II SA/Łd 223/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą prawa do świadczenia wychowawczego z powodu uchybienia materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku.
Skarżąca K.K. domagała się przyznania świadczenia wychowawczego za okres od czerwca 2022 r. do marca 2023 r., jednak złożyła wniosek dopiero w kwietniu 2023 r. Sądy administracyjne uznały, że termin na złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Nawet usprawiedliwione opóźnienie w złożeniu wniosku (spowodowane chorobą skarżącej) nie pozwala na przyznanie świadczenia z mocą wsteczną za okres, w którym wniosek nie został złożony w ustawowym terminie. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że świadczenie jest wnioskowe i jego przyznanie jest ściśle związane z datą złożenia wniosku.
Sprawa dotyczyła skargi K.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 marca 2023 r. Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze dopiero 28 kwietnia 2023 r., co skutkowało przyznaniem świadczenia od 1 kwietnia 2023 r. Złożyła następnie kolejny wniosek o przyznanie świadczenia za okres zaległy, jednak organy administracji odmówiły jego przyznania, wskazując na uchybienie materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku. Skarżąca argumentowała, że opóźnienie było spowodowane jej chorobą i pobytem w szpitalu, a także zarzucała organom opieszałość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku, a termin na złożenie wniosku na kolejny okres świadczeniowy (od 1 czerwca do 31 maja) upływa 30 czerwca poprzedniego roku. Wnioski na okres 2022/2023 można było składać od 1 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. Sąd podkreślił, że termin ten ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, nawet w przypadku usprawiedliwionych przyczyn opóźnienia, takich jak choroba. W związku z tym, złożenie wniosku po terminie skutkuje brakiem możliwości przyznania świadczenia z mocą wsteczną. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących opieszałości organów, wskazując, że terminy procesowe w Kodeksie postępowania administracyjnego mają charakter porządkowy, a ich przekroczenie nie powoduje wadliwości decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze wyklucza możliwość przyznania świadczenia z mocą wsteczną, niezależnie od przyczyn opóźnienia.
Uzasadnienie
Termin do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Prawo do świadczenia jest ustalane od miesiąca złożenia wniosku, a jego późniejsze złożenie skutkuje brakiem możliwości przyznania świadczenia za okres poprzedzający złożenie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.p.w.d. art. 18 § 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 18 § 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 21 § 3
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Prawo do świadczenia wychowawczego jest ustalane od miesiąca złożenia wniosku, a jego późniejsze złożenie skutkuje brakiem możliwości przyznania świadczenia z mocą wsteczną. Przekroczenie terminów procesowych przez organ administracji nie wpływa na ważność decyzji.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w złożeniu wniosku było spowodowane chorobą i pobytem w szpitalu, co powinno uzasadniać przyznanie świadczenia z mocą wsteczną. Opieszałość i zaniedbanie organów administracji oraz wydanie decyzji z ponad sześciomiesięcznym opóźnieniem powinno być traktowane jako domyślna zgoda na przyznanie świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
termin prawa materialnego co oznacza, że ZUS nie ma podstaw do przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. świadczenie wychowawcze jest świadczeniem wnioskowym co oznacza, że inicjuje go wnioskodawca. nie ma możliwości, poza wyjątkami wynikającymi wprost z ustawy, wstecznego przyznania świadczeń niezależnie od przyczyn opóźnienia w złożeniu wniosku. terminy z art. 35 k.p.a. mają charakter procesowy co oznacza, że ich upływ nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji.
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Magdalena Sieniuć
członek
Michał Zbrojewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących terminu składania wniosków o świadczenie wychowawcze i charakteru tego terminu jako materialnoprawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej ze świadczeniem wychowawczym i jego terminami. Interpretacja terminów procesowych jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanego świadczenia (500+), a problematyka terminu złożenia wniosku i jego konsekwencji jest istotna dla wielu obywateli. Wyjaśnienie charakteru terminu materialnoprawnego jest kluczowe.
“Choroba nie usprawiedliwia spóźnionego wniosku o 500+. Sąd wyjaśnia, dlaczego świadczenie nie może być przyznane wstecz.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 223/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/ Magdalena Sieniuć Michał Zbrojewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 810 art. 18 ust. 1, ust. 2, art. 21 ust. 3 Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j). Dz.U. 2023 poz 775 art. 35 par. 1, par. 3, art. 61 par. 3, par. 3a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 19 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi K.K. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 7 lutego 2024 roku znak [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 7 lutego 2024 r. nr 400567593, znak: [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie po rozpatrzeniu odwołania K. K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 810 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.p.w.d." utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 u.p.p.w.d. o odmowie prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 marca 2023 r. Z akt sprawy wynika, że 28 kwietnia 2023 r. K.K. złożyła wniosek SW-R o świadczenie wychowawcze na dziecko A.K. na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Po rozpatrzeniu tego wniosku ZUS przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na ww. dziecko na okres od 1 kwietnia 2023 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku do 31 maja 2023 r. o czym skarżąca została poinformowana pismem z 29 maja 2023 r. Wydając przywołaną na wstępie decyzję organ I instancji wyjaśnił, że jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze była zainteresowana uzyskaniem prawa do świadczenia od 1 czerwca 2022 r., wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego powinna była złożyć najpóźniej do 30 czerwca 2022 r. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje natomiast skutek prawny w postaci wygaśnięcia prawa. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wskazując na swoje niezadowolenie z treści wydanego rozstrzygnięcia i wyjaśniając przyczyny złożenia wniosku w późniejszym okresie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ po przywołaniu treści art. 18 ust. 2 i art. 21 ust. 3 u.p.p.w.d. wyjaśnił, że złożenie winsoku w okresie od 1 lutego do 30 czerwca danego roku pozwala na przyznanie prawa do świadczenia od początku okresu świadczeniowego, tj. od 1 czerwca danego roku. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że wniosek o świadczenie wychowawcze na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 marca 2023 r. skarżąca złożyła po zakończeniu okresu składania wniosków o to świadczenie, który gwarantował przyznanie i wypłatę świadczenia od 1 czerwca 2022 r. Z uwagi na datę zgłoszenia wniosku świadczenie wychowawcze zostało przyznane od miesiąca złożenia wniosku, tj. na okres 1 kwietnia 2023 r. do 31 maja 2023 r. Termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, który jest określony w ustawie, jest terminem prawa materialnego co oznacza, że ZUS nie ma podstaw do przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego. W tej sytuacji nie ma znaczenia z jakiej przyczyny lub powodów doszło do opóźnienia, jak również czy wskazana przyczyna lub powody znajdują uzasadnienie w świetle przedstawionych okoliczności, ponieważ termin na złożenie wniosku nie podlega przywróceniu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.K. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając opieszałość i zaniedbanie oraz nienależyte i nieterminowe wykonanie zadań przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie zwróciła uwagę na wydanie decyzji z ponad sześciomiesięcznym opóźnieniem. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że opóźnienie w złożeniu wniosku o świadczenie wychowawcze było spowodowane chorobą i pobytem w szpitalu. Wyjaśniła, że w styczniu 2022 r. zachorowała na Covid i od tego czasu miała poważne problemy ze zdrowiem, z którymi zmagała się pół roku. We wrześniu 2022 r. ponownie zachorowała na Covid, a infekcja przerodziła się w poważne zapalenie płuc i konieczność pobytu w szpitalu. Powrót do zdrowia miał miejsce dopiero w połowie 2023 r., a zwolnienie lekarskie zakończyła w grudniu 2023 r. Skarżąca nadmieniła, że na skutek losowy pokrzywdzonym stało się jej dziecko na które powinny zostać przeznaczone środki. W piśmie z 10 kwietnia 2024 r. skarżąca podtrzymała skargę podkreślając fakt wydania decyzji przez organ II instancji z przekroczeniem przepisów k.p.a. W ocenie skarżącej przekroczenie tego terminu powinno być traktowane jako domyślna zgoda. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o jej rozpoznanie w omawianym trybie zwrócił się organ administracji, zaś skarżąca nie zażądała w zakreślonym terminie przeprowadzenia rozprawy wyrażając zgodę na jej przeprowadzenie w trybie uproszczonym. Nie było zatem przeszkód do rozpoznania sprawy w omówionym trybie. Następnie godzi się wskazać, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa i nie ma przesłanek do ich uchylenia. Przedmiotem kontroli jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą K.K. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A.K. za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 marca 2023 r. W kontrolowanej sprawie organ I instancji wskazał, że powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia jest uchybienie terminowi do złożenia wniosku, co spowodowało wygaśnięcie tego prawa. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję potwierdził, że skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze po zakończeniu okresu składania wniosków o to świadczenie, który gwarantował przyznanie i wypłatę świadczenia od 1 czerwca 2022 r. Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczenia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 810 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.p.w.d.". Powyższa ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady jego przyznawania i wypłacania. Celem regulacji tej ustawy jest udzielenie przez państwo pomocy rodzicom/opiekunom, w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Motywy wprowadzenia świadczenia wychowawczego zostały przytoczone w uzasadnieniu projektu u.p.p.w.d. gdzie wskazano, że świadczenie wychowawcze kierowane jest do rodzin mających na utrzymaniu dzieci, a jego celem jest przede wszystkim częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych i wychowywaniem dzieci. Wykształcenie i przygotowanie do życia dzieci wiąże się z dużym obciążeniem finansowym dla osób, u których pozostają one na utrzymaniu, w szczególności w rodzinach wieloosobowych. W związku z tym rodziny często napotykają bariery ekonomiczne związane z wielkością dochodu. Nacisk ustawodawcy położony jest więc na powiązanie pomocy z pokryciem wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych i wychowaniem dzieci. Ustawowe wskazanie celu świadczenia jest wyraźną deklaracją intencji prawodawcy i wskazówką interpretacyjną co do całości ustawy. Świadczenie służy zatem zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę i jest skierowane do podmiotów, które rzeczywiście sprawują opiekę nad dzieckiem. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 u.p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego. Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub faktycznego umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej albo w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (ust. 2). Dla okresu zasiłkowego objętego wnioskiem tj. w rozpoznawanej sprawie 2022/2023, oznaczało to możliwość ubiegania się o świadczenie wychowawcze dla okresu od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Z kolei w myśl art. 21 ust. 3 u.p.p.w.d. wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na kolejny okres są przyjmowane od dnia 1 lutego danego roku. Natomiast art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775), powoływanej dalej jako: "k.p.a." stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 63 § 3a k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej. Wskazane przepisy określają zdarzenie z jakim należy wiązać datę wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony, a nie datę, do której żądanie takie może być zgłoszone. Data ta nie wyznacza nowego ani innego terminu zgłoszenia żądania (wniosku) strony niż wynikający z przepisów prawa materialnego. W świetle art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 3 u.p.p.w.d. w związku z art. 61 § 3 i § 3a k.p.a. doręczenie organowi wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w tej sprawie. W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, że z treści art. 18 u.p.p.w.d. jednoznacznie wynika, że termin ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest ściśle związany z terminem złożenia wniosku przez osobę uprawnioną dokonując tym samym prawidłowej oceny skutków złożenia wniosku już w trakcie trwania okresu na który przyznawane jest świadczenie. W pierwszej kolejności godzi się jednakże wyjaśnić, że skarżąca złożyła dwa wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres 2022/2023. Pierwszy z nich 28 kwietnia 2023 r., który został prawidłowo rozpatrzony informacją z 29 maja 2023 r. o przyznaniu świadczenia na okres od 1 kwietnia 2023 r. do 31 maja 2023 r. zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 2 u.p.p.w.d. Następnie 11 maja 2023 r. skarżąca złożyła wniosek zatytułowany "wniosek o zaległy 500+" o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 marca 2023 r., który został rozpatrzony decyzjami będącymi przedmiotem niniejszej skargi. Mając na względzie tak ustalony stan faktyczny należy stwierdzić, że organy prawidłowo stwierdziły, że nie ma podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia z mocą wsteczną i odmówiły jego przyznania. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z treści art. 18 ust. 2 u.p.p.w.d. jednoznacznie wynika, że termin ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest ściśle związany z terminem złożenia wniosku przez osobę uprawnioną i ma on charakter materialnoprawny. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że terminy prawa materialnego nie podlegają modyfikacji przez organ zatem niedopuszczalne jest ich ewentualne przywrócenie (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 11 października 2019 r., sygn. II SA/Gl 737/19; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 30 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Go 974/13 i WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1104/19, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Należało zatem przyjąć, że okoliczności, ze względu na które skarżąca nie złożyła wniosku w najwcześniej możliwym terminie są irrelewantne dla określenia początkowej daty przyznania świadczenia wychowawczego, nawet jeżeli miałyby charakter niezawiniony. Nie ma bowiem możliwości, poza wyjątkami wynikającymi wprost z ustawy, wstecznego przyznania świadczeń niezależnie od przyczyn opóźnienia w złożeniu wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z 15 września 2010 r. sygn. II SA/Gd 297/10, WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r., sygn. IV SA/Po 1104/19 oraz WSA w Lublinie z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 181/21, CBOSA). Podkreślić zatem należy, że świadczenie wychowawcze jest świadczeniem wnioskowym co oznacza, że inicjuje go wnioskodawca. Prawo to jest zatem ustalane począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo uzupełnionymi dokumentami do końca okresu wskazanego w u.p.p.w.d. Początkowa data przyznania świadczenia jest związana z datą złożenia wniosku, co wynika wprost z art. 18 ust. 2 u.p.p.w.d. Konsekwencją powyższego jest fakt, że uprawnienie do otrzymania świadczenia wychowawczego mogło zostać ukształtowane wyłącznie od dnia złożenia wniosku do momentu upływu ustawowego terminu. Jego niezachowanie musi skutkować brakiem możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia z mocą wsteczną. Wobec tego wyjaśnić należy, że aby skarżąca była uprawniona do otrzymania świadczenia wychowawczego za cały okres 2022/2023, powinna była złożyć wniosek w terminie od 1 lutego 2022 r. (zgodnie z art. 21 ust. 3 u.p.p.w.d.) do 30 czerwca 2022 r. (zgodnie z art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.p.p.w.d.). Konsekwencją złożenia wniosku 28 kwietnia 2023 r. było prawidłowe przyznanie świadczenia od kwietnia 2023 r., natomiast wniosek z 11 maja 2023 r. o przyznanie zaległego świadczenia musiał zostać rozpatrzony negatywnie, tj. odmową przyznania tego świadczenia za miniony okres. Godzi się również wskazać, że materialny charakter terminu oznacza również, że nie podlega on ewentualnemu przywróceniu, a okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku przed jego upływem, za które osoba uprawniona może nawet nie ponosić winy, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania tego świadczenia. Zatem wpływu na powyższą ocenę nie mogły mieć okoliczności związane z chorobą skarżącej, w tym jej długotrwały pobyt w szpitalu i na zwolnieniu lekarskim. Również okoliczności związane z przeznaczaniem środków na konto inwestycyjne z zamiarem przyszłej edukacji dziecka nie mogą wywrzeć wpływu na końcowy wynik postępowania. Konkludując stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości, że u.p.p.w.d. nie daje możliwości przyznawania świadczenia wychowawczego za okres świadczeniowy, który już upłynął bez względu na przyczynę stanowiącą o uchybieniu terminowi do złożenia takiego wniosku. Przyznanie świadczenia wychowawczego na dany okres wymaga złożenia wniosku w określonym czasie, a jego upływ skutkuje brakiem możliwości przyznania świadczenia z mocą wsteczną. Końcowo odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego niedotrzymania terminu na wydanie decyzji Sąd wyjaśnia, że do postępowania w sprawach z zakresu świadczenia wychowawczego mają zastosowanie przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli jednak załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, załatwienie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jednocześnie ustawodawca wskazał, że do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Należy podkreślić, że terminy z art. 35 k.p.a. mają charakter procesowy co oznacza, że ich upływ nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji. Nawet w sytuacji wydania decyzji po upływie przewidzianych terminów decyzja taka jest ważna i pozostaje w obrocie prawnym. Natomiast zarzut bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania mógł być przez skarżącą formułowany przed wydaniem decyzji w sprawie odpowiednio w skardze na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wniesieniu ponaglenia do odpowiedniego organu. W niniejszej sprawie Sąd natomiast nie bada przyczyn wydania decyzji z przekroczeniem ustawowych terminów. Wobec powyższych ustaleń Sąd stwierdza zatem, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanych w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organy obu instancji zgodnie z wymogami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawierającym w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie sądu skonstruowane zostało zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. odpowiada prawu. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy, tj. art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.p.p.w.d. W ocenie Sądu organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. W związku z tym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze oraz jej uzupełnieniu. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącej, nie oznacza automatycznie jej wadliwości. Skoro zatem w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego i materialnego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a zarzuty skargi okazały się niezasadne, Sąd nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia wydanych w sprawie decyzji zobowiązany był oddalić skargę. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. MR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI