II SA/Łd 212/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2010-04-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykombatanciuprawnienia kombatanckiekoszty sądoweadwokatsąd administracyjnypostanowienieskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący dysponuje wystarczającymi dochodami i środkami na pokrycie tych kosztów.

Skarżący G.Z., 83-letni inwalida wojskowy I grupy, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Po analizie oświadczenia majątkowego i dodatkowych dokumentów, sąd uznał, że skarżący, mimo trudnej sytuacji rodzinnej i znacznych wydatków, dysponuje dochodami i środkami na koncie pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych, jednakże przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał wniosek G.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący, 83-letni inwalida wojskowy I grupy, utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 3449 zł i wskazał na trudną sytuację materialną z powodu konieczności pomocy rodzinie. Po wstępnej analizie, sąd zobowiązał go do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że skarżący osiągnął w 2009 r. dochód w wysokości ok. 47 212,90 zł, otrzymuje emeryturę w wysokości ok. 3318,83 zł netto miesięcznie, a na koncie bankowym posiadał ponad 7000 zł. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Choć przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ze względu na wystarczające dochody i środki na pokrycie kosztów sądowych (wpis od skargi wynosił 100 zł), odmówiono zwolnienia od tych kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Skarżący wykazał trudną sytuację materialną i rodzinną, ale jego dochody i środki na koncie bankowym, w tym limit kredytowy, pozwoliły sądowi uznać, że jest w stanie ponieść koszty sądowe, choć nie koszty profesjonalnego pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 245 § § 3 i 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący wykazał potrzebę ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną i wydatki.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (zwolnienie od kosztów sądowych).

Godne uwagi sformułowania

Udzielenie prawa pomocy przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.

Skład orzekający

Leszek Foryś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności rozróżnienie między zwolnieniem od kosztów a ustanowieniem adwokata oraz ocena sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób o trudnej sytuacji materialnej, ale jednocześnie pokazuje, jak sąd ocenia te przesłanki w praktyce.

Czy wysoka emerytura i oszczędności wykluczają pomoc prawną? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na adwokata.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 212/10 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2010-04-29
Data wpływu
2010-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Leszek Foryś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 29 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia 1/ przyznać G.Z. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. LF
Uzasadnienie
II SA/Łd 212/10
Uzasadnienie
G.Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż G.Z. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 3449 zł. Żadnego majątku skarżący nie wykazał. W uzasadnieniu wniosku wskazał, ze ma 83 lata i jest inwalidą wojskowym I grupy. Dodał, że znajduje się w trudnej sytuacji, ponieważ musi pomagać potrzebującej rodzinie. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Wobec faktu, iż oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 marca 2010 r. zobowiązano skarżącego do złożenia:
- odpisu zeznania rocznego o wysokości dochodów osiągniętych w 2009 r.
- zaświadczenia o wysokości otrzymywanej emerytury,
- wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy;
- informacji, czyją własnością jest mieszkanie przy ul. A w Ł., wraz z podaniem jego powierzchni;
- udokumentowania wydatków ponoszonych przez skarżącego na bieżące utrzymanie (czynsz, opłaty za energię, gaz, leki, itp.),
w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi skarżący złożył deklarację podatkową PIT-36, z której wynika, że w 2009 r. osiągnął przychód w wysokości 49 650,14 zł, koszty jego uzyskania wyniosły 2437,24 zł, a więc dochód wyniósł 47 212,90 zł. Poinformował również, że mieszkanie przy ul. A w Ł., o powierzchni 45,43 m², wynajmuje. Skarżący do marca 2010 r. otrzymywał na konto bankowe 3173,98 zł emerytury, a po jej waloryzacji od marca 2010 r. – 3318,83 zł. Saldo na koncie skarżącego na dzień 23 lutego 2010 r. wynosiło 1539,42 zł, jednakże skarżący dysponował limitem w koncie w wysokości 7000 zł, co powodowało, że do dyspozycji miał kwotę 8539,42 zł. Skarżący wskazał, że gromadzone na koncie środki służyć mają wcześniejszej spłacie kredytu zaciągniętego w banku. Skarżący przedstawił również zestawienie ponoszonych stałych wydatków: w grudniu 2009 r. – 1755,86 zł, w styczniu 2010 r. – 1875,39 zł, a w lutym 2010 r. – 1983,20 zł (czynsz – 735,35 zł, energia – 52,59, gaz – 27,13 zł, telefon 53,58 zł, ubezpieczenie chorego syna – 66,40 zł, leki – 88,15 zł, pomoc dla znajdującego się w śpiączce syna i jego rodziny – 960 zł).
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
W tej sytuacji uznać należało, iż wniosek G.Z. zasługuje częściowo na uwzględnienie. Osiągane dochody, w zestawieniu z wykazanymi wydatkami, wskazują, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynajęciem profesjonalnego doradcy.
Z kolei należy, zdaniem referendarza sądowego, przyjąć, że osiągane dochody w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi (100 zł) oraz z faktem, że ewentualne i przyszłe inne koszty sądowe niewątpliwie będą rozłożone w czasie, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Skarżący osiąga aktualnie stałe, dość wysokie dochody (3318,83 zł netto). Wykazane wydatki nie przekraczają 2000 zł, do dyspozycji skarżącego pozostaje zatem co miesiąc kwota ponad 1000 zł. Dysponuje przy tym środkami na koncie bankowym w kwocie ponad 7000 zł, a więc w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie (wpis sądowy od skargi wynosi 100 zł, a ewentualne inne koszty sądowe również nie przekraczałyby tej kwoty –opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w przypadku oddalenia skargi wyniosłaby właśnie 100 zł, tyle samo ewentualny wpis od skargi kasacyjnej). Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
LF

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI