że postępowanie odwoławcze poprzedzające wydanie tej decyzji przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 15 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu przypomnieć należy, że w postępowaniu odwoławczym obowiązują te same zasady co w postępowaniu przed organem I instancji, w zakresie zebrania całego materiału dowodowego i jego pełnej oceny (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), uwzględniającej znaczenie i wartość dowodów dla toczącej się sprawy (art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Jednakże swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze – musi opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ. Po drugie - ocena ta powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki i znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wymaga, by uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r., II SA/Łd 426/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy Kolegium uchybiło obowiązkowi przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia spełnienia przesłanek niezwłocznego, czasowego odebrania ww. psa, a zaprezentowana przez Kolegium ocena materiału dowodowego została dokonana z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że wybiórcza ocena dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia skutkowała w rezulatcie przyjęciem stanowiska, iż wskazany pies nie przebywał w warunkach ekstremalnych, czy wręcz drastycznych, a tylko takie – zdaniem Kolegium - mogły stanowić podstawę do odebrania psa, stosownie do przesłanek art. 7 ust. 3 u.o.z.
Zaprezentowane przez Kolegium stanowisko, wziąwszy pod uwagę zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, podzielając argumentację skarżącego Stowarzyszenia, należało uznać za wadliwe. W tym względzie z całą mocą należy podkreślić, iż nie budzą żadnych wątpliwości oświadczenia inspektorów A wskazujące, iż w dniu odbierania psa miał on podwyższoną temperaturę, drżał, a wskazane wyniki badania krwi odbiegały od normy. Uwagę zwraca przy tym panująca na zewnątrz w dniu 4 sierpnia 2018 r. temperatura powietrza (ponad 30oC) i brak właściwego zadaszenia kojca, w którym przebywał pies, mimo kilkukrotnego zwracania właścicelowi uwagi na konieczność wykonania obowiązków z tym związanych. Takie stan psa, jak podaje strona skarżąca, potwierdzili również wezwani na miejsce funkcjonariusze Policji.
Okoliczności te, w ocenie Sądu, znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach (tj. protokół z przeprowadzonych przez inspektorów A trzech kontroli, wraz z załączonymi do niego zdjęciami, opinia lekarsko-wetrerynaryjna sporządzona po interwencyjnym odebraniu psa oraz protokół z oględzin dokonanych przez organ) jednoznacznie potwierdzały prawidłowość przyjętego przez organ I instancji stanowiska, że dalsze pozostawienie psa Aa u dotychczasowego właścicela zagrażało jego życiu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że warunki, w których przebywał pies (długotrwałe przebywanie w kojcu całkowicie nasłonecznionym o wybetonowanym podłożu), zagrażały jego zdrowiu i życiu, a panująca przy tym temperatura powietrza (powyżej 30oC) przesądziła o ekstremalnym charakterze tych warunków. Wszakże, jak już wyżej wskazano, w dniu odbierania psa (4 sierpnia 2018 r.) miał on podwyżoną tempertaurę ciała, drżał i musiał być transportowany klimatyzowanym samochodem do Kliniki Weterynaryjnej C w K., a wcześniej schładzany wodą przez inspektorów A. Lekarz weterynarii badający psa potwierdził następujące objawy: "pies rozgrzany, zieje. Sierść matowa, ubrudzona, pies wychudzony. Dostępne do badania węzły chonne niepowiększone. (...) Skala BCS ok. 2,5/5", co potwierdza załączona do akt "Historia wizyt – Badanie i diagnostyka". Ponadto załączona ocena behawioralna psa przeprowadzona przez behawiorystkę zoopsycholog Monikę Kansy-Dziurdzia w dniu 8 sierpnia 2018 r. wskazuje, że: pies "zachowuje się bardzo lękliwie wobec innych psów oraz całego otoczenia. (...) Ogromny lęk na dźwięki. Przyjmuje pozycję leżącą z podsikiwaniem po głośnym dźwięku. Pies w ogóle niesocjalizowany. Ogromne braki socjalizacyjne. Ewidentnie wykazuje cechy psa żyjącego w boksie".
Tymczasem Kolegium zmierzając do obalenia prawidłowej oceny charakteru powyższych okoliczności przez organ I instancji, wbrew zasadom logiki, podjęło próbę wykazania, iż warunki te nie zagrażały życiu psa, podczas gdy z samego doświadczenia życiowego wynika, że długotrwałe przebywanie na słońcu w upalny dzień stanowi zagrożenie dla życia. Nie sposób przy tym uznać za prawidłową ocenę wybiórczo branych pod uwagę fragmentów z opinii weterynaryjnej (korzystnych z punktu widzenia realizacji obowiązków właściciela psa) mających niejako potwierdzać, jak wskazało Kolegium, iż pies nie znajdował się w warunkach, które zagrażały jego życiu, bowiem w opinii weterynaryjnej nie znalazło się stwierdzenie, iż stan zdrowia odebranego psa był krańcowo zły, jak również nie stwierdzono, że stan, w którym znajdował się pies, zagrażał jego życiu. Jak wskazało Kolegium - dokonując oceny owej opinii - wręcz przeciwnie, z opinii tej wynika, że "praca serca miarowa, tony serca czyste, perystaltyka w normie, sierść matowa, dostępne do badania węzły chłonne niepowiększone. Z wyjątkiem dwóch parametrów wyniki badania krwi". W związku z tym, wobec również załączonego materiału zdjęciowego, Kolegium w konkluzji przyjęło, że z materiału nie wynika, aby stan, w którym znajdował się pies, uzasadniał jego odebranie w dniu 4 sierpnia 2018 r.
Zdaniem Sądu, zaprezentowana powyżej wybiórcza analiza i ocena korzystnych dla właściciela psa elemntów opinii nie spełnia wymogów art. 80 k.p.a. Podobnie, w ocenie Sądu, jako przekraczającą swobodną ocenę dowodów uznać należy także zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji ocenę realizacji przez właściciela obowiązku zapewnienia wody dla psa w postaci garnka z wodą i muchami. Zmierzając tym pozbawionym logiki tokiem rozumowania należałoby przyjąć, że także pozostawienie ścieków celem napojenia psa stanowi realizację obowiązków w postaci zapewnienia zwierzęciu dostępu do wody, zwłaszcza w upalny dzień.
Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że Kolegium dokonało niewłaściwej, bowiem z przekroczeniem granic swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, co przesądziło o konieczności uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone uchybienia w zakresie prawidłowości dokonanej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkowały jednocześnie naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który Kolegium przyjęło za podstawę swego rozstrzygnięcia w sprawie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium uwzględni wyżej przedstawione uwagi dotyczące prawidłowości oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające, stosując przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz stosownie do ustaleń poczynionych w oparciu o całokształt materiału dowodowego i jego prawidłowej oceny wyda rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie w tych ramach Kolegium dokona właściwej oceny mocy dowodowej wskazanych w skardze dokumentów, tj. postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.- W. w Ł. z dnia [...] r., sygn. [...], uzupełnionego opisu badania psa z dnia 4 sierpnia 2018 r. w Klinice Weterynaryjnej C w K. (będącego uszczegółowieniem wcześniejszej dokumentacji medycznej psa z ww. daty), będącej wyrazem ich konfrontacji z pozostałymi zgromadzonymi dowodami mającymi kluczowe znaczenie dla zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak sentencji.
dc