II SA/Łd 23/21

II SA/Łd 23/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Dębowska
Robert Adamczewski
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2010
art. 3 ust. 1 pkt 3, pkt 4 i pkt 5, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6c ust. 1, art. 9e ust. 2, art. 9x ust. 1 pkt 2, art. 9zb ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 31 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2021 roku sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za mieszanie selektywnie zbieranych odpadów różnych rodzajów ze sobą oddala skargę. dc
Uzasadnienie
II SA/Łd 23/21
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Z. nałożył na W.S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w dniu 18 grudnia 2019 r. do Urzędu Miejskiego w Z. zgłosił się mieszkaniec wsi Ł. z informacją, że był świadkiem zdarzenia, w którym obsługa śmieciarki miesza selektywnie zebrane odpady komunalne różnych rodzajów ze sobą, tzn. do jednej śmieciarki trafiają odpady frakcji: papier z niebieskiego kosza oraz odpady frakcji plastik i metal z kosza w kolorze żółtym. Jednocześnie udostępnił nagranie ilustrujące zaistniałą sytuację. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 9e ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązany jest do przestrzegania ustawowego zakazu mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości oraz selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą. Na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 2 przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który miesza selektywnie zebrane odpady komunalne ze zmieszanymi odpadami komunalnymi lub selektywnie zebrane odpady różnych rodzajów ze sobą - podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 50.000 zł. W tej sytuacji zaistniały przesłanki faktyczne i prawne do wszczęcia z urzędu, na podstawie art. 9zb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na W.S. kary pieniężnej za pierwszy ujawniony przypadek mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą.
W dniu 14 stycznia 2020 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie zobligował stronę do przedłożenia wydruków z urządzeń GPS z dnia 18 grudnia 2019 r., które obrazują trasę śmieciarek o nr rej. [...] oraz [...]. W piśmie z dnia 4 lutego 2020 r. strona wyjaśniła, iż w dniu 18 grudnia 2019 r. odbierała odpady zbierane selektywnie: tworzywa sztuczne, papier oraz szkło. Ponadto strona wyjaśniła, iż na odbiór odpadów wskazanych frakcji miała awizowane 3 pojazdy, z których samochodem marki Mercedes o nr rej. [...] zbierane były odpady z pojemników żółtych. Podczas odbioru, po wstępnej weryfikacji zawartości pojemnika koloru niebieskiego, pracownik firmy stwierdził, że w koszu znajdują się przede wszystkim tworzywa sztuczne i wsypał odpady do śmieciarki nie według przeznaczenia pojemnika, lecz według zawartości kosza. Do pisma strona dołączyła wydruk urządzenia GPS z dnia 18 grudnia 2019 r. obrazujący trasę śmieciarek o nr rej. [...] oraz [...].
W ocenie organu z przedstawionych wydruków z urządzeń GPS, nie można jednoznacznie stwierdzić o fakcie prawidłowej realizacji odbioru odpadów komunalnych zebranych w sposób selektywny. W związku z powyższym organ wezwał mieszkańca wsi Ł., w charakterze świadka, w celu złożenia zeznań w sprawie. W dniu 3 marca 2020 r. świadek zgłosił się do Urzędu Miejskiego w Z. i złożył zeznania. Z jego zeznań wynikało, że w dniu 18 grudnia 2019 r. obsługa śmieciarki o nr rej. [...] podczas realizacji odbioru na sąsiedniej nieruchomości wsypuje odpady z żółtych koszy przeznaczonych na plastik i metal oraz z koszy niebieskich przeznaczonych na papier do jednej śmieciarki, w związku z powyższym zarejestrował proces odbioru odpadów komunalnych ww. frakcji ze swojej nieruchomości. Odbiór odpadów przebiegał w ten sam sposób jak na sąsiedniej nieruchomości, tj. odpady z żółtego kosza i odpady z kosza niebieskiego zostały wsypane do śmieciarki o nr rej. [...]. Ponadto z zeznań wynikało, że odpady komunalne były posegregowane w sposób prawidłowy tzn.: w koszu koloru niebieskiego znajdowały się jedynie opakowania z papieru i tektury, natomiast w koszu koloru żółtego znajdowały się opakowania z tworzyw sztucznych m.in. butelki typu PET.
W dniu 7 kwietnia 2020 r. organ wydał decyzję nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 30.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą. W wyniku rozpatrzenia odwołania W.S. od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ wyjaśnił, iż kierując się uwagami Kolegium w dniu 23 lipca 2020 r. przeprowadzono dowód z zeznań świadka, który opisał przebieg odbioru odpadów w dniu 18 grudnia 2019 r. Świadek zeznał, iż obsługa śmieciarki na sąsiedniej nieruchomości mieszała selektywnie zebrane odpady komunalne różnych rodzajów ze sobą, tzn. papier z metalem i plastikiem. W taki sam sposób odpady zostały odebrane z jego nieruchomości i dlatego też zarejestrował proces odbioru odpadów ze swojej nieruchomości. Organ stwierdził, iż w oparciu o art. 9ze ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustalając wysokość kary brał pod uwagę: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszeń oraz dotychczasową działalność podmiotu. Analizując stopień szkodliwości czynu organ zauważył, iż prowadzenie nieprawidłowej gospodarki odpadami komunalnymi przejawiające się mieszaniem selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych frakcji ze sobą, negatywnie wpływa na wizerunek Gminy [...], której zadaniem własnym jest utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy oraz demotywująco wpływa na mieszkańców, którzy zobowiązując się do segregowania odpadów mają poczucie, że przyczyniają się do poprawy stanu środowiska naturalnego. Nieprawidłowe realizowanie usługi odbioru segregowanych odpadów komunalnych, w sytuacji gdyby odbywało się na dużą skalę, może w efekcie prowadzić do nieosiągnięcia przez Gminę [...] wymaganych poziomów recyklingu i naraża na konieczność poniesienia znacznych kar finansowych. Prowadzi także do kolejnych negatywnych skutków na etapie zagospodarowania odpadów. Przetwarzanie odpadów komunalnych na instalacji nieprzystosowanej do przetwarzania określonego typu odpadów komunalnych może powodować obniżenie wydajności i sprawności instalacji lub nawet jej awarię. Organ podkreślił, iż na określenie wysokości kary pieniężnej wpływa również dotychczasowa działalność podmiotu w zakresie realizacji ustawowych obowiązków, a przede wszystkim dotychczasowa karalność. W roku 2015 przedsiębiorca został ukarany karą pieniężną za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, pomimo iż podmiot nie pierwszy raz dopuszcza się deliktu administracyjnego określonego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Jednakże po raz pierwszy strona złamała zakaz mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych frakcji ze sobą. Ponadto organ wziął także pod uwagę wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia 4 lutego 2020 r., z których wynika, że nieprawidłowy odbiór odpadów komunalnych zebranych selektywnie miał charakter jednorazowy i incydentalny, a wobec pracowników zostały już wyciągnięte konsekwencje służbowe. W związku z powyższym wysokość administracyjnej kary pieniężnej za pierwszy ujawniony przypadek mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą została określona w wysokości 10.000 zł, tj. w najniższym przewidzianym w przepisach poziomie.
Organ wskazał także, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem organu waga naruszenia prawa nie jest znikoma i może prowadzić do daleko idących konsekwencji społecznych, finansowych, jak i środowiskowych, a ponadto w przypadku zachowania polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu nie stanowi o zaprzestaniu naruszania prawa. Nie zachodzą także przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem dotychczas za czyn z dnia 18.12.2019 r. polegający na mieszaniu ze sobą różnych frakcji selektywnie zebranych odpadów komunalnych przedsiębiorca nie został ukarany. Organ stwierdził także, iż badał istotną w sprawie kwestię wystąpienia przesłanek fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w 189f § 2 k.p.a. W przepisie art. 189 § 2 pkt 1-2 k.p.a. chodzi o przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co w rozpatrywanej sprawie ze względu na jednorazowy i nieciągły charakter naruszenia prawa jest niemożliwe, czy też powiadomieniem właściwych podmiotów, tj. Burmistrza [...]. Ponadto odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej uniemożliwi spełnienie celów kary, chociażby celu prewencyjnego.
W odwołaniu W.S. podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § l k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81a § 1 k.p.a. i art. 86 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia w sprawie czynności dowodowych o istotnym znaczeniu dla przedmiotu rozstrzygnięcia, objawiający się zaniechaniem przeprowadzenia czynności przesłuchania świadków w osobach kierowców obsługujących w dacie zdarzenia pojazd do odbioru odpadów o nr rej. [...], jak również zaniechanie czynności przesłuchania samej strony, a w efekcie dokonanie w sprawie ustaleń faktycznych w sposób całkowicie dowolny, tj. bez wymaganej bazy dowodowej zgromadzonej w sposób przewidziany właściwymi przepisami obowiązującej w tym zakresie procedury administracyjnej;
- art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez rzeczywisty brak wskazania w treści rozstrzygnięcia jakiego zdarzenia (skonkretyzowanego wedle miejsca, czasu oraz opisu penalizowanego zachowania) dotyczy zaskarżona decyzja, co w istocie pozbawia ją podstawowych cech decyzji administracyjnej rozumianej jako akt o charakterze konkretnym i indywidualnym;
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę rozpoznanego zdarzenia z punktu widzenia przesłanek obligujących organ do odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej, a w konsekwencji niesłuszne obciążenie strony zobowiązaniem pieniężnym.
Przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy Kolegium Odwoławczemu organ pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a., podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odnosząc się do zarzutów odwołania co do naruszenia przepisów postępowania i braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w osobach kierowców obsługujących w dacie zdarzenia śmieciarkę o nr rej. [...], jak również samego skarżącego wyjaśnił, iż w toku postępowania strona miała prawo wniesienia o przesłuchanie swoich pracowników, lecz nie skorzystała z tego uprawnienia. Strona odpowiadając na wezwanie z dnia 14 stycznia 2020 r. skorzystała z możliwości złożenia w sprawie wyjaśnień, przyznając, że pracownik obsługi śmieciarki dokonał jedynie wstępnej weryfikacji zawartości kosza podczas, której stwierdził, że przede wszystkim w koszu znajdują się tworzywa sztuczne i bezrefleksyjnie wsypał odpady do śmieciarki według "głównej" zawartości. Strona poinformowała, iż wobec pracownika zostały wyciągnięte konsekwencje służbowe.
Decyzją z dnia [...] października 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm), zwanej dalej "ustawą". Ustawa ta określa m. in. kwestie związane z warunkami wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów.
Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który miesza selektywnie zebrane odpady komunalne ze zmieszanymi odpadami komunalnymi lub selektywnie zebrane odpady różnych rodzajów ze sobą - podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 50.000 zł. Przepis ten jest przepisem sankcyjnym w stosunku do regulacji zamieszczonej w art. 9e ust. 2 ustawy, który stanowi, iż zakazuje się mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości oraz selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą. Przepis karny art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy nie zakłada ciągłości, a zatem nawet jednorazowe zmieszanie wyczerpuje znamiona deliktu administracyjnego (zob. Wojciech Radecki "Utrzymanie czystości i porządku w gminach". Komentarz, wyd. IV, opubl. WK 2016).
Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 ustawy). Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xaa pkt 1, art. 9xb pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 1 pkt 2 i ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu (art. 9zc ust. 1 ustawy).
Dokonując wyboru wysokości kary, która musi się mieścić w granicach zakreślonych przepisami, organ nakładający karę jest zatem zobowiązany brać pod uwagę trzy okoliczności:
1) stopień szkodliwości czynu,
2) zakres naruszenia,
3) dotychczasową działalność podmiotu.
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z informacją uzyskaną od mieszkańca Ł., który był świadkiem zdarzenia, w którym obsługa śmieciarki w dniu 18 grudnia 2019 r. na sąsiedniej nieruchomości miesza selektywnie zebrane odpady komunalne różnych rodzajów ze sobą tzn. papier z plastikiem i metalem. Taki sam sposób mieszania odpadów zauważył, kiedy odpady były odbierane z jego nieruchomości, dlatego też zarejestrował proces odbioru odpadów ze swojej nieruchomości. Swoje zgłoszenie poparł nagraniem ilustrującym opisaną sytuację.
Z wyjaśnień przedsiębiorcy złożonych w toku postępowania wynika, że w dniu 18 grudnia 2019 r. miały być odbierane odpady selektywnie zebrane: tworzywa sztuczne, papier oraz szkło. Na wskazane frakcje firma awizowała 3 pojazdy. Pojazdem marki Mercedes o nr rej. [...] zbierane były odpady selektywne z pojemników żółtych, a pojazd ten był przystosowany do odbioru jednej frakcji odpadów. Pracownik zbierający odpady po wstępnej weryfikacji zawartości kosza niebieskiego stwierdził, że w nim przede wszystkim znajdują się tworzywa sztuczne, dlatego bezrefleksyjnie wsypał odpady nie według przeznaczenia pojemnika, lecz jego głównej zawartości. Przedsiębiorca wyjaśnił co prawda, że był to jednorazowy incydent, a wobec pracowników zostały wyciągnięte konsekwencje służbowe, ale jednak za prawidłowy odbiór odpadów odpowiada przedsiębiorca. Przy tym nie ulega wątpliwości, iż odpady komunalne selektywnie zebrane i umieszczone w workach odpowiedniego koloru nie mogą być przewożone razem jednym pojazdem. Nawet umieszczenie ich w komorze pojazdu w zawiązanych workach nie musi gwarantować, że nie zostaną zmieszane, np. na skutek rozwiązania się worków czy pęknięcia. Przedsiębiorca mając pojazdy jednokomorowe musi każdą frakcję odpadów przewozić oddzielnie. Jedynie pojazdy wielokomorowe można uznać za pojazdy przystosowane do odbioru kilku frakcji odpadów komunalnych selektywnie zebranych.
Z protokołu powtórzonej czynności przesłuchania świadka T.S. wynika, iż potwierdził on fakt mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą przez obsługę śmieciarki zarówno na posesji sąsiedniej jak i z nieruchomości stanowiącej jego własność. Ponadto zarejestrował sposób odbioru odpadów komunalnych zebranych selektywnie z jego nieruchomości, który przebiegał w taki sam sposób jak na nieruchomości sąsiedniej, tj. śmieci z kosza o kolorze żółtym przeznaczonego na plastik i metal zostały umieszczone w jednej śmieciarce z odpadami z kosza o kolorze niebieskim, który przeznaczony był na papier. Zatem okoliczność mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą miała miejsce i została w sposób prawidłowy ustalona przez organ I instancji. Powyższego faktu strona nie zakwestionowała.
W tych okolicznościach nałożenie kary pieniężnej w omawianym trybie jest zatem co do zasady uzasadnione. Należy bowiem dodać, iż w sytuacji stwierdzenia naruszenia opisanego zakazu organ ma obowiązek wydać stosowną decyzję. Decyzja ta, jak to wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy, ma charakter związany. Oznacza to, że w wypadku zaistnienia okoliczności opisanych w danym przepisie (wystąpienia deliktu administracyjnego) organ administracyjny jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek (karę pieniężną), a więc w tym zakresie organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego. Natomiast luz decyzyjny pojawia się w sytuacji ustalania wysokości kary. Ustawa nakazuje bowiem wziąć pod uwagę w tym zakresie powtarzalności naruszeń, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji wyczerpująco odniósł się do przesłanek ustalania wysokości administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 9zc ustawy, tj. stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia oraz dotychczasowej działalności podmiotu. W niniejszej sprawie organ I instancji wymierzył skarżącemu karę w dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Skoro tak to kryteria wymiaru kary w omawianym trybie nie miały istotnego znaczenia. Dodać przy tym należy, iż wbrew stanowisku skarżącego, wskazany przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fakt ukarania strony w roku 2015 karą pieniężną za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, nie miał w zasadzie żadnego wpływu na wysokość kary. Organ wskazał, iż pomimo tego, że strona nie po raz pierwszy dopuszcza się deliktu administracyjnego określonego w ustawie, to po raz pierwszy złamała zakaz mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych frakcji ze sobą, zatem przyjmując brak powtarzalności naruszeń.
Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji także wyczerpująco odniósł się do możliwości zastosowania w sprawie przepisów działu IVa k.p.a. regulującego zasady wymierzania administracyjnej kary pieniężnej oraz udzielania ulg w ich wykonaniu. Organ wyjaśnił, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., uprawniające organ administracji publicznej do odstąpienia w drodze decyzji od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Organ trafnie uznał bowiem, iż waga naruszenia prawa nie jest znikoma, a ponadto nie można uznać, iż strona postępowania zaprzestała naruszenia prawa. Z brzmienia przepisu § 1 pkt 1 wynika bowiem, iż przesłanka zaprzestania naruszenia prawa ma zastosowanie do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do zachowania osoby polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu.
Organ badał także wystąpienie w sprawie przesłanek fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f ust. 2 k.p.a. Jednakże organ trafnie uznał, iż w niniejszej sprawie przesłanki te nie wystąpiły, gdyż jednorazowego naruszenia prawa usunąć się nie da, a ponadto odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej uniemożliwiłoby osiągnięcie celów, w szczególności prewencyjnych, dla których kara ta miałaby być nałożona.
Na marginesie należy zauważyć, iż zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku skarżącego określa jednoznacznie miejsce, czas, a także zawiera pełen opis zdarzenia polegającego na naruszeniu zakazu mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą. Nadto nietrafny jest zarzut braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w osobach kierowców obsługujących w dacie zdarzenia śmieciarkę o nr rej. [...], jak również samego skarżącego, w sytuacji bezspornego potwierdzenia faktu mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą, oraz przyznania tegoż przez skarżącego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata podniósł zarzuty naruszenia:
1. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych obowiązujących w sprawie na podstawie nagrania dostarczonego organowi I instancji przez świadka T.S.., przy jednoczesnym braku sporządzenia protokołu z czynności oględzin tego źródła dowodowego, co w efekcie nie pozwala na zaliczenie go w poczet materiału dowodowego, albowiem materiał zarejestrowany na przekazanym nośniku nie został de facto wprowadzony do postępowania w sposób przewidziany przez obowiązujące w tym zakresie przepisy o charakterze procesowym;
2. art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż doszło do zmieszania ze sobą dwóch różnych selektywnie zebranych frakcji odpadów przez pracowników skarżącego, w sytuacji gdy taki wniosek nie wynika z przyjętych przez organ za miarodajne źródeł dowodowych, w szczególności z oświadczenia złożonego przez samą stronę postępowania w piśmie z dnia 4 lutego 2020 r., którego prawdziwość nie została przez organ kwestionowana tak na etapie trwania postępowania, jak i w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji;
3. art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż waga naruszenia przypisanego stronie nie była znikoma, a także nieuprawnione przyjęcie, że przepis art. 189f ust. 1 pkt 1) k.p.a. może znaleźć zastosowanie wyłącznie przy naruszeniach prawa o charakterze ciągłym, trwałym, lub powtarzającym się, co sprzeczne jest z ratio legis przywołanej regulacji prawnej.
Powołując takie zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
Organ wydający zaskarżone rozstrzygnięcie w sposób błędny zgromadził materię dowodową przyjętą następnie jako podstawę dla dokonywania wiążących ustaleń stanu faktycznego. Otóż kilkukrotnie pojawia się w uzasadnieniu odwołanie do dowodu z nagrania, które sporządzić i dostarczyć organowi miał świadek rzekomego naruszenia przez skarżącego obowiązku prawnego. Jednakże pośród kart składających się na akta postępowania próżnym jest poszukiwanie protokołu z oględzin owego nagrania, co po pierwsze otwarcie występuje przeciwko normie z art. 67 § 2 pkt 3) k.p.a., a pod drugie nakazuje tym samym powątpiewać w fakt prawidłowego przeprowadzenia tego dowodu, co finalnie nie pozwala uznać go za legalny środek dowodowy w niniejszej sprawie, w oparciu o który możliwym byłoby wydanie wiążącego rozstrzygnięcia. Powoływanie się przez organ na fakt sporządzenia takiego nagrania oraz jego załączenie do akt jednoznacznie nakazuje tymczasem przyjąć, iż dowód ten został wykorzystany w procesie "odbudowywania" historii przebiegu zdarzenia stanowiącego przedmiot postępowania. Co niewątpliwe jest zabiegiem nieprawidłowym z punktu widzenia obowiązującej procedury administracyjnej.
Kolejnym uchybieniem organu, na który skarżący pragnie zwrócić w tym miejscu uwagę, jest sposób dokonania prze organ oceny zebranych (legalnie) materiałów. Otóż na stronie drugiej in fine uzasadnienia do zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazane zostało, że "organ wziął także pod uwagę wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia 04 lutego 2020 r., z których wynika, że nieprawidłowy odbiór odpadów komunalnych zebranych selektywnie miał charakter jednorazowy i incydentalny, (...)." Godzi się jednocześnie zauważyć, iż prawdziwość oświadczenia strony zawartego w tymże dokumencie nigdy nie została przez organ zakwestionowana. Zaś w jego treści podane także zostało, że podczas dokonywania odbioru odpadów, po wstępnej weryfikacji zawartości pojemnika koloru niebieskiego, pracownik firmy stwierdził, że w koszu znajdują się przede wszystkim tworzywa sztuczne i wysypał odpady do śmieciarki nie według przeznaczenia pojemnika, lecz wedle zawartości kosza. Okoliczność ta nie była jednak w ogóle analizowana przez organ dokonujący oceny zgromadzonego materiału. Tymczasem z wypowiedzi strony jasno wynika, iż to nie ona dokonała zmieszania odpadów różnych frakcji, albowiem po pierwsze odpady nie były zebrane selektywnie przez właściciela posesji, przy której były wystawione do odbioru, a po drugie zawartość pojemnika na odpady wedle oceny pracownika dokonującego odbioru, nakazywała zakwalifikować znajdujący się w nim odpad do tworzyw sztucznych, mimo iż kolor pojemnika nakazywał spodziewać się odpadów z papieru. W tym zakresie występuje istotna sprzeczność w zgromadzonym materiale dowodowym, przy czym organ ani nie zakwestionował otwarcie któregokolwiek z dowodów, ani też nie podjął jakichkolwiek czynności dowodowych nakierowanych na dokładne wyjaśnienie sprawy i usunięcie powstałych wątpliwości. Karę o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2) u.c.p.g. można nałożyć wyłącznie na ten podmiot, który zgodnie z dyspozycją tego przepisu "miesza selektywnie zebrane odpady różnych rodzajów ze sobą". Jeśli odpady podlegające zmieszaniu nie zostały zebrane selektywnie lub w istocie nie doszło do zmieszania dwóch odmiennych frakcji odpadów, wówczas nie może być mowy o nałożeniu jakiejkolwiek kary na podmiot je odbierający. Odnosząc to natomiast do zebranych w sprawie materiałów oraz analizując ścieżkę wnioskowania przeprowadzoną przez SKO (opisaną w uzasadnieniu do decyzji) nie sposób nie dostrzec istniejących w tym zakresie wątpliwości, które nie zostały w sposób należyty rozstrzygnięte, albowiem co najmniej na poziomie sporządzenia uzasadnienia wystąpiły na opisywanym tle istotne braki.
W zakresie trzeciego z postawionych w petitum zarzutów wskazano, iż organ w sposób nieprawidłowy odniósł treść dyspozycji art. 189f ust. 1 pkt 1) k.p.a. do zastanych okoliczności stanu faktycznego. Z brzmienia przywołanej regulacji wynika, iż ma ona zastosowanie do takich przypadków naruszeń, które mają charakter znikomy. Owa przesłanka "znikomości" winna być natomiast odnoszona do rangi uchybionej przez stronę powinności, jak również skali negatywnych następstw samego zdarzenia, czy też rozmiarów ewentualnej szkody.
W niniejszej sprawie ustalone zostało, iż skarżący jako przedsiębiorca zajmujący się odbiorem odpadów od mieszkańców gminy, wystąpił przeciwko dyspozycji normy z art. 9e ust. 2 u.c.p.g. poprzez zmieszanie dwóch frakcji odpadów ze sobą. Należy także dodać, że nawet jeśli doszło do owego zmieszania, to miało to miejsce w zakresie dotyczącym co najwyżej dwóch pojemników o pojemności kilkudziesięciu litrów każdy. Skarżący jako przedsiębiorca zajmujący się odbiorem nieczystości stałych z terenów gmin, przy okazji pojedynczego tylko przejazdu śmieciarką po danym rewirze, dokonuje zbioru od kilku do kilkunastu ton odpadów. Odwłok śmieciarki jest w stanie pomieścić kilkaset pojemników o jakich mowa w zdaniach poprzedzających. Posługując się w tym miejscu porównaniem, śmiało można stwierdzić, iż odpady zebrane w pojemniku niebieskim, które zebrane zostały wraz z pojemnikami koloru żółtego, stanowiły kroplę w morzu całego załadunku do jakiego doszło tamtego dnia. Co więcej wiedzą powszechną pozostaje, iż mimo istniejącego w tym zakresie obowiązku prawnego, właściciele nieruchomości nie dokonują selekcji wytwarzanych przez siebie odpadów w sposób prawidłowy. Brak jest bowiem w tym zakresie należytej edukacji społecznej. Mieszkańcy częstokroć nie potrafią przyporządkować danego rodzaju odpadu do określonej frakcji. Wiedzę niemalże tajemną dla większości obywateli stanowi poprawne zakwalifikowanie chociażby kartonu po mleku, zużytej chusteczki higienicznej, czy lakierowanego bądź ofoliowanego papieru. W efekcie, w praktyce gospodarowania odpadami zasadą jest, iż nawet odpady zebrane selektywnie, w procesie ich dalszego zagospodarowania trafiają na sortownie. Dopiero tam ma miejsce ich rozdzielenie na poszczególne frakcje.
W kontekście powyższego należy zatem przyjąć, że nawet jeśli do ustalonego przez organ nieuprawnionego zmieszania odpadów faktycznie doszło, to biorąc pod uwagę rzeczywistą skalę tego zdarzenia oraz fakt, iż nie wywołało
ono de facto żadnych negatywnych następstw dla środowiska, czy też innego dobra chronionego prawem, to choć samo zjawisko niewątpliwe winno być ocenione negatywnie, to nie sposób zakwalifikować go jako nacechowanego społeczną szkodliwością w stopniu wyższym niż znikomy.
W ocenie skarżącego nie jest także właściwym dokonywanie takiej interpretacji normy z art. 189f § l pkt 1) k.p.a., za pośrednictwem której stosowanie owego przepisu byłoby możliwe wyłącznie odnośnie naruszeń prawa o charakterze ciągłym, trwałym, lub powtarzającym się. Zawarty w dyspozycji omawianej jednostki redakcyjnej ustawy procesowej zwrot: "a strona zaprzestała naruszeń prawa", nie może być wykorzystywany jako uzasadnienie dla odmowy stosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej, w przypadku gdy rozpatrywane naruszenie ze swej istoty miało wymiar jednorazowy i niepowtarzalny. Taka wykładnia istotnie i bez logicznego uzasadnienia, ograniczałaby sposobność korzystania przez organy publiczne z tejże regulacji. Wprowadzając tą instytucję ustawodawca kierował się zapewne tym aby w szerszym - niż miało to miejsce przed nowelizacją - stopniu dać wyraz zasadzie budowania zaufania do organów administracji publicznej, a nadto aby niewątpliwa mnogość różnego rodzaju kar administracyjnych jakimi naszpikowane są aktualnie obowiązujące przepisy, nie miała charakteru bezwzględnego. W praktyce występuje bowiem szereg przypadków naruszenia prawa, które - biorąc pod uwagę wyłącznie literalne brzmienie przepisów - nakazywała organowi, nie posiadającemu żadnego luzu decyzyjnego, nakładać kary za każdy przypadek obiektywnego wystąpienia przeciwko normie prawnej. Biorąc zaś pod uwagę, iż w zdecydowanej większości przypadków odpowiedzialność podmiotu na gruncie prawa administracyjnego została uniezależniona od winy, nie rzadkim były sytuacje, w których na stronę nakładana była kara, nawet w przypadku, gdy rodzaj i skala popełnionego naruszenia, postrzegana przez pryzmat zasad o charakterze sprawiedliwościowym i słusznościowym, nakazywałby odstąpienie od sankcji. Rozpatrując omawiane zagadnienie z tej perspektywy doprawdy trudno znaleźć uzasadnienie dla wykładni art. 189f k.p.a. poczynionej przez organ na gruncie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym bowiem wypadku należy odstąpić od wykładni wyłącznie literalnej i skupić się raczej na wykorzystaniu w procesie interpretacji prawa dyrektyw systemowych i celowościowych, nakazujących - bardziej aniżeli na brzmieniu przepisu - skupić na celu, dla którego dana regulacja została wprowadzona do porządku prawnego.
W praktyce stosowania prawa zarówno przez samorządowe kolegia odwoławcze jak i sądy administracyjne, spotykane są przypadki korzystania z dobrodziejstwa normy z art. 189f § 1 pkt 1 kp.a. do naruszeń o charakterze jednorazowym. Tytułem przykładu można wskazać na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...], gdzie organ, opierając się o przywołaną w zdaniu poprzedzającym podstawę prawną, odstąpił od wymierzenia kary nałożonej na przedsiębiorcę za nieosiągnięcie w 2018 r. wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, o którym mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1) u.c.p.g. Na poziomie judykatów wydawanych przez sądownictwo administracyjnego, tytułem przykładu podać zaś można wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt: II SA/Gd 98/20, gdzie co do zasady przyjęta została możliwość stosowania art. 189f k.p.a. w przypadku naruszenia prawa nie mającego trwałego, ciągłego lub powtarzającego się charakteru.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na wstępie należy dodatkowo wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. wobec zgodnych wniosków stron postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi przypomnienie, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w brzmieniu obowiązującym na dzień zdarzenia, Dz. U. z 2019 r., poz. 2010), zwanej dalej "ustawą", na właścicielu nieruchomości ciążył obowiązek utrzymania czystości i porządku, który realizowany jest m.in. poprzez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w wydanych przepisach. Po stronie gminy obowiązkowi temu odpowiadał stosownie obowiązek objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, a co istotne - obowiązek zapewnienia selektywnego zbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. Na gminie spoczywał również obowiązek nadzorowania gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym realizacji zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 3, 4, 5 ustawy).
Gmina zobowiązana stosownie do art. 6c ust. 1 ustawy do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, mogła powierzyć ich odbieranie przedsiębiorcom, zarejestrowanym w rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości, które są zamieszkałe. Wśród obowiązków podmiotu odbierającego odpady komunalne ustawodawca wskazał obowiązek przekazywania odebranych od właściciela nieruchomości selektywnie zebranych odpadów komunalnych bezpośrednio lub za pośrednictwem innego zbierającego odpady do instalacji odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, wyraźnie statuując w art. 9e ust. 2 ustawy zakaz mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości oraz selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą.
Naruszenie zakazu mieszania odpadów może skutkować orzeczeniem przez wójta zakazu wykonywania regulowanej działalności w zakresie odbioru odpadów komunalnych, na przedsiębiorcę mieszającego odpady może być nałożona kara pieniężna (art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy). Jak się wskazuje w judykaturze ze sformułowanego przez ustawodawcę kategorycznego zakazu mieszania odpadów zebranych selektywnie i odpadów zmieszanych, można wyprowadzić zasadny wniosek, że mieszanie odpadów podlegających selektywnej zbiórce przez ich odbiorcę od właścicieli nieruchomości nie jest dopuszczalne nawet w minimalnym zakresie (wyr. WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2020 r., I SA/Kr 548/19, wyr. NSA z dnia 6 kwietnia 2018 r., II FSK 872/16, CBOSA).
Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który miesza selektywnie zebrane odpady komunalne ze zmieszanymi odpadami komunalnymi lub selektywnie zebrane odpady różnych rodzajów ze sobą - podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 50.000 zł. Przepis ten jest przepisem sankcyjnym w stosunku do regulacji zamieszczonej w art. 9e ust. 2 ustawy.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 ustawy). Trafnie zauważył organ odwoławczy, że dokonując wyboru wysokości kary, która musi się mieścić w granicach zakreślonych przepisami, organ nakładający karę jest zatem zobowiązany brać pod uwagę trzy okoliczności: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia i dotychczasową działalność podmiotu.
Nałożenie kary musi zostać poprzedzone ustaleniem, że przedsiębiorca odbierający odpady od właścicieli nieruchomości dopuścił się naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 9e ust. 2 ustawy. W ocenie tut. Sądu postępowanie przeprowadzone w sprawie przez organy administracyjne, w szczególności postępowanie dowodowe organu I instancji pozwoliło na poczynienie niezbędnych ustaleń.
Otóż, postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z informacją uzyskaną od mieszkańca Ł.. T.S. był bowiem w dniu 18 grudnia 2019 r. świadkiem niewłaściwego odbioru przez obsługę śmieciarki odpadów z sąsiedniej i własnej nieruchomości. Podczas obioru odpadów zauważył, że obsługa śmieciarki dokonała zmieszania selektywnie zebranych przez właścicieli nieruchomości obsługiwanych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą tzn. odpadów zgromadzonych w pojemniku niebieskim (papier) i odpadów zgromadzonych z pojemniku żółtym (tworzywa sztuczne i metal).
Z akt sprawy wynika, że już tego samego dnia, tj. 18 grudnia 2019 r. pracownik Urzędu Miejskiego w Z. drogą mailową wystąpił do podmiotu zobowiązanego o informacje, mające na celu ustalenie, jaka śmieciarka dokonywała odbioru odpadów tego dnia. Po potwierdzeniu, że nieruchomości, o których mowa w zawiadomieniu świadka obsługiwała w zakresie odbioru tworzyw sztucznych śmieciarka o nr rej. [...], pracownik uzyskał informację, że pojazd ten jest pojazdem jednokomorowym, tj. dostosowanym do odbioru jednej tylko frakcji odpadów. Co więcej, z wiadomości uzyskanej od pracownika skarżącego wynika, że "kierowca dostał ładowacza z C. tam trochę inaczej zbierają. Nie zwracał uwagi co ten brał i pewnie z tego to zamieszanie. Kierowca zbierający papier wyjechał trochę później ponieważ musiał rano sprawdzić samochód. Zawsze jedzie wcześniej przed suchym i zbiera papier tym razem było odwrotnie i dlatego to całe nieporozumienie".
Pismem z dnia 14 stycznia 2020 r. organ I instancji wezwał W.S. do złożenia wyjaśnień w sprawie mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów oraz przedstawienia wydruku z urządzeń GPS z dnia 18 grudnia 2019 r., który obrazuje trasę śmieciarek o nr rej. [...] i [...].
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 4 lutego 2020 r. pracownik skarżącego – dyrektor K. Ś. poinformowała, że "dnia 18 grudnia 2019 r. odbieraliśmy odpady selektywnie zbierane: tworzywa sztuczne, papier oraz szkło. Na wyżej wymienione frakcje mieliśmy awizowane 3 pojazdy. Samochodem marki Mercedes o nr rej. [...] zbierane były odpady selektywne z pojemników żółtych, czyli tworzywa sztuczne. Pracownik zbierający odpady po wstępnej weryfikacji zawartości kosza niebieskiego stwierdził, że w nim również przede wszystkim znajdują się tworzywa sztuczne, dlatego bezrefleksyjnie wysypał odpady nie według przeznaczenia pojemnika, lecz jego głównej zawartości. Wobec pracownika zostały wyciągnięte konsekwencje służbowe, zapewniamy także, że nasi pracownicy są szkoleni z zakresu wykonywanej pracy oraz kontrolowani przez nadzór. Sprawę tę należy uznać za jednorazowy incydent". Pełnomocnik skarżącego z twierdzenia tego wywodzi, że to nie podmiot odbierający odpady dokonał zmieszania odpadów podlegających segregacji, ale uległy one zmieszaniu (niewłaściwemu selekcjonowaniu) przez właściciela nieruchomości, z której były odbierane. W ocenie tut. Sądu takie wnioski w kontekście całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego nie są uprawnione, a twierdzenia niewiarygodne.
Otóż, przede wszystkim z informacji udzielonych już w dniu 18 grudnia 2019 r. przez pracownika skarżącego wynika, że zmieszanie odpadów mogło być wynikiem działania pracownika, nieobeznanego z procedurami na terenie gminy Zelów. Jednocześnie brak jest racjonalnych podstaw do uznania za wiarygodne twierdzenia, że pracownik obsługujący śmieciarkę odbierającą selektywnie zbierane odpady komunalne frakcji "tworzywa sztuczne" (pojemniki w kolorze żółtym), dokonuje dodatkowo weryfikacji zawartości pojemników oznaczonym kolorem niebieskim. Niemniej jednak, nawet gdyby przyjąć, że niebieski pojemnik zawiera "przede wszystkim" (a więc nie wyłącznie) odpady z tworzyw sztucznych w świetle brzmienia art. 9e ust. 2 ustawy nie uprawniałoby to pracownika do świadomego całościowego opróżnienia w pojeździe przeznaczonym do odbioru odpadów z frakcji tworzywa sztuczne. Fakt dokonania nieuprawnionego zmieszania selektywnie zbieranych odpadów różnych frakcji znajduje również pośrednie potwierdzenie w deklaracji pracownika skarżącego, że w stosunku do osoby, która dopuściła się zmieszania odpadów zostały wyciągnięte konsekwencje służbowe.
W ocenie tut. Sądu całokształt materiału dowodowego dał podstawę do przyjęcia, że pracownik skarżącego dokonujący odbioru w dniu 18 grudnia 2019 r. odpadów segregowanych frakcji tworzywa sztuczne, dokonał zmieszania odpadów równych frakcji poprzez wsypanie do pojazdu dysponującego jedną komorą również odpadów zgromadzonych w pojemniku oznaczonym kolorem niebieskim z frakcji papier. Powyższe uprawniało organ do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących braku formalnego zaliczenia nagrania z telefonu komórkowego na okoliczność mieszania segregowanych odpadów komunalnych do materiału dowodowego, należy stwierdzić, że w aktach administracyjnych brak jest formalnego włączenia nagrania w poczet materiału dowodowego czy też sporządzenia protokołu z czynności w postaci odtworzenia nagrania przez pracownika organu administracji. Na okoliczność zgłoszenia się, a następnie przesłuchania T.S. pierwotnie zostały sporządzone notatki służbowe (z dnia 19 grudnia 2019 r. i z dnia 3 marca 2020 r.), w których odwołano się do udostępnienia przez świadka nagrania z telefonu komórkowego ilustrującego zdarzenie.
Wyjaśnienia jednak wymaga, że podstawą dokonanych ustaleń na okoliczność mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych nie stało się nagranie z telefonu komórkowego T.S., lecz zeznanie T.S. występującego w charakterze świadka, którego formalne przesłuchanie odbyło się w dniu 23 lipca 2020 r. i zostało przeprowadzone w obecności pełnomocnika skarżącego – adw. M.W. Niemniej jednak, płyta z nagraniem sporządzonym przez świadka T.S. znajduje się w aktach sprawy, podobnie jak wydruki dwóch kadrów. Co jednak istotne, jako że w dniu 28 kwietnia 2020 r. skarżący wystąpił do Burmistrza Z. o wydanie "kopii nagrania, na którym zarejestrowana jak obsługa śmieciarki o nr rej. [...] podczas odbioru miesza selektywnie zebrane odpady z kosza oznaczonego niebieskim (papier) oraz odpady z kosza oznaczonego kolorem żółtym (plastik. metal) ze sobą wsypując je do jednej śmieciarki", a kopia nagrania na płycie została odebrana przez pełnomocnika skarżącego – Z. S. w dniu 4 maja 2020 r., nie ulega wątpliwości, że nie można postawić skutecznego zarzutu, iż w toku postępowania organ posługiwał się dowodem, który byłby nieznany skarżącemu.
Warto także zauważyć, że w toku przesłuchania świadka T.S. pełnomocnik skarżącego dokonał swoistego "przeegzaminowania" świadka na okoliczność znajomości zasad segregowania odpadów komunalnych (aktualnych i poprzednio obowiązujących), uzyskując twierdzenie, że świadek będący właścicielem nieruchomości, od którego w dniu 18 grudnia 2019 r. dokonano odbioru segregowanych odpadów komunalnych posiada wiedzę w zakresie selekcji odpadów komunalnych i potrafi przyporządkować rodzaj odpadów podlegających segregacji do koloru pojemnika. Co istotne z protokołu przesłuchania wynika, że świadek posiada niezbędne pojemniki do odbioru odpadów we właściwym kolorze i odpowiednio opisane, a także że nigdy nie zdarzyło mu się błędnie umieścić odpadów według przeznaczenia pojemników. Prawdziwość tegoż twierdzenie nie została przez pełnomocnika skarżącego zakwestionowana ani obalona.
Na uwagę zasługuje również fakt, że skarżący nie wnosił uwag do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, jak również nie zgłaszał wniosków dowodowych. Ocena materiału dowodowego w sprawie zdaniem Sądu zasługuje na akceptację, a organ miał prawo uznając określone dowody za wiarygodne (dowód z przesłuchania świadka), ustalić, że podmiot dokonujący odbioru odpadów segregowanych dokonał ich zmieszania.
Wbrew twierdzeniu skargi stan faktyczny w sprawie został zatem ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy podjęły niezbędne czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ odwoławczy nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), czemu dał wyraz w motywach zaskarżonej decyzji. Decyzja organu odwoławczego została zaś uzasadniona, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a.
Jeśli zaś chodzi o wysokość kary, to podkreślenia wymaga, że orzeczona została w najniższej przewidzianej przepisem kwocie. Organ wziął zatem pod uwagę, że zdarzenie miało charakter incydentalny, a skarżący nie jest w tym zakresie "recydywistą". Sposób dokonania obliczenia wysokości kary, w ocenie Sądu, spełnia wymogi ustawy, przy czym w ocenie Sądu każde uchybienie obowiązkom wynikającym z ustawy należy uznać za szkodliwe, o ile dotyczy bezpośrednio gospodarowania odpadami, a stopień tej szkodliwości, zakres naruszenia, w tym przypadku zarówno ilość zmieszanych odpadów różnych frakcji i jednorazowość zdarzenia znalazły odzwierciedlenie w zastosowaniu kary w najniższej kwocie. Niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że kara administracyjna ma charakter także dyscyplinujący, mający wpływać na staranność w przyszłym działaniu podmiotów nią dotkniętych. Z kolei należy przypomnieć, że wybór sankcji oraz jej konstrukcja należy do ustawodawcy, a ocena tego czy rozwiązanie to jest adekwatne i proporcjonalne do typu deliktu oraz zakresu i przedmiotu ochrony wykracza poza ocenę legalności aktu stosowania prawa, czyli decyzji administracyjnej, kontrolowanej przez sąd administracyjny w indywidualnej sprawie (tak WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 6 lutego 2019 r., II SA/Go 754/18, CBOSA).
Natomiast jeśli chodzi o brak zastosowania odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, to przyjmując progwarancyjne i korzystniejsze dla jednostek stanowisko o dopuszczeniu możliwość stosowania działu IVa k.p.a., należy uznać, że istniały podstawy faktyczne do przyjęcia, że nie mamy do czynienia ze znikomej wagi naruszeniem. Jak już wspomniano wcześniej ustawodawca przywiązuje szczególną wagę do przestrzegania zasad gospodarowania odpadami, wprowadzając wyraźnie sformułowany zakaz mieszania odpadów różnych frakcji przez odbierającego odpady. O randze tego zasady świadczy fakt, że naruszenie zakazu wywołać może nie tylko nałożenie kary, ale i w dalszej konsekwencji może skutkować orzeczeniem zakazu wykonywania działalności w zakresie odbioru odpadów komunalnych. Nie można również zapominać o społecznym negatywnym wydźwięku każdego takiego zdarzenia, który może wywoływać u właścicieli nieruchomości, którzy sumiennie wywiązują się z obowiązku segregacji odpadów komunalnych poczucie, że ich staranność jest niweczona przez działanie podmiotów dokonujących odbioru odpadów. W konsekwencji organy były uprawnione do przyjęcia, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
dc