II SA/Łd 2017/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-04-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
uprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąuchylenie decyzjipostępowanie administracyjnetermin składania wnioskówWSAprawo kombatanckie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich z powodu zastosowania przez organ przepisu niezgodnego z Konstytucją.

Skarżąca W. M. wniosła skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, argumentując opóźnienie wniosku koniecznością uzyskania dokumentacji. Organ administracji utrzymał decyzję w mocy, powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który określał termin składania wniosków. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że przepis ten został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi W. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ uzasadnił umorzenie złożeniem wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Skarżąca tłumaczyła opóźnienie długim oczekiwaniem na dokumentację archiwalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę, stwierdził, że przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organu (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02) za niezgodny z Konstytucją RP (art. 2 i art. 32). W związku z tym, że przepis ten utracił moc obowiązującą, organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną. Sąd uznał, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na przepisie, który utracił moc obowiązującą w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o jego niezgodności z Konstytucją.

Uzasadnienie

Zastosowanie przez organ przepisu niezgodnego z Konstytucją, który został następnie uznany za taki przez Trybunał Konstytucyjny, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji wydanej na podstawie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145a § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

Pomocnicze

u.k. art. 22 § 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis określający termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, uznany za niezgodny z Konstytucją.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa umorzenia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 74, poz. 368 art. 55 § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez organ przepisu niezgodnego z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją stan ten wypełnia znamiona art. 145a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Ewa Markiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja opiera się na przepisie uznanym za niekonstytucyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne sprawy administracyjne i jak sądy administracyjne reagują na takie sytuacje, chroniąc prawa obywateli.

Niezgodny z Konstytucją przepis zniweczył decyzję urzędu. WSA przywrócił sprawiedliwość.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 2017/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA E. Markiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej W. M. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
W. M. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu orzekającego z dnia [...], Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich (na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego; Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), z uwagi na złożenie wniosku w tym zakresie po terminie, określonym w art. 22 ust. 3 powołanej ustawy.
Skarżąca wyjaśniła, że nastąpiło to w związku z długim oczekiwaniem na doręczenie niezbędnej dokumentacji archiwalnej.
W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie i wywiódł, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a),
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b),
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zgodnie z art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.).
Zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, mogą być kierowane do organu właściwego w tym zakresie (ust. 1) do dnia 31 grudnia 1998 roku przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 roku przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn.akt SK 4/02 (sentencja ogłoszona w: Dz.U. Nr 72, poz. 658; wyrok z uzasadnieniem: OTK ZU z 2003 r., z.4, poz. 31), Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o kombatantach..., jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż naruszył wskazane w tych przepisach, konstytucyjne wartości, wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości.
Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu, a przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku.
W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Oznacza to, że organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego samego organu orzekającego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 oraz art. 119 pkt 1 i art. 120 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przymiotu wykonalności, było w tej sprawie bezprzedmiotowe (art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI