II SA/Łd 227/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-10-27
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanystan technicznyprzewody kominoweściana działowaroboty budowlanepostępowanie administracyjnenieważność decyzjirażące naruszenie prawakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa proceduralnego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji przed merytorycznym rozstrzygnięciem.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych w związku ze złym stanem technicznym wspólnej ściany działowej z przewodami kominowymi między dwoma segmentami budynków szeregowych. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że organ odwoławczy rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wydając decyzję merytoryczną bez wcześniejszego uchylenia decyzji organu I instancji. Podkreślono również potrzebę prawidłowego ustalenia przez organ administracji rodzaju nieprawidłowości i zakresu prac dla każdego ze współwłaścicieli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi A. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która nakazywała wykonanie szeregu robót budowlanych związanych ze stanem technicznym wspólnej ściany działowej z przewodami kominowymi między budynkami przy ul. A 7 i 9. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, które obejmowało szereg decyzji i odwołań, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i WSA uchylające poprzednie rozstrzygnięcia z powodu wad proceduralnych, organ odwoławczy wydał decyzję, w której uchylił decyzję organu I instancji, a następnie nałożył na właścicieli obowiązki wykonania robót budowlanych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd uzasadnił, że organ odwoławczy nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego bez wcześniejszego uchylenia decyzji organu I instancji, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. Podkreślono, że organ administracji powinien był przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, w tym ewentualnie z udziałem biegłego, aby precyzyjnie określić rodzaj nieprawidłowości i zakres prac dla każdego ze współwłaścicieli, zgodnie z wcześniejszymi wskazaniami sądów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja jest niezgodna z prawem.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jest zobowiązany w jednej decyzji zawrzeć rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organu I instancji i określeniu swojego stanowiska w sprawie. Konstrukcja tego przepisu wyklucza dopuszczalność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bez uchylenia decyzji organu I instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, może wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Jednakże konstrukcja przepisu wyklucza merytoryczne rozstrzygnięcie bez wcześniejszego uchylenia decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

P.u.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

u.p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa prawna nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.u.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

PN-89/B-10425

Polska Norma

Norma dotycząca przewodów kominowych, do której miały być doprowadzone sporne przewody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ organ merytorycznie rozstrzygnął sprawę bez wcześniejszego uchylenia decyzji organu I instancji. Organ administracji nie ustalił w sposób wyczerpujący rodzaju nieprawidłowości oraz zakresu prac możliwych do wykonania przez każdego ze współwłaścicieli bez konieczności współdziałania.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa organ odwoławczy jest zobowiązany w jednej decyzji zawrzeć rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organu I instancji i określeniu swojego stanowiska w sprawie konstrukcja art. 138 kpa wyklucza dopuszczalność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bez uchylenia decyzji organu I instancji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania obowiązek przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego precyzyjnie określone obowiązki

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący

Czesława Nowak-Kolczyńska

sprawozdawca

Barbara Rymaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście wydawania decyzji przez organ odwoławczy, znaczenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz wymogi dotyczące precyzyjnego określania obowiązków w decyzjach nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, gdzie organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli sprawa dotyczy ważnych kwestii technicznych.

Błąd proceduralny zniweczył wieloletnie postępowanie budowlane – sąd stwierdza nieważność decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 227/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska
Czesława Nowak-Kolczyńska /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Dnia 27 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.), nakazał :
1. M. L. - właścicielce segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej, położonego w Ł. przy ul. A 7, wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2005 r. następujących czynności stosownie do wyników ekspertyzy z dnia 27 września 1999 r. "Kontrola stanu technicznego komina w ścianie wspólnej między budynkami nr 7 i 9 przy ul. A w Ł." i zawartego w niej szkicu nr 2 będącego załącznikiem niniejszej decyzji:
a. odłączenie urządzenia grzewczego zlokalizowanego na II piętrze budynku od przewodu kominowego nr 2,
b. usunięcie wady istniejącego wieńca na poziomie parteru w obszarze przewodu kominowego nr 2,
c. udrożnienie przewodu kominowego nr 5,
d. usunięcie belki konstrukcyjnej z przewodu kominowego nr 5,
e. usunięcie nieszczelności przewodów kominowych nr 2 i nr 5 oraz zlikwidowanie pęknięć ścian w obrębie tych przewodów kominowych,
f. zlikwidowanie wentylacji wykonanej samowolnie przez właścicielkę posesji nr 7 w przewodzie kominowym nr 4 wentylacji kotłowni budynku nr 9,
g. usunięcie istniejącego kominka z obszaru wspólnej ściany działowej i przywrócenie przewodów kominowych istniejących w tym obszarze do stanu pierwotnego,
h. doprowadzenie w/w przewodów kominowych do zgodności z Polską Normą PN-89/B-10425.
2. Panu A. H. - właścicielowi segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej, położonego w Ł. przy ul. A 9, wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2005 r., następujących czynności stosownie do wyników ekspertyzy z dnia 27 września 1999 r. "Kontrola stanu technicznego komina w ścianie wspólnej między budynkami nr 7 i 9 przy ul. A w Ł." i zawartego w niej szkicu nr 2 będącego załącznikiem niniejszej decyzji:
a. usunięcie wad istniejących wieńców na poziomie parteru w obszarze przewodu kominowego nr l i nr 4,
b. usunięcie nieszczelności przewodów kominowych nr l, nr 3 i nr 4 oraz zlikwidowanie pęknięć ścian w obrębie tych przewodów kominowych,
c. doprowadzenie w/w przewodów kominowych do zgodności z Polską Normą PN-89/B-10425.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie administracyjne w przedmiocie niewłaściwego stanu technicznego ściany działowej zostało wszczęte na wniosek M. L. złożony w dniu 25 marca 1999 roku w Miejskim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Ł.. W toku postępowania wyjaśniającego organy administracyjne wydały szereg rozstrzygnięć celem ustalenia rodzaju nieprawidłowości oraz zakresu prac koniecznych do doprowadzenia do właściwego stanu technicznego wspólnej ściany działowej z przewodami kominowymi, usytuowanej między nieruchomościami położonymi w Ł. przy ul. B. A nr 7 i nr 9. W szczególności decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał A. H. - właścicielowi nieruchomości mieszczącej się przy ul A nr 9 wykonanie i przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego ściany z przewodami kominowymi oraz ekspertyzy tych przewodów kominowych i połączeń dymnych, spalinowych, wentylacyjnych, znajdujących się między budynkami mieszkalnymi (w zabudowie szeregowej) usytuowanymi na terenach nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A 7 i 9 wraz z jednoznacznym określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w uzgodnieniu między stronami oraz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Decyzją z dnia [...] po rozpoznaniu odwołania A. H., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.) uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz nakazał A. H.:
1) przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta Ł.:
a) projektu budowlanego robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do właściwego stanu technicznego wspólnej ściany działowej z przewodami kominowymi usytuowanej między nieruchomościami położonymi w Ł. przy ul. A nr 7 i nr 9, sporządzonego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia projektowe,
b) dokumentu świadczącego o uzgodnieniu w/w projektu z właścicielką segmentu mieszkalnego przy ul. A 7 w Ł.,
c) dokumentu świadczącego o jego prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
2) po opracowaniu w/w projektu, wystąpienie z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Ł. o wydanie decyzji zezwalającej na wykonanie robót budowlanych wynikających z powyższego projektu,
3) po doprowadzeniu wspólnej ściany działowej z przewodami kominowymi do właściwego stanu technicznego, powiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Ł. o wywiązaniu się z nakazanych obowiązków.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2002 roku sygn. akt II SA/Łd 139/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi po rozpoznaniu skargi A. H. uchylił powyższe decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż podstawę prawną decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, którą winien wydać właściwy organ nadzoru budowlanego stanowi art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sąd wskazał, że organy administracji obu instancji nie ustaliły w sposób wyczerpujący, jakiego rodzaju nieprawidłowości występują w stanie technicznym obiektu, a na organach tych spoczywa obowiązek przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, dopuszczenia dowodów – w tym ewentualnie z opinii biegłego celem ustalenia, jakiego rodzaju nieprawidłowości występują. A następnie po stwierdzeniu nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie tych nieprawidłowości z tym, że obowiązki nałożone na właścicieli obiektu winny być precyzyjnie określone, by mogły być egzekwowane - w przypadku niewykonania obowiązków w sposób dobrowolny.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał M. L. i A. H. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenie do pełnej sprawności technicznej wspólnej ściany z przewodami kominowymi, usytuowanej pomiędzy budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej, zlokalizowanymi na nieruchomościach położonych przy ul. B. A 7 i 9 w Ł.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi (sygn. akt. II SA/Łd 139/01) wnikliwie przeanalizował przedstawione w sprawie dowody i stwierdził, iż sprawa dotyczy stanu technicznego wspólnej ściany z przewodami kominowymi, a więc obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości musi być nałożony na obu jej współwłaścicieli. Ewentualne roszczenia z tytułu poniesionych strat i kosztów strony mogą dochodzić z powództwa cywilnego przed sądem powszechnym. W ocenie organu administracji, z przedłożonej ekspertyzy stanu technicznego wykonanej przez R. W. oraz opinii technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego Z. W. wynika, iż aktualny stan techniczny tej ściany nie wskazuje na możliwość wystąpienia w sąsiadujących segmentach mieszkalnych katastrofy budowlanej z tego powodu. Zagrożenie zatrucia tlenkiem węgla może wystąpić jedynie w przypadku przystąpienia przez A. H. do użytkowania kominka zainstalowanego w jego mieszkaniu. Z tego względu Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...] nakazał w terminie natychmiastowym wyłączenie z eksploatacji kominka na posesji przy ul. A 9.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli A. H. i M. L..
A. H. podał, iż działania organu I instancji lekceważą prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r. podjęty w sprawie. Wniósł o wnikliwe i merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego.
M. L. w swoim odwołaniu podała, iż nie rozumie dlaczego organ nakazuje wykonanie robót, których nie da się wykonać wobec sprzecznych opinii rzeczoznawców powołanych przez A. H. i odwołującą się. Dlatego też wniosła o zmianę lakonicznej decyzji niezałatwiającej sprawy. Zdaniem odwołującej, w sprawie pomija się fakt, iż zaczynem całej sprawy jest kominek wybudowany przez A. H., a ekspertyza kominiarska sporządzona na jego zlecenie jest nierzetelna i dlatego powinien być powołany jeszcze jeden biegły z innego okręgu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] - w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia uchylił decyzję organu I instancji, w punktach 2 i 3 rozstrzygnięcia nałożył na właścicieli segmentów w zabudowie szeregowej - M. L. i A. H. obowiązek wykonania robót budowlanych dla usunięcia podanych w decyzji wad i usterek stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia w przypadku użytkowania przewodów dymowych we wspólnej ścianie działowej.
Na powyższą decyzję skargi do sądu administracyjnego wnieśli M. L. i A. H.. Z uwagi na to, że obie skargi dotyczą tego samego aktu prawnego Sąd postanowieniem z dnia 2 września 2004 roku połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 9 września 2004 roku sygn. akt. II SA/Łd 281/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2 i 3 tj. w zakresie nałożonych na skarżących obowiązków. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ administracyjny w dalszym ciągu nie ustalił, jakie prace mogą być wykonane przez każdego ze skarżących bez konieczności współdziałania i udostępniania lokalu sąsiada. W ocenie Sądu, organ administracji winien rozważyć celowość uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie, co powinno znaleźć wyraz w prawidłowo sformułowanej decyzji nakładającej na każdego ze współwłaścicieli precyzyjnie określone obowiązki .
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ponownie rozpatrując odwołanie M. L. i A. H. od decyzji Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazał każdemu z właścicieli wykonanie obowiązków przytoczonych na wstępie. W uzasadnieniu organ podał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje jednoznacznie, iż przewody kominowe usytuowane we wspólnej ścianie działowej, oddzielającej segment mieszkalny A. H. od segmentu mieszkalnego M. L., znajdują się w złym stanie technicznym. Zły stan techniczny przedmiotowych przewodów kominowych stwierdzony został m.in. w ekspertyzie przewodów kominowych z dnia 27 września 1999 r. opracowanej przez mistrza kominiarskiego B. O. oraz przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. w dniu 6 lutego 2001 r. w czasie pomiarów stężeń tlenku węgla dokonanych w mieszkaniu M. L. oraz mieszkaniu A. H. Zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia spornych przewodów kominowych do odpowiedniego stanu technicznego, a tym samym do pełnej sprawności technicznej w ocenie organu administracyjnego wynika jednoznacznie z ekspertyzy przewodów kominowych z dnia 27 września 1999 r. opracowanej przez mistrza kominiarskiego Pana B. O. - Rzeczoznawcę w zakresie kominiarstwa Izby Rzemieślniczej w Ł., nazwanej "Kontrola stanu technicznego komina w ścianie wspólnej między budynkami nr 7 i 9 przy ul. A w Ł.". Mając na uwadze powyższe organ administracji na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, które z poszczególnych przewodów kominowych należą do A. H., a które do M. L., celem nałożenia na osoby je użytkujące obowiązku doprowadzenia ich do odpowiedniego stanu technicznego. Pomimo, iż ściana oddzielająca budynki będące w zabudowie szeregowej jest ścianą wspólną, o której stan techniczny zobowiązani są dbać właściciele obu budynków, jednakże można w niej wskazać poszczególne przewody kominowe przynależne do każdego z budynków. Wobec tego organ odwoławczy nałożył oddzielnie na A. H. i M. L. obowiązki wskazane w niniejszej decyzji, wynikające z w/w ekspertyzy określającej numerację przewodów kominowych odpowiednio do numeracji określonej w szkicu nr 2, zawartym w tej ekspertyzie i dołączonym do decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A. H.. W uzasadnieniu stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zlekceważył prawomocne wyroki sądu administracyjnego podjęte w sprawie. W dalszej części skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz wskazał błędy, jakie organy administracji popełniły rozpoznając przedmiotową sprawę, w szczególności wskazał na brak ekspertyzy specjalistycznej, która powinna być sporządzona na zlecenie organów administracji. W konkluzji skargi wniósł o "oddalenie zaskarżonej decyzji".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowego A. H. składał dodatkowe pisma, m.in. swoją korespondencję z organami nadzoru budowlanego, prokuraturą oraz decyzje GINB dotyczące pozwolenia na użytkowanie budynków stron, a także pismo zawierające ustosunkowanie się skarżącego do wniosku M. L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...].
W dniu 14 października 2005 roku M. L. złożyła pismo zatytułowane "Stanowisko M. L. na rozprawie w dniu 18 października 2005 roku". W piśmie tym uczestniczka postępowania opisała dotychczasowy przebieg zdarzeń i wyjaśniła, że zamierza zakończyć spór sąsiedzki i wnosi o powołanie komisji budowlanej, która sprawdzi stan techniczny kominów należących do obu nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 18 października 2005 roku uczestniczka wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
Art. 156 § 1 pkt 2 kpa stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art.16 § 1 kpa.
Decyzja staje się ostateczna, gdy:
a/ strona nie złożyła w terminie odwołania lub
b/ decyzję wydał organ odwoławczy albo
c/ decyzję wydał w I instancji naczelny organ administracji rządowej lub samorządowe kolegium odwoławcze.
Decyzja ostateczna nie może być w trybie postępowania administracyjnego w zasadzie wzruszona. Wyjątki są wyraźnie przewidziane w kodeksie (art.145, 154, 155, 156, 161, 162 i 163) lub ustawach szczególnych i do nich wyłącznie ogranicza się możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej albo obowiązek uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności albo jej wygaśnięcia.
Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w tym przepisie. Następuje więc tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje "rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to znaczy oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej" (patrz: wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 lutego 1995 r. II SA 1531/94 ONSA 1996/1/37). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się więc, iż cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (Prof. J. Borkowski: Komentarz, 1998 r., s. 237, wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 maja 1994 r. III SA 1705/93, Wspólnota 1994/42/16, wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 października 1992 r. V SA 86/92 ONSA 1993/1/23, wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 września 1997 r. III SA 1425/96 LEX nr 32626).
W niniejszej sprawie przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie prawa powołanego jako podstawa proceduralna rozstrzygnięcia – art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stron mógł wydać rozstrzygnięcie tylko na podstawie art. 138 kpa. A przepis art. 138 kpa zawiera wyczerpujące i zamknięte wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy. Nie przewiduje możliwości orzeczenia tylko co do istoty sprawy, czyli zastosowania w postępowaniu odwoławczym częściowo normy art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z art. 138 kpa organ odwoławczy jest zobowiązany w jednej decyzji zawrzeć rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organu I instancji i określeniu swojego stanowiska w sprawie poprzez orzeczenie co do istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie doszło do sytuacji, w której rozstrzygnięcie to było zawarte w dwóch ostatecznych decyzjach. Jednej, z dnia [...] Nr [...], w której [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. - w punkcie pierwszym uchylił decyzję organu I instancji i drugiej, od której skargę rozpoznajemy, orzekającej jedynie co do istoty sprawy.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja organu odwoławczego ograniczająca się jedynie do rozstrzygnięcia merytorycznego, z powołaniem w jej podstawie art. 138 § pkt 2, rażąco narusza ten przepis. Konstrukcja art. 138 kpa wyklucza bowiem dopuszczalność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bez uchylenia decyzji organu I instancji (§ 1 pkt 2). Mamy więc do czynienia z sytuacja procesową, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Należy też wskazać na konsekwencje prawne tego naruszenia, które prowadzi do niemożności zastosowania dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), a więc powoduje naruszenie tej ogólnej zasady i istotnie ogranicza uprawnienia strony. Bowiem w przypadku stwierdzenia w zaskarżonej decyzji istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1, stanowiących podstawę do jej uchylenia, sprawa byłaby ponownie rozpoznawana przez organ II instancji. Postępowanie administracyjne w tej sprawie ograniczyłoby się faktycznie do jednej instancji, co jest prawnie niedopuszczalne.
Organ administracji przy rozpoznaniu sprawy winien zachować normy i zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę dwuinstancyjności postępowania, przy czym uwzględnić ocenę prawną i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniach II SA/Łd 139/01 i II SA /Łd 281/03, a wiążące organ w tej sprawie, które nie zostały wykonane. Przede wszystkim w zakresie obowiązku przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego (art. 7 i 77 kpa), o co również wnosiły strony, w szczególności dopuszczenia dowodów - w tym ewentualnie z opinii biegłego, celem ustalenia rodzaju występujących nieprawidłowości we wspólnej ścianie stron oraz ustalenia zakresu robót możliwych do wykonania samodzielnie przez każdego z właścicieli bez konieczności współdziałania i udostępniania lokalu sąsiada.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI